1 Reis 2
asg (ASG) vs NTLH
1 Ana ayin a̱ ukpa̱ a mogono Dawuda a yawai ɗevu, ɗa u nekei maku ma̱ ni Sulemanu kadanshi.
1 Quando estava chegando o dia da morte de Davi, ele deu conselhos ao seu filho Salomão. Davi disse:
2 <<Mi ta̱ ɗevu a na ma̱ ka̱sa̱kpa̱ aduniyan a nampa tsu na yaba dem u ku ka̱sukpa̱ a ɗa, yaꞋan utsura u ka̱ɗu, ka̱ta̱ vi yaꞋan tsu maku ma vali,
2 — Está chegando o dia da minha morte. Portanto, seja corajoso e seja homem!
3 vu yaꞋan ili i na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu ka danai nu vi yaꞋan, vi yaꞋan nwalu a uye u ni, vu tono wila̱ u ni n kadanshi ka̱ ni, n ili i kutono i ni tsu na i ɗa yi punu uɗani a katagarda ka̱ wila̱ u Musa, adama a na vu ciya̱ ulyaꞋi u kelime a ili i na vi a kuyaꞋan dem n ko teɗai baci vu banai,
3 E faça aquilo que o Senhor , seu Deus, manda. Obedeça a todas as suas leis e mandamentos, como estão escritos na Lei de Moisés. Assim você será bem-sucedido aonde quer que for e em tudo o que fizer.
4 Adama a na Vuzavaguɗu u shatangu uzuwakpani u na u yaꞋankai mu, u danai, <Ntsukaya n nu a zuka baci uteku u na i o kuyongo, ɗa kpamu o yongoi mayin n uneki wa̱ a̱ɗu n wuma u le a̱ kuta̱wa̱ wa̱ a̱ va̱, vi a̱ kukpa̱ɗa̱ kuciya̱ vuza na u kuda̱sa̱ngu a kakuba ko tsugono ka aza a Isaraila ba.>
4 Se você obedecer ao Senhor Deus, ele cumprirá a promessa que me fez. Ele me prometeu que os meus descendentes governariam Israel enquanto obedecessem cuidadosamente e fielmente aos seus mandamentos, com todo o seu coração e com toda a sua alma.
5 <<Gogo na avu a̱ ka̱ci ka̱ nu vi yeve ta̱ ili i na Jowabu kolobo ka Zeruya ka yaꞋankai mu, tsu na u yaꞋin kagbanigbani wu unai aza e kelime e re a osoji a Isaraila, Abuna maku me Neru n Amasa maku ma Jeta. Wu unai le ɗa u lolotongi mpasa n le adanshi ayin o kuvon a ɗa. Ɗa u surai mpasa ma a kaɗambura ka na ki a̱ kukyun ku ni koɓolo n ataka e ene a̱ ni, ɗa mi atakaci adama a kagbanigbani ka na u yaꞋin.
5 — Além disso, você sabe o que Joabe, cuja mãe é Zeruia, me fez. Ele matou os dois comandantes do exército de Israel, isto é, Abner, filho de Ner, e Amasa, filho de Jéter. Você sabe como, em tempo de paz, ele os matou para vingar as mortes que eles haviam causado em tempo de guerra. Joabe matou homens inocentes, e agora eu sou o responsável pelo que ele fez e estou sofrendo as consequências.
6 Takacikai ni tsu kuyeve ku ɗa, ama ka̱ta̱ vu ka̱sa̱kpa̱ yi u kutsa ali u bana ukpa̱ u ma̱ta̱na̱ ba.
6 Você sabe o que deve fazer. Não deixe que ele tenha morte natural.
7 Ama yotsongu ucigi a kubana u muku n Bazila vuza va aza a Giliyadu, ka̱ta̱ feu a yaꞋan a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na a kulyaꞋa a kapara ke te n avu. A shamkpa mu ta̱ a ayin a na n sumai a̱ ubuta̱ u vuza nu Abusalom.
7 — Mas seja bondoso para os filhos de Barzilai, que é de Gileade, e deixe que eles comam à sua mesa, pois foram bons para mim quando eu estava fugindo do seu irmão Absalão. Davi continuou:
8 Ka̱ta̱ kpamu vi ciɓa, vi ta̱ koɓolo n Shimeyi kolobo ka Gera vuza va aza a Bayami na ɗe a Bahurim, a̱yi ɗa u yaꞋankai mu una̱wuya a kanna ka na m banai a Mahanayim. Ana u ta̱wa̱i ku cina mu a̱ Urudu, ɗa n kucinakai ni n Vuzavaguɗu n danai, <Mi a ku una wu n kotokobi ba.>
8 — E não esqueça Simei, filho de Gera, da cidade de Baurim, no território da tribo de Benjamim. Ele me amaldiçoou duramente no dia em que fui a Maanaim. Porém, quando eu me encontrei com ele perto do rio Jordão, jurei em nome do Senhor que não o mandaria matar.
9 Ama gogo na ka̱ta̱ vi ɗika yi tsu vuza vu babu unushi ba. Avu vuza vu ugboji ɗa vi, vi yeve ta̱ tsu na va kuyaꞋan n a̱yi, Tecengu yi a kasaun u laza.>>
9 Mas você é um homem sábio e não deve deixar que ele fique sem castigo. Você sabe o que deve fazer para que ele morra.
10 Ɗa Dawuda u bankai ukpisa̱, ɗa a̱ ciɗa̱ngi ni a̱ likuci i Dawuda.
10 Davi morreu e foi sepultado ao lado dos seus antepassados na Cidade de Davi .
11 U lyaꞋa ta̱ tsugono ci Isaraila ali a̱ya̱ amangere, wa aza a Heburon a̱ya̱ e cindere, n Urushelima a̱ya̱ kamangankupa n a tatsu.
11 Ele foi rei de Israel quarenta anos. Governou sete anos em Hebrom e trinta e três anos em Jerusalém.
12 A̱yi Sulemanu u da̱sa̱ngu ta̱ a kakuba ko tsugono ke esheku a̱ ni Dawuda, ɗa tsugono ci ni tana ci shamgbai n utsura.
12 Salomão ficou no lugar de Davi, o seu pai, como rei, e o seu governo se fortaleceu muito.
13 Kanna ko yoku Adonija kolobo ka Hagitu ka banai u Betusheba a̱na̱ku e Sulemanu. Ɗa Betusheba we ecei ni, <<Vu ta̱wa̱ ta̱ ma̱ta̱na̱?>>
13 Então Adonias, filho de Hagite, foi visitar Bate-Seba, a mãe de Salomão. Ela perguntou: — A sua visita é de amigo? — É, sim! — respondeu ele.
14 Ɗa u danai, <<N ta̱wa̱ ta̱ adama a na n tonuko wu ili i yoku.>>
14 E continuou: — Eu quero lhe dizer uma coisa. — Diga! — disse ela.
15 U danai, <<Tsu na vu yevei, tsugono tsa tsu va̱ tsu ɗa ci ishi. Aza a Isaraila ra̱ka̱ ishi ta̱ a kinda mu tsu mogono me le. Ama ɗa ili i sabaꞋi, tsugono tsa tsu bonoi u vangu va̱, adama a na tsu ɗa tsu uta̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu.
15 E Adonias disse: — A senhora sabe que sou eu quem deveria ser o rei e que todos esperavam isso em Israel. Mas as coisas aconteceram de modo diferente, e o meu irmão se tornou rei porque essa era a vontade de Deus, o
16 Gogo na mi ta̱ n ili i te i na mi a kuciga kufolono wu. Ka̱ta̱ vu sa̱nka̱ mu i ɗa ba.>>
16 Agora vou lhe fazer só um pedido e peço que a senhora me atenda. — O que você quer? — perguntou Bate-Seba.
17 Ɗa u lyaꞋi kelime, <<Folono mogono Sulemanu u neke mu Abishagu mekere ma aza a Shunema mo okpo vuka vu va̱, n yeve ta̱ wa kuꞋiwan ufolu u nu ba.>>
17 E ele disse: — Peça ao rei Salomão que me dê Abisague, a moça de Suném, para ser minha mulher. Eu sei que Salomão não deixará de atender um pedido seu.
18 Ɗa Betusheba u danai, <<U gaꞋan ta̱, mi ta̱ a kuyaꞋanka mogono kadanshi adama a̱ nu.>>
18 — Está bem! — respondeu ela. — Eu vou falar com o rei por você.
19 Ana Betusheba u banai u mogono Sulemanu kuyaꞋanka yi kadanshi ka Adonija. Ɗa mogono ma̱ ɗa̱nga̱i adama a na u gasa n a̱yi, ɗa u kuɗa̱nki a̱na̱ku a, ɗa yevei u bonoi u da̱sa̱ngi a kakuba ko tsugono ka̱ ni. Ɗa u zuwai a̱ tuka̱i a̱na̱ku a̱ ni n kakuba, ɗa u da̱sa̱ngi e kukiye ku usingai ku mogono ka.
19 Então Bate-Seba foi falar com o rei em favor de Adonias. Salomão se levantou para recebê-la e se inclinou diante dela. Depois sentou-se no seu trono e mandou que trouxessem um trono para Bate-Seba, e ela se sentou do lado direito do rei.
20 Ɗa u danai, <<Mi ta̱ n ili i te i na mi a kuciga kufolono wu, ka̱ta̱ vu sa̱nka̱ mu i ɗa ba.>> Ɗa mogono mu ushuki ni u danai, <<Dana i na vu cigai a̱na̱ku a̱ va̱, mi a̱ kusa̱nka̱ wu i ɗa ba.>>
20 Aí Bate-Seba disse: — Tenho um pequeno pedido para lhe fazer. Por favor, não recuse. E o rei disse: — Pode pedir, minha mãe. Eu não recusarei.
21 Ɗa u danai, <<Neke Adonija mokoshi ma̱ nu mekere ma na e ci ɗeke Abishagu vuza va aza a Shunama wo okpo yi vuka.>>
21 Bate-Seba disse: — Dê Abisague em casamento ao seu irmão Adonias.
22 Ɗa mogono Sulemanu wu ushuki a̱na̱ku a̱ ni u danai, <<Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu folonoko yi Adonija Abishagu mekere ma vuza va aza a Shunama? Tsugono tsu ɗa wi ishi ugaꞋin vu kufolonoko yi, a̱yi mokoshi ma̱ va̱ maꞋa, wi ta̱ feu koɓolo n ganu Abiyata, n Jowabu maku ma Zeruya.>>
22 — Por que é que a senhora está pedindo Abisague para Adonias? — perguntou Salomão. — A senhora deveria pedir que eu dê a ele também o reino. Afinal, Adonias é o meu irmão mais velho, e o sacerdote Abiatar e Joabe estão do lado dele!
23 Ɗa Sulemanu mogono u kucinai n kula ku Vuzavaguɗu u danai, <<YaꞋan Ka̱shile ka una mu, ufolu u nampa u ronoko baci Adonija ukpa̱ ba.
23 Aí Salomão jurou pelo Senhor Deus assim: — Que Deus me castigue, e em dobro, se eu não fizer Adonias pagar com a vida por ter feito esse pedido!
24 Vuzavaguɗu wi baci de n wuma, a̱yi na u yaꞋin mu ɗa u zuwai mu a kakuba ko tsugono ke esheku a̱ va̱ Dawuda, ɗa u zuwai kumaci ku va̱ ko okpoi aza o tsugono tsu na u yaꞋin uzuwakpani, mayun ɗa a una Adonija anana.>>
24 O Senhor Deus me firmou no trono do meu pai Davi; ele cumpriu a sua promessa e deu o reino a mim e aos meus descendentes. Juro pelo Deus vivo que Adonias morrerá hoje mesmo!
25 Ɗa Sulemanu mogono u zuwai Benaya kolobo ka Jehoyida u banai u wu unai Adonija.
25 Então o rei deu ordem a Benaías, e ele foi, atacou Adonias e o matou.
26 Ɗa mogono ma danai Abiyata ganu, <<Bono a iɗika i nu a Anato, u yotso ta̱ vu kuwa̱. Ama mpa mi a ku una wu gogo na ba, adama a na vi ɗika ta̱ akpati vu uzuwakpani vu Vuzavaguɗu Ka̱shile e kelime ka esheku a̱ va̱ Dawuda, n adama a na vu takacikai n esheku a̱ va̱ a ayin a na wi a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci.>>
26 Depois o rei Salomão disse ao sacerdote Abiatar: — Vá para as suas terras em Anatote. Você merece morrer, mas eu não vou mandar matá-lo hoje porque você, quando estava com o meu pai Davi, era o encarregado da
27 Ɗa Sulemanu mogono u takpai Abiyata a ulinga u tsuganu tsu Vuzavaguɗu, nannai ɗa wo okpoi ushatangi u kadanshi ka Vuzavaguɗu ka na u yaꞋin a Shilo ku ukuna u kpaꞋa ku Eli.
27 Depois Salomão dispensou Abiatar do serviço de sacerdote de Deus e assim fez com que acontecesse o que o Senhor Deus tinha dito em Siló a respeito do sacerdote Eli e dos seus descendentes.
28 Ana arabali a nan lo a yawai u Jowabu a̱yi na u ɓa̱nka̱i Adonija, ama u ɓa̱nka̱ Abusalom ba. Ɗa u sumai u banai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu ɗa u ka̱na̱i avana a katalikalyuka.
28 Joabe soube do que aconteceu. (Ele havia passado para o lado de Adonias, porém não havia passado para o lado de Absalão.) Então fugiu para a Tenda da Presença do Deus e ficou segurando nas pontas do altar .
29 Ana a danai Sulemanu mogono, <<Jowabu u suma ta̱ u uwai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu a̱yi ɗa ɗe paki n katalikalyuka.>> Ɗa Sulemanu u suki Benaya kolobo ka Jehoyida, u danai,<<Bana, vu una yi.>>
29 Contaram ao rei Salomão que Joabe havia fugido para a Tenda e estava ao lado do altar. Aí ele mandou um mensageiro perguntar a Joabe por que havia fugido para o altar. Joabe respondeu que havia fugido para o Senhor Deus porque estava com medo de Salomão. Então Salomão mandou que Benaías fosse matar Joabe.
30 Ɗa Benaya u uwai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu ɗa u danai Jowabu, <<Mogono ma dana ta̱, <Vu uta̱ punu.> >> Ama ɗa wu ushuki, <<A̱Ꞌa̱, ta n kukuwa̱ punu na.>> Ɗa Benaya u banai u tonokoi mogono u danai, <<Ili i na Jowabu u dansai.>>
30 Benaías foi até a Tenda de Deus e disse a Joabe: — O rei mandou você sair daí. — Não saio! — respondeu Joabe. — Eu morrerei aqui. Então Benaías voltou e contou ao rei o que Joabe tinha dito.
31 Ɗa mogono ma danai Benaya, <<YaꞋan tsu na u danai, una yi ka̱ta̱ vu ciɗa̱ngu yi, ta va kutakpaka mu nshinda̱ koɓolo m kpaꞋa ke esheku a̱ va̱ adama a mpasa ma aza a babu unushi, a na Jowabu unai.
31 Aí Salomão ordenou: — Faça o que ele disse. Mate-o e sepulte-o. Assim nem eu nem os descendentes do meu pai Davi seremos mais considerados culpados pelo que Joabe fez quando matou homens inocentes.
32 Vuzavaguɗu wi ta̱ a kutsupa yi adama a mpasa n na u tsuwa̱in, babu uyevi we esheku a̱ va̱ Dawuda u unai uma e re a na a laꞋi ni usuɓi n kotokobi. Uma a nan lo ele ɗa Abuna kolobo ke Neru, kovonshi ko osoji a aza a Isaraila, n Amasa kolobo ka Jeta, kovonshi ko osoji a aza a Yahuda aza a na a laꞋi ni n usuɓi n kasingai.
32 O Senhor Deus castigará Joabe pelos assassinatos que cometeu sem o conhecimento do meu pai Davi. Sem o meu pai saber, Joabe matou dois homens que eram inocentes e que eram melhores do que ele: Abner, comandante do exército de Israel, e Amasa, comandante do exército de Judá.
33 YaꞋan unushi wu mpasa n le m bono a kaci ka Jowabu nu ntsukaya n ni dem ali uteku n uteku. Ama u Dawuda nu ntsukaya n ni, m kpaꞋa ku ni ali n kakuba ko tsugono ka̱ ni, yaꞋan ma̱ta̱na̱ ma Vuzavaguɗu mo yongo punu ali ayin babu uteku.>>
33 O castigo pelo assassinato desses dois homens cairá para sempre sobre Joabe e sobre os seus descendentes. Mas o Senhor sempre dará prosperidade aos descendentes de Davi que forem reis depois dele.
34 Ɗa Benaya kolobo ka Jehoyida ka banai ɗa u lapai Jowabu ɗa wu unai ni, ɗa a̱ ciɗa̱ngi ni a iɗika i ni a kakamba.
34 Então Benaías foi até a Tenda de Deus e matou Joabe. Ele foi sepultado na sua propriedade, em campo aberto.
35 Ɗa mogono ma zuwai Benaya koloɓo ka Jehoyida wo okpo vuza kelime vo osoji a̱ una̱ u Jowabu. Ɗa kpamu u doku u zuwai Zadoku wo okpoi ganu a̱ una̱ u Abiyata.
35 O rei pôs Benaías como comandante do exército no lugar de Joabe e colocou o sacerdote Zadoque no lugar de Abiatar.
36 Ɗa mogono ma̱ suki e ɗekei Shimeyi ɗa u danai ni, <<MaꞋaka ka̱ci ka̱ nu kpaꞋa a Urushelima ka̱ta̱ vu da̱sa̱ngu ɗe, ama ka̱ta̱ vu bana a̱ ubuta̱ u yoku ba.
36 Depois o rei Salomão mandou buscar Simei e disse: — Faça uma casa para você aqui em Jerusalém. Fique morando nela e não saia da cidade.
37 Kanna ka na baci vu uta̱i ɗa vu pasai ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Kidiron, yeve mayun vi ta̱ a̱ kukuwa̱. Mpasa n nu mi ta̱ o kubono a kaci ka̱ nu.>>
37 E fique sabendo que, no dia em que você sair e atravessar o ribeirão Cedrom, você será morto, e a culpa será somente sua.
38 Ɗa Shimeyi u danai mogono ma, <<Ili i na vu dansai va i gaꞋan ta̱, tsu na vuzagbayin vu va̱ mogono ma danai, nannai ɗa kagbashi ka̱ nu ka kuyaꞋan.>> Ɗaɗa Shimeyi u yongoi a Urushelima ali ayin n a̱bunda̱i.
38 — Está bem, ó rei! — respondeu Simei. — Eu prometo fazer o que o senhor está mandando. E ele ficou morando em Jerusalém por muito tempo.
39 Ama ana a̱ya̱ a tatsu a lazai, ɗa agbashi e re a Shimeyi a sumai o bonoi u Akishu kolobo ka Maka mogono ma Gatu. Ɗa a danai Shimeyi, <<La̱na̱ agbashi a̱ nu a suma ta̱ o bono a Gatu.>>
39 Acontece que, três anos depois, dois escravos de Simei fugiram e foram procurar refúgio com o governador da cidade de Gate, que era Aquis, filho de Maacá.
40 Nannai, ɗa u lapulai ida̱sa̱mkpa̱tsu i majaki i ni, ɗa u banai u Akishu na ɗe a Gatu a̱ kula̱nsa̱ agbashi a̱ ni. Ɗa Shimeyi u lazai u banai u ɗikai agbashi a a Gatu ɗa u tuka̱i.
40 Simei ficou sabendo; por isso, selou o seu jumento e foi até Gate falar com Aquis a fim de procurar os seus escravos. Ele os achou e os levou de volta para casa.
41 Ana Sulemanu u panai a na Shimeyi wu uta̱i a Urushelima ɗa u banai a Gatu ali ɗa u bonoi,
41 Quando Salomão soube do que Simei havia feito,
42 ɗa mogono me ɗekei Shimeyi ɗa ma danai ni, <<Mpa n zuwa vu kucina n Vuzavaguɗu ba ɗa kpamu n dansukai nu, n danai nu, <Kanna ka na baci vu banai a̱ ubuta̱ u yoku kpamu, vi yeve vi ta̱ a̱ ku kuwa̱>? A ayin a nanlo a ɗa vu danai mu, <Ili i na vu dansai i gaꞋan ta̱, mi ta̱ o kutono i ɗa.>
42 mandou buscá-lo e disse: — Eu fiz você jurar em nome do
43 Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu kpa̱ɗa̱i kuɓa̱na̱ akucina a na vi yaꞋin n Vuzavaguɗu, n wila̱ una mpa n nekei nu?>>
43 Então por que é que você quebrou o seu juramento feito em nome do Senhor e desobedeceu à minha ordem?
44 Ɗa mogono ma danai feu Shimeyi, <<Vi yeve ta̱ mayin a̱ ka̱ɗu ka̱ nu ili i gbani-gbani i na vi yaꞋankai esheku a̱ va̱ Dawuda. Gogo na Vuzavaguɗu wi ta̱ a kutsupa wu adama a kawuya ka na vi yaꞋin
44 Você sabe muito bem de todo o mal que fez a Davi, meu pai. O Senhor Deus fará com que a sua maldade caia sobre você mesmo,
45 Ama Sulemanu mogono wi ta̱ a̱ kuciya̱ una̱singai, ka̱ta̱ kakuba ko tsugono ka Dawuda ko yongo ufoɓi mayin e kelime ka Vuzavaguɗu ali ayin babu uteku.>>
45 porém me abençoará e fará com que o reino de Davi fique seguro para sempre.
46 Ɗa Sulemanu mogono u zuwai Benaya kolobo ka Jehoyida, ɗa u banai u lapai Shimeyi ali u kuwa̱i. Ɗa tsugono tsa ci shamgbai e ekiye e Sulemanu mayin.
46 Aí o rei deu ordem a Benaías, e ele saiu, atacou Simei e o matou. E assim Salomão controlou completamente a situação do seu governo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.