Mateus 13
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NTLH
1 No anu voxo vilesisi ne la Iesu mulaa muatu no tani ne la mulai muxolu no luaki paꞌumolu.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 La ta mitema tavuꞌalo misevile mineꞌe mixali noxou mole mitataasou, la sou Anu muiliꞌe mutelai no uaxa la mutalupexa no anu, ia ta mitema mitaꞌo no tasiꞌi ne. |alt="Jesus teaching from boat" src="BA03019BW.tif" size="col" loc="Mat 13:2-3" copy="Elsie Anna Wood, S.P.C.K, London. Redone by Louise Bass. Used by permission." ref="Mataio 13:2"
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Anu muaꞌaloiꞌa no anu mimii tavuꞌalo. Ia aꞌalo latala ne Anu mulailixu no anu vaikala latilovosi, la musokou aloxo ꞌo. “Ngalomu itema vile mulai no xaixu sou usuꞌanu ovu ngiaxu.
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 La seꞌi mulapalapau no voteꞌi, la ta ngiala mineꞌe miꞌou mukalusi.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Xe seꞌi mulapalapau no lia ane lavolavoꞌo, la mupau palea xo lia ne muxolu seꞌi teitexisi.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Ia aso muiei, la muxalo alaxu vilesisi xo uliuliꞌu ne ulai no lia manina uasi.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Xe seꞌi mulapalapau muluꞌe no xuxua tanutanu, xe muleme la xuxua mukupokuponu mole uneneꞌa ua.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Ia seꞌi ne, mulapalapau muluꞌe no lia laixe, la muleme muxali tila mole muneneꞌa. Seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve, xe seꞌi itemaxu tatalu, xe seꞌi la mavulovexa tatalu.
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, Itema ane sangalou la anu ulomusou vaikala.”
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Ioxe ta molomolo noxou miavuti la milai ꞌalai noxou no uaxa ne, la mitaliꞌisou aloxo ꞌo, “Tavaꞌu a loxovaa la sou nini navivikalaneꞌi ta mitema, la navikalaneꞌi no anu vaikala latilovosi ꞌo?”
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngingi ne Lataua mulosiengixu laaxu vaikala mutalume sou saxisaxilaꞌu noxou. Ia aneꞌi ne uasi.
11 Jesus respondeu:
12 La sou lexe itema ane anu munoꞌu mimii moseꞌi ꞌo, la Lataua ulosou mimii seꞌi la. La anu umomomo sou paꞌusou no anu mii vile uasi. Ia lexe itema ane unoꞌu mii vile uasi, la Lataua uxexeenu mii maꞌia kituꞌa se anu munoꞌu ne.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Anu tavaꞌu aloxo ne, la sou eni avivikala la, aꞌoxonu vaikala latilovosi. La sou aneꞌi imamalei mo imamalei ne ia imaisou mii vile uasi. Mo ilolomu mo ilolomu ne ia ilomusou mii vile uasi. Xe ilavusou mii vile uasi.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Noxiꞌa ta mitema ne la sou anu umomomo sou vaikala noxou Aisaia itema sou palomatana muvikala aloxo ꞌo,
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Xo ta mitema ne mitatusou oponeꞌi mo sangaliꞌa kalumo ne mutomutomu
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 — ausente —
16 Jesus continuou, dizendo:
17 — ausente —
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Ioxe ngalomusou vaikala latilovo sou itema usuꞌanu ovu ngiaxu laaxu.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Ovu ngiaxu e mulapau no voteꞌi ne anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua sou saxisaxilaꞌu noxou ia ulamana no anu uasi, la itema masua uneꞌe uxexeenu no anu xavutalau.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Xe ovu ngiaxu e mulapau no lavolavoꞌo ne, anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la uꞌosa sou ulomusousi.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Ia umulaxu no tanu uasi loxo uliꞌu uluꞌelai uasi. Xe no mine tuꞌutuꞌumaxu xe vaikala sevile utoꞌomolu la anu ulapau alaxu vilesisi. Tavaꞌu xo uliꞌuliꞌa uasi, la vaikala ne uxoo maxuveeni uasi.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no xuxua ne, loxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua ia uxavutala piena no anu mauli ilou xoluxolu no lia ꞌo, mo umasaxa lexe xavutalau utulu pekiaꞌu no lamoli xe mauli no lialia ꞌo. La sou mimii ne usuꞌasou vaikala noxou Lataua la uneneꞌa no anu maulixu uasi.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no anu lia laixe ne aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la umulaxu no tanu mo mulavusou laaxu. La neneꞌaxu uxali loxo seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve mutelo no latanu la, xe seꞌi itemaxu tatalu mutelo no latanu la, seꞌi la mavulovexa tatalu mutelo no latanu la.”
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Ioxe Iesu muavuti la musolonu vaikala latilovo vile aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo anu aloxo itema vile mulai mutotou uiti ngiaxu laixe no xai noxou.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Ia no ꞌolovoxo vile aneꞌi miaiai mukalu la, uluau itema ne muneꞌe mutotou uiti masua ngiaxu no taitaiinu uiti ꞌole la mulivu mulai.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Xe no mine uiti mupau mutelo tatatila xe muneneꞌa la uiti masua ꞌole muleme kalumo.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 Ia ta mitema sou xaixai noxou tatananu xai ne mineꞌe la mitaliꞌisou lexe, ‘Tila, loxovaa nini netotou uitu laixesi no xai? Ia ꞌenaꞌei mutounu uiti masua e muleme kalumo ne?’
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Anu muavuti la mukolineꞌi aloxo ꞌo, ‘Uluaxeni muꞌoxonu ane.’ Ioxe ta mitema sou xaixai noxou itema ne miavuti la mitaliꞌisou lexe, ‘Loxovaa nini nemasaxa lexe nexi talai mo takakalau uxexee?’
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, ‘Mamu xo maasi xe ngingi ngalai ngakakalaꞌu la ngaluvusou uiti kalumo.’
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Iengi uvaxau uleleme ilou uiti ne mo uiti lingamo. Xe no anu voxo sou kokoli la sou avikalaneꞌi ta mitema e ikokoli ne lexe iluvusou uiti masua ne tei mo ivotunu tavatavalanu mo ilai ipitanu sou uꞌela. Xe ukalu, la sou ipitanu uiti la ilai imuxaxu no tani sou laꞌilali noxilo.”
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Iesu musolonu vaivaikala latilovo vile la aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne, aloxo mii e ilemolu lexe masitati ngiaxu. E itema vile munoꞌu la mutotou no xaixu.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Masitati ne ngiaxu kituꞌa manina no anu mimii iouiou e itotou no xai. Ia itounu xe uleme la uleme toxoxaꞌa manina, la uaꞌulixu laꞌilali iouiou e mitounu no xai ne. Avolu ne toxotoxoxaꞌa mo uialaiala ulai no ale la ta ngiala ineꞌe mo iꞌoxonu iomusiꞌa no avoavolu ne.”
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Mo musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne aloxo isi sevile e sema vile minoꞌu sou mipitanu mixiunu ilou palaua, la usoxolixu veleti ne uxali toxoxaꞌa.”
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 No anu vaivaikala noxou Iesu ne, la muvivikalaneꞌi ta mitema tavuꞌalo ne no anu vaikala latilovosi.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Sou umomomo sou vaikala noxou itema sou palomatana mulemolu tatei aloxo ꞌo.
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Ioxe Iesu muavuti, la ta mitema tavuꞌalo ne mixoxolu ne, ia Anu musuku mulai no nano no tani. Xe ta molomolou miavuti la milutu milai noxou, la mivikalanu, “Nalulusou laaxu vaikala latilovo sou uiti masua e muleme no nano no xai noxixe.”
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Itema e mutotou uiti ngiaxu ne Itema ꞌOlu.
37 Jesus respondeu:
38 Xe xai ne xalexalee tuatuala no lia ꞌo. Mo uiti ngiaxu ne ane ta mitema e mixolu no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua. Xe uiti masua ne ane Satani ta ꞌolu.
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 Uluau e muneꞌe mutotou uiti ngiaxu masua ne ane Satani. Mo voxo sou kokoli ne ane voxo kaluxusou. Xe ta mitema sou ikokoli no xai ne ane ta angelo.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Mo uiti masua e ipitanu sou uꞌela no navu ne, anu ꞌilixo ane ne uxali no anu voxo kaluxusou aloxo ne.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Itema ꞌOlu upalusiꞌa ta angelo noxou la ixexenu mimii masumasua e uꞌoxoo masuaneꞌi ta mitema, mo aneꞌi ane miꞌoxonu ꞌilixo masumasua ne ixexe no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Aneꞌi ileaneꞌi ulai no navu toxoxaꞌa. No anu navu ne la aneꞌi itama xe anaxaꞌa ukalakiki.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Ia aneꞌi ta mitema ane ꞌilixoneꞌi mulapu la ixali loxo aso no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua Mamilo. La sou ꞌenaꞌei ane mulavusou lexe sangalou laixe sou ulolomu no anu la anu laixe lexe anu ulomusou vaikala ane ꞌo.
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 Iesu mululusou vaikala latilovo ne laaxu mukalu, la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. ‘Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo poxolusou mimii lailaixe e miꞌasixu mutalumeiou no lia. Ia itema vile mulai xe muxalisou la musukunu mulai mutalumeiou la. La anu muꞌosa misevile xe muavuti la musovanu mimii noxou ne mukalusi. Xe mukalu la mulai sou mulotonu lia xalenu anene.
44 — O
45 Mo Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne anu aloxo lasala laixe e itema vile usosovanu mimii ukakamulinu sou lexe ulotonu.
45 — O
46 Ia mulai xe muxalisou vile lailaixe manina la mulai musovanu mimii noxou mukalusi. La sou anu mulai mulotonu lasala ne.
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 Iesu muavuti la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo vuꞌo vile ta mitema ivuꞌovuꞌo no anu no luaki. Vuꞌo ne ileanu uluꞌelai no luaki la ta sinana iouiou ineꞌe iꞌuna no anu.
47 — O
48 Xe vuꞌo ne uꞌanaꞌana ukalu, la sou ta mitema ne ilapunu uatu no tasiꞌi, la sou ixolu sou ilevineꞌi ta sinana. La itaataaneꞌi ta sinana ane ta lailaixe no lakela xe ane ta masumasua la ipeineꞌi.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Anu iou vilesisi aloxo ne uxali iliꞌi no mine tuala xalexaleenu ukalu. La ta angelo ineꞌe ikalipakaneꞌi ta mitema ta masumasua noxiꞌa ta mitema ane milapu.
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 La ileaneꞌi ulai no navu ane toxoxaꞌa la itatama xe anaxaꞌa ukalakikiki.’”
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Xe Iesu muavuti la mutaliꞌisiꞌa lexe, “Loxovaa ngingi ngelavusou vaivaikala latilovo ne laaxu?” La aneꞌi mikolinu lexe “Ani.”
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Aloxo ne la sou ta tisa sou lapuloto ne aneꞌi milavusou laaxu vaivaikala sou saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo. Aneꞌi aloxo ta mitema sou isaxilaꞌu tani tatila vile. Aneꞌi iꞌuna no tani ne la ilaasou mimii lailaixe e mikuponu muai ne uatu. La ilaanu alaalavua, xe teiteinu kalumo.”
52 Jesus disse:
53 No mine Iesu mukalusou vaikala latilovo mukalu la Anu musuku mulai no tualasou ne Nasaleti.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 Anu mulai muxali no tualasou mukalu la muꞌunalai no taasou lalotu noxiꞌa. Xe aneꞌi milomusou vaivaikala noxou la mikuluke manina. La mitaliꞌi lexe, “Itema ꞌo munoꞌu lavulavu neꞌi ꞌo? Mo tavaꞌu a loxovaa la sou Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo iouiou ꞌo?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Nenge telavusou lexe itema ne Anu itemasou utulusou tani vile ꞌolu ane, mo nenu ualasie lexe Malia xe ta vimovimou ane Iakovo ilou Iosepu mo Saimoni xe Iudasi.
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Mo ta vimovimou ta sema kalumo ane nenge nengeꞌa taxoxolu ꞌo. Ia loxovaa la Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo ꞌo?”
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 La aneꞌi ilomuxu uasi. Ia Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Itema sou palomatana ne ta tema tualasou iloꞌa ta minuminu no nano no taasou ne ilavusou itoxonu uasisi manina. Ia no tuala vaꞌavaꞌaxusi ne la ta mitema itoxonu misevile.”
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 La sou Anu uꞌoxonu sosovo tavuꞌalo uasi xo aneꞌi imuxaxu taneꞌi noxou uasi.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.