Mateus 5
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NAA
1 Iesu mumaisiꞌa ta mitema tavuꞌalo mineꞌe la Anu mutelai muxolu teitexi no laxaꞌilu vainu la sou ta molomolo noxou mineꞌe noxou.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 La sou Anu musokosou muaꞌaloiꞌa aloxo ꞌo.
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Aneꞌi ane uleneꞌi iu lavuluti uasi la aneꞌi iꞌosa iliꞌi la Anu ualusiꞌa
3 — Bem-aventurados
4 Aneꞌi ane itatama la aneꞌi iꞌosa
4 — Bem-aventurados
5 Aneꞌi ane italoxolixaꞌa iluꞌelai la aneꞌi iꞌosa
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Aneꞌi ane isoisolixaꞌa sou imulinu ꞌiliꞌilixo mulapu la aneꞌi iꞌosa
6 — Bem-aventurados
7 Aneꞌi ane iꞌoxo alauna la aneꞌi iꞌosa
7 — Bem-aventurados
8 Aneꞌi ane oponeꞌi malemalenga la aneꞌi iꞌosa
8 — Bem-aventurados
9 Aneꞌi ane ixolixolineꞌi ta mitema no anu ꞌotoꞌoto sou ukalu la aneꞌi iꞌosa
9 — Bem-aventurados
10 Aneꞌi ane miꞌoxo masuaneꞌi xo miꞌoxonu ꞌiliꞌilixo mulapu la aneꞌi iꞌosa
10 — Bem-aventurados
11 Ngingi ane ta mitema ilevetesinge mo iꞌoxomasuangengi mo ivikalasinge masumasua mo ikalavoisinge xo ngemulinu Itema ꞌOlu ne, la ngingi ngaꞌosa.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ia ngingi naꞌosa mo ngalei xo ulumengi ne tatila a uai teitexi no opo loxotolo xo ꞌilixo ane aneꞌi miꞌoxonu noxine ne anu iou vilesisi aloxo aneꞌi miꞌoxo masuaneꞌi ta mitema sou palomatana tei.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Ngingi loxo au siꞌa ta mitema iouiou no tuala xalexalee ukalusi ia lexe au ne tuꞌaxu ukalu la nenge talivu noxu tuꞌaxu a loxovaa, xo au ane loxo ne la xaixai vile no anu uasi ta mitema isuꞌanusi ka imalamalaxoꞌu no tavaꞌa.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ngingi loxo teelu siꞌa ta mitema iouiou no tuala xalexalee ukalusi tuala vile uxolu teitexi no laxaꞌilu la anu utalume uasi.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Ta mitema ilavusou itoisou lalamo ka itaa uꞌunalai no nano no tiꞌa uasi, ia aneꞌi imulaxu teitexi no valovalosi sou ukaa siꞌa ta mitema tavuꞌalo e ixolu no nano no tani.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 La sou anu iou vilesisi aloxo nini ne loxo teelu sou ukaa la lamanaxu ne uieisiꞌa ta mitema mo aneꞌi imaisou ꞌiliꞌilixo laixe ngingi ngeꞌoxonu la sou aneꞌi iꞌitinu ualasou Maminge e muxolu teitexi no opo loxotolo.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Mamu ngingi ngaxavutala lexe eni exali sou axexeenu lapuloto mo vaikala noxiꞌa ta mitema sou palomatana, uasi. Eni eneꞌe ꞌo sou axexeenu uasi eni eneꞌe ꞌo sou aꞌoxo pekiaꞌu sou.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Eni avikalanengi manina lexe umomomo no voxo ane loxotolo ilou lialia ukalu la vaikala mautunu vile mo kaukavu vile aneꞌi mikaukavunu no nano no lapuloto tasiauxu uasi uxolu aloxo ne ulai utalo lexe mimii tavuꞌalo ne uxali ukalusi.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Lexe itema vile umaisou lapuloto xalenu vile aloxo mii vile vitanisi, ia anu ulapuneꞌi ta mitema sou iꞌoxonu aloxo ne la ualasou itema ne uxali kituꞌa manina teitexi no opo loxotolo. Ia itema ne umulinu lapuloto ne sou ulosieꞌi ta mitema sou imulinu la sou anu ualasou tila no a saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Eni avikalangengi manina lexe ngamulinu masaxa noxou Lataua mo ꞌiliꞌilixo mengi ulapu laixe uasi loxo ꞌiliꞌilixo mulapu noxiꞌa ta mitema sou lavulavu no ꞌa lapuloto iloꞌa ta Palisaio la ngingi ngamomomosou ngaꞌu nalai no a saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo uasi.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Ngingi ngalomusou vaikala noxiꞌa ta ꞌilusungengi minoꞌu mukalu lexe, ‘Ngingi ngaveꞌa ta mitema isoli uasi, itema vile uvaꞌu itema vile usoli la anu utulu no ꞌa vaivaikala.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ia eni avikalangengi aloxo ꞌo, lexe itema vile laꞌiaxuu vimou la anu utulu no anu vaivaikala. Mo ꞌenaꞌei ane uvikalanu vimou lexe ‘Kisine muxovulaulau ꞌo.’ la anu uxali noxou tatananu lapuloto teꞌi, ia itema vile uvikalanu itema vaꞌaxu aloxo ‘nini itema ne nexovulaulau manina.’ la anu ulai no taxa e navu uꞌaniꞌani no anu kaluxu uasi.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 La sou lexe nini naneꞌenu lolovolo noxine sou naelaxu no valovalo ia naxavutalanu mii vile ngamomosou noxou vivine uao la,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 namulaxu lolovolo noxine ne uai ꞌalai no valovalo ne ia nalai mo namomosou tei ꞌo. Lexe ngingi ngongou ngexali no anu opo vilesisi ukalu la sou nini nalai naelaxu lolovolo noxine ne.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Ia itema vile umasaxa sou utulusine no anu vaivaikala, la ngingi ngongou ngamuamuaꞌi no voteꞌi sou ngalai no tanixu vaivaikala la nini napalea mo ngongou ngamomosou vaivaikala tei. Xo masua sou itema ne ulailixene no avolu itema sou ulomu sou vaivaikala la ulailixene no avolu polisi, la sou polisi umuxaxene no tani sou navunavu.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Eni avikalaneni manina lexe nini naxolu no nano no tani sou navunavu ulai utalo lexe nini nalotonu ulu ane aneꞌi misosovosou noxine.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Iesu muvikala la aloxo ꞌo, “Ngingi ngelomusou tei lexe, ‘Mamu sou ngingi ngaꞌoxonu ꞌiliꞌilixo sou voteꞌi.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ia eni avikalangengi aloxo, lexe itema vile umaisie sema vile ia iou uisuxe xe tanu umulimuline la loxo anu muꞌoxonu ꞌilixo sou voteꞌi mukalu ne.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 La sou lexe ieni tema ususulixene sou naꞌoxonu ꞌilixo masua la laixe lexe nini naluvunu mo nasuanu. Anu laixe lexe vasimene xalee vilesisi ne usua loxo io iliꞌi la vasimenge ukalusi ulai no navu ane kaluxu uasi.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Mo lexe avonge tema ususulixene sou naꞌoxonu ꞌilixo masua no anu, la laixe lexe nini naxotonu mo nasuanu. Anu laixe lexe vasimene xalee vilesisi ne usuꞌa loxo io iliꞌi la vasimene ukalusi ulai no navu ane kaluxu uasi.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Iesu muvikala la aloxo ꞌo, “Ngingi ngelomusou tei lexe, ‘itema vile umasaxa lexe usuꞌane semau la ulosie la pepasou ixotonu taulaꞌixaꞌa.’”
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ia Iesu musolonu vaikala noxou la, la muvikala aloxo ꞌo, “Lexe itema vile uxalisie semau iꞌoxonu ꞌilixosou voteꞌi la anu usuꞌane. Ia lexe anu usuane vitanisi xe ilai iuluxu mulu vile la, la aneꞌi ilou miꞌoxonu ꞌiliꞌilixo sou voteꞌi.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Mo ngingi ngelomu sou kalumo lexe aneꞌi mivikalaneꞌi ta mitema tatei aloxo, ‘Mamu sou ngingi ngasakiinu vaikala vitanisi, ia ngingi ngaꞌoxo manina sou uasi. Lexe ngingi ngesakiinu vaikala la ngaꞌoxonu manina sou ulai noxou Tila.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ia lexe ngingi ngasakiinu vaikala sou mivile, la mamu sou ngavikala lexe manina teitexi. Xo anu Lataua puloulousou sou uxoxolu no anu.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Mo mamu sou ngavikala lexe manina no lia ꞌo, xo lialia ꞌo ne Lataua tavaꞌu tanixu sou ututulu no anu ane. Xe mamu sou ngavikala lexe manina ne Ielusalemu, xo Ielusalemu ne anu tuala tila noxou tatananu tuala e tatila manina ane.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Mo mamu sou ngavikala lexe manina teitexi no kisilo, xo nini namomomo sou nakoinu laxusine vile uxali kea xe muximuxi uasi.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 La sou laixe lexe vaikala mengi ne manina, la nini navikalasi lexe manina xe uasi la nini navikalasi lexe uasi. Xo vaikala seꞌi la utelo no latanu ne molu noxou itema masua.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Mo ngingi ngalomu sou aneꞌi mivikala aloxo ꞌo, ‘Lexe itema vile uvene no ieni la nini nakolinu mo navau no iou xe uvene no anaxene la nini nakolinu mo navau no anaxu.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ia eni avikalangengi aloxo ꞌo. Lexe itema vile uꞌoxo masuaneni la nini nakolinu uasi. Mo lexe usavaline no xaleneni tema la natolosou xaleneni ae la ulai mo anu usavaline la.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Mo lexe itema vile utulusinge no anu vaivaikala sou lexe nini nalosou tokolomo la nalosou tokolomo ane veveeni noxine kalumo.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Mo itema vile xaviinu sou lexe nini natavulenu laꞌilalixu ulai uxali loxo lova (1,500m) la nini natavulenu ulai utalo loxo lova tamei (3,000m).
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Mo lexe itema vile umasaxau mivile noxine la nini nalosousi, mo lexe itema vile ulingau mivile noxine lexe unoꞌu ꞌo xe iliꞌi la ukolinu la nini nalosousi.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Mo ngingi ngelomusou vaikala tei lexe, ‘Ngamasaxaiꞌa ta menexinge ia ngaꞌoxonu masua noxiꞌa ta uluamengi.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ia eni avikalangengi aloxo ꞌo, ngamasaxaiꞌa ta uluamengi mo ngakilakasiꞌa aneꞌi ane iꞌoxonu masuangengi.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Aloxo ne la sou ngingi ngaxali loxo Maminge ta ꞌolu teitexi no opo loxotolo. Anu uꞌoxonu aso uiei teitexi noxiꞌa ta mitema ta masua xe ta mitema ta laixe kalumo. Mo Anu ulavusou uꞌoxonu laꞌiua usili noxiꞌa ta mitema milapu mo aneꞌi ane ilapu uasi kalumo.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ia lexe ngingi ngamasaxaiꞌa ta mitema e imasaxaingesi la ngingi nganoꞌu ulu ane loxovaa? Male uasi. Ta mitema e itaxusou lamoli noxixe ne aneꞌi kalumo ilavusou iꞌoxonu ꞌilixo aloxo ne.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ngingi ngaꞌoxonu aso laixe siꞌa ta vivinge, la ngingi ngauualixaꞌa ta mitema vaꞌaxu no ꞌa mii maꞌia? Male uasi. Tamitema ane aneꞌi ta Iutaia uasi ne aneꞌi iꞌoxonu aloxo ne kalumo.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ngingi ta mitema ngaxolu ngalapu manina loxo Maminge muxolu no loxotolo ne Anu mulapu manina.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.