1 Samuel 14
asg (ASG) vs NVT
1 Kanna ko yoku ɗa Janata kolobo ka Shawulu u ɗekei kolobo ka na ka tsu ɗikaka yi ucanuku u kuvon, u danai ni, <<Ta̱wa̱, tsu gaɗukpa a kubana a uɓon wa a̱pa̱m aza a Filisitiya.>> Ama Janata u dana esheku a̱ ni Shawulu ba.
1 Certo dia, Jônatas, filho de Saul, disse a seu escudeiro: “Venha, vamos ao lugar onde fica o destacamento dos filisteus”. Mas Jônatas não contou a seu pai o que pretendia fazer.
2 Shawulu tamkpamu u shikpa̱i ka̱pa̱m ka̱ ni a̱ kululu ku maɗanga ma ruman a̱ likuci i Miguro vu Gibiya. U yongo ta̱ n ovonshi amangatawa̱nta̱li (600) feu,
2 Enquanto isso, Saul estava acampado nos arredores de Gibeá, em volta da árvore de romãs em Migrom, junto com cerca de seiscentos homens.
3 Ali n Ahija ganu vu Vuzavaguɗu wi ta̱ lo a̱ ubuta̱ wa, wi ta̱ uka̱ɓa̱ngi n efodu vu kula̱nsa̱ kuyeve ku Vuzavaguɗu. Ahija maku ma Ahitubu vangu vu Ikabodu kolobo ka Finihas a kpaꞋa ku Eli ganu vu Vuzavaguɗu a Shilo. Dem vu le babu vuza na u yevei ayin a na Janata u lazai.
3 Entre eles estava Aías, o sacerdote, que levava o colete sacerdotal. Aías era filho de Aitube, irmão de Icabode, filho de Fineias, filho de Eli, que tinha servido como sacerdote do S enhor em Siló. Ninguém percebeu que Jônatas havia saído do acampamento.
4 Ubuta̱ u na Janata u cigai kutono a kubana wa aza a Filisitiya, wi ta̱ n aginda e re. Kaginda ke te e ci ɗeke ta̱ kaꞋa Bozezu, ke te tamkpamu Sene.
4 Para chegar ao destacamento dos filisteus, teve de passar por entre dois penhascos; um se chamava Bozez, e o outro, Sené.
5 Kaginda kana ki a uɓon u gaɗi ki ta̱ a kinda Mikamashi, ka na kpamu ki a uɓon u ɗakai ki ta̱ a kinda Geba.
5 Um ficava ao norte, de frente para Micmás, e o outro, ao sul, de frente para Geba.
6 Ɗa Janata u danai kolobo ku ucanuku ka̱ ni, <<Ta̱wa̱ tsu bana a̱pa̱m aza a ofoto. Ko Vuzavaguɗu u kuneke tsu ulyaꞋi, adama na babu i yoku i na ya kusa̱nka̱ Vuzavaguɗu kuciya̱ ulyaꞋi, ko n uma a̱bunda̱i ko n uma kenu.>>
6 Jônatas disse a seu escudeiro: “Vamos atravessar até o destacamento daqueles incircuncisos! Quem sabe o S enhor nos ajudará, pois nada pode deter o S enhor . Ele pode vencer com muitos guerreiros e, também, com apenas uns poucos!”.
7 Ɗa kolobo ka ka̱ ushuki, u danai, <<YaꞋan ra̱ka̱ tsu na ka̱ɗu ka̱ nu ke nekei nu. LyaꞋa kelime, mpa mi ta̱ koɓolo n a̱vu n ka̱ɗu n wuma u va̱ dem.>>
7 “Faça o que lhe parecer melhor”, respondeu o escudeiro. “Eu o seguirei para onde o senhor for!”
8 Ɗa Janata u danai, <<Ta baci nannai, ta̱wa̱ tsu gaɗukpa a kubana a̱ ubuta̱ wa aza a Filisitiya kpamu ci ta̱ kuyaꞋan tsu na e kene tsu.
8 “Pois bem”, disse Jônatas. “Vamos atravessar e deixar que nos vejam.
9 A dana tsu baci, <Shamgbai ali tsu ta̱wa̱ ubuta̱ u ɗa̱,> ka̱ta̱ tsu shamgba a̱ ubuta̱ u na ci, tsa kubana a̱ ubuta̱ u na i ba.
9 Se disserem: ‘Fiquem onde estão, ou mataremos vocês’, ficaremos parados e não iremos até eles.
10 Ama ɗa baci a danai, <Ta̱wa̱i i cina tsu,> ka̱ta̱ tsu kumba tsu bana, adama a na wi ta̱ o kokpo tsu urotu an Vuzavaguɗu u nekei le e ekiye a̱ tsu.>>
10 Mas, se disserem: ‘Subam até aqui e lutem’, então subiremos. Será sinal de que o S enhor os entregará em nossas mãos.”
11 Ɗa a̱ ka̱sukpa̱i aza a Filisitiya enei le. Ana aza a Filisitiya enei le ɗa a danai, <<La̱na̱i biꞋi na ɗe, aza a Ibirahi a̱ kuta̱ aɓatsu a̱ ubuta̱ u na ishi e sheɗeki.>>
11 Quando os filisteus os viram chegando, gritaram: “Vejam! Os hebreus estão saindo dos buracos onde estavam escondidos!”.
12 Ɗa ovonshi a a danai Janata n kaɗiki ku ucanuku ka̱ ni, <<Walai a̱ kuta̱wa̱ wa̱ a̱tsu, ka̱ta̱ ta na tsu paɗukpaka ɗa̱ a̱shi.>> Ɗa Janata u danai kaɗiki ku ucanuku ka, <<Tono mu, Vuzavaguɗu u neke le ta̱ ekiye aza a Isaraila.>>
12 Então os homens do destacamento gritaram para Jônatas e seu escudeiro: “Subam até aqui, e nós lhes daremos uma lição!”. “Venha, suba logo atrás de mim”, disse Jônatas a seu escudeiro. “O S
13 Ɗa Janata u kumbai kusan ka n nkuɗa̱ru, n kaɗiki ku ucanuku ka̱ ni o kutono yi ka̱ca̱pa̱. Ana a yawai ɗe ɗa Janata u ka̱na̱i kukapa aza a Filisitiya n u vakangi a iɗika, kaɗiki ku ucanuku ka̱ ni o kutono n wu unai.
13 Então subiram usando os pés e as mãos. Jônatas derrubava os filisteus e, atrás dele, seu escudeiro os matava.
14 A̱ ugiti u vishili ɗa Janata n kaɗiki ku ucanuku ka̱ ni a unai uma kamanga e keteshe ka na ka yawai agisana a kashina ka na anaka a kunima kanna ke te.
14 Mataram, no total, cerca de vinte homens, numa pequena porção de terra.
15 Ɗa wovon u ka̱na̱i ovonshi aza a Filisitiya ra̱ka̱ koɓolo n aza a na i punu asuvu a̱pa̱m n aza na i pulai, ali feu n aza na i a̱ ka̱ba̱nga̱ koɓolo n aza na i o kuvon. Dem vu le a panai wovon ɗa a dagazai, ɗa iɗika i jengeɗei. Ka̱shile ka ta na ka̱ tuka̱i n ukuna u nampa.
15 De repente, o pânico tomou conta do exército filisteu, tanto no acampamento como no campo, e também nos destacamentos e nos grupos de ataque. Naquele instante, houve um terremoto, e todos se encheram de terror.
16 Ɗa ovonshi a kindi a Shawulu a na i a Gibiya vu uɓon wa aza a Bayami a̱ la̱na̱ki, ɗa enei ovonshi aza a Filisitiya a ilaɗi a̱ ubuta̱ dem.
16 As sentinelas de Saul em Gibeá de Benjamim viram que o imenso exército dos filisteus começou a debandar em todas as direções.
17 Ɗa Shawulu u danai uma na i koɓolo n a̱yi, <<Kecei ovonshi a na i na, ciya̱ ci yeve aza na i lo ba.>> Ana e kecei ɗa a cinai Janata ɗa n kaɗiki ku ucanuku ka̱ ni, ele ɗa i lo ba.
17 Saul ordenou ao povo: “Façam a chamada e verifiquem quem está faltando!”. Quando fizeram a chamada, descobriram que Jônatas e seu escudeiro não estavam ali.
18 Ɗa Shawulu u danai Ahija, <<Tuka̱i n akpati vu Ka̱shile va na.>> A ayin a nanlo ta na vu ɗa vi ta̱ a̱ ubuta̱ wa aza a Isaraila.
18 Então Saul gritou para Aías: “Traga o colete sacerdotal!”, pois, naquele tempo, Aías usava o colete sacerdotal diante dos israelitas.
19 A ayin a na Shawulu wi a kuyaꞋanka ganu kadanshi, ɗa aza a Filisitiya o doku a̱ ripula̱i ka̱u a̱pa̱m ele. Ɗa Shawulu u danai ganu va, <<Avu de yaꞋan tsu wala.>>
19 Enquanto Saul falava com o sacerdote, o tumulto e a gritaria no acampamento dos filisteus aumentaram. Então Saul disse ao sacerdote: “Não precisa mais usar o colete!”.
20 Ɗa Shawulu koɓolo n uma a na o ɓolongi ra̱ka̱ a uwai kuyaꞋan kuvon. A cinai aza a Filisitiya a̱ ripula̱i, a makapanai n otokobi.
20 Então Saul e todos os soldados correram para a batalha e encontraram os filisteus matando uns aos outros. Havia grande confusão por toda parte.
21 Ɗa aza a Ibirahi a na ishi punu n aza a Filisitiya, aza a na o tonoi le a kubana a̱ ubuta̱ wa̱ a̱pa̱m, a kpatalai o bonoi a̱ kuɓa̱nka̱ aza a Isaraila a na i koɓolo n Shawulu n Janata.
21 Até os hebreus que antes haviam desertado para o lado dos filisteus se rebelaram e se uniram a Saul, a Jônatas e ao restante dos israelitas.
22 Ana aza a Isaraila a na ishi e sheɗeki a nsansa ma aza a Ifirayimu ra̱ka̱ a panai kakuna ka na a danai ovonshi aza a Filisitiya a suma ta̱, ɗa ele feu a uwai kuvon ka n utsura.
22 Quando os homens de Israel que haviam se escondido na região montanhosa de Efraim ouviram que os filisteus fugiam, também os perseguiram.
23 Ɗa a̱ ka̱na̱i kuvon ali a kubana ulaji u Betu-avin. Ɗa Vuzavaguɗu ta na u ɓa̱nka̱i aza a Isaraila a kanna ka nanlo.
23 Assim, o S enhor livrou Israel naquele dia, e a batalha continuou até além de Bete-Áven.
24 A kanna ka na lo ovonshi a aza a Isaraila i ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci, adama a na Shawulu u kucina ta̱, u danai, <<N yaꞋanka ta̱ vuza na de dem u lyaꞋi ilikulyaꞋa anana kafu kanna ka̱ yikpa̱ una̱ u wuya, babu na n tsupai kutan a̱ ubuta̱ wi irala i va̱.>> Adama a nannai, babu kovonshi ka na ka lyaꞋi ilikulyaꞋa.
24 Os homens de Israel estavam exaustos naquele dia, pois Saul lhes havia imposto este juramento: “Maldito seja aquele que comer antes do anoitecer, antes de eu ter me vingado inteiramente de meus inimigos”. Por isso, ninguém comeu nada o dia todo,
25 Ana ovonshi ra̱ka̱ a uwai a̱ kutsun, ɗa a cinai ishigi uva̱mi a iɗika.
25 embora tivessem encontrado favos de mel no chão do bosque.
26 Ana a cinai ishigi ya a iɗika, kpamu babu vuza na u ukai ka̱jivu ka̱ ni u peɗei, adama a na i ta̱ o wovon wa akucina a Shawulu a.
26 Não se atreveram a provar o mel, pois temiam o juramento exigido por Saul.
27 Ama Janata u yeve ana esheku a̱ ni u yaꞋin akucina ba. Adama a nannai ɗa u ukai kocombo ka kalangu ka na ki e kukiye ku ni a ishigi ya, ɗa u bankai a̱ una̱ u ni u peɗei. Ɗa a̱shi a̱ ni a akanai.
27 Jônatas, porém, não sabendo do juramento de seu pai, enfiou a ponta de uma vara num favo e comeu o mel. Depois de comer, recuperou as forças.
28 Ɗa kovonshi vu yoku u danai ni, <<Esheku a̱ nu u kucina ta̱ a danai vuza vu una̱ u wuya ɗa dem vuza na baci u lyaꞋi ilikulyaꞋa anana. I ɗaɗa i zuwai ovonshi ra̱ka̱ a nambai utsura.>>
28 Vendo isso, um dos soldados lhe disse: “Seu pai obrigou o exército a fazer um juramento severo, pelo qual quem comer alguma coisa hoje será maldito. Por isso todos estão exaustos”.
29 Ɗa Janata u danai, <<Esheku a̱ va̱ a uka ta̱ iɗika i nampa atakaci. La̱na̱ tsu na a̱shi a̱ va̱ a akanai a na m peɗei ishigi i nampa kenu.
29 “Meu pai trouxe desgraça sobre o povo!”, exclamou Jônatas. “Vejam como recuperei as forças depois de provar um pouco de mel.
30 Nini ɗai wi ishi o kokpo anana, ishi baci ovonshi a̱ tsu a lyaꞋa ilikulyaꞋa i na a̱ pura̱i a̱ ubuta̱ wi irala i le? Ishi a kulaꞋa n kuna aza a Filisitiya n a̱bunda̱i ba?>>
30 Se os homens tivessem recebido permissão para comer à vontade do alimento que encontraram entre os inimigos, imaginem quantos filisteus mais teríamos matado!”
31 A kanna ka nanlo, ana aza a Isaraila o kotsoi kuna aza a Filisitiya a na i ɗe a Mikamashi ali a kubana a Ayijalon. Ɗa oꞋoi n a̱bunda̱i adama a kambulu.
31 Os israelitas perseguiram e mataram filisteus o dia todo, desde Micmás até Aijalom, e ficaram cada vez mais enfraquecidos.
32 Ɗa a̱ kpa̱ta̱ra̱ ucanuku u na a ɗikai gbani a̱ ubuta̱ u kuvon. Ɗa a ɗikai nlala, n anaka koɓolo n obomburon, a kiɗai le a iɗika ɗa a takumai nu mpasa n le dem.
32 Naquela noite, tomaram apressadamente os despojos da batalha; mataram ovelhas, bois e bezerros e comeram a carne com sangue.
33 Ɗa vuza yoku u danai Shawulu, <<La̱na̱ biꞋi ovonshi a̱ nu i ta̱ a kunusaka Vuzavaguɗu, a kutakuma i nyama nu mpasa n le.>>
33 Alguém foi dizer a Saul: “Veja, os soldados estão pecando contra o S enhor , comendo carne com sangue”. “Vocês cometeram um grande pecado!”, disse Saul. “Procurem uma pedra grande e tragam-na para cá.
34 Ɗa u danai le, <<Uta̱i i bana i dana osoji a, <Yaba dem u tuka̱ n kanaka m malala ka̱ta̱ i kiɗa n ɗa tsu takuma na. Ka̱ta̱ i nusaka Vuzavaguɗu i takuma inyama nu mpasa n ni ba.> >> Ɗa yaba dem u tuka̱i n manama ma̱ ni, u kiɗai a katali n kayin ka nanlo.
34 Depois, saiam entre os soldados e digam-lhes: ‘Tragam os bois e as ovelhas até aqui! Abatam os animais e deixem o sangue escorrer antes de comer. Não pequem contra o S enhor , comendo carne ainda com sangue’.” Naquela noite, portanto, todos os soldados levaram os animais e os abateram ali.
35 Ɗa Shawulu u maꞋi katalikalyuka ka Vuzavaguɗu, na va ɗaɗa katalikalyuka ku ugiti ka na u maꞋakai Vuzavaguɗu.
35 Então Saul construiu um altar para o S enhor ; foi o primeiro altar que ele construiu para o S enhor .
36 Ɗa Shawulu u danai, <<YaꞋan tsu banka a aza a Filisitiya a nampa kuvon n kayin, ka̱ta̱ tsu una le ali a kubana a usana, ka̱ta̱ tsu ka̱sukpa̱ ko vuza te n wuma ba.>>
36 Depois Saul disse: “Vamos perseguir os filisteus a noite toda, saqueá-los até o amanhecer e destruir até o último deles”. Seus homens responderam: “Faremos o que o rei achar melhor”. O sacerdote, porém, disse: “Primeiro vamos consultar Deus”.
37 Ɗa Shawulu we ecei Ka̱shile u danai, <<U gaꞋan ta̱ m bana n yaꞋan kuvon n aza a Filisitiya? Vi ta̱ e kuneke le e ekiye aza a Isaraila?>> Ama Ka̱shile ku ushuku yi a kanna ka nanlo ka ba.
37 Então Saul perguntou a Deus: “Devemos ir atrás dos filisteus? Tu os entregarás nas mãos de Israel?”. Mas Deus não lhe respondeu naquele dia.
38 Ɗa Shawulu u danai, <<Ta̱wa̱i na ra̱ka̱ vu ɗa̱ a̱ɗa̱ na yi aza e kelime o ovonshi, adama a na tsu la̱na̱ unushi u na ci yaꞋin anana.
38 Então Saul ordenou: “Todos os comandantes do exército, apresentem-se a mim! Descubram como e por que aconteceu esse pecado!
39 N kucina ta̱ n Ka̱shile ka wuma ka aza a Isaraila, ko maku ma̱ va̱ Janata ɗa baci u nusai wi ta̱ a̱ kukuwa̱.>> Ama babu vuza na u danai ni kakuna.
39 Tão certo como vive o S enhor , aquele que resgatou Israel, o culpado morrerá, mesmo que seja meu filho Jônatas!”. Contudo, ninguém lhe disse nada.
40 Ɗa Shawulu u danai uma a Isaraila, <<Ra̱ka̱ vu ɗa̱ shamgbai a̱ ubuta̱ u te, mpa n Janata maku ma̱ va̱ tamkpamu tsu shamgba na.>>
40 Saul disse a todo o Israel: “Jônatas e eu ficaremos aqui, e todos vocês ficarão ali”. E os homens responderam: “Faça o que o rei achar melhor”.
41 Ɗa Shawulu u vasai u Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila, u danai, <<Ushuku tsu mayun, tsu folono wu ta̱, yotsongu tsu vuza na u nusai.>> Ɗa Ka̱shile kushuki Shawulu m maku ma̱ ni Janata a̱ ubuta̱ u Yurim n Tumi, ɗa uma a na a buwai a laꞋakai.
41 Em seguida, Saul orou: “Ó S enhor , o Deus de Israel, mostra-nos quem é culpado e quem é inocente”. Por sorteio, Jônatas e Saul foram escolhidos como sendo os culpados, e o povo foi declarado inocente.
42 Ɗa Shawulu u danai, <<Taɗuki kazagba adama a̱ va̱ n kolobo ka̱ va̱ Janata.>> Ɗa kazagba ka ka̱ yikpa̱i u Janata kolobo ka̱ ni.
42 Saul disse: “Façam outro sorteio entre mim e Jônatas”. E Jônatas foi escolhido como o culpado.
43 Ɗa Shawulu we ecei Janata <<Dana mu i na vu yaꞋin.>>
43 “Diga-me o que você fez”, ordenou Saul. “Provei um pouco de mel”, confessou Jônatas. “Foi apenas uma pequena porção, na ponta de minha vara. Estou pronto para morrer!”
44 Ɗa Shawulu u danai, <<Avu Janata vu kuwa̱ baci ba, yaꞋan Ka̱shile kuna mu anana.>>
44 Então Saul disse: “Sim, Jônatas, você deve morrer. Que Deus me castigue severamente se você não for morto por isso”.
45 Ama ɗa osoji a a danai Shawulu, <<Adama a̱ yiɗa̱i Janata u kukuwa̱, a̱yi vu na u tuka̱i n wishi u gbayin wa aza a Isaraila? Ka nanlo ki a kuyaꞋan ba. Tsu kucina ta̱ n Vuzavaguɗu ko cileme tsu ka̱nji tsu kaci ci ni ci te ci o kutoɗo ci yikpa̱ a iɗika ba. Adama na u yaꞋan ta̱ ili i nampa anana n utsura u Ka̱shile.>> Nannai va ɗa ovonshi a̱ ɓa̱nka̱i Janata ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kuna yi.
45 Os soldados, porém, disseram a Saul: “Jônatas conquistou esta grande vitória para Israel. Acaso ele deve morrer? De maneira nenhuma! Tão certo como o S enhor vive, ninguém tocará num fio de cabelo da cabeça dele, pois hoje Deus o ajudou a realizar um grande feito”. E assim o povo salvou Jônatas da morte.
46 Ɗa yeve Shawulu u ka̱sukpa̱i kutono aza a Filisitiya, ɗa ele ta na o bonoi a iɗika i le.
46 Então Saul deixou de perseguir os filisteus, e eles voltaram para sua terra.
47 Ana Shawulu wo okpoi mogono mi Isaraila, u yaꞋan ta̱ kuvon n irala i ni a̱ ubuta̱ dem u na wi uka̱ra̱Ꞌi n a̱yi. U yaꞋan ta̱ kuvon n aza a Mowabu, n aza Amona, aza a Edom, nu ngono ma aza a Zoba koɓolo n aza a Filisitiya. Ubuta̱ u na Shawulu u banai kuvon dem u ciya̱ ta̱ ulyaꞋi.
47 Depois que Saul havia se firmado como rei de Israel, lutou contra seus inimigos ao redor: contra Moabe, Amom e Edom, contra os reis de Zobá e contra os filisteus. E, para qualquer lado que se voltava, era vitorioso.
48 U yaꞋan ta̱ kuvon n utsura wa a̱bunda̱i ɗa u lyaꞋi aza a Ameleki, nannai ɗa wi isai aza a Isaraila e ekiye aza a na a̱ pura̱i le ucanuku gbani.
48 Realizou grandes feitos e derrotou os amalequitas, livrando Israel de todos que o haviam saqueado.
49 Muku n Shawulu e le ɗa Janata, n Ishivi koɓolo m Maliki-shuwa. Wi ta̱ kpamu m muku ma̱ a̱ma̱ci n re, ele ɗa Meriba mekere mu ugiti, m Makelu vuza kenu.
49 Os filhos de Saul eram Jônatas, Isbosete e Malquisua. Também tinha duas filhas: Merabe, a mais velha, e Mical, a mais nova.
50 Kula ku vuka vu ni ku ɗa Ahinowam mekere ma Ahimazu. Kula ku kovonshi vi ni kpamu a̱yi ɗa Abuna kolobo ka Neru esheku e keꞋen a Shawulu.
50 A esposa de Saul se chamava Ainoã, filha de Aimaás. O comandante do exército de Saul era Abner, filho de Ner, tio de Saul.
51 Esheku a Shawulu a ɗa Kishu, esheku a Abuna a ɗa Neru, dem vu le olobo a Abiyelu a ɗa.
51 Quis, pai de Saul, e Ner, pai de Abner, eram filhos de Abiel.
52 Ayin a Shawulu ra̱ka̱ i ta̱ tukpa n kuvon n aza a Filisitiya, kpamu ubuta̱ na baci de dem Shawulu we enei vuza vu utsura, ka̱ta̱ u rono yi u bonoko a̱ ka̱tsuma̱ ko ovonshi a̱ ni.
52 Os israelitas lutaram ferrenhamente contra os filisteus durante toda a vida de Saul. Por isso, sempre que Saul via um jovem forte e valente, logo o convocava para seu exército.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.