Daniel 2
asg (ASG) vs NAA
1 A̱ ka̱ya̱ ke ire ka na Nebukaneza wi o tsugono, ɗa u yaꞋin alatani. Alatani a nanlo a takacikai ni ka̱u ali ɗa u kpa̱ɗa̱i alavu.
1 No segundo ano do seu reinado, Nabucodonosor teve uns sonhos que o deixaram perturbado e sem poder dormir.
2 Ɗa mogono me ɗekei oboci, n aza a imoɗi, n aza a̱ a̱guma̱, n aza a kindana adama a na a dana yi ili i na u latanai. Ana a yawai ɗa a shamgbai ɗevu m mogono ma,
2 Então o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os feiticeiros e os caldeus, para que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 ɗa u danai le, <<Alatani a na n yaꞋin va i ta̱ a kutakacika mu. N ciga ta̱ n yeve kaci ka alatani ka.>>
3 Ele lhes disse: — Tive um sonho e fiquei perturbado, querendo saber que sonho foi esse.
4 Ɗa aza a kindana a a̱ ushuki mogono ma n kelentsu ka aza a Arami, <<Mogono, wuma u nu u geshe, dana agbashi a̱ nu alatani a, ci ta̱ a kudana wu kaci ka alatani ka.>>
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: — Que o rei viva eternamente! Conte o sonho a estes seus servos, e daremos a interpretação.
5 Ɗaɗa mogono ma danai aza a kindana a, <<N sheshe ta̱ ɗe n ka̱ɗu ka̱ va̱ mayun ɗa i dana mu ukuna wa alatani a nampa n kaci ka alatani ka. I fuɗa baci ba, mi ta̱ a kuzuwa a kara ɗa̱ vi nyama vi nyama ka̱ta̱ o bonoko kpamu iꞋuwa i ɗa̱ agali.
5 Mas o rei respondeu aos caldeus: — Uma coisa é certa: se não me contarem o sonho e a sua interpretação, vocês serão despedaçados, e as casas de vocês serão reduzidas a ruínas.
6 Ama i fuɗa baci i dana mu alatani a n kaci ka a ɗa, yi ta̱ a kisa kuneꞋe n katsupu koɓolo n tsugbayin wa̱ va̱. Adama a nannai, danai mu alatani a n kaci ka ɗa.>>
6 Mas, se me contarem o sonho e a sua interpretação, vocês receberão de mim dádivas, prêmios e grandes honras. Portanto, contem-me o sonho e a sua interpretação.
7 Ɗa kpamu a̱ ushuki, <<YaꞋan mogono ma dana agbashi a̱ ni alatani a, ci ta̱ a kudana yi kaci ka ɗa.>>
7 Os caldeus responderam pela segunda vez: — Que o rei conte o sonho a estes seus servos, e nós lhe daremos a interpretação.
8 Ɗaɗa mogono ma mu ushuki, <<N yeve ta̱ yi ta̱ a kataci ka na i la̱nga̱sa̱ ayin, adama a na i yeve ta̱ ɗe ili i na n sheshei n utsura.
8 O rei respondeu: — Bem percebo que vocês estão querendo ganhar tempo, porque sabem que o que eu disse está resolvido,
9 I dana mu baci alatani a ba, yi ta̱ n atakaci e te a na e kuneke ɗa̱. I ɓolongi una̱ adama a na i yaꞋanka mu aꞋuwa m modoruko, kudana ku ɗa̱ ka̱ɗu ka̱ va̱ ki ta̱ a kusabaꞋa. Ama danai mu alatani a, nannai ɗa n kuyeve a na yi a kufuɗa ya dana mu kaci ka alatani ka.>>
9 isto é, se não me contarem o sonho, todos vocês receberão a mesma sentença. Vocês combinaram dizer palavras mentirosas e perversas na minha presença, esperando que a situação mude. Portanto, contem-me o sonho, e saberei que vocês podem me dar a interpretação.
10 Ɗa aza a kindana a a̱ ushuki mogono ma, <<Babu vuza a iɗika i nampa vu na u kuyaꞋan i na mogono mo folonoi. Babu mogono, vuza vu utsura n tsugbayin vu na u saꞋwai kufolono ili a̱ ubuta̱ u koboci, vuza va̱ a̱guma̱, ko vuza vu kindana.
10 Os caldeus responderam na presença do rei: — Não há nenhum mortal sobre a face da terra que possa fazer o que o rei exige. Nunca houve um rei, por maior e mais poderoso que fosse, que tenha exigido semelhante coisa de um mago, encantador ou caldeu.
11 Ili i na mogono me ecei yi ta̱ n a̱miki. Babu vuza na u kudana mogono i na yi punu sai a̱ma̱li koci, i ta na feu o kuyongo a̱ ubuta̱ u uma ba.>>
11 Isso que o rei exige é difícil, e não há ninguém que o possa revelar diante do rei, a não ser os deuses, e estes não moram entre os mortais.
12 Ili i nampa i zuwai mogono ma yaꞋin wupa n una̱mgbuka̱tsuma̱, ɗa u zuwai a una aza a̱ a̱guma̱ a Babila ra̱ka̱.
12 Ao ouvir isto, o rei ficou tão irado e furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 A zuwa ta̱ wila̱ adama a na a una aza a̱ a̱guma̱ a, a̱ suki uma adama a na a̱ la̱nsa̱ Daniyan n a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ni ka̱ta̱ a una.
13 Saiu o decreto, segundo o qual os sábios deviam ser mortos. Foram buscar também Daniel e os seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Ana Ariyo kovonshi ka vuza vu kinda mogono u lazai a kubana kuna aza a̱ a̱guma̱ a Babila, Ɗa Daniyan u yaꞋankai ni kadanshi ku ugboji.
14 Então Daniel, com cautela e prudência, foi falar com Arioque, chefe da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios da Babilônia.
15 We ecei kagbashi ko mogono ka, <<Yiɗa̱i i zuwai ɗa mogono ma zuwai wila̱ u gogoꞋo u nampa?>> Ɗaɗa Ariyo u danai Daniyan ukuna wa.
15 Daniel perguntou a Arioque, encarregado do rei: — Por que esse decreto do rei é tão urgente? Então Arioque explicou o caso a Daniel.
16 N tsu nampa, ɗa Daniyan u uwai u folonoi mogono adama a na u doku ayin a, ciya̱ u fuɗa u dana yi kaci ka alatani ka.
16 Daniel foi falar com o rei, para pedir que lhe desse tempo, e ele revelaria ao rei a interpretação.
17 Ɗaɗa Daniyan u bonoi a kpaꞋa ku ni ɗa u danai a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ni Hananiyan, Mesheku, n Azariya ukuna wa.
17 Então Daniel foi para casa e explicou a situação a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 U gutsai le o folono Ka̱shile ka zuva u yaꞋanka le kasingai adama a ukuna wi ili yi usokongi i nanlo, ciya̱ a una yi n a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ni koɓolo n aza a̱ a̱guma̱ a Babila a ba.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e os seus companheiros não fossem mortos com o resto dos sábios da Babilônia.
19 N kayin ɗa ukuna wu usokongi wa wu uta̱i e keteshe u Daniyan. Ɗa Daniyan u cikpai Ka̱shile ka zuva,
19 Então o mistério foi revelado a Daniel numa visão de noite. Daniel bendisse o Deus do céu,
20 u danai,
20 dizendo: “Bendito seja o nome de Deus, de eternidade a eternidade, porque dele é a sabedoria e o poder!
21 U tsu sabaꞋa ta̱ ayin m makyan, a̱yi ɗa u tsu zuwa ngono ka̱ta̱ kpamu wu uta̱ka̱ le o tsugono tsa. U tsu neke ta̱ aza a ugboji kuyeve ka̱ta̱ kpamu u neke kuyeve u vuza na wi n cicoꞋo.
21 É ele quem muda o tempo e as estações, remove reis e estabelece reis; ele dá sabedoria aos sábios e entendimento aos inteligentes.
22 U tsu uta̱ka̱ ta̱ ili i na yi uciɗa̱ngi ka̱u koɓolo n i na yi usokongi, u yeve ta̱ i na yi punu a̱ ka̱yimbi ama kutashi ku ɗa ili i na yi o kuyongo n a̱yi.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Ka̱shile ki ikaya ka̱ va̱ wa̱ nu ɗa mi e kuneke ogodiya koɓolo n ucikpi, vi neke mu ta̱ ugboji koɓolo n utsura. Vu danai mu ili i na ce ecei nu ɗa kpamu vu danai tsu kaci ki ili i na mogono ma cigai.>>
23 Ó Deus de meus pais, eu te agradeço e te louvo, porque me deste sabedoria e poder, e agora me revelaste o que te pedimos, porque nos fizeste saber este caso do rei.”
24 Ɗa Daniyan u banai u Ariyo vuza na mogono ma̱ suki wu una aza a̱ a̱guma̱ a Babila ɗa u danai ni, <<Ka̱ta̱ vu una aza a imoɗi a Babila ba. Banka mu u mogono wa, mi ta̱ a kudana yi kaci ka alatani ka.>>
24 Por isso, Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei tinha encarregado de exterminar os sábios da Babilônia. Daniel entrou e lhe disse: — Não mate os sábios da Babilônia! Leve-me à presença do rei, e revelarei ao rei a interpretação.
25 Ariyo u yaꞋin gogoꞋo u bankai Daniyan u mogono wa ɗa u danai, <<N ciya̱ ta̱ vuma vi yoku a̱ ka̱tsuma̱ ka agbashi o kuvon a na a ɗikai a Yahuda, vuza na u kufuɗa kudana mogono kaci ka alatani a̱ ni.>>
25 Então Arioque depressa levou Daniel à presença do rei e lhe disse: — Achei um dos filhos dos exilados de Judá, que revelará ao rei a interpretação.
26 Mogono me ecei Daniyan (vuza na kpamu e ci ɗeke Belshaza), <<Vi ta̱ a kufuɗa kudana mu alatani a̱ va̱ n kaci ka ɗa?>>
26 O rei perguntou a Daniel, cujo nome era Beltessazar: — Você é capaz de me contar o que vi no sonho e qual é a sua interpretação?
27 Ɗa Daniyan wu ushuki, <<Babu keyevi, ko vuza vu ugboji, ko koboci ko vuza vu kindana vu na u kufuɗa kudana mogono ili i na ili yi usokongi ya i danai,
27 Daniel respondeu na presença do rei: — O mistério que o rei exige, nem sábios, nem magos nem encantadores o podem revelar.
28 ama Ka̱shile ki ta̱ ɗe zuva ka na ka tsu palakpa ili i na yi usokongi dem. U yotsongu ta̱ mogono Nebukaneza ili i na i kuta̱wa̱ na kelime. Alatani a̱ nu n kene ku na ve enei a ayin a na vi alavu a ɗa na,
28 Mas há um Deus no céu, que revela os mistérios, pois fez saber ao rei Nabucodonosor o que vai acontecer nos últimos dias. O sonho e as visões que o senhor teve, quando estava em sua cama, são estes:
29 <<Wuma u nu u geshe, mogono, ayin a na vi alavu ɗa vi yaꞋin alatani a ili i na i kuta̱wa̱, ɗaɗa vuza na u tsu dana kaci ki ili yi usokongi u yotsongi nu ili i na i kuta̱wa̱ na kelime.
29 — Quando o senhor, ó rei, estava na sua cama, surgiram em sua mente pensamentos a respeito do que vai acontecer no futuro. Deus, que revela os mistérios, revelou ao senhor o que vai acontecer.
30 Tsu va̱ na, a̱ ɓa̱yuwa̱ka̱ mu ta̱ ɗe ili yu usokongi ya, ba adama a na n laꞋi aza o yoku a na i n wuma na n ugboji ba, ama adama a na avu vuza gbayin mogono vi yeve kaci ki ili ka, ka̱ta̱ kpamu vi yeve ili i na i ta̱wa̱i a̱ ka̱ɗu ka̱ nu.
30 Quanto a mim, este mistério me foi revelado, não porque exista em mim mais sabedoria do que em todos os outros homens, mas para que a interpretação fosse revelada ao rei, e para que ele entenda o que passou pela sua mente.
31 <<Wuma u nu u geshe, mogono, kululu ku vuma ku gbangam kashani e kelime ka̱ nu a kutasa akina uteku ci ili i wovon.
31 — O senhor, ó rei, estava olhando e viu uma grande estátua. Esta, que era imensa e de extraordinário esplendor, estava em pé, bem na sua frente; e a aparência dela era terrível.
32 Kaci ka̱ kululu ka a yaꞋan ta̱ kaꞋa n azanariya e deꞋen, uɓon u ma̱ka̱nga̱ n obolu tamkpamu n azurufa, ka̱tsuma̱ ka̱ ni nu nkuta̱ a yaꞋan le ta̱ n iyum i shili,
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, o ventre e os quadris eram de bronze;
33 ene a̱ ni n iyum, adasukpatsu a̱ ni kpamu a yaꞋin kakambu ke te n iyum kakambu ke te kpamu n ciꞋin.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram em parte de ferro e em parte de barro.
34 Avu lo a kinda, ɗa kakpanlai ka ɓalai a kusan, ama vuza ɗa u ɓalai kaꞋa ba. Ɗa kakpanlai ka lapai kululu ka punu a adasukpatsu a̱ ni a na a yaꞋin n iyum koɓolo n ciꞋin tsa ɗa o ɓosoi ku ɗa.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra foi cortada sem auxílio de mãos humanas, atingiu a estátua nos pés de ferro e de barro e os despedaçou.
35 Ɗaɗa iyum ya, n ciꞋin, n iyum i shili, n azanariya koɓolo n azurufa, o ɓosoi miri-miri ɗa kpamu o bonoi an kopo ka na ka ci yaꞋan o kosoyotoi m kpandari. Wunla̱i u tsu ɗika le ta̱ babu kubuka kagimi. Ama kakpanlai ka na ka varai kululu ka ko bonoi kusan ku gbayin ku na ku shanai aduniyan dem.
35 O ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro foram despedaçados no mesmo instante, e se fizeram como a palha das eiras no verão. O vento os levou, e deles não se viu mais nenhum vestígio. Mas a pedra que atingiu a estátua se tornou uma grande montanha, que encheu toda a terra.
36 <<Na ɗaɗa alatani a, gogo na ci ta̱ a kudana mogono kaci ka alatani ka.
36 — Este é o sonho; e também a sua interpretação diremos ao rei.
37 Wuma u nu u geshe, avu ɗa mogono mo ngono. Ka̱shile ka zuva ke neke wu ta̱ tsugono n utsura n kufuɗa koɓolo kpamu n tsugbayin,
37 O senhor, ó rei, que é rei de reis, a quem o Deus do céu conferiu o reino, o poder, a força e a glória;
38 e ekiye a̱ nu a ɗa u zuwai vuma nu nnama n kakamba koɓolo nu nnu. Ko te ɗa baci i o kuyongo, u zuwa wu ta̱ ɗe vo okpo mogono me le ra̱ka̱. Avu ɗa kaci ka na a yaꞋin n azurufa a.
38 em cujas mãos foram entregues os filhos dos homens, onde quer que eles habitem, e os animais do campo e as aves do céu, para que dominasse sobre todos eles, o senhor, ó rei, é a cabeça de ouro.
39 <<A̱ ka̱ca̱pa̱ ko tsugono tsu nu, tsugono ci yoku ci ta̱ a̱ kuta̱wa̱, tsu na ci yawai tsu nu utsura ba. Ka̱ta̱ kpamu tsutatsu tsu ta̱wa̱ tsu ɗaɗa iyum i shili, tsu na tsa kulyaꞋa tsugono a aduniyan dem.
39 — Depois do senhor, se levantará outro reino, inferior ao seu; e um terceiro reino, de bronze, que terá domínio sobre toda a terra.
40 A ukocishi, tsugono tsu na̱shi ci ta̱ a̱ kuta̱wa̱ n utsura an viyum, tsu ɓoso ili dem tsu na viyum vu tsu ɓoso ili miri-miri ka̱ta̱ wi iya, ta u kuɓoso ili i na i buwai dem nannai.
40 O quarto reino será forte como o ferro; pois o ferro quebra e despedaça tudo; como o ferro quebra todas as coisas, assim esse reino fará em pedaços e destruirá todos os outros.
41 Tsu na ve enei adasukpatsu nu njuvu kakambu ke te a yaꞋin le n ciꞋin tsu na o songi, kakambu ke te kpamu an viyum, na lo va ɗaɗa upeci u tsugono, n nannai va dem wi ta̱ a kuyaꞋan n utsura tsu viyum, ko an ve enei a satarai viyum n ciꞋin.
41 — Quanto aos pés e aos dedos dos pés que o senhor viu, que eram em parte de barro de oleiro e em parte de ferro, isto significa que esse será um reino dividido. Contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, porque o senhor viu o ferro misturado com barro.
42 Tsu na njuvu mi kakambu ke te iyum ke te kpamu ciꞋin, tsugono tsu nampa ci ta̱ a kuyaꞋan n utsura kakambu ke te, ka̱ta̱ ke te kpamu ka yaꞋan babu utsura.
42 Como os dedos dos pés eram em parte de ferro e em parte de barro, assim, por um lado, o reino será forte e, por outro, será frágil.
43 Tsu na ve enei a satarai iyum n ciꞋin, ta uma o kuyongo usatari nannai babu uɓolongi n kaci, tsu na viyum n ciꞋin a kufuɗa kuɓolongu ba.
43 Quanto ao ferro misturado com o barro que o senhor viu, isto significa que procurarão se misturar por meio de casamentos, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 <<A ayin o ngono a nanlo, Ka̱shile ka zuva ki ta̱ a kuzuwa tsugono tsu na tsa̱ kukuwa̱ ba, i kpamu e kuneke tsu ɗa u uma o yoku ba. Wi ta̱ a kuna tsugono tsu nanlo ra̱ka̱ ka̱ta̱ u yawaka le uteku. Ama n nannai dem ci ta̱ a kushamgba ali sai uteku n uteku.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu levantará um reino que jamais será destruído e que não passará a outro povo. Esse reino despedaçará e consumirá todos esses outros reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 Na ɗaɗa kaci ka alatani ka kakpanlai ka na a ɓalai a kusan, ama vuma ɗa ba, kakpanlai ka na ko ɓosoi viyum, iyum i shili, n ciꞋin koɓolo n azanariya n azurufa miri-miri.
45 assim como o rei viu que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos humanas, e ela despedaçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. O Grande Deus revelou ao rei o que vai acontecer no futuro. Certo é o sonho, e fiel é a sua interpretação.
46 Ɗa mogono Nebukaneza u kuɗa̱ngi ɗevu n Daniyan ɗa u nekei ni tsugbayin, ali kpamu u zuwai a yaꞋanka yi kuneꞋe koɓolo n a̱vu a̱ ma̱gula̱ni.
46 Então o rei Nabucodonosor se inclinou e se prostrou com rosto em terra diante de Daniel. Ordenou que oferecessem a Daniel uma oferta de cereais e incenso.
47 Mogono ma danai Daniyan, <<Mayun Ka̱shile ka̱ nu a̱yi ɗa Ka̱shile ka̱ a̱ma̱li koɓolo n Vuzavaguɗu vu ngono n vuza na u tsu palakpa ili yu usokongi, an vu fuɗai vu palakpai ili yu usokongi i nampa.>>
47 O rei disse a Daniel: — Certamente o Deus que vocês adoram é o Deus dos deuses e o Senhor dos reis. Ele é quem revela os mistérios, pois você foi capaz de revelar este mistério.
48 Ɗa mogono mo bonokoi Daniyan wo okpoi vuza gbayin, ɗa u nekei ni kuneꞋe n a̱bunda̱i. U zuwai ni wo okpoi mogono a iɗika i Babila ra̱ka̱, ɗa kpamu u doku u zuwai ni wo okpo vuza kelime va aza a ugboji a̱ ni.
48 Então o rei engrandeceu Daniel e lhe deu muitos e grandes presentes. Ele o pôs como governador de toda a província da Babilônia. Também o fez chefe supremo de todos os sábios da Babilônia.
49 Ɗaɗa kpamu ufolu u Daniyan u zuwai mogono ma zuwai Shedaraku, Mesheku n Abenego aza a gbagbaꞋin a ulinga a iɗika i Babila ra̱ka̱, a̱yi tamkpamu wo okpoi punu e kefeku ko mogono ka.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.