Mateus 5
Quiarinio pueyaso rupaa pa jiyaniijia Jesucristojiniji pueyano rupaajinia (ARLNT) vs NVT
1 Jesu niquishacari jiyanohua queraatia pueya nocua niyano, nojuajaari tuhuananuucua tacaquiaari tiji na cajiniuria. Na saquiriojosano pueyari nocua catecanoquiaari.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Jesuuri nojori niishitiojonu coteequiaari. Naa na pueya sequereeri:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 —Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori, canapuete niishiyani noojia sesa quiya. Nojoriiri Pueyaso pueyara quiriquiano, pueyaracaanu na jiitianura nojori.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori canapuete taraatia quiyani sesa na miiniuucua. Pueyasoori nojori cumanijianutaniya.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori, canapuete maja tama nerajaaja niishiriojojuacani. Nojoriiri nio jiya camaruhua quiniutianiya, taa Pueyaso sequequiaaricuajani.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori, canapuete maninia quiniuucua jiaatiaa jiyanohuani, taa pa jiaatiaacuaa miaquenuucuani. Pueyasoori maninia quijiacara nojori jiyatenutaniya.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori, canapuete naquiya miishanoocua taraajejani. Pueyasoori nojoriicua taraajenutaniyajaacuhuaj.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori canapuete maninia jiuujiaracani. Nojoriiri Pueyaso niquiniutianiya cutara.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori, canapuete pueya jiyanootiootejani. Nojoricuajaari Pueyaso muerasu quiniutianiya.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ’Shuquiriaatia quijiaca cutaraari noo pojori, canapuete naquiya miishanoni, Pueyaso panishano nojori miiniuucua. Pueyasoori nojori jiitianutaniya pueyaracaanu shuquiriaatia, na muerasu nojori quishacari.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 ’Shuquiriaatia quijiaca niajaniya, tamasaca jaara nia macaatiri cua tojitiajaca nia quishacari, naajuhuaj, nojori jaara miya naquiya niajaniya. Naajuhuaj, niaari shuquiriaatia quijiaca, nojori jaara saquiriojotare niaacuara na sapojonuta, maninia nia tojiniuucua janiya.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Niaa jaara naa miishaaretej, jiyanohua nia timiquiore. ¡Shuquiriaatia nia quirijiuhuaj! Pueyasoori cunora jiyanohua maninia nia miiniutianiya jiyocuacaanu nia quishacari nata. Tariucuacaanu Pueyaso sequesano caminiujiuniaacuajaari naa naquiya miishaaquiaarijiuhuaj, nia supueyaquishaacarijiyojua.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 ’Mijiria, niaari juhua shoni quiya, mijiria quiniaa mariqui socua seseyareeri. Shoni jaara na tiquiriiquia jatama, ¿maatucua taa tiquiriiquiara quiriohuani? Maja na naata. Shoni jaara naa quiritij, najuhuana quiyari, shaaca. Jiyano shoni cuaara jatasaaria nuujinia, pueya rapijiosocoriquiano.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 ’Naajuhuaj, niaari juhua ninishiqui cuhuatana mijiria quiniaara. Tiaca jaara tuhuananuucua quiri, majaari na naata na jamaaniu.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Naajuhuaj, pueya jaara samaritiu noshitiri, jiyocuacaanu morotashiyari, tiaco na cuhuatanura maninia, pueya niquiniuria maninia nocuaji. Majaari samaritiu niatasaanu conatu cariquiaco.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Naajuhuaj, niajaniya cuaara maninia miiria pueya niquiara. Maninia nia miishacari, niaari pueya cuhuataa juhua samaritiu. Naa maninia miijia nia quishacaritij, pueyari Jiyocuacaanu Quijia nia Que Pueyaso maniniuhuaqueetanutaniya.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 ’Majaari nia jiyaniniu janiyari niquiaarini Moisés Rootasano cua tarinitiniuria niajaniya, Pueyaso sequesano caminiujiuniaa rootasanonio. Maja. Niquiaari cutaranijia puetunu cuno rootasanojuanaa cua tojiniuria, cua tohuateenurajuhuaj.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Pueyanaa, seetanujuanaa nia sequeyanijia. Nio jiya quishacarijia, jiya cajiniocuanio, majaari quenaaja niquiriyatu naashanoniyojua Pueyaso Rupaajiniji shaajetesaanu quiniutianiya. Majaari na shaajetesaanu quiniutianiya puetunu Pueyaso naajiotesanojuanaa cuaara tohuateerejaatijia.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Naaratej, tamonu pueyano jaara jiyaniri tamonu rootasano tariucuacaanu Pueyaso Rupaajiniji najuhuana sequesano, nojuajaari cocuaatia miya. Nojuaja jaara cuno tariucuacaanu rootasano tojiyaquiri, cuno pueyanoori socua rerequetesano quiniutianiya narta Pueyaso muerasujinijinio. Naajuhuaj, nojuaja jaara pueya niishitiojore nojori tojiyaquiniuria cuno rootasano, cuno pueyanoori socua rerequetesano quiniutianiya puetunu narta Pueyaso muerasujinijijianaa. Saniniuujia, cante tariucuacaanu Pueyaso rootasano tojiquiaanijia, na niishitiojoquiaa tamasacajaariuhuaj, cuno pueyanoori socua tojishano pueyano quiniutianiya Pueyaso shuriucua jiyocuacaanu.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Nia numooteyanijia, niaa jaara quiyaquiri socua maninia quijiaca Fariseocuacajiniji, Moisés Rootasano niishitiojonaajinijinio, majaari Pueyaso muerasu nia quiniu quiniutianiya.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 ’Niaacuajaari tojiquiaari taa pa supuetanaa sequesaaquiaaricuajani: “Maja monu. Cante pueyano monani, nojuajaari nequesoreesaanutaniya”.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Janiyari saniniuujia nia niishitiojiyani, cante narta pueyanota juaajiani, cunoori nequesoreesaanutaniya. Naajuhuaj, cante narta pueyano saarijiojuani, cunoori nequesoreesaanutaniya jiyaniijianucua niquiara. Naajuhuaj, cante narta pueyano sesacareeni, cunoori quera jatashiya mani quiquiojinia, pueyaracaanu saniitiosocoriquiano.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 ’Naacuajitij, nia niquitionu panishacari Pueyasora nia casaa, niaa jaara jiyacari niishiquii, quiaari quiarta pueyano juaatiriucuaa quiocuara, ritia quia tiujiare cuniqui quia niquitiosocoriquiano Pueyasora, catijiaja shuriucuani.
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 Quiarta pueyanota quia jiyanootioocoocuara coteenu. Na nuhuaji cutara quia naata niquitionu quia casaa Pueyasora.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 ’Tamonu jaara quia jiyataa nequesoreenaacua, sesa quia miiniuucua nojuaja, maninia quia pohuatare ritia nojuaja, taa quia miiniutianiyani na jiyanooniuria quiajaniya. Ritia nia jeecatoore nucuaco nia quiasacarijia, quiaa mariqui nequesoreena niquitiosaareeri. Nequesoreena naasucuaari quia niquitionutaniya nujuatejojua camarnu saniniuujia. Nojuajaari quia nujuatenutaniya nujuatejojuajinia.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Seetanujuanaa nia sequeyanijia, majaari quia tohuatanu quiniutianiya, quiaa cuaara niquitiorejaatijia puetunu na sequesano cumaneecajanaa quia cumaneecajiniji.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 ’Niaacuajaari tari tojiquiaari nio tariucuacaanu rootasano: “Maja tamonu niquiocua numuetucunu”.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Janiya cutaraari nia sequeyani, pueyano jaara na camishoo maaji niquiri nocua na jiaatianuta, cunoori juhua na numuetucuree tari noojiajinia.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Na nuhuaji, Jesuuri nio miriqui sequesano sequequiaari pueyara, jiyanohua na niishitiojonura nojori:
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Naajuhuaj, quia miaquetajara quia numatu jaara quia miitiri sesa, quia jiyatarenoj. Tucuacaanu quia jatare. Socua maninia cutaraari quiara quia jiyatanura quia numatu, maja puetunu quia cuaqueyatajanaa quia jatasaanura manijinia, pueyaracaanu quia miiniuria naquiya tii.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Jesuuri naa niishitiojoquiaarijiuhuaj:
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Janiyari saniniuujia nia sequeyanijia, pueyano jaara necocua cartere, sesa miya Pueyaso niquiaraari. Naacuajitij, na cartesano maajiiri tamonuta quiniutianiya na nuhuaji. Cunoori sesa Pueyaso niquiara. Pueyano jaara niishiri necocuaari tamonu caya numuetucujutequiaa, saa cunoraja cutara na naata na cartenu. Pueyanoori sesa miyajuhuaj, jaara cartesano maaji camiri.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 ’Niaari tarijia tojitiaquiaari taa pa supuetanaa rootasaaquiaarini. Naa rootasaaquiaariiri: “Majaari nia jatanu nia sequesano, niaa jaara sequere: ‘Seetanujuanaari cua sequesano. Pueyasocuajaari niishiya majaari cua sapojonu’”.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Janiya cutaraari nia sequeyani, nia sequesano jaara seetanujuanaa sequesano quiri, saaja nia sequere “jaa”. Jaara seetanujuanaa quiyaquiri nia sequesano, saaja nia sequere “maja”. Majaari nia sequesano nia maatenu najuhuana naatej: “¿Janiyate sapojojuani? Cua rupaari juhua jiya cajiniocua. Maja na jatanu quiniutianiya”. Majaari naa sequenutej pueyanaa. ¿Majateeri nia niishiniu, jiya cajiniocuaari Pueyaso quiquio?
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Naajuhuaj, ¿casaara nia sequequiaa najuhuanani: “Cua sequesanoori juhua pa jiya? Majaari na shaajenu quiniutianiya”. Maja naa sequenutej. Pa jiya, cunoori Pueyaso niaja na niohuaca. Naajuhuaj, ¿casaara nia sequequiaani: “Cua sequesanoori juhua Jerusalén tiaca? Pueyaracaanu quiniutianiyari”. Maja naa sequenutej. Jerusalén tiacaari pa Jiyaniijia Pueyaso tiaca.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Naajuhuaj, ¿casaara nia sequequiaa naa najuhuanani: “Quia naataari cua sequesanoocua tiuuniu, cua naca quishacarijia”? Majaari naa sequenutej pueyanaa. Niaa jaara naa sequeretej, nia niishiri, majaari nia naata quenaaja niquimi nia muesujinijinio nia jiyatenu taariuria, muerumuecaranio.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Naaratej, pueyaracaanu saaja seetanujuanaa nia sequere “jaa”, “maja”. Cante na sequesano maatejani, cunoori Sesaaca niishitiojosano niajaniya.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 ’Niaacuajaari tari rootasaaquiaari: “Pueyano jaara tamonu pueyano namijia cocuartare, na namijia cuaara cocuartasaariajuhuaj, pueya nequesoreenaa niquiara. Naajuhuaj, pueyano jaara tamonu pueyano quiaja shaatare na pishacari, na quiaja cuaara shaatasaariajuhuaj”.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Janiyari saniniuujia nia sequeyani, pueyano jaara quia miiniu paniri sesa, quia cuaqueya quia tarinitiare nera. Majaari na nujuatanu. Naacuajitij, pueyano jaara quia maseca piri, majaari juaaniu. Quia jiyanoori. Nojuaja jaara socua quia piriohua, quia jiyanoori. Majaari na naminiu.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Pueyano jaara quia toque jaariutianu paniri, nera quia tarinitiare. Cuaara na paara. Mariyata quia cushishano shiniquiaacuaji quia niquitiore nareja. Majaari jamueja quia quiniu.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Tamonu camarnu jaara quia sequere na naacutanura na casami quia jatanura nuu cajiniocua, majaari na tarijionu. Saniniuujia, shuquiriaatia quia naacutare na casami jatanura socua tucuacaanu na sequesanojiniji.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Tamonu pueyano jaara quia casami masenu paniya nera, quia niquitiore nareja. Naajuhuaj, tamonu pueyano jaara quia casaa panu paniya nareja rupaquijiara, quia niquitiore. Majaari na ruuretanu. Capora quia quiri.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 ’Niaacuajaari nio tariucuacaanu sequesano tojitiaquiaarijiuhuaj: “Quia shuriucua quinia quia paniri. Saniniuujia, majaari quia paraca quia niquiniu”.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Janiya cutaraari nia sequeyani, nia paraa nia paniri. Nia sesacaja pueya nia maniniuhuaqueetare pueya niquiara. Pueyano jaara niaacuara saquiriojotare na sapojonuta, nocuara nia secojore Pueyaso. Sesa nia miiniaacuara nia secojorejuhuaj.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Naa maninia nia miishacaritij, niaari seetanujuanaa jiyocuacaanu Quijia nia Que Pueyaso muerasu quiniutianiya. Nia niishiri, Pueyasoori pananu muetaniquiaa sesa pueyara na janura, maninia pueyara na janurajuhuaj. Pueyasoori maru nitiquiaa maninia miijiaca pueyara, sesa miijiacarajuhuaj, maninia nojori nataacuaca moritianura.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Niaa jaara saaja nia panijiaca pueya panijia quiriquia, ¿Pueyasoteeri cunora nia shuquiritianutaniya, socua na casaajiniji na niquitionura niajaniya? Maja. Sesa miijiaca pueyani, noo pojori canapuete cumaneeca masejoquiaa na sapojonutani, nojoriiri maninia miiquiaa na panishano pueyajuhuaj.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Niaa jaara saaja nia panishano pueya saruhuataquiaa, ¿niaateeri cunora maninia miijiaca quiya Pueyaso niquiara? Maja. Pueyaso niishiyashijiaca pueyari naa maninia miiquiaa na panishano pueyajuhuaj.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Naaratej, maninia miijiaca nia quiri juhua jiyocuacaanu Quijia nia Que Pueyaso. Nojuajaari seetanujuanaa maninia miijia. Rimiajata miyashijia cutara.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.