Gênesis 37
asg (ASG) vs NAA
1 Yakubu u da̱sa̱ngi ta̱ a̱ ubuta̱ u na isheku i ni i da̱sa̱ngi a iɗika i KanaꞋana.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Na va wi ta̱ a kudana tsu tsumani tsu muku n Yakubu.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Ama, a̱yi Yakubu u laꞋa ta̱ n kuciga Isufu a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ muku n ni dem, adama a na a̱yi ɗa a matsakai ni ukocishi. Ɗa u tsulakai ni kuminya ku singai ki ikebe.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Ana aza a̱ ni e enei esheku e le a laꞋa ta̱ n kuciga Isufu, ɗa a̱ ka̱na̱i wupa n a̱yi, ali a iwain kuyaꞋanka yi kadanshi ka singai.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Kanna ke te, Isufu u yaꞋin alatani, ɗa u danai aza a̱ ni. Ele ta na ɗa o doku ɗa a iwain ni.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 U danai le, <<Panai alatani a na n yaꞋin.
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Ci ta̱ a kushiya mkpakulu a kashina. Ɗa makpakulu ma̱ va̱ ma ɗa̱nga̱i, ɗa ma shamgbai. Ɗa mkpakulu n ɗa̱ feu n ɗa̱nga̱i, ɗa a kanzai ma̱ va̱. Ɗa a̱ kuɗa̱nki maꞋa.>>
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Ɗa nkoshi n ni me ecei ni, <<Vi ta̱ a kuciga vo kokpo mogono ma̱ tsu? Mayun ɗa wo ta na vi a kuciga va lyaꞋa kelime ka̱ tsu?>> Ɗa o doku ɗa a iwain ni, adama a alatani a na u yaꞋin, ɗa u danai le.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Ɗa Isufu u doku ɗa u yaꞋin alatani o yoku. Ɗa u doku ɗa u danai le. Ɗa u danai, <<N yaꞋan ta̱ alatani o yoku. Me ene ta̱ kanna n wotoi na azangata kupa n ke te. A̱ kuɗa̱ngi a kulyaꞋaka mu kayala.>>
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Ana u danai esheku koɓolo nu nkoshi n ni, ɗa esheku a dansukai ni. Ɗa u danai ni, <<Alatani a̱ yi ɗa̱i nannai? Mayun ɗa a̱na̱vu nu mpa n aza a̱ nu, ɗa tsa kubana tsa̱ kuɗa̱nku wu?>>
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Ɗa nkoshi n ni n ka̱na̱i tsurala a̱yi. Ɗa esheku kpamu a ɗikai kadanshi ka nanlo a̱ ka̱ɗu ka̱ ni, ɗa u ka̱na̱i kuciɓasa kaꞋa mayin.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Ana nkoshi n ni a banai kaguɓa ka nlala me esheku n le ɗevu n Shekem.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Ɗa Yakubu u danai Isufu, <<Nkoshi n nu a bana ta̱ kaguɓa na ɗe ɗevu n Shekem. Vi yeve ta̱ ubuta̱. Ta̱wa̱ n suku wu ɗe we le.>>
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Ɗa u danai ni, <<Bana ve ene ma̱ta̱na̱ me le, ko nini ɗai i ɗe n kuzuwa ku le dem. Ka̱ta̱ vu bono vu dana mu.>> Ɗa u suki ni u wala n uɓon u Ka̱ra̱Ꞌa̱ ke Heburon.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 ɗa u ka̱na̱i kuka̱ra̱sa̱ a kakamba ali vuza yoku u cinai ni ɗa we ecei ni, <<Yiɗa̱i vi a̱ kula̱nsa̱?>>
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Ɗa wu ushuki, <<Mi ta̱ a̱ kula̱nsa̱ aza a̱ va̱. Dana mu, te ɗai i a kaguɓa ka.>>
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Ɗa vuma va wu ushuki, <<A̱ ka̱sukpa̱ ta̱ ɗe ubuta̱ u nampa. M panaka le ta̱ a kudana, <Tsu walai a kubana a Dotan.> >>
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Ama ele e ene yi ta̱ ali a̱yi daꞋin. Ɗa e sheshei uteku u na a kuna yi.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Ɗa a danai, <<Vuza va alatani ɗa na ɗe a̱ kuta̱wa̱.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Ta̱wa̱i tsu una yi, ka̱ta̱ tsu vakangi punu a kayinva ke te ka nampa ka. Ka̱ta̱ tsu bana tsu dana, <Manama mo yoku maꞋa mu unai ni.> Ce ene uteku u na u kuyaꞋan n alatani a̱ ni.>>
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Ana Ruben u panai nannai, u ciga ta̱ ta na kisa yi. Ɗa u danai, <<A̱Ꞌa̱. Tsu una yi ba.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Tsu vakangi ni punu a kayinva ka nampa ka. Ka̱ta̱ tsu ka̱sukpa̱ yi punu a kakamba ka. Ama, ka̱ta̱ tsu saꞋwai ni ba.>> Ruben wi ta̱ a kuyaꞋan nannai, adama a na u yaꞋan baci ka̱ta̱ u bono u ɗikai yi, ka̱ta̱ u banka yi we esheku.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Ana Isufu u yawai a̱ ubuta̱ wu nkoshi n ni, ɗa a̱ ka̱na̱i ni. Ɗa o foɗoi ni kuminya ku singai ku na wi n ku ɗa u uki.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Ɗa a̱ ka̱na̱i ni, ɗa a vakangi ni a kayinva ka na ki babu mini.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Ana a̱ da̱sa̱ngi kulyaꞋa ilikulyaꞋa, ɗa a̱ la̱na̱i. Ɗa e enei aza a tsulaga a Ishimaila a iɗika i Midiya a̱ kuta̱wa̱ a̱ uta̱ ta̱ ta na Giliyadu. Arakuma e le kpamu n ucanuku kakau wi ili i kusaꞋan, maniꞋin ma̱ kusukuya̱, n ili i ma̱gula̱ni i singai dem. Ele ta na ta ɗe i a kubanka n u ɗa Masar.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ɗa Yahuza u danai, <<Yiɗa̱i tsa kuciya̱ tsu una baci vuza tsu, ɗa ci ciɗa̱ngi ni na, ka̱ta̱ uma a̱ kpa̱ɗa̱ kuyeve?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Ta̱wa̱i. Tsu bana tsu uta̱ka̱i ni ci ɗenkei aza a tsulaga a, ama ka̱ta̱ tsu una yi ba. Adama a na a̱yi vuza tsu ɗa mpasa n tsu kpamu.>> Ɗa aza a na a buwai ɗa a̱ ushuki n kadanshi ka̱ ni.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Ana aza a tsulaga a, a yawai, ɗa aza a̱ ni a̱ uta̱ka̱i Isufu punu a kayinva ka, ɗa e dengei ni n ikebe ya Azurufa kamanga wa aza a tsulaga a. Ɗa a ɗikai ni a kubanka yi Masar.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Ana Ruben u banai a kayinva ka, u cina Isufu ba. Ɗa u ka̱na̱i ntogu n ni ɗa u karai adama a̱ una̱mgbi u ka̱tsuma̱.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Ɗa u banai a̱ ubuta̱ wa aza a̱ ni. Ɗa u danai, <<Maku ma mi ɗe ba. Te ɗai mpa ma ɗamgba ma uwa?>>
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Ɗa a ɗikai kuminya ku Isufu, ɗa a kiɗai malala, ɗa a putalakai ku ɗa nu mpasa.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Ɗa a ɗikai kakashi ka kuminya ka, ɗa a bankai esheku e le. Ɗa a danai, <<Ci cina ta̱ kuminya ku nampa ka a uye. La̱na̱. Vi yeve ta̱ ku ɗa ko ku maku ma̱ nu ku ɗa?>>
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 U yeve ta̱ ku ɗa. Ɗa u danai, <<E, ku maku ma̱ va̱ ku ɗa. Manama ma gbanigbani maꞋa mu unai ni. Mayun ɗa, manama ma me wejeleshei ni wuya-wuya.>>
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Ɗa Yakubu u karai ntogu n ni. Ɗa u shika̱i adama a na u yaꞋan kpalu ku Isufu. U yaꞋan ta̱ nannai ali ayin n a̱bunda̱i.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ɗa muku n ni nu nkere dem a banai, adama a na a̱ ɓa̱nka̱ yi. Ka̱ta̱ kpamu e neꞋi kadanshi ku ugbamiwasuvu. Ama u iwain kupana. Ɗa u danai, <<Mi a kucinukpa ba, sai m bana ɗe a̱ ubuta̱ wa̱ a̱kpisa̱ n a̱yi.>> Ɗa u ka̱na̱i ma̱shi adama a maku mu ucigi ma̱ ni, Isufu.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Ele ta na aza a tsulaga a ɗa a banai ɗa e dengei Isufu a Masar, a̱ ubuta̱ u Potifa, o kovonshi vu FiriꞋauna (mogono ma gbayin ma Masar).
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.