1 Reis 18
asg (ASG) vs NVT
1 Ana a yaꞋin ayin, a̱ ka̱ya̱ ka tatsu ku unambi u mini wa, ɗa kadanshi ka Vuzavaguɗu ka̱ ta̱wa̱i u Iliya, ka danai, <<Bana vu yotsongu ka̱ci ka̱ nu u mogono Ahabu, ka̱ta̱ mpa tana n yoꞋo mini a iɗika.>>
1 Algum tempo depois, no terceiro ano da seca, o S enhor disse a Elias: “Vá apresentar-se ao rei Acabe. Diga-lhe que enviarei chuva”.
2 Ɗa Iliya u banai u yotsongi ka̱ci ka̱ ni u Ahabu.
2 Elias foi apresentar-se a Acabe. A fome era severa em Samaria.
3 ɗa Ahabu u ɗekei Obodiya, kagbashi kagbayin ka kpaꞋa ku ni. Obodiya tana vuza ku pana wovon u Vuzavaguɗu ɗa.
3 Acabe mandou chamar Obadias, o administrador do palácio. (Obadias temia profundamente o S enhor .
4 A ayin a na Jezebelu u ka̱na̱i ku una eneki a Vuzavaguɗu, Obodiya u sokongu ta̱ eneki amangatawun u pecei le kure ugboku u te amangerenkupa ugboku u i re feu nannai a kaɓatsu, ɗa u ka̱na̱i ku neke le mini n ilikulya.
4 Certa vez, quando Jezabel havia tentado matar todos os profetas do S enhor , Obadias escondeu cem deles em duas cavernas. Colocou cinquenta em cada caverna e forneceu alimento e água para eles.)
5 Ɗa mogono Ahabu u danai Obodiya, <<Ka̱ra̱ nyeneke n a̱ra̱Ꞌa̱ a iɗika ra̱ka̱ ubuta̱ u na mini ma tsu yongo ko va ku ciya̱ ijanu adama odoku nu mkparagi n tsu, ta lo aza o yoku a̱ ku kuwa̱.>>
5 Acabe disse a Obadias: “Precisamos ir a todas as fontes e vales na terra. Quem sabe encontraremos pasto suficiente para salvar pelo menos alguns de meus cavalos e mulas!”.
6 Ɗa e peciki ka̱ci ke le, a̱yi mogono Ahabu n ka̱ci ka̱ni u tonoi kakambu ke te, Obodiya tan feu u tonoi ukambu u nan ɗe.
6 Então dividiram o território entre si. Acabe foi para um lado, e Obadias, para o outro.
7 A ayin na Obodiya wi a nwalu uye ɗa a gasai n Iliya. A̱yi tana ɗa u yevei ni, ɗa u vaki a iɗika u lyaꞋi kayala, ɗa u danai, <<Vuzagbayin va̱ Iliya, avu ɗa na va mayun?>>
7 Enquanto Obadias caminhava, viu de repente Elias vindo em sua direção. Ao reconhecê-lo, Obadias curvou-se diante dele com o rosto no chão. “É o senhor mesmo, meu senhor Elias?”, perguntou.
8 Ɗa wu ushuki, <<E, mpa ɗa. Bana vu dana vuzagbayin vu nu, <Iliya wi ta̱ na.> >>
8 “Sim, sou eu”, respondeu Elias. “Agora vá e diga ao rei: ‘Elias está aqui’.”
9 Ɗa Obodiya wu ecei, <<Unushi wene u ɗai n yaꞋin, an vi a kuciga va denge kagbashi ka̱ nu u mogono Ahabu wu una yi?
9 Obadias, porém, protestou: “Que mal lhe fiz para que me envie para morrer nas mãos de Acabe?
10 N kucina ta̱ n Vuzavaguɗu Ka̱shile ka wuma ka̱ nu, babu uduniya u na ko tsugono tsu na vuzagbayin vu va̱ u kpa̱ɗa̱i ku suku vuma a̱ la̱nsa̱ wu. Kpamu ɗa baci uduniyan wa ko tsugono tsa tsu danai <Vi punu na ba,> ka̱ta̱ u zuwa tsugono ko uduniyan wa u kucina an ene nu ba.
10 Pois, tão certo como vive o S enhor , seu Deus, o rei o procurou em todas as nações e reinos da terra, de uma extremidade à outra. E cada vez que lhe diziam: ‘Elias não está aqui’, o rei Acabe fazia o rei daquela nação jurar que tinha falado a verdade.
11 Ɗa gogo na vi a kudana mu <Bana vu dana vuzagbayin vu nu, <<Iliya wi ta̱ punu na.>> >
11 E agora o senhor diz: ‘Vá e diga ao rei: Elias está aqui’.
12 Mpa n yeve ubuta̱ u na ayinviki a Vuzavaguɗu a kuɗika wu a kubana ba, ɗa baci n lazai kubana kudana mogono Ahabu mene wu ta̱. Kpamu ɗa baci n bonoi ɗa n cinai nu ba, wi ta̱ a kuna mu. Ciɓa, ana mpa kagbashi ka̱ nu vuza wovon u Vuzavaguɗu ɗa a ayin uɗa̱ngi u va̱.
12 Mas, assim que eu o deixar, o Espírito do S enhor o levará embora, sabe-se lá para onde, e quando Acabe chegar e não o encontrar, ele me matará. E, no entanto, tenho servido fielmente ao S enhor toda a minha vida.
13 Vuzagbayin vu va̱, vu pana i na n yaꞋin a makyan ma na Jezebelu u ka̱na̱i kuna eneki a Vuzavaguɗu ba? N sokongu ta̱ eneki a Vuzavaguɗu amangatawun, m peciki le kure ugboku ute amangerenkupa, ugboku u ire feu nannai, kpamu ɗa n ka̱na̱i kuneke le mini n ilikulya.
13 Ninguém lhe falou da ocasião em que Jezabel tentou matar os profetas do S enhor ? Escondi cem deles em duas cavernas e lhes forneci alimento e água.
14 Gogo na, nini ɗai va kudana mu, <M bana n dana mogono vuzagbayin va̱, <<Avu ɗa na.>> > Wi ta̱ a ku una mu.>>
14 E agora o senhor diz: ‘Vá e diga ao rei: Elias está aqui’. Se eu fizer isso, certamente Acabe me matará!”.
15 Ɗa Iliya u danai, <<N kucina ta̱ n Vuzavaguɗu MalaꞋimili vuza na wi n wuma u nu, anana mi ta̱ a kubanka ka̱ci ka̱ va̱ u mogono Ahabu.>>
15 Mas Elias disse: “Tão certo como vive o S enhor dos Exércitos, em cuja presença estou, hoje mesmo me apresentarei ao rei Acabe”.
16 Ɗa Obodiya u banai u danai mogono Ahabu, ɗa mogono ma banai adama a na u gasa n Iliya.
16 Então Obadias foi dizer a Acabe que Elias tinha vindo, e Acabe saiu para encontrar-se com Elias.
17 Ana Ahabu we enei Iliya, ɗa u dana ni, <<Avu ɗa, vuza vu na wi a kutakacika aza a Isaraila a?>>
17 Quando Acabe o viu, disse: “É você mesmo, perturbador de Israel?”.
18 Ɗa Iliya wu ushuki, u danai <<Mpa, n takacika aza a Isaraila ba, ama avu n kpaꞋa ke esheku a̱ nu aɗa yi a kutakacika le, adama a na i iwan ta̱ kutono Vuzavaguɗu ɗa i ka̱na̱i kutono Balu.
18 “Não causei problema algum a Israel”, respondeu Elias. “O senhor e sua família é que são os perturbadores, pois se recusaram a obedecer aos mandamentos do S enhor e, em vez disso, adoraram imagens de Baal.
19 Gogo na suku e ɗekeke mu uma Isaraila ra̱ka̱ a cina mu a Kusan ku Kamelu, koɓolo n eneki amangatawa̱na̱shi n amangerenkupa (450) a Balu koɓolo n eneki amangatawa̱na̱shi a Ashera aza a na Jezebelu wi a̱ kuɓa̱na̱.>>
19 Agora, convoque todo o Israel para encontrar-se comigo no monte Carmelo, além dos 450 profetas de Baal e os 400 profetas de Aserá que comem à mesa de Jezabel.”
20 Ɗa mogono Ahabu u suki akaka a̱ ka̱ra̱Ꞌi ubuta̱ ra̱ka̱ a Isaraila, ɗa u ɓolongi eneki ra̱ka̱ a Kusan ku Kamelu.
20 Acabe convocou todo o povo de Israel e os profetas para se reunirem no monte Carmelo.
21 Ɗa Iliya u yawai ɗevu n ubuta̱ u uma a ɗa u danai, <<Wannai ɗai ya ku ka̱sukpa̱ kupecuku a̱ɗu a̱ɗa̱? Vuzavaguɗu Ka̱shile kaꞋa baci, tonoi ni, ama Balu ɗa baci Ka̱shile tonoi ni.>> Ama ɗa uma ra̱ka̱ a paɗai bini, e keɓece ukuna ba.
21 Elias se colocou diante do povo e disse: “Até quando ficarão oscilando de um lado para o outro? Se o S enhor é Deus, sigam-no! Mas, se Baal é Deus, então sigam Baal!”. O povo, contudo, ficou em silêncio.
22 Ɗa Iliya u danai, <<Mpa ɗa keneki ka Ka̱shile kete ka na ka buwai, ama Balu wi ta̱ n eneki amangatawa̱na̱shi n amangerenkupa (450).
22 Então Elias lhes disse: “Sou o único que resta dos profetas do S enhor , mas Baal tem 450 profetas.
23 Ɗa u danai, nekei tsu obomburon e re, ka̱ta̱ a zagba ke te a kiɗa, a lapula ka̱ta̱ a dara a nɗanga ama ka̱ta̱ a dyaɓa a kina ba. Mpa mi ta̱ a ku kiɗa ka na ka buwai va, ka̱ta̱ n lapula n dara feu a nɗanga ma ama mpa n ku dyaɓa a kina feu ba.
23 Agora, tragam para cá dois novilhos. Que os profetas de Baal escolham um deles, cortem o animal em pedaços e o coloquem sobre a lenha do altar, mas não ponham fogo na lenha. Eu prepararei o outro novilho e o colocarei sobre a lenha no altar, mas não porei fogo na lenha.
24 Ka̱ta̱ i ɗeke kula ku ka̱ma̱li ka̱ ɗa̱, mpa feu n ɗeke kula ku Vuzavaguɗu. Ka̱shile ka na baci kushuki n akina, a̱yi ɗa Ka̱shile.>>
24 Então invoquem o nome de seu deus, e eu invocarei o nome do S enhor . O deus que responder com fogo, esse é o Deus verdadeiro!”. E todo o povo concordou.
25 Ɗa Iliya u danai eneki a Balu, <<Ana wo okpoi, yi ta̱ n ka̱bunda̱i, a̱ɗa̱ ɗa i kugita̱ kuzagbaka ka̱ci ka̱ ɗa̱ kobomburon i lapula, ka̱ta̱ i vasa i ɗeke kula ku ka̱ma̱li ka̱ ɗa̱, ama ka̱ta̱ i dyaɓa akina ba.>>
25 Então Elias disse aos profetas de Baal: “Comecem vocês, pois são muitos. Escolham um dos novilhos, preparem-no e invoquem o nome de seu deus. Mas não ponham fogo na lenha”.
26 Ɗa a ɗikai kobomburon ka na a̱ tuka̱i le ɗa a lapulai kaꞋa, ɗa a darai an nɗanga,
26 Eles prepararam um dos novilhos e o colocaram sobre o altar. Invocaram o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia e gritavam: “Ó Baal, responde-nos!”, mas não houve resposta alguma. E dançavam em volta do altar que haviam feito.
27 Ana kanna kayawai a kaci derere, ɗa Iliya u yaꞋankai le ulami, u danai, <<Ɗekei ni n ka̱la̱ka̱tsu kagbayin, adama a na a̱yi ka̱ma̱li kaꞋa, yoku wi ta̱ ɗe e kusheshe, ko kpamu wu uta̱ ta̱ ku ka̱ra̱Ꞌa̱, ko u bana ta̱ nwalu. Yoku u yaꞋan ɗe alavu, ka̱ta̱ u jimgba.>>
27 Por volta do meio-dia, Elias começou a zombar deles: “Vocês precisam gritar mais alto”, dizia ele. “Sem dúvida ele é um deus! Talvez esteja meditando ou ocupado em outro lugar. Ou talvez esteja viajando, ou dormindo, e precise ser acordado!”
28 Ɗa a̱ ka̱na̱i meɗevile n utsura, uteku tsu na a kiwanai, a̱ ka̱na̱i kuɗanasa ka̱ci ka̱ le n muwun n atanu ali mpasa n mu uta̱i.
28 Então gritaram mais alto e, como era seu costume, cortaram-se com facas e espadas, até sangrarem.
29 A̱ ka̱na̱i kakpawawa ili i na i ɗikai a kanna a kaci ali kubana makyan ma kuneꞋe alyuka a̱ kulivi, babu vuza vu na wu ushuki le, ko u keɓecei le ukuna, kpamu ko vuza u zuka n ele ba.
29 Agitaram-se em transe desde o meio-dia até a hora do sacrifício da tarde, mas não houve sequer um som, nem resposta ou reação alguma.
30 Ɗa Iliya u danai uma ra̱ka̱ <<Ta̱wa̱i na.>> Ɗa a yawai ɗevu n a̱yi, ɗa u lapulasakai katalikalyuka ka Vuzavaguɗu ka na a̱ la̱nga̱sa̱i.
30 Então Elias disse ao povo: “Venham aqui!”. Todos se reuniram em volta dele enquanto ele consertava o altar do S enhor que havia sido derrubado.
31 Ɗa u zagbai atali kupa n e re, tsu ka̱bunda̱i ka kumaci ku muku n Yakubu, vuza na kadanshi ka Vuzavaguɗu ka danai ni, <<Kula ku nu ki ta̱ o kokpo Isaraila.>>
31 Pegou doze pedras, uma para cada tribo dos filhos de Jacó, a quem o S enhor disse: “Teu nome será Israel”,
32 N atali a ɗaɗa u maꞋin katalikalyuka n kula ku Vuzavaguɗu. Ɗa kpamu u ga̱va̱i kpenle u ka̱ra̱ka̱i katalikalyuka ka, ku na ka kuɗika ma̱diki me te ma̱ mini.
32 e com elas reconstruiu o altar em nome do S enhor . Depois, cavou ao redor do altar uma valeta com capacidade suficiente para doze litros de água.
33 Ɗa u gerei nɗanga, ɗa u kiɗai kobomburon ka a kiɗi a kiɗi, ɗa u gerei a ɗa gaɗi vu nɗanga va. Ɗa u danai shatangi ndiki n na̱shi m mini, ka̱ta̱ i tsunku inyama ya n nɗanga ma.
33 Empilhou lenha sobre o altar, cortou o novilho em pedaços e colocou os pedaços sobre a lenha.
34 Ɗa udanai, <<Doku i tsungu i re,>> ɗa o doku a̱ tsungi. Ɗa udanai, <<Doku i tsungu tatsu.>> ɗa o doku a̱ tsungi ali kutatsu.
34 Depois que fizeram isso, disse: “Façam a mesma coisa novamente”. Quando terminaram, ele disse: “Agora façam o mesmo pela terceira vez”. Eles seguiram sua instrução,
35 Ɗa mini ma me yeki katalikalyuka ka ali ma yenei ɗa ma shanai kpenle ku na a̱ ga̱va̱i a̱ ka̱ra̱ka̱i va.
35 e a água corria ao redor do altar e encheu a valeta.
36 Ana makyan ma kuneꞋe alyuka ma yawai, ɗa keneki Iliya u yawai ɗevu, ɗa u vasai, <<Vuzavaguɗu, Ka̱shile ki Ibirahi, Ishaku n ka Yakubu, ka̱sukpa̱ anana uma e yeve ana avu ɗa Ka̱shile ka aza a Isaraila, kpamu mpa kagbashi ka̱ nu ka mi n yaꞋan ta̱ ili i nampa ra̱ka̱ n utsura u nu.
36 Na hora costumeira de oferecer o sacrifício da tarde, o profeta Elias se aproximou do altar e orou: “Ó S enhor , Deus de Abraão, Isaque e Jacó, prova hoje que és Deus em Israel e que sou teu servo. Prova que fiz tudo isso por ordem tua.
37 Vuzavaguɗu ushuku mu, adama a na uma a nampa e yeve a na avu, Vuzavaguɗu avu ɗa Ka̱shile, avu ɗa kpamu vuza vu na vi o kubonoko a̱ɗu e le wa̱ nu.>>
37 Ó S enhor , responde-me! Que este povo saiba que tu, ó S enhor , és o verdadeiro Deus e estás buscando o povo de volta para ti!”.
38 Ɗa akina a Vuzavaguɗu a̱ cipa̱i ɗa o songi alyuka a, n nɗanga ma, n atali a, koɓolo n kayala ka dem, ɗa kpamu a ɗa a leɓecei mini ma na mi punu e kpenle ka.
38 No mesmo instante, fogo do S enhor desceu do céu e queimou o novilho, a madeira, as pedras e o chão, e secou até a água da valeta.
39 Ana uma ra̱ka̱ enei nannai, ɗa a kuɗa̱ngi a iɗika ɗa a̱ za̱lika̱i aci e le, ɗa a danai, <<Mayun, Vuzavuguɗu Ka̱shile ka a, Vuzavaguɗu a̱yi ɗa Ka̱shile.>>
39 Quando o povo viu isso, todos se prostraram com o rosto no chão e gritaram: “O S enhor é Deus! Sim, o S enhor é Deus!”.
40 Ɗa Iliya u danai, <<Remei eneki a Balu ra̱ka̱. Ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ ko vuza te u suma ba.>> Ɗa Iliya u zuwai a banka le e kuyene ku Kishon ɗa a kiɗai le ɗe ra̱ka̱.
40 Então Elias ordenou: “Prendam todos os profetas de Baal. Não deixem nenhum escapar!”. O povo os prendeu, e Elias os levou para o riacho de Quisom e ali os matou.
41 Ɗa Iliya u danai Ahabu, <<Bana vu lyaꞋa vu soꞋo m pana ta̱ izumgbi i mini mu utsura a̱ kuta̱wa̱.>>
41 Em seguida, Elias disse a Acabe: “Vá comer e beber, pois ouço uma forte tempestade chegando”.
42 Ana Ahabu u lazai ku lyaꞋa ilikulya, ɗa Iliya u kumbai gaɗi vu Kusan ku Kamelu, ɗa u za̱lika̱i kaci ka̱ ni a iɗika e mere ma a̱ka̱nga̱tsu a̱ ni.
42 Acabe foi comer e beber. Elias, porém, subiu ao topo do monte Carmelo, prostrou-se até o chão com o rosto entre os joelhos e orou.
43 Ɗa u danai kagbashi ka̱ ni, <<Bana vu la̱na̱ uɓon u mala.>>Ɗa kagbashi ka ka banai, ɗa ko bonoi, ka danai,
43 Depois, disse a seu servo: “Vá e olhe na direção do mar”. O servo foi e olhou, depois voltou e disse: “Não vi nada”. Sete vezes Elias mandou que ele fosse e olhasse.
44 Ubani u cindere wa ɗa kagbashi ka ka danai, <<Mene ta̱ maku ma keleshu kenu an kataka ka kukiye ka vuma a̱ kuɗa̱nga̱ gaɗi a mala.>>
44 Por fim, na sétima vez, o servo lhe disse: “Vi subir do mar uma pequena nuvem, do tamanho da mão de um homem”. Então Elias lhe disse: “Vá depressa dizer a Acabe: ‘Apronte seu carro e volte para casa. Se não se apressar, a chuva o impedirá!’”.
45 Megeshe kenu eleshu a̱ lima̱na̱i ɗa wunla̱i u ɗa̱nga̱i, ɗa o yoꞋi mini ma̱ a̱bunda̱i. Ɗa Ahabu u sumai a kubana a Jezirelu.
45 Em pouco tempo, o céu ficou escuro com nuvens. Um vento forte trouxe uma grande tempestade, e Acabe partiu em sua carruagem a toda velocidade para Jezreel.
46 Ɗa utsura u Vuzavaguɗu u cipa̱i u Iliya, ɗa u shiyai kaɗambura ka̱ ni, ɗa u sumai u lyai melentsu ma Ahabu a ku yawa a Jezirelu.
46 Então o S enhor concedeu força extraordinária a Elias. Ele prendeu a capa no cinto e correu à frente do carro de Acabe até a entrada de Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.