Lucas 12
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs ARIB
1 No mine Iesu uvivikalaneꞌi aloxo ne, la ta mitema tavuꞌalo mineꞌe mipita noxou la tani mutomu manina mo tanixaꞌa uasi. La sou aneꞌi mimalomaloxou tavaꞌa ngatongatoꞌo. La Iesu muavuti sou mupelaꞌa ta molomolo noxou aloxo ꞌo, “Ngingi ngasaxilaꞌinge laixe no anu ꞌilixo sou kalavoi noxiꞌa ta Palisaio, xo ꞌilixo noxiꞌa ne uvasainge.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Mii maꞌia ane mivausou ne, ulai iliꞌi la upalaꞌa no taatexa. Xe mii maꞌia ane mutalume ne, ulai iliꞌi la aneꞌi ilavusou.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 La sou mii maꞌia ane ngingi ngalemolu no isivoxo ne, ulai la ta mitema ilomusou no aso. Xe mii maꞌia ane ngingi ngamunumunusou no nano no tani tanu ne, ulai la ta mitema itulu teitexi no tani laxaꞌu sou iaꞌaloxu.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Ta menexilo, eni avikalangengi aloxo ꞌo. Mamu sou ngaꞌumeꞌa aneꞌi ane ivau vasimenge mo usoli, ia iliꞌi la imomomo sou iꞌoxonu mii vile la noxinge uasisi.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Ia eni alosiengixu ꞌenaꞌei ane ngingi ngaꞌumolu. Ngaꞌumolu itema ane Anu xaviinu sou uvau vasimenge usoli mo uleanu uleengengi ulai no taxa sou navunavu. Eni avikalangengi lexe ngaꞌumolu itema ane ne.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Ngingi ngelavusou lexe ta mitema ilavusou ilotoneꞌi ta ngiala ta kitukituꞌa taꞌuve no anu Asarioni tamei. Ia Lataua iou siꞌisiꞌa ta ngiala ta kitukituꞌa ane ne uasi.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Xe kalumo Lataua mulavusou sou uitisou kisinge laxusou. La sou ngingi ngaꞌume mamu. Xo ngingi ne, ngatiatila noxiꞌa ta ngiala ta kitukituꞌa moso ne.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 La sou eni avikalangengi aloxo ꞌo. ꞌEnaꞌei ane uvikala lexe anu ulavusilo no ieꞌi ta mitema, la Itema ꞌOlu kalumo uvikala lexe Anu ulavusou no ieꞌi ta angelo noxou Lataua.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ia, ꞌenaꞌei ane uvikala lexe anu ulavusilo uasi no ieꞌi ta mitema, la Itema ꞌOlu kalumo uvikala lexe Anu ulavusou no ieꞌi ta angelo noxou Lataua uasi.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Xe ꞌenaꞌei ane uvikala masua ulai noxou Itema ꞌOlu, la Lataua uxiu tumalouu vaikala masua noxou ne. Ia ꞌenaꞌei ane uvikala masua ulai noxou Uleenu Tavuna, la umomomo sou Lataua uxiu tumalouu vaikala masua noxou ne uasi.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 Xe lexe ta mitema ilailingenge no taasou lalotu noxiꞌa ta Iutaia, xe itulusinge no ieꞌi ta mitema sou isaxilaꞌu tuatuala, la ngaxavutala piena sou ngaꞌoxo latolosinge a loxovaa mo mii maꞌia ane ngingi ngalemo ulai noxiꞌa mamu.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Xo no mine ngingi ngatulu sou ngavikala ulai noxiꞌa, la Uleenu Tavuna molu ulosiengixu vaikala maꞌia ane ngingi ngalemolu noxiꞌa ne.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Xe vile noxiꞌa ta mitema tavuꞌalo ne, muavuti la muvikalanu Iesu aloxo ꞌo, “Itema sou ulosixe lavulavu. Mamixe a musoli ne, ia eni emasaxa lexe navikala vivilo mo uvelu mimii e mamixe musolisou ne mo ulosilo moseꞌi.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Ia Iesu mukolinu aloxo ꞌo, “Ae, ꞌenaꞌei musosovosilo sou axali itema vile sou atulu no ꞌa vaikala sou no nixi noxinge nongou vivine ne?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 La Anu Iesu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngasaxilaꞌinge laixe! Xo loxo ꞌo io, iengi uisuisuxu mimii iouiou. Xo maulinenge a uxolu no anu mimemimengi ne uasi.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 La Anu muvikala tovolaꞌi vile noxiꞌa aloxo ꞌo, “Itema vile sou lavuluti ne, xaixu muneneꞌa muꞌoki.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 La anu muxavutala aloxo ꞌo, ‘Eni aꞌoxo a loxovaa? Xo eni silo tani vile umomomo sou apitanu laꞌilalixo no anu uasi.’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 La muvikala aloxo ꞌo, ‘Mane, eni aꞌoxo aloxo ꞌo. Eni amamulonu tani kitukituꞌa sou laꞌilalixo mo atulusou apitanu tani ta tatilasi sou laꞌilalixo xe lavulutixeni.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Mo sou eni melo taleli uvikalaleli aloxo ꞌo, “Eni ne, mixomixo tavuꞌalo misevile manina. Umomomo sou uai no anu tauu ie tavuꞌalo. La sou eni amaꞌila laixe mo aꞌani mo aie mo axolu aꞌosaꞌosasi.” ’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Ia Lataua muvikalanu aloxo ꞌo, ‘Kisine muxovulaulau manina! Vaimomo no ꞌolovoxo ꞌo si, la nini nasoli avile. La mixemixene ane nelalaxii muai no tani ne, ꞌenaꞌei unoꞌu ne?’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 ꞌIlixo ane loxo ne, uxali noxiꞌa ta mitema ane ipitanu mimii sou no lia ꞌo. Ia no iou Lataua, la aneꞌi ta mitema vitanisi mo iꞌa lavuluti uasi.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Iesu muvikalaneꞌi ta mitema mukalu, la sou muvikalaneꞌi ta molomolo noxou aloxo ꞌo, “Aloxo ne, la sou ngaxavutala piena no anu maulingenge mamu. Mo mamu sou ngavikala lexe, ‘Nenge taꞌou mii maꞌia xe tasakii mii maꞌia sou vasimenge?’
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Xo maulinenge ne, anu mutila no anu laꞌilali xe vasimenge ne anu mutila no anu tokolomo.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Loxo ngaxavutalaneꞌi ta ꞌola. Aneꞌi ilavusou itotou no xai mo imolo laꞌilali uasi. Kalumo aneꞌi siꞌa tani sou ipitanu laꞌilalixaꞌa no anu uasi. Ia Lataua molu ulosiꞌa laꞌilali. Io, ngingi ne, loxo ta ngiala uasi. Ngingi ngatatila manina musuku noxiꞌa mo ngauaulixaꞌa!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Ia lexe vile no nixi noxinge ne uxavutala piena sou maulixu uxolu maxuvee sevile, la anu umomomo sou molu usukunu maulixu ulai sevile la? Uasi manina.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Lexe ngingi ngamomomo sou ngaꞌoxonu mii se ane kituꞌa ne uasi, la tavaꞌu loxovaa la sou ngaxavutala piena no anu mimii ukalusi la?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Ngaxavutala lexe kungalo seseenu ne uleme a loxovaa? Anu uxaxaisou uꞌoxonu tokolomou uasi. Ia avikalangengi lexe Solomoni ne munoꞌu mimii lailaixe no lia ꞌo mukalusi, ia kungalo seseenu muuaulixu tokolomoxu ne.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Ia lexe Lataua utokolomo sese seseenu ane uleme vaimomo ꞌo xe neꞌiela la ta mitema ixotosou sou iꞌelaxu, la anu utokolomongengi laixe manina musuku uuaulixu sese seseenu ne. Ae, ngingi ta mitema ane ngeuaulixu ne, ngemulaxu tangengi noxou Lataua ne kituꞌasi.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Aloxo ne, la sou mamu sou ngingi ngaxavutala piena no anu mii maꞌia sou ngaꞌou mo ngaiexu.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Xo ta mitema ane ilavusou Lataua uasi no lia ꞌo ne, aneꞌi ixavutala piena sou ikakamulinu mimii ane ne. Ia Maminge mulavusou lexe mimii ane ne, anu laixe sou ngingi nganoꞌu.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 La sou laixe lexe ngingi ngakamulinu saxisaxilaꞌu noxou Lataua tei, la sou Anu ulosinge mimii ane ne.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Ngingi moosou e loxo ta sipsip laꞌoluxaꞌa sevile kituꞌa ne, ngaꞌume mamu. Xo Maminge muꞌosa lexe Anu ulosinge sou ngasaxilaꞌu tuala ane anu usaxilaꞌu.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 La sou ngingi ngalosiꞌa ta mitema lavulutimengi sou ilotonu. Xe nganoꞌu lamolisou, la ngalosiꞌa ta mitema aneꞌi iꞌa lamoli uasi. Io nganoꞌu tiva sou lamoli ane ulavusou ukakaa uasi sou ngataa mimii lailaixe no anu, mo ngamulaxu teitexi no opo loxotolo e mimii ukukasou uasi. Xo no tuala ane ne, la ta mitema sou pakali ilai ꞌalai no anu uasi mo ta totoxae ixotosou uasi.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Xo no tuala ane mimii lalaixe noxinge uai no anu ne, la tangengi a uxolu lai ne kalumo.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 — ausente —
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Anu laixe lexe tila noxiꞌa uneꞌe la uxalisiꞌa ta mitema sou xaixai noxou mine aneꞌi ixoxomaiou. Eni avikalangengi manina musuku. Anu molu usakiinu maloxu ataxu mo utupokoxu ka uvikalaneꞌi lexe ixolu no anu luu sou laꞌilali mo Anu molu ulosiꞌa laꞌilali.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Mo anu laixe lexe tila noxiꞌa uneꞌe, la uxalisiꞌa ta mitema sou xaixai noxou no ꞌolovoxo lixinu, uasi la no maxasesela mine aneꞌi ixoxomaiou.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Ia ngalavusou aloxo ꞌo. Lexe moosou tani ulavusou voxo ngiou ane itema sou pakali uneꞌe no anu, la anu umomomo sou upelemasaxanu itema sou pakali ne uꞌuna no taasou uasi.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Aloxo ne, la sou ngingi kalumo ngaxolu sou ngautitisi, xo Itema ꞌOlu uneꞌe no anu voxo ngiou ane ngingi ngaxavutala lexe Anu uneꞌe uasi.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Pita mulomu aloxo ne, la mutaliꞌisou Iesu aloxo ꞌo, “Tilasixe, nini nevikala tovolaꞌi uneꞌe noxixesi, uasi ulai noxiꞌa ta mitema ukalusi kalumo?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Tila mukolinu aloxo ꞌo, “Ioxe, moosou tani muꞌitaloneꞌi ta mitema sou xaixai noxou no avolu itema vile noxou sou usaxilaꞌa. Ia anu itema ne, anu uvikala lexe uꞌoxonu mii vile, la anu uꞌoxonu manina mo uꞌoxonu laixe ukalusi. Anu ulosiꞌa ta mitema sou xaixai laꞌilalixaꞌa no aso iou e moosou tani musosovosou, la ꞌenaꞌei ane itema laixe sou uꞌoxonu xaxai ane loxo ne?
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Anu laixe lexe moosou tani ulivu uneꞌe, la uxalisou itema sou xaixai noxou ne uꞌoxo xaixai aloxo ne.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Eni avikalangengi manina musuku lexe moosou tani ne, anu uꞌitalonu mimii noxou ukalusi no avolu sou anu usaxilaꞌu.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Ia lexe itema sou xaixai noxou moosou tani ne, uxavutala lexe, ‘Tila noxilo ne ulivu palea uasi.’ La sou anu uavuti sou uveꞌa ta mulu mo ta sema sou xaixai noxou moosou tani xe uꞌaniꞌani mo uie xoo mole uꞌoxovulaulau.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Xe tila noxou itema sou xaixai ne, ulivu uneꞌe no anu voxo e anu uxavutala lexe anu uneꞌe no anu uasi mo no voxo ngiou ane ulavusou uasi, la anu ulosou navunavu tatila misevile mo uxexee ulai upita noxiꞌa ta mitema ane ilavusou Lataua uasi.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Itema sou xaixai noxou tila vile ane anu mulavusou masaxa noxou tila noxou, ia ulalaxi mo uꞌoxonu mii ane tila noxou mumasaxau ne uasi, la upuapuasou alaxu tavuꞌalo manina.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Ia ꞌenaꞌei ane ulavusou masaxa noxou tila uasi, ia ususunoxu xaixai e umomomo sou tila noxou upuapuasouxu, la anu upuapuasou alaxu taꞌeisi. Xo aneꞌi ane ta mitema milosiꞌa mimii tapiena ne, la ta mitema ilinga lexe ikolinu tapiena sio. Xe aneꞌi ane ta mitema milosiꞌa mimii tavuꞌalo noxiꞌa ne, la ta mitema ivikala lexe ikolinu tavuꞌalo la.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Iesu muvikalaneꞌi la aloxo ꞌo, “Eni eneꞌe ꞌo sou alea navu uluꞌe no lialia ꞌo. Mo eni emasaxa lexe navu ane ne, uꞌani paleasi la eni aꞌosa.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Ia, ulai iliꞌi, la eni aꞌulo no anu ꞌulo sou soli. Mo vaimomo ꞌo, eni opoole tuꞌumaxu sio xo xaixai ane ne, eni akalusou uao.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Loxo ꞌo io, ngingi ngaxavutala lexe eni eneꞌe ꞌo sou akalusou ꞌotoꞌoto no lia ꞌo. Uasi, eni avikalangengi lexe eni eneꞌe ꞌo sou akalikalipalaneꞌi ta mitema.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Vaimomo ꞌo mo ulai iliꞌi, la ta mitema taꞌuve no tani vile ne, ikalipala mo ixali tamei. Tatalu iꞌoto noxiꞌa tamei xe tamei iꞌoto noxiꞌa tatalu.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ikalipala, la mamiꞌa uꞌoto noxou ꞌolu xe ꞌolu uꞌoto noxou momu, xe neniꞌa iꞌoto noxie ꞌilie sema xe ꞌilie sema iꞌoto noxie nenie, xe nenie iꞌoto noxie uaꞌaꞌne xe uaꞌaꞌne iꞌoto noxie.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Iesu muvikalaneꞌi ta molomolo noxou mukalu, la Anu muvikalaneꞌi ta mitema laoluxaꞌa aloxo ꞌo, “Lexe ngingi ngamaisou tamuxala utulu utelo no xalee ane aso uꞌuna no anu, la ngingi ngapalea ngavikala lexe, ‘Uali asou usili.’ La anu usili manina.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Xe no voxo ane atume uili molu luꞌe no luaki utelo, la ngavikala lexe, ‘Vaimomo ꞌo, la tani ialuxu.’ La anu uxali manina.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Ngingi ta mitema sou kalakalavoi! Ngingi ngelavusou voxo sou mimii ane uxali no lia ꞌo mo teitexi no loxotolo. Ia loxovaa, la sou ngingi ngalavusou mii maꞌia ane uxaxali no anu voxo ano ꞌo uasi ꞌo?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Ia tavaꞌu loxovaa, la sou ngingi menge ngatilovosou mii ane laixe xe mii ane masua uasi ꞌo?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 No anu voxo ane ngingi nongou itema ane utelo vaikala noxine ngamuamuaꞌi ngalai noxou itema sou utilovosou vaikalamengi, la natovonu pekiꞌaine sou namomosou vaivaikala no mine ngingi nongou uao no voteꞌi io. Nini naꞌoxo aloxo ne uasi, la anu usuꞌaneni nalai noxou itema sou uvelunu vaikalamengi. La itema sou utilovosou vaikala uꞌitaloneni nalai noxou itema sou xaixai noxou, la anu usuꞌaneni naꞌuna no taasou navunavu.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 La eni avikalaneni aloxo ꞌo. Nini naxolu no anu taasou navunavu ne, utalo no anu voxo ane nini naleanu Leputa vile kaluxusou.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.