Mateus 5
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs AAI
1 Iesu mumaisiꞌa ta mitema tavuꞌalo mineꞌe la Anu mutelai muxolu teitexi no laxaꞌilu vainu la sou ta molomolo noxou mineꞌe noxou.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 La sou Anu musokosou muaꞌaloiꞌa aloxo ꞌo.
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Aneꞌi ane uleneꞌi iu lavuluti uasi la aneꞌi iꞌosa iliꞌi la Anu ualusiꞌa
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Aneꞌi ane itatama la aneꞌi iꞌosa
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Aneꞌi ane italoxolixaꞌa iluꞌelai la aneꞌi iꞌosa
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Aneꞌi ane isoisolixaꞌa sou imulinu ꞌiliꞌilixo mulapu la aneꞌi iꞌosa
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Aneꞌi ane iꞌoxo alauna la aneꞌi iꞌosa
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Aneꞌi ane oponeꞌi malemalenga la aneꞌi iꞌosa
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Aneꞌi ane ixolixolineꞌi ta mitema no anu ꞌotoꞌoto sou ukalu la aneꞌi iꞌosa
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Aneꞌi ane miꞌoxo masuaneꞌi xo miꞌoxonu ꞌiliꞌilixo mulapu la aneꞌi iꞌosa
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Ngingi ane ta mitema ilevetesinge mo iꞌoxomasuangengi mo ivikalasinge masumasua mo ikalavoisinge xo ngemulinu Itema ꞌOlu ne, la ngingi ngaꞌosa.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Ia ngingi naꞌosa mo ngalei xo ulumengi ne tatila a uai teitexi no opo loxotolo xo ꞌilixo ane aneꞌi miꞌoxonu noxine ne anu iou vilesisi aloxo aneꞌi miꞌoxo masuaneꞌi ta mitema sou palomatana tei.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Ngingi loxo au siꞌa ta mitema iouiou no tuala xalexalee ukalusi ia lexe au ne tuꞌaxu ukalu la nenge talivu noxu tuꞌaxu a loxovaa, xo au ane loxo ne la xaixai vile no anu uasi ta mitema isuꞌanusi ka imalamalaxoꞌu no tavaꞌa.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Ngingi loxo teelu siꞌa ta mitema iouiou no tuala xalexalee ukalusi tuala vile uxolu teitexi no laxaꞌilu la anu utalume uasi.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Ta mitema ilavusou itoisou lalamo ka itaa uꞌunalai no nano no tiꞌa uasi, ia aneꞌi imulaxu teitexi no valovalosi sou ukaa siꞌa ta mitema tavuꞌalo e ixolu no nano no tani.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 La sou anu iou vilesisi aloxo nini ne loxo teelu sou ukaa la lamanaxu ne uieisiꞌa ta mitema mo aneꞌi imaisou ꞌiliꞌilixo laixe ngingi ngeꞌoxonu la sou aneꞌi iꞌitinu ualasou Maminge e muxolu teitexi no opo loxotolo.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Mamu ngingi ngaxavutala lexe eni exali sou axexeenu lapuloto mo vaikala noxiꞌa ta mitema sou palomatana, uasi. Eni eneꞌe ꞌo sou axexeenu uasi eni eneꞌe ꞌo sou aꞌoxo pekiaꞌu sou.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Eni avikalanengi manina lexe umomomo no voxo ane loxotolo ilou lialia ukalu la vaikala mautunu vile mo kaukavu vile aneꞌi mikaukavunu no nano no lapuloto tasiauxu uasi uxolu aloxo ne ulai utalo lexe mimii tavuꞌalo ne uxali ukalusi.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Lexe itema vile umaisou lapuloto xalenu vile aloxo mii vile vitanisi, ia anu ulapuneꞌi ta mitema sou iꞌoxonu aloxo ne la ualasou itema ne uxali kituꞌa manina teitexi no opo loxotolo. Ia itema ne umulinu lapuloto ne sou ulosieꞌi ta mitema sou imulinu la sou anu ualasou tila no a saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Eni avikalangengi manina lexe ngamulinu masaxa noxou Lataua mo ꞌiliꞌilixo mengi ulapu laixe uasi loxo ꞌiliꞌilixo mulapu noxiꞌa ta mitema sou lavulavu no ꞌa lapuloto iloꞌa ta Palisaio la ngingi ngamomomosou ngaꞌu nalai no a saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo uasi.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 Ngingi ngalomusou vaikala noxiꞌa ta ꞌilusungengi minoꞌu mukalu lexe, ‘Ngingi ngaveꞌa ta mitema isoli uasi, itema vile uvaꞌu itema vile usoli la anu utulu no ꞌa vaivaikala.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Ia eni avikalangengi aloxo ꞌo, lexe itema vile laꞌiaxuu vimou la anu utulu no anu vaivaikala. Mo ꞌenaꞌei ane uvikalanu vimou lexe ‘Kisine muxovulaulau ꞌo.’ la anu uxali noxou tatananu lapuloto teꞌi, ia itema vile uvikalanu itema vaꞌaxu aloxo ‘nini itema ne nexovulaulau manina.’ la anu ulai no taxa e navu uꞌaniꞌani no anu kaluxu uasi.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 La sou lexe nini naneꞌenu lolovolo noxine sou naelaxu no valovalo ia naxavutalanu mii vile ngamomosou noxou vivine uao la,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 namulaxu lolovolo noxine ne uai ꞌalai no valovalo ne ia nalai mo namomosou tei ꞌo. Lexe ngingi ngongou ngexali no anu opo vilesisi ukalu la sou nini nalai naelaxu lolovolo noxine ne.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Ia itema vile umasaxa sou utulusine no anu vaivaikala, la ngingi ngongou ngamuamuaꞌi no voteꞌi sou ngalai no tanixu vaivaikala la nini napalea mo ngongou ngamomosou vaivaikala tei. Xo masua sou itema ne ulailixene no avolu itema sou ulomu sou vaivaikala la ulailixene no avolu polisi, la sou polisi umuxaxene no tani sou navunavu.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Eni avikalaneni manina lexe nini naxolu no nano no tani sou navunavu ulai utalo lexe nini nalotonu ulu ane aneꞌi misosovosou noxine.”
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 Iesu muvikala la aloxo ꞌo, “Ngingi ngelomusou tei lexe, ‘Mamu sou ngingi ngaꞌoxonu ꞌiliꞌilixo sou voteꞌi.’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Ia eni avikalangengi aloxo, lexe itema vile umaisie sema vile ia iou uisuxe xe tanu umulimuline la loxo anu muꞌoxonu ꞌilixo sou voteꞌi mukalu ne.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 La sou lexe ieni tema ususulixene sou naꞌoxonu ꞌilixo masua la laixe lexe nini naluvunu mo nasuanu. Anu laixe lexe vasimene xalee vilesisi ne usua loxo io iliꞌi la vasimenge ukalusi ulai no navu ane kaluxu uasi.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Mo lexe avonge tema ususulixene sou naꞌoxonu ꞌilixo masua no anu, la laixe lexe nini naxotonu mo nasuanu. Anu laixe lexe vasimene xalee vilesisi ne usuꞌa loxo io iliꞌi la vasimene ukalusi ulai no navu ane kaluxu uasi.”
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Iesu muvikala la aloxo ꞌo, “Ngingi ngelomusou tei lexe, ‘itema vile umasaxa lexe usuꞌane semau la ulosie la pepasou ixotonu taulaꞌixaꞌa.’”
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Ia Iesu musolonu vaikala noxou la, la muvikala aloxo ꞌo, “Lexe itema vile uxalisie semau iꞌoxonu ꞌilixosou voteꞌi la anu usuꞌane. Ia lexe anu usuane vitanisi xe ilai iuluxu mulu vile la, la aneꞌi ilou miꞌoxonu ꞌiliꞌilixo sou voteꞌi.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Mo ngingi ngelomu sou kalumo lexe aneꞌi mivikalaneꞌi ta mitema tatei aloxo, ‘Mamu sou ngingi ngasakiinu vaikala vitanisi, ia ngingi ngaꞌoxo manina sou uasi. Lexe ngingi ngesakiinu vaikala la ngaꞌoxonu manina sou ulai noxou Tila.’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Ia lexe ngingi ngasakiinu vaikala sou mivile, la mamu sou ngavikala lexe manina teitexi. Xo anu Lataua puloulousou sou uxoxolu no anu.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Mo mamu sou ngavikala lexe manina no lia ꞌo, xo lialia ꞌo ne Lataua tavaꞌu tanixu sou ututulu no anu ane. Xe mamu sou ngavikala lexe manina ne Ielusalemu, xo Ielusalemu ne anu tuala tila noxou tatananu tuala e tatila manina ane.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Mo mamu sou ngavikala lexe manina teitexi no kisilo, xo nini namomomo sou nakoinu laxusine vile uxali kea xe muximuxi uasi.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 La sou laixe lexe vaikala mengi ne manina, la nini navikalasi lexe manina xe uasi la nini navikalasi lexe uasi. Xo vaikala seꞌi la utelo no latanu ne molu noxou itema masua.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Mo ngingi ngalomu sou aneꞌi mivikala aloxo ꞌo, ‘Lexe itema vile uvene no ieni la nini nakolinu mo navau no iou xe uvene no anaxene la nini nakolinu mo navau no anaxu.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Ia eni avikalangengi aloxo ꞌo. Lexe itema vile uꞌoxo masuaneni la nini nakolinu uasi. Mo lexe usavaline no xaleneni tema la natolosou xaleneni ae la ulai mo anu usavaline la.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Mo lexe itema vile utulusinge no anu vaivaikala sou lexe nini nalosou tokolomo la nalosou tokolomo ane veveeni noxine kalumo.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Mo itema vile xaviinu sou lexe nini natavulenu laꞌilalixu ulai uxali loxo lova (1,500m) la nini natavulenu ulai utalo loxo lova tamei (3,000m).
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Mo lexe itema vile umasaxau mivile noxine la nini nalosousi, mo lexe itema vile ulingau mivile noxine lexe unoꞌu ꞌo xe iliꞌi la ukolinu la nini nalosousi.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 Mo ngingi ngelomusou vaikala tei lexe, ‘Ngamasaxaiꞌa ta menexinge ia ngaꞌoxonu masua noxiꞌa ta uluamengi.’
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Ia eni avikalangengi aloxo ꞌo, ngamasaxaiꞌa ta uluamengi mo ngakilakasiꞌa aneꞌi ane iꞌoxonu masuangengi.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Aloxo ne la sou ngingi ngaxali loxo Maminge ta ꞌolu teitexi no opo loxotolo. Anu uꞌoxonu aso uiei teitexi noxiꞌa ta mitema ta masua xe ta mitema ta laixe kalumo. Mo Anu ulavusou uꞌoxonu laꞌiua usili noxiꞌa ta mitema milapu mo aneꞌi ane ilapu uasi kalumo.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Ia lexe ngingi ngamasaxaiꞌa ta mitema e imasaxaingesi la ngingi nganoꞌu ulu ane loxovaa? Male uasi. Ta mitema e itaxusou lamoli noxixe ne aneꞌi kalumo ilavusou iꞌoxonu ꞌilixo aloxo ne.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Ngingi ngaꞌoxonu aso laixe siꞌa ta vivinge, la ngingi ngauualixaꞌa ta mitema vaꞌaxu no ꞌa mii maꞌia? Male uasi. Tamitema ane aneꞌi ta Iutaia uasi ne aneꞌi iꞌoxonu aloxo ne kalumo.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Ngingi ta mitema ngaxolu ngalapu manina loxo Maminge muxolu no loxotolo ne Anu mulapu manina.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.