Mateus 13
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs ARA
1 No anu voxo vilesisi ne la Iesu mulaa muatu no tani ne la mulai muxolu no luaki paꞌumolu.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 La ta mitema tavuꞌalo misevile mineꞌe mixali noxou mole mitataasou, la sou Anu muiliꞌe mutelai no uaxa la mutalupexa no anu, ia ta mitema mitaꞌo no tasiꞌi ne. |alt="Jesus teaching from boat" src="BA03019BW.tif" size="col" loc="Mat 13:2-3" copy="Elsie Anna Wood, S.P.C.K, London. Redone by Louise Bass. Used by permission." ref="Mataio 13:2"
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Anu muaꞌaloiꞌa no anu mimii tavuꞌalo. Ia aꞌalo latala ne Anu mulailixu no anu vaikala latilovosi, la musokou aloxo ꞌo. “Ngalomu itema vile mulai no xaixu sou usuꞌanu ovu ngiaxu.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 La seꞌi mulapalapau no voteꞌi, la ta ngiala mineꞌe miꞌou mukalusi.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Xe seꞌi mulapalapau no lia ane lavolavoꞌo, la mupau palea xo lia ne muxolu seꞌi teitexisi.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Ia aso muiei, la muxalo alaxu vilesisi xo uliuliꞌu ne ulai no lia manina uasi.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Xe seꞌi mulapalapau muluꞌe no xuxua tanutanu, xe muleme la xuxua mukupokuponu mole uneneꞌa ua.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ia seꞌi ne, mulapalapau muluꞌe no lia laixe, la muleme muxali tila mole muneneꞌa. Seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve, xe seꞌi itemaxu tatalu, xe seꞌi la mavulovexa tatalu.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, Itema ane sangalou la anu ulomusou vaikala.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Ioxe ta molomolo noxou miavuti la milai ꞌalai noxou no uaxa ne, la mitaliꞌisou aloxo ꞌo, “Tavaꞌu a loxovaa la sou nini navivikalaneꞌi ta mitema, la navikalaneꞌi no anu vaikala latilovosi ꞌo?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngingi ne Lataua mulosiengixu laaxu vaikala mutalume sou saxisaxilaꞌu noxou. Ia aneꞌi ne uasi.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 La sou lexe itema ane anu munoꞌu mimii moseꞌi ꞌo, la Lataua ulosou mimii seꞌi la. La anu umomomo sou paꞌusou no anu mii vile uasi. Ia lexe itema ane unoꞌu mii vile uasi, la Lataua uxexeenu mii maꞌia kituꞌa se anu munoꞌu ne.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Anu tavaꞌu aloxo ne, la sou eni avivikala la, aꞌoxonu vaikala latilovosi. La sou aneꞌi imamalei mo imamalei ne ia imaisou mii vile uasi. Mo ilolomu mo ilolomu ne ia ilomusou mii vile uasi. Xe ilavusou mii vile uasi.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Noxiꞌa ta mitema ne la sou anu umomomo sou vaikala noxou Aisaia itema sou palomatana muvikala aloxo ꞌo,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Xo ta mitema ne mitatusou oponeꞌi mo sangaliꞌa kalumo ne mutomutomu
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 — ausente —
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 — ausente —
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Ioxe ngalomusou vaikala latilovo sou itema usuꞌanu ovu ngiaxu laaxu.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Ovu ngiaxu e mulapau no voteꞌi ne anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua sou saxisaxilaꞌu noxou ia ulamana no anu uasi, la itema masua uneꞌe uxexeenu no anu xavutalau.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Xe ovu ngiaxu e mulapau no lavolavoꞌo ne, anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la uꞌosa sou ulomusousi.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Ia umulaxu no tanu uasi loxo uliꞌu uluꞌelai uasi. Xe no mine tuꞌutuꞌumaxu xe vaikala sevile utoꞌomolu la anu ulapau alaxu vilesisi. Tavaꞌu xo uliꞌuliꞌa uasi, la vaikala ne uxoo maxuveeni uasi.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no xuxua ne, loxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua ia uxavutala piena no anu mauli ilou xoluxolu no lia ꞌo, mo umasaxa lexe xavutalau utulu pekiaꞌu no lamoli xe mauli no lialia ꞌo. La sou mimii ne usuꞌasou vaikala noxou Lataua la uneneꞌa no anu maulixu uasi.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no anu lia laixe ne aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la umulaxu no tanu mo mulavusou laaxu. La neneꞌaxu uxali loxo seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve mutelo no latanu la, xe seꞌi itemaxu tatalu mutelo no latanu la, seꞌi la mavulovexa tatalu mutelo no latanu la.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ioxe Iesu muavuti la musolonu vaikala latilovo vile aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo anu aloxo itema vile mulai mutotou uiti ngiaxu laixe no xai noxou.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Ia no ꞌolovoxo vile aneꞌi miaiai mukalu la, uluau itema ne muneꞌe mutotou uiti masua ngiaxu no taitaiinu uiti ꞌole la mulivu mulai.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Xe no mine uiti mupau mutelo tatatila xe muneneꞌa la uiti masua ꞌole muleme kalumo.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Ia ta mitema sou xaixai noxou tatananu xai ne mineꞌe la mitaliꞌisou lexe, ‘Tila, loxovaa nini netotou uitu laixesi no xai? Ia ꞌenaꞌei mutounu uiti masua e muleme kalumo ne?’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Anu muavuti la mukolineꞌi aloxo ꞌo, ‘Uluaxeni muꞌoxonu ane.’ Ioxe ta mitema sou xaixai noxou itema ne miavuti la mitaliꞌisou lexe, ‘Loxovaa nini nemasaxa lexe nexi talai mo takakalau uxexee?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, ‘Mamu xo maasi xe ngingi ngalai ngakakalaꞌu la ngaluvusou uiti kalumo.’
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Iengi uvaxau uleleme ilou uiti ne mo uiti lingamo. Xe no anu voxo sou kokoli la sou avikalaneꞌi ta mitema e ikokoli ne lexe iluvusou uiti masua ne tei mo ivotunu tavatavalanu mo ilai ipitanu sou uꞌela. Xe ukalu, la sou ipitanu uiti la ilai imuxaxu no tani sou laꞌilali noxilo.”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Iesu musolonu vaivaikala latilovo vile la aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne, aloxo mii e ilemolu lexe masitati ngiaxu. E itema vile munoꞌu la mutotou no xaixu.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Masitati ne ngiaxu kituꞌa manina no anu mimii iouiou e itotou no xai. Ia itounu xe uleme la uleme toxoxaꞌa manina, la uaꞌulixu laꞌilali iouiou e mitounu no xai ne. Avolu ne toxotoxoxaꞌa mo uialaiala ulai no ale la ta ngiala ineꞌe mo iꞌoxonu iomusiꞌa no avoavolu ne.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Mo musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne aloxo isi sevile e sema vile minoꞌu sou mipitanu mixiunu ilou palaua, la usoxolixu veleti ne uxali toxoxaꞌa.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 No anu vaivaikala noxou Iesu ne, la muvivikalaneꞌi ta mitema tavuꞌalo ne no anu vaikala latilovosi.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Sou umomomo sou vaikala noxou itema sou palomatana mulemolu tatei aloxo ꞌo.
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Ioxe Iesu muavuti, la ta mitema tavuꞌalo ne mixoxolu ne, ia Anu musuku mulai no nano no tani. Xe ta molomolou miavuti la milutu milai noxou, la mivikalanu, “Nalulusou laaxu vaikala latilovo sou uiti masua e muleme no nano no xai noxixe.”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Itema e mutotou uiti ngiaxu ne Itema ꞌOlu.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Xe xai ne xalexalee tuatuala no lia ꞌo. Mo uiti ngiaxu ne ane ta mitema e mixolu no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua. Xe uiti masua ne ane Satani ta ꞌolu.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Uluau e muneꞌe mutotou uiti ngiaxu masua ne ane Satani. Mo voxo sou kokoli ne ane voxo kaluxusou. Xe ta mitema sou ikokoli no xai ne ane ta angelo.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Mo uiti masua e ipitanu sou uꞌela no navu ne, anu ꞌilixo ane ne uxali no anu voxo kaluxusou aloxo ne.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Itema ꞌOlu upalusiꞌa ta angelo noxou la ixexenu mimii masumasua e uꞌoxoo masuaneꞌi ta mitema, mo aneꞌi ane miꞌoxonu ꞌilixo masumasua ne ixexe no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Aneꞌi ileaneꞌi ulai no navu toxoxaꞌa. No anu navu ne la aneꞌi itama xe anaxaꞌa ukalakiki.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ia aneꞌi ta mitema ane ꞌilixoneꞌi mulapu la ixali loxo aso no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua Mamilo. La sou ꞌenaꞌei ane mulavusou lexe sangalou laixe sou ulolomu no anu la anu laixe lexe anu ulomusou vaikala ane ꞌo.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Iesu mululusou vaikala latilovo ne laaxu mukalu, la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. ‘Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo poxolusou mimii lailaixe e miꞌasixu mutalumeiou no lia. Ia itema vile mulai xe muxalisou la musukunu mulai mutalumeiou la. La anu muꞌosa misevile xe muavuti la musovanu mimii noxou ne mukalusi. Xe mukalu la mulai sou mulotonu lia xalenu anene.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Mo Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne anu aloxo lasala laixe e itema vile usosovanu mimii ukakamulinu sou lexe ulotonu.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Ia mulai xe muxalisou vile lailaixe manina la mulai musovanu mimii noxou mukalusi. La sou anu mulai mulotonu lasala ne.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Iesu muavuti la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo vuꞌo vile ta mitema ivuꞌovuꞌo no anu no luaki. Vuꞌo ne ileanu uluꞌelai no luaki la ta sinana iouiou ineꞌe iꞌuna no anu.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Xe vuꞌo ne uꞌanaꞌana ukalu, la sou ta mitema ne ilapunu uatu no tasiꞌi, la sou ixolu sou ilevineꞌi ta sinana. La itaataaneꞌi ta sinana ane ta lailaixe no lakela xe ane ta masumasua la ipeineꞌi.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Anu iou vilesisi aloxo ne uxali iliꞌi no mine tuala xalexaleenu ukalu. La ta angelo ineꞌe ikalipakaneꞌi ta mitema ta masumasua noxiꞌa ta mitema ane milapu.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 La ileaneꞌi ulai no navu ane toxoxaꞌa la itatama xe anaxaꞌa ukalakikiki.’”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Xe Iesu muavuti la mutaliꞌisiꞌa lexe, “Loxovaa ngingi ngelavusou vaivaikala latilovo ne laaxu?” La aneꞌi mikolinu lexe “Ani.”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Aloxo ne la sou ta tisa sou lapuloto ne aneꞌi milavusou laaxu vaivaikala sou saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo. Aneꞌi aloxo ta mitema sou isaxilaꞌu tani tatila vile. Aneꞌi iꞌuna no tani ne la ilaasou mimii lailaixe e mikuponu muai ne uatu. La ilaanu alaalavua, xe teiteinu kalumo.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 No mine Iesu mukalusou vaikala latilovo mukalu la Anu musuku mulai no tualasou ne Nasaleti.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Anu mulai muxali no tualasou mukalu la muꞌunalai no taasou lalotu noxiꞌa. Xe aneꞌi milomusou vaivaikala noxou la mikuluke manina. La mitaliꞌi lexe, “Itema ꞌo munoꞌu lavulavu neꞌi ꞌo? Mo tavaꞌu a loxovaa la sou Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo iouiou ꞌo?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Nenge telavusou lexe itema ne Anu itemasou utulusou tani vile ꞌolu ane, mo nenu ualasie lexe Malia xe ta vimovimou ane Iakovo ilou Iosepu mo Saimoni xe Iudasi.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Mo ta vimovimou ta sema kalumo ane nenge nengeꞌa taxoxolu ꞌo. Ia loxovaa la Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo ꞌo?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 La aneꞌi ilomuxu uasi. Ia Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Itema sou palomatana ne ta tema tualasou iloꞌa ta minuminu no nano no taasou ne ilavusou itoxonu uasisi manina. Ia no tuala vaꞌavaꞌaxusi ne la ta mitema itoxonu misevile.”
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 La sou Anu uꞌoxonu sosovo tavuꞌalo uasi xo aneꞌi imuxaxu taneꞌi noxou uasi.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.