Mateus 13
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs VC
1 No anu voxo vilesisi ne la Iesu mulaa muatu no tani ne la mulai muxolu no luaki paꞌumolu.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 La ta mitema tavuꞌalo misevile mineꞌe mixali noxou mole mitataasou, la sou Anu muiliꞌe mutelai no uaxa la mutalupexa no anu, ia ta mitema mitaꞌo no tasiꞌi ne. |alt="Jesus teaching from boat" src="BA03019BW.tif" size="col" loc="Mat 13:2-3" copy="Elsie Anna Wood, S.P.C.K, London. Redone by Louise Bass. Used by permission." ref="Mataio 13:2"
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Anu muaꞌaloiꞌa no anu mimii tavuꞌalo. Ia aꞌalo latala ne Anu mulailixu no anu vaikala latilovosi, la musokou aloxo ꞌo. “Ngalomu itema vile mulai no xaixu sou usuꞌanu ovu ngiaxu.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 La seꞌi mulapalapau no voteꞌi, la ta ngiala mineꞌe miꞌou mukalusi.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Xe seꞌi mulapalapau no lia ane lavolavoꞌo, la mupau palea xo lia ne muxolu seꞌi teitexisi.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Ia aso muiei, la muxalo alaxu vilesisi xo uliuliꞌu ne ulai no lia manina uasi.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Xe seꞌi mulapalapau muluꞌe no xuxua tanutanu, xe muleme la xuxua mukupokuponu mole uneneꞌa ua.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ia seꞌi ne, mulapalapau muluꞌe no lia laixe, la muleme muxali tila mole muneneꞌa. Seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve, xe seꞌi itemaxu tatalu, xe seꞌi la mavulovexa tatalu.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, Itema ane sangalou la anu ulomusou vaikala.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ioxe ta molomolo noxou miavuti la milai ꞌalai noxou no uaxa ne, la mitaliꞌisou aloxo ꞌo, “Tavaꞌu a loxovaa la sou nini navivikalaneꞌi ta mitema, la navikalaneꞌi no anu vaikala latilovosi ꞌo?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngingi ne Lataua mulosiengixu laaxu vaikala mutalume sou saxisaxilaꞌu noxou. Ia aneꞌi ne uasi.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 La sou lexe itema ane anu munoꞌu mimii moseꞌi ꞌo, la Lataua ulosou mimii seꞌi la. La anu umomomo sou paꞌusou no anu mii vile uasi. Ia lexe itema ane unoꞌu mii vile uasi, la Lataua uxexeenu mii maꞌia kituꞌa se anu munoꞌu ne.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Anu tavaꞌu aloxo ne, la sou eni avivikala la, aꞌoxonu vaikala latilovosi. La sou aneꞌi imamalei mo imamalei ne ia imaisou mii vile uasi. Mo ilolomu mo ilolomu ne ia ilomusou mii vile uasi. Xe ilavusou mii vile uasi.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Noxiꞌa ta mitema ne la sou anu umomomo sou vaikala noxou Aisaia itema sou palomatana muvikala aloxo ꞌo,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Xo ta mitema ne mitatusou oponeꞌi mo sangaliꞌa kalumo ne mutomutomu
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 — ausente —
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 — ausente —
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Ioxe ngalomusou vaikala latilovo sou itema usuꞌanu ovu ngiaxu laaxu.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Ovu ngiaxu e mulapau no voteꞌi ne anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua sou saxisaxilaꞌu noxou ia ulamana no anu uasi, la itema masua uneꞌe uxexeenu no anu xavutalau.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Xe ovu ngiaxu e mulapau no lavolavoꞌo ne, anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la uꞌosa sou ulomusousi.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Ia umulaxu no tanu uasi loxo uliꞌu uluꞌelai uasi. Xe no mine tuꞌutuꞌumaxu xe vaikala sevile utoꞌomolu la anu ulapau alaxu vilesisi. Tavaꞌu xo uliꞌuliꞌa uasi, la vaikala ne uxoo maxuveeni uasi.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no xuxua ne, loxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua ia uxavutala piena no anu mauli ilou xoluxolu no lia ꞌo, mo umasaxa lexe xavutalau utulu pekiaꞌu no lamoli xe mauli no lialia ꞌo. La sou mimii ne usuꞌasou vaikala noxou Lataua la uneneꞌa no anu maulixu uasi.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no anu lia laixe ne aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la umulaxu no tanu mo mulavusou laaxu. La neneꞌaxu uxali loxo seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve mutelo no latanu la, xe seꞌi itemaxu tatalu mutelo no latanu la, seꞌi la mavulovexa tatalu mutelo no latanu la.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Ioxe Iesu muavuti la musolonu vaikala latilovo vile aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo anu aloxo itema vile mulai mutotou uiti ngiaxu laixe no xai noxou.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ia no ꞌolovoxo vile aneꞌi miaiai mukalu la, uluau itema ne muneꞌe mutotou uiti masua ngiaxu no taitaiinu uiti ꞌole la mulivu mulai.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Xe no mine uiti mupau mutelo tatatila xe muneneꞌa la uiti masua ꞌole muleme kalumo.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Ia ta mitema sou xaixai noxou tatananu xai ne mineꞌe la mitaliꞌisou lexe, ‘Tila, loxovaa nini netotou uitu laixesi no xai? Ia ꞌenaꞌei mutounu uiti masua e muleme kalumo ne?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Anu muavuti la mukolineꞌi aloxo ꞌo, ‘Uluaxeni muꞌoxonu ane.’ Ioxe ta mitema sou xaixai noxou itema ne miavuti la mitaliꞌisou lexe, ‘Loxovaa nini nemasaxa lexe nexi talai mo takakalau uxexee?’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, ‘Mamu xo maasi xe ngingi ngalai ngakakalaꞌu la ngaluvusou uiti kalumo.’
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Iengi uvaxau uleleme ilou uiti ne mo uiti lingamo. Xe no anu voxo sou kokoli la sou avikalaneꞌi ta mitema e ikokoli ne lexe iluvusou uiti masua ne tei mo ivotunu tavatavalanu mo ilai ipitanu sou uꞌela. Xe ukalu, la sou ipitanu uiti la ilai imuxaxu no tani sou laꞌilali noxilo.”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Iesu musolonu vaivaikala latilovo vile la aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne, aloxo mii e ilemolu lexe masitati ngiaxu. E itema vile munoꞌu la mutotou no xaixu.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Masitati ne ngiaxu kituꞌa manina no anu mimii iouiou e itotou no xai. Ia itounu xe uleme la uleme toxoxaꞌa manina, la uaꞌulixu laꞌilali iouiou e mitounu no xai ne. Avolu ne toxotoxoxaꞌa mo uialaiala ulai no ale la ta ngiala ineꞌe mo iꞌoxonu iomusiꞌa no avoavolu ne.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Mo musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne aloxo isi sevile e sema vile minoꞌu sou mipitanu mixiunu ilou palaua, la usoxolixu veleti ne uxali toxoxaꞌa.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 No anu vaivaikala noxou Iesu ne, la muvivikalaneꞌi ta mitema tavuꞌalo ne no anu vaikala latilovosi.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Sou umomomo sou vaikala noxou itema sou palomatana mulemolu tatei aloxo ꞌo.
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Ioxe Iesu muavuti, la ta mitema tavuꞌalo ne mixoxolu ne, ia Anu musuku mulai no nano no tani. Xe ta molomolou miavuti la milutu milai noxou, la mivikalanu, “Nalulusou laaxu vaikala latilovo sou uiti masua e muleme no nano no xai noxixe.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Itema e mutotou uiti ngiaxu ne Itema ꞌOlu.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Xe xai ne xalexalee tuatuala no lia ꞌo. Mo uiti ngiaxu ne ane ta mitema e mixolu no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua. Xe uiti masua ne ane Satani ta ꞌolu.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Uluau e muneꞌe mutotou uiti ngiaxu masua ne ane Satani. Mo voxo sou kokoli ne ane voxo kaluxusou. Xe ta mitema sou ikokoli no xai ne ane ta angelo.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Mo uiti masua e ipitanu sou uꞌela no navu ne, anu ꞌilixo ane ne uxali no anu voxo kaluxusou aloxo ne.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Itema ꞌOlu upalusiꞌa ta angelo noxou la ixexenu mimii masumasua e uꞌoxoo masuaneꞌi ta mitema, mo aneꞌi ane miꞌoxonu ꞌilixo masumasua ne ixexe no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Aneꞌi ileaneꞌi ulai no navu toxoxaꞌa. No anu navu ne la aneꞌi itama xe anaxaꞌa ukalakiki.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ia aneꞌi ta mitema ane ꞌilixoneꞌi mulapu la ixali loxo aso no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua Mamilo. La sou ꞌenaꞌei ane mulavusou lexe sangalou laixe sou ulolomu no anu la anu laixe lexe anu ulomusou vaikala ane ꞌo.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Iesu mululusou vaikala latilovo ne laaxu mukalu, la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. ‘Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo poxolusou mimii lailaixe e miꞌasixu mutalumeiou no lia. Ia itema vile mulai xe muxalisou la musukunu mulai mutalumeiou la. La anu muꞌosa misevile xe muavuti la musovanu mimii noxou ne mukalusi. Xe mukalu la mulai sou mulotonu lia xalenu anene.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Mo Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne anu aloxo lasala laixe e itema vile usosovanu mimii ukakamulinu sou lexe ulotonu.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ia mulai xe muxalisou vile lailaixe manina la mulai musovanu mimii noxou mukalusi. La sou anu mulai mulotonu lasala ne.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Iesu muavuti la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo vuꞌo vile ta mitema ivuꞌovuꞌo no anu no luaki. Vuꞌo ne ileanu uluꞌelai no luaki la ta sinana iouiou ineꞌe iꞌuna no anu.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Xe vuꞌo ne uꞌanaꞌana ukalu, la sou ta mitema ne ilapunu uatu no tasiꞌi, la sou ixolu sou ilevineꞌi ta sinana. La itaataaneꞌi ta sinana ane ta lailaixe no lakela xe ane ta masumasua la ipeineꞌi.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Anu iou vilesisi aloxo ne uxali iliꞌi no mine tuala xalexaleenu ukalu. La ta angelo ineꞌe ikalipakaneꞌi ta mitema ta masumasua noxiꞌa ta mitema ane milapu.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 La ileaneꞌi ulai no navu ane toxoxaꞌa la itatama xe anaxaꞌa ukalakikiki.’”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Xe Iesu muavuti la mutaliꞌisiꞌa lexe, “Loxovaa ngingi ngelavusou vaivaikala latilovo ne laaxu?” La aneꞌi mikolinu lexe “Ani.”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Aloxo ne la sou ta tisa sou lapuloto ne aneꞌi milavusou laaxu vaivaikala sou saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo. Aneꞌi aloxo ta mitema sou isaxilaꞌu tani tatila vile. Aneꞌi iꞌuna no tani ne la ilaasou mimii lailaixe e mikuponu muai ne uatu. La ilaanu alaalavua, xe teiteinu kalumo.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 No mine Iesu mukalusou vaikala latilovo mukalu la Anu musuku mulai no tualasou ne Nasaleti.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Anu mulai muxali no tualasou mukalu la muꞌunalai no taasou lalotu noxiꞌa. Xe aneꞌi milomusou vaivaikala noxou la mikuluke manina. La mitaliꞌi lexe, “Itema ꞌo munoꞌu lavulavu neꞌi ꞌo? Mo tavaꞌu a loxovaa la sou Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo iouiou ꞌo?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Nenge telavusou lexe itema ne Anu itemasou utulusou tani vile ꞌolu ane, mo nenu ualasie lexe Malia xe ta vimovimou ane Iakovo ilou Iosepu mo Saimoni xe Iudasi.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Mo ta vimovimou ta sema kalumo ane nenge nengeꞌa taxoxolu ꞌo. Ia loxovaa la Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo ꞌo?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 La aneꞌi ilomuxu uasi. Ia Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Itema sou palomatana ne ta tema tualasou iloꞌa ta minuminu no nano no taasou ne ilavusou itoxonu uasisi manina. Ia no tuala vaꞌavaꞌaxusi ne la ta mitema itoxonu misevile.”
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 La sou Anu uꞌoxonu sosovo tavuꞌalo uasi xo aneꞌi imuxaxu taneꞌi noxou uasi.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.