1 Reis 18
asg (ASG) vs NAA
1 Ana a yaꞋin ayin, a̱ ka̱ya̱ ka tatsu ku unambi u mini wa, ɗa kadanshi ka Vuzavaguɗu ka̱ ta̱wa̱i u Iliya, ka danai, <<Bana vu yotsongu ka̱ci ka̱ nu u mogono Ahabu, ka̱ta̱ mpa tana n yoꞋo mini a iɗika.>>
1 Muito tempo depois, no terceiro ano da seca, a palavra do Senhor veio a Elias, dizendo: — Vá apresentar-se a Acabe, porque farei cair chuva sobre a terra.
2 Ɗa Iliya u banai u yotsongi ka̱ci ka̱ ni u Ahabu.
2 Então Elias foi se apresentar a Acabe. E a fome era extrema em Samaria.
3 ɗa Ahabu u ɗekei Obodiya, kagbashi kagbayin ka kpaꞋa ku ni. Obodiya tana vuza ku pana wovon u Vuzavaguɗu ɗa.
3 Acabe chamou Obadias, o responsável pelo palácio. Este Obadias era um homem que temia muito o Senhor .
4 A ayin a na Jezebelu u ka̱na̱i ku una eneki a Vuzavaguɗu, Obodiya u sokongu ta̱ eneki amangatawun u pecei le kure ugboku u te amangerenkupa ugboku u i re feu nannai a kaɓatsu, ɗa u ka̱na̱i ku neke le mini n ilikulya.
4 Assim, quando Jezabel exterminava os profetas do Senhor , Obadias tomou cem profetas e, em grupos de cinquenta, os escondeu em cavernas, e os sustentou com pão e água.
5 Ɗa mogono Ahabu u danai Obodiya, <<Ka̱ra̱ nyeneke n a̱ra̱Ꞌa̱ a iɗika ra̱ka̱ ubuta̱ u na mini ma tsu yongo ko va ku ciya̱ ijanu adama odoku nu mkparagi n tsu, ta lo aza o yoku a̱ ku kuwa̱.>>
5 E Acabe disse a Obadias: — Vá pela terra a todas as fontes de água e a todos os vales; pode ser que achemos capim, para que salvemos a vida dos cavalos e das mulas e não percamos todos os animais.
6 Ɗa e peciki ka̱ci ke le, a̱yi mogono Ahabu n ka̱ci ka̱ni u tonoi kakambu ke te, Obodiya tan feu u tonoi ukambu u nan ɗe.
6 Repartiram entre si a terra que iam percorrer; Acabe foi sozinho por um caminho, e Obadias foi sozinho por outro.
7 A ayin na Obodiya wi a nwalu uye ɗa a gasai n Iliya. A̱yi tana ɗa u yevei ni, ɗa u vaki a iɗika u lyaꞋi kayala, ɗa u danai, <<Vuzagbayin va̱ Iliya, avu ɗa na va mayun?>>
7 Quando Obadias já estava a caminho, eis que Elias se encontrou com ele. Obadias, reconhecendo-o, prostrou-se com o rosto em terra e disse: — É você mesmo? É o meu senhor Elias?
8 Ɗa wu ushuki, <<E, mpa ɗa. Bana vu dana vuzagbayin vu nu, <Iliya wi ta̱ na.> >>
8 Ele respondeu: — Sim, sou eu. Vá e diga a seu senhor: “Eis que Elias está aqui.”
9 Ɗa Obodiya wu ecei, <<Unushi wene u ɗai n yaꞋin, an vi a kuciga va denge kagbashi ka̱ nu u mogono Ahabu wu una yi?
9 Mas Obadias disse: — Em que pequei, para que você queira entregar este seu servo nas mãos de Acabe, e ele me mate?
10 N kucina ta̱ n Vuzavaguɗu Ka̱shile ka wuma ka̱ nu, babu uduniya u na ko tsugono tsu na vuzagbayin vu va̱ u kpa̱ɗa̱i ku suku vuma a̱ la̱nsa̱ wu. Kpamu ɗa baci uduniyan wa ko tsugono tsa tsu danai <Vi punu na ba,> ka̱ta̱ u zuwa tsugono ko uduniyan wa u kucina an ene nu ba.
10 Tão certo como vive o Senhor , seu Deus, não houve nação nem reino aonde meu senhor, o rei, não mandasse homens à sua procura. E, quando diziam: “Ele não está aqui”, fazia aquele reino ou aquela nação jurar que não o haviam encontrado.
11 Ɗa gogo na vi a kudana mu <Bana vu dana vuzagbayin vu nu, <<Iliya wi ta̱ punu na.>> >
11 E agora você quer que eu vá dizer ao meu senhor, o rei, que Elias está aqui?
12 Mpa n yeve ubuta̱ u na ayinviki a Vuzavaguɗu a kuɗika wu a kubana ba, ɗa baci n lazai kubana kudana mogono Ahabu mene wu ta̱. Kpamu ɗa baci n bonoi ɗa n cinai nu ba, wi ta̱ a kuna mu. Ciɓa, ana mpa kagbashi ka̱ nu vuza wovon u Vuzavaguɗu ɗa a ayin uɗa̱ngi u va̱.
12 Pode ser que, tão logo eu me afaste de você, o Espírito do Senhor Deus o leve não sei para onde, e, se eu der a notícia a Acabe e ele não o encontrar, ele matará a mim, este seu servo, que temo o Senhor desde a minha mocidade.
13 Vuzagbayin vu va̱, vu pana i na n yaꞋin a makyan ma na Jezebelu u ka̱na̱i kuna eneki a Vuzavaguɗu ba? N sokongu ta̱ eneki a Vuzavaguɗu amangatawun, m peciki le kure ugboku ute amangerenkupa, ugboku u ire feu nannai, kpamu ɗa n ka̱na̱i kuneke le mini n ilikulya.
13 Por acaso não contaram a meu senhor o que fiz, quando Jezabel matava os profetas do Senhor , como escondi cem dos profetas do Senhor em cavernas, de cinquenta em cinquenta, e os sustentei com pão e água?
14 Gogo na, nini ɗai va kudana mu, <M bana n dana mogono vuzagbayin va̱, <<Avu ɗa na.>> > Wi ta̱ a ku una mu.>>
14 E agora você quer que eu vá e diga ao meu senhor que Elias está aqui? Ele vai me matar!
15 Ɗa Iliya u danai, <<N kucina ta̱ n Vuzavaguɗu MalaꞋimili vuza na wi n wuma u nu, anana mi ta̱ a kubanka ka̱ci ka̱ va̱ u mogono Ahabu.>>
15 Elias respondeu: — Tão certo como vive o
16 Ɗa Obodiya u banai u danai mogono Ahabu, ɗa mogono ma banai adama a na u gasa n Iliya.
16 Então Obadias foi se encontrar com Acabe e lhe deu a notícia. E Acabe foi se encontrar com Elias.
17 Ana Ahabu we enei Iliya, ɗa u dana ni, <<Avu ɗa, vuza vu na wi a kutakacika aza a Isaraila a?>>
17 Quando Acabe viu Elias, disse: — Então é você, o perturbador de Israel?
18 Ɗa Iliya wu ushuki, u danai <<Mpa, n takacika aza a Isaraila ba, ama avu n kpaꞋa ke esheku a̱ nu aɗa yi a kutakacika le, adama a na i iwan ta̱ kutono Vuzavaguɗu ɗa i ka̱na̱i kutono Balu.
18 Elias respondeu: — Eu não tenho perturbado Israel. Quem tem perturbado Israel é você e a casa de seu pai, porque vocês abandonaram os mandamentos do
19 Gogo na suku e ɗekeke mu uma Isaraila ra̱ka̱ a cina mu a Kusan ku Kamelu, koɓolo n eneki amangatawa̱na̱shi n amangerenkupa (450) a Balu koɓolo n eneki amangatawa̱na̱shi a Ashera aza a na Jezebelu wi a̱ kuɓa̱na̱.>>
19 Agora ordene que todo o Israel venha se encontrar comigo no monte Carmelo. Convoque também os quatrocentos e cinquenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas da deusa Aserá que são sustentados por Jezabel.
20 Ɗa mogono Ahabu u suki akaka a̱ ka̱ra̱Ꞌi ubuta̱ ra̱ka̱ a Isaraila, ɗa u ɓolongi eneki ra̱ka̱ a Kusan ku Kamelu.
20 Então Acabe enviou mensageiros a todos os filhos de Israel e ajuntou os profetas no monte Carmelo.
21 Ɗa Iliya u yawai ɗevu n ubuta̱ u uma a ɗa u danai, <<Wannai ɗai ya ku ka̱sukpa̱ kupecuku a̱ɗu a̱ɗa̱? Vuzavaguɗu Ka̱shile kaꞋa baci, tonoi ni, ama Balu ɗa baci Ka̱shile tonoi ni.>> Ama ɗa uma ra̱ka̱ a paɗai bini, e keɓece ukuna ba.
21 Depois, Elias se aproximou de todo o povo e disse: — Até quando vocês ficarão pulando de um lado para outro? Se o Porém o povo não disse uma só palavra.
22 Ɗa Iliya u danai, <<Mpa ɗa keneki ka Ka̱shile kete ka na ka buwai, ama Balu wi ta̱ n eneki amangatawa̱na̱shi n amangerenkupa (450).
22 Então Elias disse ao povo: — Eu sou o único que restou dos profetas do
23 Ɗa u danai, nekei tsu obomburon e re, ka̱ta̱ a zagba ke te a kiɗa, a lapula ka̱ta̱ a dara a nɗanga ama ka̱ta̱ a dyaɓa a kina ba. Mpa mi ta̱ a ku kiɗa ka na ka buwai va, ka̱ta̱ n lapula n dara feu a nɗanga ma ama mpa n ku dyaɓa a kina feu ba.
23 Tragam, agora, dois novilhos. Eles que escolham para si um dos novilhos e, cortando-o em pedaços, o ponham sobre a lenha, porém não ponham fogo. Eu prepararei o outro novilho e o porei sobre a lenha, mas não porei fogo.
24 Ka̱ta̱ i ɗeke kula ku ka̱ma̱li ka̱ ɗa̱, mpa feu n ɗeke kula ku Vuzavaguɗu. Ka̱shile ka na baci kushuki n akina, a̱yi ɗa Ka̱shile.>>
24 Então eles invocarão o nome de seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor . E há de ser que o deus que responder com fogo esse é que é Deus. E todo o povo respondeu: — É uma boa proposta!
25 Ɗa Iliya u danai eneki a Balu, <<Ana wo okpoi, yi ta̱ n ka̱bunda̱i, a̱ɗa̱ ɗa i kugita̱ kuzagbaka ka̱ci ka̱ ɗa̱ kobomburon i lapula, ka̱ta̱ i vasa i ɗeke kula ku ka̱ma̱li ka̱ ɗa̱, ama ka̱ta̱ i dyaɓa akina ba.>>
25 Elias disse aos profetas de Baal: — Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, porque vocês são muitos. Depois, invoquem o nome do deus de vocês, mas não ponham fogo na lenha.
26 Ɗa a ɗikai kobomburon ka na a̱ tuka̱i le ɗa a lapulai kaꞋa, ɗa a darai an nɗanga,
26 Pegaram o novilho que lhes foi trazido, prepararam-no e invocaram o nome de Baal, desde a manhã até o meio-dia, dizendo: — Ó Baal, responde-nos! Porém não se ouviu nenhuma voz e não houve quem respondesse. E ficaram pulando ao redor do altar que tinham feito.
27 Ana kanna kayawai a kaci derere, ɗa Iliya u yaꞋankai le ulami, u danai, <<Ɗekei ni n ka̱la̱ka̱tsu kagbayin, adama a na a̱yi ka̱ma̱li kaꞋa, yoku wi ta̱ ɗe e kusheshe, ko kpamu wu uta̱ ta̱ ku ka̱ra̱Ꞌa̱, ko u bana ta̱ nwalu. Yoku u yaꞋan ɗe alavu, ka̱ta̱ u jimgba.>>
27 Ao meio-dia, Elias começou a zombar deles, dizendo: — Gritem mais alto, porque ele é deus! Pode ser que esteja meditando, atendendo a necessidades ou viajando. Talvez esteja dormindo e necessite que o acordem.
28 Ɗa a̱ ka̱na̱i meɗevile n utsura, uteku tsu na a kiwanai, a̱ ka̱na̱i kuɗanasa ka̱ci ka̱ le n muwun n atanu ali mpasa n mu uta̱i.
28 E eles clamavam em altas vozes e se cortavam com facas e com lanças, segundo o seu costume, até ficarem cobertos de sangue.
29 A̱ ka̱na̱i kakpawawa ili i na i ɗikai a kanna a kaci ali kubana makyan ma kuneꞋe alyuka a̱ kulivi, babu vuza vu na wu ushuki le, ko u keɓecei le ukuna, kpamu ko vuza u zuka n ele ba.
29 Passado o meio-dia, eles profetizaram, até a hora do sacrifício da tarde; porém não houve voz, nem resposta, nem atenção alguma.
30 Ɗa Iliya u danai uma ra̱ka̱ <<Ta̱wa̱i na.>> Ɗa a yawai ɗevu n a̱yi, ɗa u lapulasakai katalikalyuka ka Vuzavaguɗu ka na a̱ la̱nga̱sa̱i.
30 Então Elias disse a todo o povo: — Aproximem-se de mim. E todo o povo se aproximou dele. Elias restaurou o altar do
31 Ɗa u zagbai atali kupa n e re, tsu ka̱bunda̱i ka kumaci ku muku n Yakubu, vuza na kadanshi ka Vuzavaguɗu ka danai ni, <<Kula ku nu ki ta̱ o kokpo Isaraila.>>
31 Pegou doze pedras, segundo o número das tribos dos filhos de Jacó, a quem tinha vindo a palavra do Senhor , dizendo: “O seu nome será Israel.”
32 N atali a ɗaɗa u maꞋin katalikalyuka n kula ku Vuzavaguɗu. Ɗa kpamu u ga̱va̱i kpenle u ka̱ra̱ka̱i katalikalyuka ka, ku na ka kuɗika ma̱diki me te ma̱ mini.
32 Com aquelas pedras edificou o altar em nome do Senhor . Ao redor dele fez uma vala capaz de conter duas medidas de sementes
33 Ɗa u gerei nɗanga, ɗa u kiɗai kobomburon ka a kiɗi a kiɗi, ɗa u gerei a ɗa gaɗi vu nɗanga va. Ɗa u danai shatangi ndiki n na̱shi m mini, ka̱ta̱ i tsunku inyama ya n nɗanga ma.
33 e então armou a lenha, cortou o novilho em pedaços e os pôs sobre a lenha.
34 Ɗa udanai, <<Doku i tsungu i re,>> ɗa o doku a̱ tsungi. Ɗa udanai, <<Doku i tsungu tatsu.>> ɗa o doku a̱ tsungi ali kutatsu.
34 Então disse: — Encham quatro cântaros com água e derramem sobre o holocausto e sobre a lenha. Disse ainda: — Façam isso outra vez. E eles o fizeram. Disse mais: — Façam isso pela terceira vez. E eles o fizeram pela terceira vez.
35 Ɗa mini ma me yeki katalikalyuka ka ali ma yenei ɗa ma shanai kpenle ku na a̱ ga̱va̱i a̱ ka̱ra̱ka̱i va.
35 A água escorria do altar e enchia também a vala aberta.
36 Ana makyan ma kuneꞋe alyuka ma yawai, ɗa keneki Iliya u yawai ɗevu, ɗa u vasai, <<Vuzavaguɗu, Ka̱shile ki Ibirahi, Ishaku n ka Yakubu, ka̱sukpa̱ anana uma e yeve ana avu ɗa Ka̱shile ka aza a Isaraila, kpamu mpa kagbashi ka̱ nu ka mi n yaꞋan ta̱ ili i nampa ra̱ka̱ n utsura u nu.
36 Quando chegou a hora do sacrifício da tarde, o profeta Elias se aproximou do altar e disse: — Ó
37 Vuzavaguɗu ushuku mu, adama a na uma a nampa e yeve a na avu, Vuzavaguɗu avu ɗa Ka̱shile, avu ɗa kpamu vuza vu na vi o kubonoko a̱ɗu e le wa̱ nu.>>
37 Responde-me, Senhor , responde-me, para que este povo saiba que tu, Senhor , és Deus e que fizeste o coração deles voltar para ti.
38 Ɗa akina a Vuzavaguɗu a̱ cipa̱i ɗa o songi alyuka a, n nɗanga ma, n atali a, koɓolo n kayala ka dem, ɗa kpamu a ɗa a leɓecei mini ma na mi punu e kpenle ka.
38 Então caiu fogo do Senhor e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras e a terra, e ainda lambeu a água que estava na vala.
39 Ana uma ra̱ka̱ enei nannai, ɗa a kuɗa̱ngi a iɗika ɗa a̱ za̱lika̱i aci e le, ɗa a danai, <<Mayun, Vuzavuguɗu Ka̱shile ka a, Vuzavaguɗu a̱yi ɗa Ka̱shile.>>
39 Quando o povo viu isso, todos se prostraram com o rosto em terra e disseram: — O
40 Ɗa Iliya u danai, <<Remei eneki a Balu ra̱ka̱. Ka̱ta̱ i ka̱sukpa̱ ko vuza te u suma ba.>> Ɗa Iliya u zuwai a banka le e kuyene ku Kishon ɗa a kiɗai le ɗe ra̱ka̱.
40 Então Elias disse: — Prendam os profetas de Baal! Que nem um deles escape! Eles os prenderam, e Elias os fez descer até o ribeiro de Quisom e ali os matou.
41 Ɗa Iliya u danai Ahabu, <<Bana vu lyaꞋa vu soꞋo m pana ta̱ izumgbi i mini mu utsura a̱ kuta̱wa̱.>>
41 Então Elias disse a Acabe: — Suba, vá comer e beber, porque já se ouve o barulho de abundante chuva.
42 Ana Ahabu u lazai ku lyaꞋa ilikulya, ɗa Iliya u kumbai gaɗi vu Kusan ku Kamelu, ɗa u za̱lika̱i kaci ka̱ ni a iɗika e mere ma a̱ka̱nga̱tsu a̱ ni.
42 Acabe subiu para comer e beber, mas Elias subiu até o alto do Carmelo. Ali, encurvado para a terra, pôs o rosto entre os joelhos
43 Ɗa u danai kagbashi ka̱ ni, <<Bana vu la̱na̱ uɓon u mala.>>Ɗa kagbashi ka ka banai, ɗa ko bonoi, ka danai,
43 e disse ao seu servo: — Vá e olhe para o lado do mar. Ele foi, olhou e disse: — Não vi nada. Então Elias disse: — Volte. E assim por sete vezes.
44 Ubani u cindere wa ɗa kagbashi ka ka danai, <<Mene ta̱ maku ma keleshu kenu an kataka ka kukiye ka vuma a̱ kuɗa̱nga̱ gaɗi a mala.>>
44 Na sétima vez o servo disse: — Eis que se levanta do mar uma nuvem pequena como a palma da mão de um homem. Então Elias disse: — Suba e diga a Acabe: “Apronte o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.”
45 Megeshe kenu eleshu a̱ lima̱na̱i ɗa wunla̱i u ɗa̱nga̱i, ɗa o yoꞋi mini ma̱ a̱bunda̱i. Ɗa Ahabu u sumai a kubana a Jezirelu.
45 Em pouco tempo o céu escureceu, com nuvens e vento, e caiu grande chuva. Acabe subiu ao carro e foi para Jezreel.
46 Ɗa utsura u Vuzavaguɗu u cipa̱i u Iliya, ɗa u shiyai kaɗambura ka̱ ni, ɗa u sumai u lyai melentsu ma Ahabu a ku yawa a Jezirelu.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, que cingiu os lombos e correu na frente de Acabe, até a entrada de Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.