1 Reis 2
asg (ASG) vs NAA
1 Ana ayin a̱ ukpa̱ a mogono Dawuda a yawai ɗevu, ɗa u nekei maku ma̱ ni Sulemanu kadanshi.
1 Quando se aproximava o dia da morte de Davi, ele deu ordens a Salomão, seu filho, dizendo:
2 <<Mi ta̱ ɗevu a na ma̱ ka̱sa̱kpa̱ aduniyan a nampa tsu na yaba dem u ku ka̱sukpa̱ a ɗa, yaꞋan utsura u ka̱ɗu, ka̱ta̱ vi yaꞋan tsu maku ma vali,
2 — Eu vou pelo caminho de todos os mortais. Portanto, tenha coragem e seja homem!
3 vu yaꞋan ili i na Vuzavaguɗu Ka̱shile ka̱ nu ka danai nu vi yaꞋan, vi yaꞋan nwalu a uye u ni, vu tono wila̱ u ni n kadanshi ka̱ ni, n ili i kutono i ni tsu na i ɗa yi punu uɗani a katagarda ka̱ wila̱ u Musa, adama a na vu ciya̱ ulyaꞋi u kelime a ili i na vi a kuyaꞋan dem n ko teɗai baci vu banai,
3 Guarde os preceitos do Senhor , seu Deus, andando nos seus caminhos, guardando os seus estatutos, os seus mandamentos, os seus juízos e os seus testemunhos, como está escrito na Lei de Moisés. Assim, você será bem-sucedido em tudo o que fizer e por onde quer que você for,
4 Adama a na Vuzavaguɗu u shatangu uzuwakpani u na u yaꞋankai mu, u danai, <Ntsukaya n nu a zuka baci uteku u na i o kuyongo, ɗa kpamu o yongoi mayin n uneki wa̱ a̱ɗu n wuma u le a̱ kuta̱wa̱ wa̱ a̱ va̱, vi a̱ kukpa̱ɗa̱ kuciya̱ vuza na u kuda̱sa̱ngu a kakuba ko tsugono ka aza a Isaraila ba.>
4 e o Senhor confirmará a promessa que me fez, dizendo: “Se os seus filhos guardarem o seu caminho, andando diante de mim fielmente, de todo o seu coração e de toda a sua alma, nunca lhe faltará sucessor ao trono de Israel.”
5 <<Gogo na avu a̱ ka̱ci ka̱ nu vi yeve ta̱ ili i na Jowabu kolobo ka Zeruya ka yaꞋankai mu, tsu na u yaꞋin kagbanigbani wu unai aza e kelime e re a osoji a Isaraila, Abuna maku me Neru n Amasa maku ma Jeta. Wu unai le ɗa u lolotongi mpasa n le adanshi ayin o kuvon a ɗa. Ɗa u surai mpasa ma a kaɗambura ka na ki a̱ kukyun ku ni koɓolo n ataka e ene a̱ ni, ɗa mi atakaci adama a kagbanigbani ka na u yaꞋin.
5 — Você também sabe o que me fez Joabe, filho de Zeruia, e o que fez com os dois comandantes do exército de Israel, com Abner, filho de Ner, e com Amasa, filho de Jéter. Ele os matou e, em tempo de paz, vingou o sangue derramado em tempo de guerra, manchando com ele o cinto que trazia nos lombos e as sandálias nos pés.
6 Takacikai ni tsu kuyeve ku ɗa, ama ka̱ta̱ vu ka̱sa̱kpa̱ yi u kutsa ali u bana ukpa̱ u ma̱ta̱na̱ ba.
6 Portanto, faça segundo a sabedoria que você tem e não permita que ele morra em paz com idade avançada.
7 Ama yotsongu ucigi a kubana u muku n Bazila vuza va aza a Giliyadu, ka̱ta̱ feu a yaꞋan a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na a kulyaꞋa a kapara ke te n avu. A shamkpa mu ta̱ a ayin a na n sumai a̱ ubuta̱ u vuza nu Abusalom.
7 Mas seja bondoso com os filhos de Barzilai, o gileadita, e que eles estejam entre os que sentam à sua mesa para comer, porque estiveram ao meu lado quando eu fugia por causa do seu irmão Absalão.
8 Ka̱ta̱ kpamu vi ciɓa, vi ta̱ koɓolo n Shimeyi kolobo ka Gera vuza va aza a Bayami na ɗe a Bahurim, a̱yi ɗa u yaꞋankai mu una̱wuya a kanna ka na m banai a Mahanayim. Ana u ta̱wa̱i ku cina mu a̱ Urudu, ɗa n kucinakai ni n Vuzavaguɗu n danai, <Mi a ku una wu n kotokobi ba.>
8 — Eis que você também terá de lidar com Simei, filho de Gera, filho de Benjamim, de Baurim, que me lançou uma terrível maldição no dia em que eu ia a Maanaim. Porém ele veio ao meu encontro junto ao Jordão, e eu, pelo Senhor , lhe jurei, dizendo que não o mataria à espada.
9 Ama gogo na ka̱ta̱ vi ɗika yi tsu vuza vu babu unushi ba. Avu vuza vu ugboji ɗa vi, vi yeve ta̱ tsu na va kuyaꞋan n a̱yi, Tecengu yi a kasaun u laza.>>
9 Mas, agora, não o tenha por inocente, pois você é um homem sábio e bem saberá o que deve fazer com ele para que ele seja sepultado com os cabelos brancos manchados de sangue.
10 Ɗa Dawuda u bankai ukpisa̱, ɗa a̱ ciɗa̱ngi ni a̱ likuci i Dawuda.
10 Davi morreu e foi sepultado na Cidade de Davi.
11 U lyaꞋa ta̱ tsugono ci Isaraila ali a̱ya̱ amangere, wa aza a Heburon a̱ya̱ e cindere, n Urushelima a̱ya̱ kamangankupa n a tatsu.
11 Davi reinou sobre Israel durante quarenta anos: sete anos em Hebrom e trinta e três em Jerusalém.
12 A̱yi Sulemanu u da̱sa̱ngu ta̱ a kakuba ko tsugono ke esheku a̱ ni Dawuda, ɗa tsugono ci ni tana ci shamgbai n utsura.
12 Salomão assentou-se no trono de Davi, seu pai, e o seu reino se fortificou muito.
13 Kanna ko yoku Adonija kolobo ka Hagitu ka banai u Betusheba a̱na̱ku e Sulemanu. Ɗa Betusheba we ecei ni, <<Vu ta̱wa̱ ta̱ ma̱ta̱na̱?>>
13 Então Adonias, filho de Hagite, foi até Bate-Seba, mãe de Salomão. Ela perguntou: — É de paz a sua vinda? E ele respondeu: — Sim, é de paz.
14 Ɗa u danai, <<N ta̱wa̱ ta̱ adama a na n tonuko wu ili i yoku.>>
14 E acrescentou: — Tenho uma coisa para lhe dizer. Ela disse: — Fale.
15 U danai, <<Tsu na vu yevei, tsugono tsa tsu va̱ tsu ɗa ci ishi. Aza a Isaraila ra̱ka̱ ishi ta̱ a kinda mu tsu mogono me le. Ama ɗa ili i sabaꞋi, tsugono tsa tsu bonoi u vangu va̱, adama a na tsu ɗa tsu uta̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u Vuzavaguɗu.
15 Então Adonias disse: — A senhora bem sabe que o reino era meu e que todo o Israel esperava que eu reinasse. Mas o reino se transferiu e veio a ser de meu irmão, porque do
16 Gogo na mi ta̱ n ili i te i na mi a kuciga kufolono wu. Ka̱ta̱ vu sa̱nka̱ mu i ɗa ba.>>
16 Agora um só pedido lhe faço e peço que não me seja recusado. Ela lhe disse: — Fale.
17 Ɗa u lyaꞋi kelime, <<Folono mogono Sulemanu u neke mu Abishagu mekere ma aza a Shunema mo okpo vuka vu va̱, n yeve ta̱ wa kuꞋiwan ufolu u nu ba.>>
17 Então Adonias disse: — Peço que a senhora fale com o rei Salomão, que não recusará um pedido seu, para que ele me dê por mulher Abisague, a sunamita.
18 Ɗa Betusheba u danai, <<U gaꞋan ta̱, mi ta̱ a kuyaꞋanka mogono kadanshi adama a̱ nu.>>
18 Ao que Bate-Seba respondeu: — Está bem, eu falarei por você ao rei.
19 Ana Betusheba u banai u mogono Sulemanu kuyaꞋanka yi kadanshi ka Adonija. Ɗa mogono ma̱ ɗa̱nga̱i adama a na u gasa n a̱yi, ɗa u kuɗa̱nki a̱na̱ku a, ɗa yevei u bonoi u da̱sa̱ngi a kakuba ko tsugono ka̱ ni. Ɗa u zuwai a̱ tuka̱i a̱na̱ku a̱ ni n kakuba, ɗa u da̱sa̱ngi e kukiye ku usingai ku mogono ka.
19 Então Bate-Seba foi até o rei Salomão, para falar-lhe em favor de Adonias. O rei se levantou para recebê-la e se inclinou diante dela. Depois se assentou no seu trono e mandou pôr uma cadeira para a sua mãe, e ela se assentou à sua direita.
20 Ɗa u danai, <<Mi ta̱ n ili i te i na mi a kuciga kufolono wu, ka̱ta̱ vu sa̱nka̱ mu i ɗa ba.>> Ɗa mogono mu ushuki ni u danai, <<Dana i na vu cigai a̱na̱ku a̱ va̱, mi a̱ kusa̱nka̱ wu i ɗa ba.>>
20 Então Bate-Seba disse: — Só um pequeno pedido lhe faço e peço que não me seja recusado. E o rei disse: — Pode pedir, minha mãe, porque não recusarei um pedido seu.
21 Ɗa u danai, <<Neke Adonija mokoshi ma̱ nu mekere ma na e ci ɗeke Abishagu vuza va aza a Shunama wo okpo yi vuka.>>
21 Bate-Seba disse: — Peço que Abisague, a sunamita, seja dada por mulher a Adonias, seu irmão.
22 Ɗa mogono Sulemanu wu ushuki a̱na̱ku a̱ ni u danai, <<Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu folonoko yi Adonija Abishagu mekere ma vuza va aza a Shunama? Tsugono tsu ɗa wi ishi ugaꞋin vu kufolonoko yi, a̱yi mokoshi ma̱ va̱ maꞋa, wi ta̱ feu koɓolo n ganu Abiyata, n Jowabu maku ma Zeruya.>>
22 Então o rei Salomão disse à sua mãe: — Por que a senhora pede Abisague, a sunamita, para Adonias? Peça também para ele o reino, porque é meu irmão mais velho. Sim, para ele, e também para o sacerdote Abiatar e para Joabe, filho de Zeruia.
23 Ɗa Sulemanu mogono u kucinai n kula ku Vuzavaguɗu u danai, <<YaꞋan Ka̱shile ka una mu, ufolu u nampa u ronoko baci Adonija ukpa̱ ba.
23 E o rei Salomão jurou pelo Senhor , dizendo: — Que Deus me castigue, se Adonias não falou esta palavra contra a sua própria vida.
24 Vuzavaguɗu wi baci de n wuma, a̱yi na u yaꞋin mu ɗa u zuwai mu a kakuba ko tsugono ke esheku a̱ va̱ Dawuda, ɗa u zuwai kumaci ku va̱ ko okpoi aza o tsugono tsu na u yaꞋin uzuwakpani, mayun ɗa a una Adonija anana.>>
24 E agora, tão certo como vive o Senhor , que me estabeleceu e me fez assentar no trono de Davi, meu pai, e me edificou casa, como tinha dito, Adonias morrerá no dia de hoje.
25 Ɗa Sulemanu mogono u zuwai Benaya kolobo ka Jehoyida u banai u wu unai Adonija.
25 E o rei Salomão enviou Benaia, filho de Joiada, para atacar Adonias. Ele o atacou e foi assim que Adonias morreu.
26 Ɗa mogono ma danai Abiyata ganu, <<Bono a iɗika i nu a Anato, u yotso ta̱ vu kuwa̱. Ama mpa mi a ku una wu gogo na ba, adama a na vi ɗika ta̱ akpati vu uzuwakpani vu Vuzavaguɗu Ka̱shile e kelime ka esheku a̱ va̱ Dawuda, n adama a na vu takacikai n esheku a̱ va̱ a ayin a na wi a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci.>>
26 E ao sacerdote Abiatar o rei disse: — Vá para Anatote, para os seus campos, porque você é homem digno de morte. Hoje, porém, não o matarei, porque você levou a arca do
27 Ɗa Sulemanu mogono u takpai Abiyata a ulinga u tsuganu tsu Vuzavaguɗu, nannai ɗa wo okpoi ushatangi u kadanshi ka Vuzavaguɗu ka na u yaꞋin a Shilo ku ukuna u kpaꞋa ku Eli.
27 Salomão expulsou Abiatar, para que não mais fosse sacerdote do Senhor , cumprindo, assim, a palavra que o Senhor tinha dito a respeito da casa de Eli, em Siló.
28 Ana arabali a nan lo a yawai u Jowabu a̱yi na u ɓa̱nka̱i Adonija, ama u ɓa̱nka̱ Abusalom ba. Ɗa u sumai u banai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu ɗa u ka̱na̱i avana a katalikalyuka.
28 Quando esta notícia chegou a Joabe — porque Joabe tinha se desviado para seguir Adonias, embora não tivesse se desviado para seguir Absalão —, ele fugiu para o tabernáculo do Senhor e pegou nas pontas do altar.
29 Ana a danai Sulemanu mogono, <<Jowabu u suma ta̱ u uwai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu a̱yi ɗa ɗe paki n katalikalyuka.>> Ɗa Sulemanu u suki Benaya kolobo ka Jehoyida, u danai,<<Bana, vu una yi.>>
29 E alguém foi dizer ao rei Salomão que Joabe havia fugido para o tabernáculo do Senhor e estava junto ao altar. Então Salomão enviou Benaia, filho de Joiada, dizendo: — Vá atacá-lo.
30 Ɗa Benaya u uwai a̱ ma̱va̱li ma Vuzavaguɗu ɗa u danai Jowabu, <<Mogono ma dana ta̱, <Vu uta̱ punu.> >> Ama ɗa wu ushuki, <<A̱Ꞌa̱, ta n kukuwa̱ punu na.>> Ɗa Benaya u banai u tonokoi mogono u danai, <<Ili i na Jowabu u dansai.>>
30 Benaia foi ao tabernáculo do Senhor e disse a Joabe: — Assim diz o rei: “Saia daí.” Ele respondeu: — Não saio! Vou morrer aqui. Então Benaia voltou com a resposta ao rei, dizendo: — Assim falou Joabe e foi isso que ele me respondeu.
31 Ɗa mogono ma danai Benaya, <<YaꞋan tsu na u danai, una yi ka̱ta̱ vu ciɗa̱ngu yi, ta va kutakpaka mu nshinda̱ koɓolo m kpaꞋa ke esheku a̱ va̱ adama a mpasa ma aza a babu unushi, a na Jowabu unai.
31 E Salomão ordenou: — Faça o que ele disse. Mate-o e sepulte-o, para que você tire de mim e da casa de meu pai a culpa do sangue que Joabe derramou sem razão.
32 Vuzavaguɗu wi ta̱ a kutsupa yi adama a mpasa n na u tsuwa̱in, babu uyevi we esheku a̱ va̱ Dawuda u unai uma e re a na a laꞋi ni usuɓi n kotokobi. Uma a nan lo ele ɗa Abuna kolobo ke Neru, kovonshi ko osoji a aza a Isaraila, n Amasa kolobo ka Jeta, kovonshi ko osoji a aza a Yahuda aza a na a laꞋi ni n usuɓi n kasingai.
32 Assim, o Senhor fará recair a culpa de sangue de Joabe sobre a cabeça dele, porque atacou dois homens mais justos e melhores do que ele e os matou à espada, sem que Davi, meu pai, o soubesse. Ele matou Abner, filho de Ner, comandante do exército de Israel, e Amasa, filho de Jéter, comandante do exército de Judá.
33 YaꞋan unushi wu mpasa n le m bono a kaci ka Jowabu nu ntsukaya n ni dem ali uteku n uteku. Ama u Dawuda nu ntsukaya n ni, m kpaꞋa ku ni ali n kakuba ko tsugono ka̱ ni, yaꞋan ma̱ta̱na̱ ma Vuzavaguɗu mo yongo punu ali ayin babu uteku.>>
33 Assim, o sangue destes recairá sobre a cabeça de Joabe e sobre a cabeça da sua descendência para sempre; mas a Davi, à sua descendência, à sua casa e ao seu trono, o Senhor dará paz para todo o sempre.
34 Ɗa Benaya kolobo ka Jehoyida ka banai ɗa u lapai Jowabu ɗa wu unai ni, ɗa a̱ ciɗa̱ngi ni a iɗika i ni a kakamba.
34 Então Benaia, filho de Joiada, atacou Joabe e o matou; e ele foi sepultado em sua casa, no deserto.
35 Ɗa mogono ma zuwai Benaya koloɓo ka Jehoyida wo okpo vuza kelime vo osoji a̱ una̱ u Jowabu. Ɗa kpamu u doku u zuwai Zadoku wo okpoi ganu a̱ una̱ u Abiyata.
35 O rei pôs Benaia, filho de Joiada, como comandante do exército em lugar de Joabe, e, como sacerdote, colocou Zadoque em lugar de Abiatar.
36 Ɗa mogono ma̱ suki e ɗekei Shimeyi ɗa u danai ni, <<MaꞋaka ka̱ci ka̱ nu kpaꞋa a Urushelima ka̱ta̱ vu da̱sa̱ngu ɗe, ama ka̱ta̱ vu bana a̱ ubuta̱ u yoku ba.
36 Depois o rei mandou chamar Simei e lhe disse: — Construa uma casa para você em Jerusalém e fique morando aí. Não saia daí, nem para um lugar nem para outro.
37 Kanna ka na baci vu uta̱i ɗa vu pasai ka̱ra̱Ꞌa̱ ka Kidiron, yeve mayun vi ta̱ a̱ kukuwa̱. Mpasa n nu mi ta̱ o kubono a kaci ka̱ nu.>>
37 Fique sabendo que, no dia em que você sair e passar o ribeiro de Cedrom, certamente será morto; então o seu sangue cairá sobre a sua cabeça.
38 Ɗa Shimeyi u danai mogono ma, <<Ili i na vu dansai va i gaꞋan ta̱, tsu na vuzagbayin vu va̱ mogono ma danai, nannai ɗa kagbashi ka̱ nu ka kuyaꞋan.>> Ɗaɗa Shimeyi u yongoi a Urushelima ali ayin n a̱bunda̱i.
38 Simei disse ao rei: — Está bem. Este seu servo fará o que o rei, meu senhor, ordenou. E Simei ficou morando em Jerusalém por muito tempo.
39 Ama ana a̱ya̱ a tatsu a lazai, ɗa agbashi e re a Shimeyi a sumai o bonoi u Akishu kolobo ka Maka mogono ma Gatu. Ɗa a danai Shimeyi, <<La̱na̱ agbashi a̱ nu a suma ta̱ o bono a Gatu.>>
39 Mas, ao final de três anos, dois escravos de Simei fugiram para Aquis, filho de Maaca, rei de Gate. E foram contar isso a Simei, dizendo: — Eis que os seus escravos estão na cidade de Gate.
40 Nannai, ɗa u lapulai ida̱sa̱mkpa̱tsu i majaki i ni, ɗa u banai u Akishu na ɗe a Gatu a̱ kula̱nsa̱ agbashi a̱ ni. Ɗa Shimeyi u lazai u banai u ɗikai agbashi a a Gatu ɗa u tuka̱i.
40 Então Simei se levantou, preparou o seu jumento e foi até Gate, para junto de Aquis, em busca dos seus escravos. Simei foi e trouxe de Gate os seus escravos.
41 Ana Sulemanu u panai a na Shimeyi wu uta̱i a Urushelima ɗa u banai a Gatu ali ɗa u bonoi,
41 Salomão foi avisado de que Simei tinha ido de Jerusalém a Gate e que já havia voltado.
42 ɗa mogono me ɗekei Shimeyi ɗa ma danai ni, <<Mpa n zuwa vu kucina n Vuzavaguɗu ba ɗa kpamu n dansukai nu, n danai nu, <Kanna ka na baci vu banai a̱ ubuta̱ u yoku kpamu, vi yeve vi ta̱ a̱ ku kuwa̱>? A ayin a nanlo a ɗa vu danai mu, <Ili i na vu dansai i gaꞋan ta̱, mi ta̱ o kutono i ɗa.>
42 Então o rei mandou chamar Simei e lhe disse: — Eu não fiz você jurar pelo
43 Yiɗa̱i i zuwai ɗa vu kpa̱ɗa̱i kuɓa̱na̱ akucina a na vi yaꞋin n Vuzavaguɗu, n wila̱ una mpa n nekei nu?>>
43 Por que, então, você não guardou o juramento do Senhor , nem a ordem que lhe dei?
44 Ɗa mogono ma danai feu Shimeyi, <<Vi yeve ta̱ mayin a̱ ka̱ɗu ka̱ nu ili i gbani-gbani i na vi yaꞋankai esheku a̱ va̱ Dawuda. Gogo na Vuzavaguɗu wi ta̱ a kutsupa wu adama a kawuya ka na vi yaꞋin
44 E o rei disse mais a Simei: — Você sabe muito bem e o seu coração reconhece todo o mal que fez a Davi, meu pai; por isso o
45 Ama Sulemanu mogono wi ta̱ a̱ kuciya̱ una̱singai, ka̱ta̱ kakuba ko tsugono ka Dawuda ko yongo ufoɓi mayin e kelime ka Vuzavaguɗu ali ayin babu uteku.>>
45 Mas o rei Salomão será abençoado, e o trono de Davi será mantido diante do Senhor , para sempre.
46 Ɗa Sulemanu mogono u zuwai Benaya kolobo ka Jehoyida, ɗa u banai u lapai Shimeyi ali u kuwa̱i. Ɗa tsugono tsa ci shamgbai e ekiye e Sulemanu mayin.
46 O rei deu ordem a Benaia, filho de Joiada, e ele saiu, atacou Simei e o matou. E assim se firmou o reino sob o domínio de Salomão.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.