1 Reis 22
asg (ASG) vs ARIB
1 A yaꞋan ta̱ a̱ya̱ a tatsu aza a Isaraila a yaꞋan kuvon n aza a Siriya ba.
1 Passaram-se três anos sem haver guerra entre a Síria e Israel.
2 Ama a̱ ka̱ya̱ ka tatsu ɗa Johoshafatu mogono ma Yahuda u ta̱wa̱i adama a na we ene mogono mi Isaraila.
2 No terceiro ano, porém, desceu Jeosafá, rei de Judá, a ter com o rei de Israel.
3 Ɗa mogono mi Isaraila me ecei nkoshi n gba̱ra̱-gba̱ra̱ n likuci n ni, u danai, <<A̱ɗa̱ i yeve a na likuci i Ramotu-giliyadu ya i tsu i ɗa ba? Kpamu ɗa tsu kpa̱ɗa̱i kuyaꞋan ukuna u ki isa i ɗa ekiye o mogono ma aza a Siriya?>>
3 E o rei de Israel disse aos seus servos: Não sabeis vós que Ramote-Gileade é nossa, e nós estamos quietos, sem a tomar da mão do rei da Síria?
4 Ɗa mogono Ahabu we ecei Johoshafatu, u danai, <<Ko va kutono mu ta̱ tsu bana ci yaꞋan kuvon n Ramotu-giliyadu?>>
4 Então perguntou a Jeosafá: Irás tu comigo à peleja, a Ramote-Gileade? Respondeu Jeosafá ao rei de Israel: Como tu és sou eu, o meu povo como o teu povo, e os meus cavalos como os teus cavalos.
5 Ɗa Johoshafatu u doku u danai mogono mi Isaraila, <<Ama la̱nsa̱ biꞋi kusheshe ku Vuzavaguɗu.>>
5 Disse mais Jeosafá ao rei de Israel: Rogo-te, porém, que primeiro consultes a palavra do Senhor.
6 Ɗa Ahabu mogono u suki e ɗekeke yi eneki amangatawuna̱na̱shi (400), ɗa we ecei le, <<M bana n shilika̱ n Ramotu-giliyadu ko n ka̱sukpa̱?>>
6 Então o rei de Israel ajuntou os profetas, cerca de quatrocentos homens, e perguntou-lhes: Irei à peleja contra Ramote-Gileade, ou deixarei de ir? Responderam eles: Sobe, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Ama ɗa Johoshafatu we ecei, <<Keneki ka Vuzavaguɗu ko yoku ki lo ka na ka̱ kula̱nsa̱ ka̱ tsu kuyeve ku Vuzavaguɗu ba?>>
7 Disse, porém, Jeosafá: Não há aqui ainda algum profeta do Senhor, ao qual possamos consultar?
8 Ɗa Ahabu mogono mi Isaraila wu ushuki Jehoshafatu u danai, <<Vuza vu yoku wi ta̱ lo vuza na tsa kufuɗa ku ece, a̱yi ɗa Mikaya kolobo ka Imila, ama mpa n ciga yi ba, adama a na u ci yaꞋan kene ku singai wa̱ a̱ va̱ ba, sai ku wuya.>>
8 Então disse o rei de Israel a Jeosafá: Ainda há um homem por quem podemos consultar ao Senhor-Micaías, filho de Inlá; porém eu o odeio, porque nunca profetiza o bem a meu respeito, mas somente o mal. Ao que disse Jeosafá: Não fale o rei assim.
9 Ɗa mogono me ɗekei vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka nkoshi m gba̱ra̱-gba̱ra̱, u danai, u danai <<Ta̱wa̱kai mu n Mikaya maku ma Imla na gogoꞋo.>>
9 Então o rei de Israel chamou um eunuco, e disse: Traze-me depressa Micaías, filho de Inlá.
10 Ɗa mogono mi Isaraila n mogono Johoshafatu vu Yahuda a ukai aminya o tsugono e le ɗa a̱ da̱sa̱ngi akuba o tsugono ɗevu n ulanga u kulapu ka̱ utsutsu u likuci i Samariya, ɗa eneki a iɗika ya ra̱ka̱ a̱ ka̱na̱i kuyaꞋan kene e kelime ke le.
10 Ora, o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, vestidos de seus trajes reais, estavam assentados cada um no seu trono, na praça à entrada da porta de Samária; e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ke le vuza kula Zedekiya kolobo ka Kenana u yaꞋankai ka̱ci ka̱ ni avana a̱ iyum, ɗa u danai, <<Vuzavaguɗu u dana ta̱,<N avana a nampa a ɗa va ku sapaka aza a Siriya ali a̱ kuwa̱.> >>
11 E Zedequias, filho de Quenaaná, fez para si uns chifres de ferro, e disse: Assim diz o Senhor: Com estes ferirás os sírios, até que sejam consumidos.
12 Ɗa eneki a ra̱ka̱ a̱ ka̱na̱i kuyaꞋan kene ku te, n a danai, <<Bana vu yaꞋan kuvon n Ramotu-giliyadu vi ta̱ a̱ kuciya̱ ulyaꞋi, adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ e kuneke wu e le ekiye a̱ nu.>>
12 Do mesmo modo também profetizavam todos os profetas, dizendo: Sobe a Ramote-Gileade, e serás bem sucedido; porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
13 Ɗa vuza vu suki na a̱ suki u bana u ɗeke Mikaya va u danai ni, <<La̱na̱ eneki a na a buwai ra̱ka̱, a yaꞋanka ta̱ mogono kene ku singai, avu feu bana vu yaꞋan nanai.>>
13 O mensageiro que fora chamar Micaías falou-lhe, dizendo: Eis que as palavras dos profetas, a uma voz, são favoráveis ao rei; seja, pois, a tua palavra como a de um deles, e fala o que é bom.
14 Ama ɗa Mikaya u danai, <<Mpa n kucina ta̱ n Vuzavaguɗu vuza na wi n wuma, ili i na Vuzavaguɗu u danai mu, i ɗaɗa n kudansa koci.>>
14 Micaías, porém, disse: Vive o Senhor, que o que o Senhor me disser, isso falarei.
15 Ana u yawai, ɗa mogono ma ecei ni,<<Mikaya, tsu bana ci yaꞋan kuvon n aza a Ramotu-giliyadu, ko tsu ka̱sukpa̱?>> Ɗa wu ushuki u danai <<Bana vu yaꞋin kuvon n ele, vi ta̱ a kuciya̱ ulyai, adama a na Vuzavaguɗu wi ta̱ e kuneke wu e le ekiye a̱ nu.>>
15 Quando ele chegou à presença do rei, este lhe disse: Micaías, iremos a Ramote-Gileade à peleja, ou deixaremos de ir? Respondeu-lhe ele: Sobe, e serás bem sucedido, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
16 Ɗa mogono ma danai, <<Kuyain ku ɗai ma kuzuwa wu vu kucina n kula ku Vuzavaguɗu adama a na vu dansa kamayun?>>
16 E o rei lhe disse: Quantas vezes hei de conjurar-te que não me fales senão a verdade em nome do Senhor?
17 Ɗa Mikaya wu ushuki, <<Me ene ta̱ aza a Isaraila ra̱ka̱ a wacuwai a nsansa tsu nlala n na mi n maguɓi, ɗa Vuzavaguɗu u danai, <Uma a nampa a i n maguɓi ba, yaꞋan yaba dem u bono a kpaꞋa ku ni n ma̱ta̱na̱.> >>
17 Então disse ele: Vi todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não têm pastor; e disse o Senhor: Estes não têm senhor; torne cada um em paz para sua casa.
18 Ɗa mogono mi Isaraila ma danai Johoshafatu, <<N dana wu ba, u ci yaꞋan kene ku singai wa̱ a̱ va̱ ba, sai ku wuya?>>
18 Disse o rei de Israel a Jeosafá: Não te disse eu que ele não profetizaria o bem a meu respeito, mas somente o mal?
19 Ɗa Mikaya u lyai kelime n kadanshi, u danai, <<Panai kadanshi ka Vuzavaguɗu, adama a na me ene ta̱ Vuzavaguɗu ida̱shi a kakuba ko tsugono ka̱ ni, n ili i wuma i gaɗi ra̱ka̱ kashani ɗevu n a̱yi e kukiye ku singai ku ni n ku gula̱ ku ni.
19 Micaías prosseguiu: Ouve, pois, a palavra do Senhor! Vi o Senhor assentado no seu trono, e todo o exército celestial em pé junto a ele, à sua direita e à sua esquerda.
20 Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <Yayi u ku leꞋeshe Ahabu mogono mi Isaraila adama a na u bana u yaꞋan kuvon n aza a Ramotu-giliyadu, a̱ ubuta̱ u na a una yi?> Ɗa yaba dem u tuka̱i n kusheshe ku ni.
20 E o Senhor perguntou: Quem induzirá Acabe a subir, para que caia em Ramote-Gileade? E um respondia de um modo, e outro de outro.
21 Ɗa a ukocishi, ayinviki o yoku a̱ ta̱wa̱i e kelime ka Vuzavaguɗu, ɗa a danai, <Mpa n ku leꞋeshe yi ta̱.>
21 Então saiu um espírito, apresentou-se diante do Senhor, e disse: Eu o induzirei. E o Senhor lhe perguntou: De que modo?
22 Ɗa Vuzavaguɗu we ecei ayinviki a, u danai, <Nini ɗai va kuyaꞋan?> Ɗa u danai, <Mpa n kubana ta̱ ka̱ta̱ n zuwa eneki a̱ ni a yaꞋanka yi aꞋuwa.> Ɗa Vuzavaguɗu u danai, <Mayun ɗa gogo na wala vu bana vu yaꞋan a nannai.>
22 Respondeu ele: Eu sairei, e serei um espírito mentiroso na boca de todos os seus profetas. Ao que disse o Senhor: Tu o induzirás, e prevalecerás; sai, e faze assim.
23 <<Gogo na Vuzavaguɗu u zuwa ta̱ ayinviki aꞋuwa una̱ u eneki a̱ nu ra̱ka̱. Adama na u kotso ta̱ ɗe kusheshe kawuya adama a̱ nu.>>
23 Agora, pois, eis que o Senhor pôs um espírito mentiroso na boca dentes da casa dele; sim, tornarei a tua casa como a casa de respeito de ti.
24 Ɗa Zedekiya kolobo ka Kenana ka̱ ɗa̱nga̱i ka ɓasai Mikaya a maguji. Ɗa u danai, <<Nini ɗai ayinviki a Vuzavaguɗu a̱ kuka̱sukpa̱ mu a bana kuyaꞋan kadanshi n avu?>>
24 Então Zedequias, filho de Quenaaná, chegando-se, feriu a Micaías na face e disse: Por onde passou de mim o Espírito do Senhor para falar a ti?
25 Ɗa Mikaya wu ushuki u danai, <<Vi ta̱ e kuyeve, a kanna ka na va kusuma va sheɗeku a̱ kunu ka a suvu.>>
25 Respondeu Micaías: Eis que tu o verás naquele dia, quando entrares numa câmara interior, para te esconderes.
26 Ɗa mogono Ahabu u danai <<Remei Mikaya va i bonoko yi u Amon, vuza vu kelime vu likuci n Jowashi kolobo ko mogono,
26 Então disse o rei de Israel: Tomai Micaías, e tornai a levá-lo a Amom, o governador da cidade, e a Joás, filho do rei,
27 ɗa u danai, <Mogono ma dana ta̱, <<Vu zuwa vuma nampa va a kunu ku ugbashi, ka̱ta̱ vu nekei ili i yoku ba sai boroji kenu n mini feu kenu, ali ayin a na m bonoi m ma̱ta̱na̱.>> > >>
27 dizendo-lhes: Assim diz o rei: Metei este homem no cárcere, e sustentai-o a pão e água, até que eu volte em paz.
28 Ɗa Mikaya u danai, <<Ali ɗa baci vu bonoi n ma̱ta̱na̱, Vuzavaguɗu ɗa u yaꞋin kadanshi n mpa ba.>> Ɗa u doku u danai,<<Ra̱ka̱ vu ɗa̱ i pana ta̱ i na n dansai.>>
28 Replicou Micaías: Se tu voltares em paz, o senhor não tem falado por mim. Disse mais: Ouvi, povos todos!
29 Ɗa Ahabu mogono mi Isaraila koɓolo n Johoshafatu mogono ma Yahuda a lazai a kubana ku yaꞋan kuvon n Ramotu-giliyadu.
29 Assim o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, subiram a Ramote-Gileade.
30 Ɗa mogono mi Isaraila ma danai Johoshafatu, <<Mi ta̱ a kusabaꞋa iyoci i va̱ ka̱ta̱ n uwa kuvon, ama a vu uka ntogu n tsugono n nu.>> Ɗa mogono ma aza a Isaraila ma sabaꞋi iyoci i ni ɗa u uwai kuvon.
30 E disse o rei de Israel a Jeosafá: Eu me disfarçarei, e entrarei na peleja; tu, porém, veste os teus trajes reais. Disfarçou-se, pois, o rei de Israel, e entrou na peleja.
31 Mogono ma aza a Siriya ma neke ta̱ aza e kelime akunbi e keke odoku kamangankupa n e re kadanshi u danai,<<Ka̱ta̱ i shilika̱ n vuza yoku ba, maku ko vuzagbayin, sai mogono mi Isaraila koci.>>
31 Ora, o rei da Síria tinha ordenado aos capitães dos carros, que eram trinta e dois, dizendo: Não pelejeis nem contra pequeno nem contra grande, senão só contra o rei de Israel.
32 Ana aza e kelime e keke odoku enei Johoshafatu, ɗa a danai, <<Munla̱i mi punu ba na ɗe va mogono mi Isaraila ma a.>> Ɗa a kpatalai adama a na a̱ shilika̱ n a̱yi, ama a na Johoshafatu u lapai una̱,
32 E sucedeu que, vendo os capitães dos carros a Jeosafá, disseram: Certamente este é o rei de Israel. Viraram-se, pois, para pelejar com ele, e Jeosafá gritou.
33 ɗa a zuwukai a na a̱yi ɗa mogono mi Isaraila ba, ɗa a̱ ka̱sukpa̱i ni.
33 Vendo os capitães dos carros que não era o rei de Israel, deixaram de segui-lo.
34 Ama ɗa kosoji ka aza a Siriya ko yoku u talai kaya ɗa u tawai ubuta̱ u gbani u gisanku vuza ba, ɗa tana kaya ka ka̱ ka̱na̱i mogono e mere ma̱ a̱ ubuta̱ u na motogu ma viyum ma̱ ni ma gasai. Ɗa u danai ka antiki ka keke vu odoku vu ni,<<Kpatala vu uta̱ nu mpa a̱ ubuta̱ u kuvon wa. Adama a na a uka mu ta̱ muna gbani-gbani.>>
34 Então um homem entesou o seu arco, e atirando a esmo, feriu o rei de Israel por entre a couraça e a armadura abdominal. Pelo que ele disse ao seu carreteiro: Dá volta, e tira-me do exército, porque estou gravemente ferido.
35 A kanna ka ɗa kuvon ka kusuɗukpai, ama ɗa mogono mi Isaraila ma tsubaki a e keke vo odoku vi ni a kinda aza a Siriya. Ɗa mpasa mu ubuta̱ wu usa̱n wa n ka̱na̱i kuyene ɗaka vu keke vo odoku a̱ ni ali a kubana kanna u koci, yeve ɗa u kuwa̱i.
35 E a peleja tornou-se renhida naquele dia; contudo o rei foi sustentado no carro contra os sírios; porém à tarde ele morreu; e o sangue da ferida corria para o fundo do carro.
36 Kanna a̱ kuyikpa̱ ɗa a salakai ovonshi ra̱ka̱, <<Yaba dem u ka̱na̱ uye u bono a likuci ni a iɗika i ni.>>
36 Ao pôr do sol passou pelo exército a palavra: Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Ta mogono Ahabu ma kuwa̱i nannai, ɗa a ɗika ni o bonokoi a Samariya a̱ ciɗa̱ngi.
37 Morreu, pois, o rei, e o levaram para Samária, e ali o sepultaram.
38 Ɗa a̱ za̱Ꞌi keke vu o doku vu na mpasa n la̱nga̱sa̱i e kuyene ku Samariya a̱ ubuta̱ u na ashakanlai a̱ tsu sumba̱, ɗa nshe n peɗei mpasa ma. Uteku tsu na kadanshi ka Vuzavaguɗu ka dansai.
38 E lavaram o seu carro junto ao tanque de Samária, e os cães lamberam-lhe o sangue, conforme a palavra que o Senhor tinha dito; ora, as prostitutas se banhavam ali.
39 Ulinga u na u buwai u tsugono tsu Ahabu mogono n ili dem i na u yaꞋansai, koɓolo n kpaꞋa kuna u maꞋi n anga a kagiwa, koɓolo n likuci dem i na u maꞋin, yi ta̱ uɗani a katagarda ka tsumani tsu ngono mi Isaraila.
39 Quanto ao restante dos atos de Acabe, e a tudo quanto fez, e à casa de marfim que construiu, e a todas as cidades que edificou, porventura não estão escritos no livro das crônicas dos reis de Israel?
40 Ɗa mogono Ahabu u bankai anan koko a̱ ni n kiya, ɗa kolobo ka̱ ni Ahaziya wo okpoi mogono a̱ una̱ u ni.
40 Assim dormiu Acabe com seus pais. E Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 A̱ ka̱ya̱ ka̱ na̱shi ko tsugono tsu Ahabu mogono mi Isaraila, ɗa Johoshafatu mogono kolobo ka Asa ka̱ gita̱i tsugono a Yahuda.
41 Ora, Jeosafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano de Acabe, rei de Israel.
42 Johoshafatu wi ta̱ n a̱ya̱ kamangankupa n a tawun a na u gita̱i tsugono, ɗa u lyaꞋi tsugono a Urushelima a̱ya̱ kamanga n a tawun. Kula ka̱ a̱na̱ku a̱ ni ku ɗa Azuba, mekere ma Shilihi.
42 Era Jeosafá da idade de trinta e cinco anos quando começou a reinar, e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. Era o nome de sua mãe Azuba, filha de Sili.
43 Ɗa u tonoi kuyotsongusu ke esheku a̱ ni Asa, u kpatala ba ko ke nu, a kuyaꞋan kasingai u Vuzavaguɗu. Ama u la̱nga̱sa̱ ubuta̱ wa a̱Ꞌisa̱ ba, ɗa uma a lyaꞋi kelime n kuyaꞋan ka alyuka n kuneꞋe ku kusongu ki ili i ma̱gula̱ni.
43 E andou em todos os caminhos de seu pai Asa; não se desviou deles, mas fez o que era reto aos olhos do Senhor.
44 Johoshafatu kpamu u yaꞋan ta̱ ida̱shi i singai n mogono mi Isaraila.
44 Todavia os altos não foram tirados e o povo ainda sacrificava e queimava incenso nos altos.
45 Ulinga u na u buwai u tsugono tsu mogono Johoshafatu n utsura u tsugono ci ni, n ulyaꞋi u na u ciya̱i, n kuvon kuna u yaꞋin dem. Yi ta̱ uɗani a katagarda ka tsumani tsu ngono n Yahuda.
45 E Jeosafá teve paz com o rei de Israel.
46 Ɗa u lokoi ashakanlai a̱ma̱ci n ali a na ishi a buwai a ayin o tsugono tsa esheku a̱ ni Asa a̱ ubuta̱ wa̱ a̱Ꞌisa̱.
46 Quanto ao restante dos atos de Jeosafá, e ao poder que mostrou, e como guerreou, porventura não estão escritos no livro das crônicas dos reis de Judá?
47 A ayin nanlo tana babu mogono a̱ likuci i Edom, ka̱ɓa̱nki kaꞋa ki o tsugono.
47 Também expulsou da terra o restante dos sodomitas, que ficaram nos dias de seu pai Asa
48 Ɗa mogono Johoshafatu u yaꞋin antsu a̱ mini adama a na a bana a iɗika i Ofiri kuɗika azanariya. Ama a fuɗa a bana ba, adama a na antsu a̱ kimba̱ ta̱ n ele a Eziyon-gebe.
48 Nesse tempo não havia rei em Edom; um vice-rei governava.
49 A ayin nanlo tana mogono Ahaziya kolobo ka Ahabu ka danai Jehoshafatu <<YaꞋan agbashi a̱ va̱ a yaꞋan nwalu n agbashi a̱ nu a antsu>> Ama ɗa Johoshafatu u iwain.
49 E Jeosafá construiu navios de Társis para irem a Ofir em busca de ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Ɗa Johoshafatu u bankai anan koko a̱ ni n kiya, ɗa a ciɗa̱ngi ni a̱ likuci i Dawuda. Ɗa kolobo ka̱ ni Jehoramu u wokpoi mogono una̱ u ni.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Jeosafá: Vão os meus servos com os teus servos nos navios. Jeosafá, porém, não quis.
51 A ka̱ya̱ ka gendu n ka ire ka tsugono tsu Johoshafatu va aza a Yahuda, ka ɗaɗa Ahaziya mogono kolobo ka Ahabu ka gita̱i kulyaꞋa tsugono ci Isaraila a likuci i Samariya. Ahaziya u yaꞋan ta̱ a̱ya̱ e re a kulyaꞋa tsugono ci Isaraila.
51 Depois Jeosafá dormiu com seus pais, e foi sepultado junto a eles na cidade de Davi, seu pai. E em seu lugar reinou seu filho Jeorão.
52 Ɗa u yaꞋin ka gbani-gbani u Vuzavaguɗu, u tonoi uye we esheku a̱ ni n a̱na̱ku a̱ ni, ɗa kpamu u tonoi uye u gbani-gbani u Jerobuwam kolobo ka Nebatu. U na u zuwai aza a Isaraila kuyaꞋan unushi.
52 Ora, Acazias, filho de Acabe, começou a reinar em Samaria no ano dezessete de Jeosafá, rei de Judá, e reinou dois anos sobre Israel.
53 U ka̱na̱i kutono ka̱ma̱li ka balu n u kuɗa̱nki ni, ɗa u zuwai Vuzavaguɗu Ka̱shile ki Isaraila wupa, derere uteku tsu na esheku ni a zuwai Vuzavaguɗu wupa.
53 E fez o que era mau aos olhos do Senhor; porque andou no caminho de seu pai, como também no caminho de sua mãe, e no caminho de Jeroboão, filho de Nebate, que fez Israel pecar.
54 — ausente —
54 Serviu a Baal, e o adorou, provocando à ira o Senhor Deus de Israel, conforme tudo quanto seu pai fizera.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.