Atos 7
asj (ASJ) vs VC
1 Kikoo ki bɛte muntofi-i bii li Fitifiŋ laa, “Biee bi bɛ tiiti bini nuuŋ chɛɛŋ ni?”
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Fitifiŋ tuu le, “Bɛtaa mɔɔ bɛŋwaanɛŋ, yikɛ yɛɛŋ nɛ woo. Nyɔ yi bunɔŋa tɛ̀ busɛ li taa wusɛŋ wu Abrahaŋ fɛ tɛ̀ mɛɛŋ tsiiŋ Misopotemia, se naa dza gɛɛŋ tuu ni tsiiŋ Halaŋ,
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 yi tee li wuu le,
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Se nuuŋ le, tɛ̀ dza li nshɛ yi Kaaldia-a, gɛɛŋ tsiiŋ Halaŋ. Si tee tɛ̀ kwi, Nyɔ fɛ se dza bɛ fɛ nɛ tsiiŋ dɛɛni fɛni.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Le ni nuuŋ fɛni, Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ wu fi kintsii kɛ, se nuuŋ le, yi tɛ̀ kaachɛ wu nuuŋ le yi gii yi nyɛ wu kwɛɛŋ wuni, wu ni wu nuuŋ wee bee kiŋgɔkɛ kee. Nyɔ tɛ̀ kaachi lɛ, Abrahaŋ mɛɛŋ mɔɔ saa kɛ le kɛmɛ ŋwaŋ kɛ.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Nyɔ se tuu yi tee li wuu le,
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Ŋgii nlɔŋ ŋgɛ li kwɛɛŋ wulu-u,
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Nyɔ tuu yi ji Leh bɛ Abrahaŋ, ndoonchɛ wu Leh wulu tɛ̀ nuuŋ le Abrahaŋ gii ni sɛɛti bɔɔŋ bee dzóo. Le Abrahaŋ biɛ Adzi, le bo jo nyaaŋ sɛɛ wu dzoo. Le Adzi tuu biɛ Yakɔ sɛɛ tɛ wu dzoo. Yakɔ tɛ̀ sɛɛ bɔɔŋ bee bɛ yoofi ntsɔ bɛfɛ baa dzóo bɛ nuuŋ bɛte taa bɛsɛŋ fɛ kini kisɛŋ tɛ̀ bo.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Bɛte taa bɛsɛŋ bɛlu tɛ̀ dza be yɛɛti shéŋ bɛ Jɔsɛ wu ŋwaani wu be, be se kabɛ wu, gɛɛŋ nuuŋ mfwa li kwɛɛŋ wu Iji-ip. Se nuuŋ le, Nyɔ se bichi lɛ wuu,
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 yi fii wu li bɛŋgɛ bee li bɛchu. Nyɔ se tuu yi nyɛ wu bufii yi fɛ Fɛrɔ Mfɔŋ wu Ijip kɔŋgisi wu, se gɛɛ wu li njii we-e, tuu nuuŋ wi wu bichi lɛ kini kee le.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Dzeeŋ tɛ̀ dza yi kɔɔ Ijip kwikwi mɔɔ Kana, bɛniiŋ ŋɛŋ ŋgɛ ŋge. Bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ kɛmi yɛ fiee fijɛ kɛ.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Le Yakɔ woo le biee bijɛ biɛɛ Ijip, se toŋ bɔɔŋ bee bɛ tɛ̀ nuuŋ bɛte taa bɛsɛŋ, be gɛɛŋ le li kiŋga ki ŋkosi-i.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Le be gɛɛŋ le li kiŋga kifɛ-ɛ, Jɔsɛ se fɛ bɛŋwaani kɛɛ wu, doonchɛ tɛ be li Fɛrɔ-ɔ.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Jɔsɛ tuumi ntoŋ li Yakɔ wu tee li le, bee kini kee kichu bɛ Ijip. Kini ki Yakɔ tɛ̀ nuuŋ mfi wulu bɛniiŋ gwii mfomɛnyaaŋ ntsɔ bɛtiinu (75).
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Le Yakɔ woo lɛ, se dzɔ kini kee kichu bɔɔ Ijip. Wu bee bɛte taa bɛsɛŋ se tɛ̀ kwiyɛ le bɛchu.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Bɛ tɛ̀ too yɛ gooŋ yi be bɛ kaari bɛ bɛ yi lani, bɛ diyɛ be Shɛkeŋ lɛ dziŋ yi Abrahaŋ tɛ̀ go li bɔɔŋ bɛ Hamɔ-ɔ.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 Mfi tɛ̀ gii kɔchini wu Nyɔ tɛ̀ nuuŋ le yi gii yi fɛ fiee fi yi tɛ kaachɛ Abrahaŋ lu, bɛniiŋ bɛsɛŋ tɛ̀ yaŋ Ijip ŋge.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Bɛniiŋ bɛ le tɛ̀ kokɛ mfɔŋ wumu wu tɛ̀ kii yɛ Jɔsɛ kɛ.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Mfɔŋ wulu bɛchi ŋwɛki bɛ bɛniiŋ bɛsɛŋ lɛ bufii li, kɛndi bɛte taa bɛsɛŋ le be toofɛ bɔɔŋ bɛ bwi lɛkuuŋ be kwiyɛ.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Li mfi wulu-u bɛ tɛ̀ biɛ Mɔɔsɛ, tɛ̀ gii nuuŋ ŋwaŋ wu dzeeŋ ŋge li Nyɔ-ɔ. Bɛ kɛmɛ wu li yih kii tɛɛ,
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 be se dzɔ wu bɛ gɛɛ lɛkuuŋ. Ŋwanɛ Mfɔŋ Fɛrɔ wu kwɛɛŋ se gɛɛŋ bɔɔŋ wu, kii wu si ŋwani.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Bɛ se tiifi Mɔɔsɛ bufii bu Ijip buchu, tɛ̀ nuuŋ wi wu kii n'yɔru mɔɔ biee bi fɛrɛ bujɔŋ.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 Le ni nuuŋ biya mbaanyɛɛ, tɛ̀ dza beechɛ le gii la ŋka lɛ bɛŋwaani bɛ tɛ̀ nuuŋ bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Le ni giiŋgi ŋɛŋ si wi wu Ijip nusini wi wu Isɛlɛɛ wumu. Lɛ fe le tuu nsooŋkibaa, tuu wo wu buwo.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Beechi le bɛŋwaani gii be kɛɛ le ɛ Nyɔ yi toŋ yɛ wu le bɛ buu be li ŋgɛ-ɛ. Se nuuŋ le, be ti mɛɛŋ ki kɛɛ kɛ.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Le butuu woo, Mɔɔsɛ bo giiŋgi, mbundɛ li bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ bɛfɛ be gwii. Lɛ fe le gatɛ bugwe bulu, bii li bee laa, ‘Bɛŋwaanɛŋ, nɛ baa wi bee ŋwaani, fi ge la fi nɛ tuu gwii li yi yinɛ?’
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Wi wu tɛ̀ nusini ŋwaani wɛ bachɛ wu bu bachɛ, bii li wuu laa, ‘Ɛ noo wu gɛɛ wɛ le ɔ ni ɔ sɛki bee, ɔ sondini mɔɔ bɛnsa bɛsɛŋ?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Ɔ wɛki le ɔ wo mi si wi wu Ijip wo ɔ tuu ɔ wo mfo wɛ ni?’
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Le Mɔɔsɛ woo lɛ, tuu chɛŋ dza li kwɛɛŋ wu Iji-ip, kifi gɛɛŋ nuuŋ li kwɛɛŋ wu Midia, fɛ tɛ̀ biɛ bɔɔŋ bɛ buniŋ fe bɛfɛ.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 Le biya mbaanyɛɛ ka, nchindaa wu Nyɔ busɛ li Mɔɔsɛ si wi, wu duti li kiti ki li buka li ŋkumɛ wu Sina-a lichiŋ.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Le Mɔɔsɛ ŋɛŋ fi yaa wu, kiiŋgi lu lichiŋ le bichɛ bujɔŋ. Le kiiŋgi woo si Taa Nyɔ kweŋ li wuu le,
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 ‘Ɛ mi wu nuuŋ Nyɔ yi bɛte chaa bɛnɛ,
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Taa Nyɔ tuu yɔ li wuu le,
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Mi gbɛɛŋɔɔ mi ŋɛŋ si bɛ ŋwɛki bɛ bɛniiŋ beŋ Ijip,
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 Mɔɔsɛ wuni nuuŋ wu be tɛ̀ saa be faaŋ wu, be biiti li wuu laa, ‘Ɛ noo wu gɛɛ wɛ le ɔ ni ɔ sɛki bee, ɔ sondini mɔɔ bɛnsa bɛsɛŋ le?’ Ɛ yi yi Nyɔ yi tɛ̀ toŋ le gɛɛŋ ni nuuŋ wi wu sɛki be, se buu be li ŋgɛ-ɛ. Nyɔ tɛ̀ toŋ nuuŋ nchindaa we, bɛ li kiti ki tɛ̀ duti kɛɛ le tee ntoŋ wulu li wuu.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Mɔɔsɛ se gɛɛŋ Ijip, fɛ biee bi bimfimu wondini bɛ biee bi koofiyi, buu be le. Fɛ bimu fɛ Dzɔɔ yi Nyɔŋa yi Yɛchi, tuu fɛ bimu libuka lɛ be tɛ̀ deŋgi li biya mbaanyɛɛ li.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Ɛ Mɔɔsɛ wuni wu tɛ̀ tiiti li bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ li le,
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Tɛ̀ nuuŋ nɛɛ Mɔɔsɛ wuni, wu nchindaa wu Nyɔ tɛ̀ yɔ li wuu libuka li ŋkumɛ wu Sina-a, mfi wu kintutu ki bɛniiŋ lɛ ki Isɛlɛɛ tɛ̀ nuuŋ li buka bɛ bɛte taa bɛsɛŋ, Nyɔ nyɛ jɛ́ yi nyɛɛ ntsɛ le laŋɛ li bee.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 Se nuuŋ le, bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ tuu be faaŋ le be wuki yɛ li wuu kɛ, be baa dzáa yibe li wuu, be tuu be kɔŋgisi le bee be kaari be to Ijip.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Be tuu be tee li Ɛrɔ-ɔŋ le, ‘Fɛrɛ bee bɛnyɔ bɛ gii be ni be tuuti bee mbaaŋ, kifɛ tɛ kii yɛ fiee fi ka bɛ Mɔɔsɛ wɛ wu tɛ̀ buu bee li kwɛɛŋ wu Iji-ip kɛ.’
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Be se nachɛ finyɔkinɛ fimu fi bosini ŋwaaŋ naŋ, be fɛ muntofi li fi-i, be se nɛki li fiee fi be nachɛ bɛ tsaŋ yibe.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Le be fɛ lɛ, Nyɔ se baa dzaa li bee, be se guundi nuuŋ li jobɛ bɛ kwii mɔɔ muntsɔŋ. Fi se fiɛɛ si bɛ tɛ̀ tsɛɛ lɛ Kiŋwaati ki bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ, Nyɔ tiiti le,
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Nɛ tɛ̀ deŋgi nɛ tuuti kigɔɔnɛ nuuŋ ki nyɔ yi bɛ teenyi le Molok,
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 Bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ deŋgi li bukaka be kɛmi kigɔɔnɛ ki tɛ̀ doonchi le Nyɔ yɛ bɛ be, be tɛ̀ fɛ kigɔɔnɛ kilu biki nɛɛ yɛɛŋ si Nyɔ tɛ̀ doonchɛ li Mɔɔsɛ le ki nuuŋ.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Bɔɔŋ bɛ bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ fi, be se dza be too be bɛ bɛ ki lani mfi wu bee bɛ Joshwa tɛ̀ lɔchi nshɛ li tɛɛŋ yi tɛ̀ nuuŋ lani, ɛ Nyɔ yi tɛ̀ giiŋgi bee limfwe yi kuŋgi bɛ tɛɛŋ yilu. Kigɔɔnɛ kilu tɛ̀ nuuŋ lani mbɛ Mbochu mfi wu mfɔŋ Daafi tɛ̀ sɛki kwɛɛŋ wuni.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Se ŋɛŋ le Nyɔ tɛ̀ kɔɔŋgi wu ŋge, se lɛkɛ le Nyɔ beŋ le gwaŋ yi nyɛ li yih yi Nyɔ yi Yakɔ le yi ni yi tsiiŋ lu.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Fi bɛ fi ka le ɛ Salimu wu tɛ̀ gwaŋ yih yi Nyɔ yilu.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Se nuuŋ le, Taa Nyɔ yi nuuŋ Kikoo ki Biee Bichu ti tsiiŋ yɛ li yih yi bɛniiŋ gwaŋ kɛ-ɛ. Bɛdɛɛni si ntomfɔŋ wu Nyɔ wumu tɛ̀ saa wu tsɛɛ Nyɔ tiiti le,
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Liboo nuuŋ kabara wɛŋ,
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Ɛ nɛɛ mi wu mfɛ biee bini bichu ni?’”
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Fitifiŋ se dza tee le, “Nɛ tɛɛmi baa bikoo ŋge, shéŋ yinɛ bɛ bintooŋ binɛ gbɛɛŋ biɛɛ bi chiinyɛ. Beŋ bɛ bɛ chaa bɛnɛ baa nɛɛ yɛɛŋ. Nɛ fɛŋgi mfi kwi le nɛ wuki yɛ li tsaŋ yi Fiana yi Waaŋ li kɛ.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Ntomfɔŋ wu Nyɔ wumu wɛ lu wu bɛte chaa bɛnɛ ti mɛɛŋ ki beeŋ kɛ bikaa lɛ wuu jiŋ ni? Be tɛ̀ woyɛ bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ bɛ tɛ̀ tiiti le Wi wu nimɛ wu Nyɔ wu Tsaaŋ gii bɛ. Le bɛ, nɛ kabɛ wu, nɛ tuu nɛ wo wu.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Se nuuŋ nɛɛ beŋ bɛ Nyɔ tɛ̀ toŋ bɛnchindaa bee le be nyɛ bɛnchi bee li be-eŋ, nɛ se faaŋ mbiewu be.”
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Le bɛniiŋ bɛ tɛ̀ sɛki kwɛɛŋ woo fiee fi Fitifiŋ tɛ̀ kweeŋ, shéŋ tɔŋ be bu tɔnyɛ, be ji ŋgesi kii wu.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Fitifiŋ yisɛ bɛ Fiana yi Waaŋ, bɛchi bichi fiee nuuŋ liwe, dza ŋɛŋ kiŋ'wofu ki nuuŋ ki Nyɔ-ɔ, ŋɛŋ tɛ si Jiso lemi lɛ kibɛnɛ ki kigɔŋɛ ki Nyɔ-ɔ.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Fitifiŋ wulu dza tee le, “Bichɛ yɛɛŋ nɛ ŋɛŋ, mi ŋɛŋgɔɔ si kiboo gwiyɛ, se Ŋwanɛwi lemi lɛ kibɛnɛ ki kigɔŋɛ ki Nyɔ-ɔ.”
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Le be woo fiee filu, be jinyɛɛ bintooŋ bɛ tsaŋ, be wɛndi lɛwe ŋge, be biee be dza be bɛchu wooo be we li wu-u,
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 be chee wu be bo bɛ wu lɛkuuŋ li kitoŋ kilu-u, be gɛɛŋ be tomi wu bɛ ta. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ lemi lɛ nsaa wulu lɛjiŋ buushɛ ndú yi bee, be nyɛ li sɔɔnɛ wi wumu wu bɛ tɛ̀ teenyi le Sɔɔ be se tomi.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Si be tɛ̀ tomi Fitifiŋ lɛ, lɛki li Nyɔ-ɔ, tiiti le, “Taa Jiso, fi fiana yɛŋ.”
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Se tuu toŋ núŋ fɛkwiiŋ, dzɛŋgi lɛwe ŋge le, “Taa, kiiŋ ɔ ni kimi lɛ bibifi bi bɛniiŋ bani feti kɛ!” Le tee lɛ, biee kwi. Bɛ tomɛ Fitifiŋ bɛ ta|alt="Stephen stoned to death" src="cn01923C.tif" size="col" loc="58-60" copy="David C. Cook" ref="7:60"
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.