1 Samuel 17
asg (ASG) vs NAA
1 Ɗa aza a Filisitiya o ɓolongi ovonshi e le o Soko vu Yahuda adama o kuvon. A zuwai a̱pa̱m e le a Efesu Damima vu na vi e mere ma̱ likuci i Soko n Azeka.
1 Os filisteus reuniram as suas tropas para a guerra em Socó, que fica em Judá. Eles acamparam entre Socó e Azeca, em Efes-Damim.
2 Ɗa Shawulu n osoji aza a Isaraila tamkpamu o ɓolongi a̱ ubuta̱ ute ɗa a zuwai a̱pa̱m e le a̱ ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Ela, o foɓusoi adama a na a yaꞋan kuvon n aza a Filisitiya.
2 Saul e os homens de Israel se reuniram e acamparam no vale de Elá, e ali ordenaram a batalha contra os filisteus.
3 Aza a Filisitiya a darai a kaginda ke te, aza a Isaraila feu a darai a ka nan ɗe, n ka̱ra̱ e mere me le.
3 Os filisteus estavam num monte e os israelitas estavam no outro monte, ficando o vale no meio deles.
4 Ɗa kovonshi ka aza a Filisitiya ka na e ci ɗeke Goliya vu likuci i Gatu, wu uta̱i a̱ ka̱tsura̱ ka aza a Filisitiya ɗa u shamgbai e mere ma aza Isaraila n aza a Filisitiya. Ugaɗi u ni ta na u laꞋa ta̱ udashi kuci.
4 Então do arraial dos filisteus saiu um guerreiro chamado Golias. Ele era da cidade de Gate e tinha quase três metros de altura.
5 Wi ta̱ m ma̱ku ma̱ vuyum vi shili u kapi a kaci ka̱ ni, m motogu ma vuyum ma na a̱miki a̱ ni a yawai shekelu a̱kpa̱n a tawun (5,000).
5 Trazia na cabeça um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze, que pesava uns sessenta quilos.
6 Ɗa u ukai nra̱ga̱ n ene mi iyum i shili e ene a̱ ni, ɗa kpamu u woki kotokobi ka gbayin ka̱ viyum vi shili a kavangatsu ka̱ ni.
6 Trazia caneleiras de bronze nas pernas e um dardo de bronze sobre os ombros.
7 Ukutsu u masara u ni wi ta̱ tsu mashin, a̱miki a kaci ka masara ka a yawa ta̱ shekelu amangatawa̱nta̱li (600) a̱ vuyum vu lima̱. Kaɗiki ka̱ ma̱ra̱ga̱ ka̱ ni ki ta̱ a nwalu e kelime ka̱ ni.
7 A haste da sua lança era como o eixo do tecelão, e a ponta da sua lança era de ferro e pesava mais de sete quilos. E diante dele ia o escudeiro.
8 Ɗa Goliya u shamgbai e mere ɗevu n a̱pa̱m aza a Isaraila u danai, <<Yiɗa̱i i zuwai yu uta̱i i darai adama o kuvon? Mpa vuza va aza a Filisitiya ɗa, a̱ɗa̱ tamkpamu agbashi a Shawulu a ɗa. Zagbai vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ u ta̱wa̱ tsu shilika̱.
8 Golias parou e gritou para as tropas de Israel: — Para que vocês saíram para formar a linha de batalha? Não sou eu filisteu, e vocês, servos de Saul? Escolham entre vocês um homem que venha lutar comigo.
9 Ɗa baci u fuɗai wu unai mu, ci ta̱ o ko okpo agbashi a̱ ɗa̱. Ama ɗa baci n ciya̱i ulyaꞋi ɗa mu unai ni, yi ta̱ o ko okpo agbashi a̱ tsu i yaꞋanka tsu ulinga.>>
9 Se ele puder lutar comigo e me matar, seremos servos de vocês. Mas, se eu o vencer e o matar, vocês serão nossos servos e nos servirão.
10 Ɗa u doku u danai, <<Anana n goyo ta̱ ovonshi aza a Isaraila, nekei mu vuza na n kushilika̱ n a̱yi.>>
10 E o filisteu continuou: — Hoje eu desafio as tropas de Israel. Deem-me um homem, para que lute comigo.
11 Ana Shawulu koɓolo n ovonshi a̱ ni ra̱ka̱ a panai kadanshi ka na vuza va aza a Filisitiya u dansai, ɗa ikyamba i le i kuwa̱i a panai wovon.
11 Quando Saul e todo o Israel ouviram estas palavras do filisteu, ficaram assustados e com muito medo.
12 A̱yi Dawuda tamkpamu kolobo ka Jesi ka a, vuza va aza a Efarata a Batalami vu uɓon u Yahuda. Jesi u matsa ta̱ olobo kunla̱i, kpamu a ayin o tsugono tsu Shawulu ci na ɗe u kutsa.
12 Davi era filho daquele efrateu de Belém de Judá cujo nome era Jessé e que tinha oito filhos. Nos dias de Saul, Jessé já era bastante idoso entre os homens.
13 Olobo a tatsu a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱ a̱ ni o tono ta̱ Shawulu a kubana a̱ ubuta̱ u kuvon, maku mu ugiti ma a̱yi ɗa Eliyabu, vuza ire a̱yi ɗa Abinadabu, vuza tatsu kpamu Shama.
13 Os três filhos mais velhos de Jessé tinham ido com Saul para a guerra. Esses três, que tinham ido para a guerra, se chamavam Eliabe, que era o primogênito; Abinadabe, que era o segundo; e Samá, que era o terceiro.
14 Dawuda va a̱yi ɗa u kotsokoi le mani. Ayin a na aza a̱ni uma a tatsu a banai a̱ ubuta̱ u kuvon n Shawulu,
14 Davi era o mais moço; só os três mais velhos seguiram Saul.
15 Dawuda va ta na u tsu u bana ta̱ n u bonoi a Batalami adama a na wi inda nlala ma̱ esheku a̱ ni.
15 Davi, porém, ia a Saul e voltava, para apascentar as ovelhas de seu pai, em Belém.
16 Goliya kovonshi ka aza a Filisitiya u ka̱na̱i kushika aza a Isaraila. Ali ayin amangere usana n kulivi,
16 O filisteu vinha de manhã e de tarde, apresentando-se durante quarenta dias.
17 Kanna ke te ɗa Jesi u danai kolobo ka̱ ni Dawuda,<<Ɗa̱nga̱ vu ɗika kagisamkpatsu ka ifa vi ishina yu uzungi n a̱kutsu o boroji kupa a nampa a vu dakaka vu banka aza a̱ nu a̱ ubuta̱ u kuvon.
17 Jessé disse a Davi, seu filho: — Peço que você leve para os seus irmãos uma medida deste trigo tostado e estes dez pães. Corra e leve isso para os seus irmãos, no acampamento.
18 Ka̱ta̱ vu ɗika kpamu a̱kutsu a mani kupa vu banka vuza kelime vi le. Ve ene ma̱ta̱na̱ me le, vu bono baci ka̱ta̱ vu yaꞋanka mu izumgbi tsu na i ɗe.>>
18 Porém estes dez queijos, leve-os para o comandante de mil. Veja como os seus irmãos estão passando e traga uma prova de que estão bem.
19 I ta̱ ɗe koɓolo n Shawulu n osoji a aza a Isaraila ra̱ka̱ a̱ ka̱ra̱ ka Ela o kuvon n aza a Filisitiya.
19 Saul, eles e todos os homens de Israel estão no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 M kpasani, ɗa Dawuda u ɗa̱nga̱i u ka̱sukpa̱i maguɓi mo yoku a ushiga wu nlala n ni. Ɗa u foɓusoi u ka̱na̱i uye tsu na Jesi u tonukoi ni. A̱yi a kuyawa, osoji tamkpamu a̱ kuta̱ a kubana a̱ ubuta̱ u kuvon u le, n a yaꞋin iciɓali i kuvon.
20 No dia seguinte, Davi se levantou de madrugada, deixou as ovelhas com um guarda, carregou o que havia sido preparado e partiu, como Jessé lhe havia ordenado. Chegou ao acampamento quando as tropas estavam saindo para colocar-se em ordem de combate e, aos gritos, chamavam para a batalha.
21 Ovonshi a Isaraila n aza a Filisitiya a darai kuvon a mindanai.
21 Os israelitas e filisteus se puseram em ordem, fileira contra fileira.
22 Ɗa Dawuda u ka̱sukpa̱i ucanuku u ni e ekiye o kosoji ka na ki kinda ucanuku, ɗa u sumai a kubana a̱ ubuta̱ u kuvon u kya̱sa̱i nkoshi n ni.
22 Davi deixou o que havia trazido aos cuidados do guarda da bagagem e correu para a batalha. Quando chegou lá, perguntou a seus irmãos se estavam bem.
23 A̱yi a kadanshi n ele, ɗa Goliya kovonshi ka Filisitiya vu Gatu, wu uta̱i a̱ ka̱tsura̱ ka aza a Filisitiya u yaꞋin kadanshi ka ishikushi tsu na u kiwanai, ɗa Dawuda u panai.
23 Enquanto Davi ainda falava com eles, eis que vinha subindo do exército dos filisteus o guerreiro, cujo nome era Golias, o filisteu de Gate. E falou as mesmas coisas que havia falado anteriormente. E Davi escutou.
24 Ana aza a Isaraila e enei vuma va ɗa ra̱ka̱ vi le a sumai adama o wovon.
24 Todos os israelitas, vendo aquele homem, fugiam dele, com muito medo.
25 Ɗa aza a Isaraila a̱ ka̱na̱i kudana, <<Ye ene ta̱ vuma vu nampa tsu na u dakakai ku uta̱sa̱? U tsu uta̱ ta̱ adama na u shika aza a Isaraila. Mogono mi ta̱ e kuneke uciyi wa a̱bunda̱i u vuza na wu unai ni. Ka̱ta̱ kpamu u neke yi mekere ma̱ ni mo olo yi. U sa̱nka̱ aza a kpaꞋa ku ni kutsupa utafu a iɗika yi Isaraila.>>
25 E diziam uns aos outros: — Vocês viram aquele homem? Ele veio para afrontar Israel. O rei dará muitas riquezas para quem matar aquele homem. Também lhe dará a filha em casamento, e à casa de seu pai isentará de impostos em Israel.
26 Ɗa Dawuda we ecei aza a na i kashani ɗevu n a̱yi, u danai, <<Yiɗa̱i a kuyaꞋanka vuza na wu unai vuma va aza a Filisitiya vu nampa, ali u takpakai aza a Isaraila ili wono i nampa? Yayi biꞋi vuza vu kofoto va aza a Filisitiya vu nampa vuza na wi o kugoyo ovonshi a̱ Ka̱shile ka wuma?>>
26 Então Davi perguntou aos homens que estavam perto dele: — O que será dado ao homem que matar esse filisteu e livrar Israel de tal afronta? Quem é esse filisteu incircunciso para afrontar os exércitos do Deus vivo?
27 Ɗa a dana ni ili i na a kuyaꞋanka vuza na de dem wu unai Goliya.
27 E o povo lhe repetiu as mesmas palavras, dizendo: — É isso que será dado ao homem que o matar.
28 Ana Eliyabu, Dawuda mokoshi ma̱ ni u panai tsu na wi a kadanshi n uma, ɗa u yaꞋin wupa ka̱u ɗa we ecei, <<Yiɗa̱i i tuka̱i nu na? Ya yi kpamu vu ka̱sukpa̱ka̱i nlala ma a kakamba? N yeve ta̱ a̱ra̱ɗi a̱ nu n ugbamukaci u nu. Vu ta̱wa̱ ta̱ koci adama a na vi inda kuvon.>>
28 Eliabe, o irmão mais velho, ouviu Davi falando com aqueles homens. Ele ficou irado com Davi e disse: — Por que você veio para cá? E com quem você deixou aquelas poucas ovelhas no deserto? Sei que você é presunçoso e mau. Você veio aqui só para ver a batalha.
29 Ɗa Dawuda u danai, <<Yiɗa̱i n yaꞋin? Mi n kofon ka na n dansa ba?>>
29 Davi respondeu: — O que foi que eu fiz agora? Apenas fiz uma pergunta.
30 Ɗa u kpatalai u bonoi o kovonshi ko yoku, u doku we ecei kakuna ka kpamu, ɗa uma a a̱ ushuki ni uteku tsu cau.
30 Então Davi se desviou dele na direção de outro e fez a mesma pergunta. E o povo lhe deu a mesma resposta de antes.
31 Ɗa ovonshi o yoku a banai a danai Shawulu i na Dawuda u dansai, Ɗa Shawulu wu ushuki a bana a̱ tuka̱ yi n Dawuda.
31 Alguns homens que tinham ouvido as palavras de Davi foram anunciá-las a Saul, que mandou chamar Davi.
32 Ɗa Dawuda u danai Shawulu, <<Ka̱ta̱ vuza u na̱mgba̱ ka̱tsuma̱ ko u pana wovon adama a vuza vu Filisitiya vu nampa ba, mpa kagbashi ka̱ nu mi ta̱ a kubana n shilika̱ n a̱yi.>>
32 Davi disse a Saul: — Que ninguém desanime por causa dele. Este seu servo irá e lutará contra esse filisteu.
33 Ɗa Shawulu wu ushuki, <<Avu vi a kufuɗa vu bana va̱ shilika̱ n vuza va aza a Filisitiya vu nampa ba. Adama a na avu maku me kenu ma biꞋi vi. A̱yi ta na u geshe ta̱ a̱ vishili n uma ali a̱yi ka̱ɗa̱nga̱ni.>>
33 Porém Saul disse a Davi: — Você não poderá ir contra esse filisteu para lutar contra ele. Você ainda é jovem, e ele é guerreiro desde a sua mocidade.
34 Ɗa Dawuda wu ushuki Shawulu, <<Kagbashi ka̱ nu maguɓi ma nlala me esheku a̱ ni ma a. Ayin a na baci kawu ko ma̱kunzukunzu mu uta̱i ɗa ma̱ ka̱na̱i malala punu a ushiga,
34 Davi respondeu: — Este seu servo apascentava as ovelhas do pai. Quando vinha um leão ou um urso e levava um cordeiro do rebanho,
35 n tsu bana ta̱ ka̱ta̱ n lapa maꞋa, ka̱ta̱ mu unai mi isa malala ma̱ va̱ a̱ una̱ u ni. Ɗa baci u bonoi wa̱ a̱ va̱, n tsu ka̱na̱ yi ta̱ e kuɗeku ka̱ta̱ n lapa mu una.
35 eu saía atrás dele, batia nele e livrava o cordeiro da sua boca. Se ele se levantava contra mim, eu o agarrava pela barba e o golpeava até matá-lo.
36 Kagbashi ka̱ nu kunasa ta̱ ikawu nu nkunzukunzu, nannai ɗa feu n kuyaꞋanka vuza vu kofoto va Filisitiya va, adama a na u goyo ta̱ osoji a̱ Ka̱shile ka wuma.
36 Este seu servo matou tanto o leão como o urso. Este filisteu incircunciso será como um deles, porque afrontou os exércitos do Deus vivo.
37 Vuzavaguɗu vu na wu uta̱ka̱i mu a̱ ubuta̱ wi ikawu nu nkunzukunzu, wi ta̱ feu a kisa mu e ekiye a vuma va aza a Filisitiya vu nampa.>>
37 E Davi continuou: — O Então Saul disse a Davi: — Vá, e que o
38 Ɗa Shawulu u ukai Dawuda ucanuku u kuvon u ni, ɗa u kapakai ni m ma̱kun ma̱ viyum a kaci m motogu ma̱ viyum ma̱ ni.
38 Saul vestiu Davi com a sua própria armadura, pôs um capacete de bronze na cabeça dele, e o vestiu com uma couraça.
39 Ana Dawuda u ukai u ɗa, ɗa u sarangi kotokobi e iven a̱ kukyuꞋun, ɗa u gita̱ngi nwalu. Ama u fuɗa u walaka ba. Adama a na a̱yi u kiwana nu n ɗa ba. Ɗa u danai Shawulu. <<Mpa n kufuɗa ma wala n ucanuku u nampa ba, adama a na mpa n kiwana nu n ɗa ba.>> Ɗa u foɗoi u ɗa.
39 Davi cingiu a espada sobre a armadura e tentou andar, pois jamais a havia usado. Então Davi disse a Saul: — Não posso andar com isto, porque nunca o usei. E Davi tirou aquilo de sobre si.
40 Ɗa u ɗikai kalangu ka̱ ni, u zagbai atali a singai a tawun e kuyene, u zuwai a ujika u kaguɓa u ni. Ɗa u ɗikai ka̱vimgba̱tsu u ka̱na̱i uye a kubana kugasa n vuma vu Filisitiya va.
40 Pegou o seu cajado na mão, escolheu cinco pedras lisas do ribeiro, e as pôs no alforje de pastor, que trazia consigo. E, com a sua funda na mão, foi na direção do filisteu.
41 A̱yi tamkpamu vuma vu Filisitiya va feu wu uta̱i a kugasa n Dawuda. N kaɗiki ku ucanuku u kuvon u ni e kelime
41 O filisteu também vinha caminhando e se aproximava de Davi, tendo à frente dele o seu escudeiro.
42 Ana Goliya u la̱na̱i ɗa we enei Dawuda maku me kenu maꞋa ushili n tsuloboi ɗa u goyoi ni.
42 O filisteu olhou e, vendo Davi, o desprezou, porque era apenas um moço ruivo e de boa aparência.
43 Ɗa u danai Dawuda, <<Vi ɗika ta̱ mpa mesheꞋe maꞋa ɗa va̱ kuta̱wa̱ wa̱ a̱ va̱ n kalangu?>> Ɗa u shikai Dawuda n kula ka̱ a̱ma̱li aza a Filisitiya.
43 O filisteu disse a Davi: — Será que eu sou um cachorro, para que você venha contra mim com pedaços de pau? E, pelos seus deuses, o filisteu amaldiçoou Davi.
44 Ɗa vuza va aza a Filisitiya va u danai Dawuda, <<Wala a̱ kuta̱wa̱, anana mi ta̱ e kuneke nnu nu nnama n kakamba ikyamba i nu.>>
44 E disse mais a Davi: — Venha aqui, que eu darei a sua carne às aves dos céus e aos animais do campo.
45 Ɗa Dawuda wu ushuki ni u danai. <<Avu vi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱ n kotokobi n utsula̱ m masara, ama mpa mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu n kula ku Vuzavaguɗu MalaꞋimili, Ka̱shile ko osoji ki Isaraila ka na vu goyoi.
45 Davi, porém, disse ao filisteu: — Você vem contra mim com espada, com lança e com escudo. Eu, porém, vou contra você em nome do
46 Anana Vuzavaguɗu wi ta̱ e kuneke wu ekiye a̱ va̱, ka̱ta̱ mu una wu ka̱ta̱ m gbatya kaci ka̱ nu, n neke even a uma a̱ nu wu nnu nu nnama n kakamba. Ka̱ta̱ uduniyan dem u yeve an Ka̱shile ki punu a iɗika yi Isaraila.
46 Hoje mesmo o Senhor entregará você nas minhas mãos. Eu o matarei, cortarei a sua cabeça e hoje mesmo darei os cadáveres do arraial dos filisteus às aves dos céus e às feras da terra. E toda a terra saberá que há Deus em Israel.
47 Ka̱ta̱ uma a na i na dem e yeve an n kotokobi kaꞋa ko m masara maꞋa Vuzavaguɗu u ku isaka uma a̱ ni ba, adama a na kuvon ku Vuzavaguɗu ku ɗa, wi ta̱ ta na e kuneke ɗa̱ ekiye a̱ tsu.>>
47 Toda esta multidão saberá que o Senhor salva, não com espada, nem com lança. Porque do Senhor é a guerra, e ele entregará todos vocês nas nossas mãos.
48 Ana vuza va aza a Filisitiya va u dakakai a̱ kuta̱wa̱, an wa cinaka Dawuda, ɗa Dawuda u sumai u banai a̱ ubuta̱ u kuvon u gasa n a̱yi.
48 E aconteceu que, quando o filisteu se levantou e começou a se aproximar de Davi, este se apressou e, deixando as suas fileiras, correu de encontro ao filisteu.
49 Ɗa Dawuda u ɗikai katali a ujika u ni ɗa u zuwai a̱ ka̱vimgba̱tsu ɗa u vita̱la̱i u taɗuki ɗa u govoi Goliya vuma vu Filisitiya a̱ kuca̱n, katali ka liɓai a̱ kuca̱n ɗa u yikpa̱i a iɗika ma̱kpa̱ɓa̱.
49 Davi meteu a mão no alforje, tirou dali uma pedra e, com a sua funda, a atirou contra o filisteu, atingindo-o na testa. A pedra se encravou na testa, e ele caiu com o rosto no chão.
50 Tsu nampa tsu ɗa Dawuda u ciya̱i ulyaꞋi n ka̱vimgba̱tsu n katali koci a̱ ubuta̱ u vuma va aza a Filisitiya. U varai ni ɗa wu unai ni babu kotokobi.
50 Assim Davi derrotou o filisteu, com uma funda e com uma pedra. Ele o derrubou e o matou. Não havia nenhuma espada na mão de Davi.
51 Ɗa Dawuda u sumai u banai a̱ ubuta̱ u vuza va aza a Filisitiya va, u talai kotokobi ka̱ ni punu a iven. Ɗa u gbatyai ni kaci.
51 Por isso, Davi correu e, lançando-se sobre o filisteu, pegou a espada dele, tirou-a da bainha e o matou, cortando com ela a cabeça dele. Quando os filisteus viram que o seu herói estava morto, fugiram.
52 Ɗa uma a Isaraila n Yahuda a̱ shida̱i kelime, a kiyangi aza a Filisitiya n yoroli ali a kubana utsutsu u likuci i Gatu n Ekoron. Aza a Filisitiya a na ukai muna a̱ yikpa̱sa̱i a uye, ili i na i ɗikai e Sharayimu ali a kubana a̱ likuci i Gatu n Ekoron.
52 Então os homens de Israel e Judá se levantaram, deram um grito e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os filisteus caíram feridos pelo caminho, de Saaraim até Gate e até Ecrom.
53 Ana aza a Isaraila o bonoi a̱ ubuta̱ u kuloko aza a Filisitiya, ɗa a̱ pura̱i ucanuku u gbani a̱ ubuta̱ wa̱ a̱pa̱m wa aza a Filisitiya.
53 Então os filhos de Israel voltaram da perseguição aos filisteus e saquearam os acampamentos deles.
54 Ɗa Dawuda u ɗikai kaci ka vuza va aza a Filisitiya va u bankai a Urushelima, ɗa u zuwai ucanuku u kuvon u Goliya wa a̱ ka̱pa̱m ka̱ ni.
54 Davi pegou a cabeça do filisteu e a levou para Jerusalém. Porém as armas dele Davi colocou em sua própria tenda.
55 Ana Shawulu we enei Dawuda a kubana kushilika̱ n Goliya, ɗa we ecei Abuna kovonshi vo osoji a̱ ni, u danai, <<Abuna, maku ma yayi na va?>> Ɗa Abuna wu ushuki u danai, <<Vuzagbayin mpa n yeve ba.>>
55 Quando Saul viu Davi saindo para encontrar-se com o filisteu, perguntou a Abner, o comandante do exército: — Abner, aquele jovem é filho de quem? Abner respondeu: — Juro pela sua vida, ó rei, que não sei.
56 Ɗa mogono ma danai, <<Ece ka̱ta̱ vu yeve ko maku ma yayi kolobo ka nampa.>>
56 E o rei disse: — Então pergunte de quem esse jovem é filho.
57 Ana Dawuda u bonoi a̱ ubuta̱ u kuna Goliya, ɗa Abuna u bankai ni u Shawulu, Dawuda biꞋi uɓa̱ni n kaci ka Goliya.
57 Quando Davi voltou, depois de matar o filisteu, Abner o tomou e o levou à presença de Saul. Davi ainda trazia na mão a cabeça do filisteu.
58 Ɗa Shawulu we ecei ni, <<Avu ɗa kolobo ka ya?>> Ɗa Dawuda wu ushuki u danai, <<Mpa ɗa kolobo ka Jesi kagbashi ka̱ nu a Batalami.>>
58 Então Saul lhe perguntou: — Meu jovem, de quem você é filho? Davi respondeu: — Sou filho de seu servo Jessé, o belemita.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.