Lucas 12
Quiarinio pueyaso rupaa pa jiyaniijia Jesucristojiniji pueyano rupaajinia (ARLNT) vs NAA
1 Jiyacaritij, jiyanohua jiyanohua queraatia pueyari Jesuucua rerejoree. Tama nojorijiaarijia rapijiotooriquiaa puera nojori rerequeejosacari. Jiyacaritij, Jesuuri saa na pueyaja sequenu coteeree. Naa nojori sequereeri:
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Nia niishiri, puetunu jiyasohuaja miishanojuanaari niishishaanutaniya. Puetunu jamosano casaajanaari niquishaanutaniyajuhuaj.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Puetunu nia sequesanojuanaa ninishiquini, cuhuashiqui caminiujiushaanutaniyari. Naajuhuaj, nia sasacojosano tama nia sohuacamarajaajani, cunoori jiyocuacaanu tia nijiniji nacatasaanutaniya puetunu pueya tojishocoriquianojuanaa.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 ’Cua rupuenaanaa, majaari nia puerenu canapuete nareja pa cuaqueya mojuani. Nojoriiri maja na naata socua sesa na miiniu pajaniya, paa jaara tariucua macu quiyani.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Seetanujuanaa nia sequereeraj, cante puereshiya cutarani. Noo nia puerere cutara, cante cumaacaraca cutara na jatanura niajaniya mani quiquiojiniani, na cusojuanu nuhuaji niajaniya. Saaja nojuaja nia puerere cutara.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ’Cinco shuhuari saaja caapiqui cumaneecaniyojuata masesano. Pueyara, cunoori najuhuanaj. Naajaa, majaari Pueyaso niyajetanu cuno shuhua jaara puecoosaare. Nojuajaari na niishiya cutara.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Naajuhuaj, nia muesuuri puetunu serojosanojuanaa. Pueyasoori na niishiya. Naaratej, maja nia puerenu. Niaari socua jiyanohua Pueyaso panishano cutara queraatia na cojuasano shuhuajiniji.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 ’Cua tojitiare. Cante tamasaca niquiara sequejani: “Janiya Jesucristo pueyanoni”, naajuhuaj, janiyari cua Que Pueyaso seya niquiara sequenutaniyani: “Nojuaja cua pueyano”.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Cante saniniuujia tamasaca pueya niquiara seetaa janiyajinijini, cua pueyano na quishacarini, janiyari cua Que Pueyaso seya niquiara na tamacanutaniyajuhuaj.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Cante cua sesacareeni, nojuaja na naata jiyanooshaanu. Saniniuujia, maja cutaraari na naata jiyanooshaanu cante Pueyaso Sohuanu sesacareeni.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ’Cua muerasu nia quiniuucua, niaari Pueyaso secojojua tiajiniaqueya jiyatasaanutaniya, nequesoreenaa niquiara, mijiria jiyaniijianucua niquiaranio. Nojori nequesoreesacari niajaniya, majaari nia niishiriojonu taa nia riucuanutaniyanoj, casaa nia sequenutaniyajaaniuhuaj.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Nia riucuanu panishacari, Pueyaso Sohuanuuri jiyacari nia niishitiojonutaniya taa nojori nia riucuanutaniyani.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Tamonu pueyanoori pueya tajiniji naa Jesu sequequiaari:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesuuri saaja na riucuaree:
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Jesuuri naa nojori sequequiaarijiuhuaj:
15 Então lhes recomendou:
16 Na nuhuaji, Jesuuri pueya niishitioree nio miriqui pohuatasanota. Naa sequereeri:
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Tama sequereejaarijia: “¿Taa cua miiniutianiyani? Cua tiajosano cua racatajara cua carojotasanoori puetunujuanaa tari mishaja quiya. ¿Tee cua racatanutaniya shusha cua carojotasanoorinitioj?
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 ¡Jaj, niishiquiinijia! Coteenu cua tiajosano cua casamiicuaji niyaroorohuaraquij. Janiyari socua puereetucocuara tiajonutaniyani. Janiyari cuniqui mishinijionutaniya puetunu cua carojotasano cua cuhuariquiajinijiniojuanaani, puetunu cua jiitiasano casamijianaanio.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Na nuhuaji, janiyari tama cua cuaqueyajaaja sequenutaniyani: ‘Pueyanonaa, quiarijia cutara juhuajaniya quia quiri. Quiaari queraatia casamiriacacuaja, queraatia marijiara. Quiaari queraatia quia miaquesocoriquiano jiitiaacuaja. Quiarijia cutara quia samaatere. Quia miaquere. Quia rature. Tama quia cuaqueyajaaja quia shuquiritiri’”.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Cuno niucuaja, Pueyasoori na sequequiaari: “Moseecanaa, quiaari quiarijia macu juhuaquenutaniya. ¿Canteeri puetunu quia jamuesano casamijianaa jiitianutaniya quia nuhuajini? ¿Canra na quiniutianiyarini?”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Naa miishaanutaniyari puetunu pueyajanaa, cante saaja tama nerajaaja reratequiaa casamini. Cuno, jamuejaca casamiriaca pueyani, nojoriiri seetanujuanaa casamiijiuniucua Pueyasora.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Na nuhuaji, Jesuuri na saquiriojosano pueya sequequiaari:
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Pueyaso jaara pa shipiniquiaari saminio pa quiniuria, majaari jiyajeneta nera na rishitiniuria pajaniyajuhuaj. Naajaariuhuaj, nojuaja jaara pa cuaqueya shipiniquiaari, majaari jiyajeneta na cushitiniuria pajaniyajuhuaj.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Riquiacujua nia niquiriquia. Majaari nojori natoojonu. Majaari nojori carojotanu na racatasocoriquiano, na nuhuaji na miojosocoriquiano. Naajuhuaj, majaari nojori jiitianu na miojosano na racataja. Majaari tiaca nojori jiitianu na carojotasano nojori racatajarajuhuaj. Naajaa, Pueyasoori nojori miojotequiaa. Niaa cutaraari socua jiyanohua Pueyaso panishano cuno riquiacuhuajiniji.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Naajuhuaj, nia nequesotaanijia, niaa jaara socua tamonu juucara rishiniu paniriquia quera nia shaajenu panishacari, ¿nia naatateeri socua rishiniu, jiyanohua nia tacaaniutia? Maja nia naata.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Naaratej, nia tacaaniu jaara najuhuana quiya socua shiitianiyojua nia rishiniuria, ¿niaatucua casaara tacaari tamonu casaacuani?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 ’Natau shuucuaca nia niquishurij, taa nojori corequetaani. Majaari nojori poonijionu. Majaari na cusupuenuunujuhuaj. Supuetana jiyaniijia Salomónri jiyanohua shanohua toqueyaraca quiquiaari. Cuno jiyanohua shanohua niquishano na cushishano toqueni, naajaa, majaari na shocotanu cuno natau shuucuaca.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Pueyasoori cuno natau shuucuaca shipiniquiaari rupaquijia naa shanohua niquishocoriquianotej. Jaara sorere, tariqui catijiashiya saniniuurijia pan majeetetajara. Pueyaso jaara naa maniniushitiyacuaa shuucuacatej, ¿majateeri na naata cushitiniu niajaniyajuhuaj, jatarinitiaja Pueyasoocua tiuujiacanaa?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Naaratej, nia sequeyanijia, maja nia tacaaniutia nia pajenu casaa nia miaquenutaniyani, casaa nia ratunutaniyani.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Pueyaso niishiyashijiaca pueyari pueyaracaanu na panishano casaacua tacaaquiaa. Niajaniya cutaraari Queraca. Nojuacuajaari tari niishiya puetunu nia panishanojuanaa.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Naaratej, nia niishiriojore Pueyaso panishano nia miiniuria. Nojuajaari saniniuujia nia niquitionutaniya puetunu nia panishanojuanaa.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ’Maja nia puerenu, cua muerasuniyojuanaa. Niaari secajaniyojua. Naajaa, cua Queeri nia panijia. Capora na quiniuucua, ¡nia niquitionutaniya puetunu na jiitiasanojuanaari!
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Nia casami nia niquitiojore cumaneecara. Na nuhuaji, cuno cumaneeca nia niquitiojore nareja casamiijiuniucua pueya. Naa nia miishacaritij, niaari jiyocuacaanu racataa nia jiitiasano. Tee Pueyaso racataa nareja nera nia niquitiosanocuajani, cuniqui, nia cumaneeca quiquioori maja na piquiniu. Niaari tii nia racatasano jiitianutaniya pueyaracaanu. Majaari nohuasejojua na naata nocua tiuquiniu na nohuasenura. Naajuhuaj, surequeyari maja na naata miaquenu nia casami tii.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Nia casami jaara naa racatasano quiya jiyocuacaanu Pueyaso shuriucuatej, niaari saaja Pueyasoocua niishiriojonutaniya, tee nia casami racatasano quiyacuaani.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 ’Juhuata jeenucuasano nia quiri pueyaracaanu, nia sashishacari nia Jiyaniijia, taa tiajiniaaco maninia seyacuaani. Nojori sashishacari na jiyaniijia, nojoriiri na toqueya cushiyono quiya tari, na samaritiu noshitishanojuhuaj.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Naa jeenucuasano nia quirijiuhuaj, juhua cuno seyaja. Nojoriiri na jiyaniijia sashiya na caminiujiniji na tiuquishacariuhua. Nojuaja jaara tohuateya piquishuhua, nojoriiri ritia nocuaji riatanutaniya tia tohuateya.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Shuquiriaatia quijiaca cutaraari cuno seya, canapuete na jiyaniijiaacuaji suteyajaani, na jiyaniijia cuaara tiuquiriohuajaatijia. Seetanujuanaa nia sequeyanijia, nojori jiyaniijiaari nojori cajitijionutaniya miaquejajinia. Na toque maniniuqui jocuanutaniyari na mianuutenura nojori.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Nojori jiyaniijia jaara tiuquiriohua shiyaqueya, juhuaquenu panishacari, naajaa, shuquiriaatia quijiaca quiniutianiyari cuno seya, nojori jaara suteyajaa tia tohuateya riatariquiano nojori jiyaniijiaacuaji.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Nio nia niishirijiuhuaj, tia camaru jaara niishiri taacari nohuasejojua niniutianiyani, nojuaja maara sutere na tia cojuanura, maja nohuasejojua tiuquiniuria na casami na nohuasenura.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Naajuhuaj, jeenucuasano nia quiri pueyanaa, juhua cuno sutejaca seyaja. Niaa jaara jiyaniya juhuanojuaja maja cua tiuquiniu quiniutianiuhua, janiyari jiyacari nia jiyajenetenutaniyani.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Jiyacaritij, Pedroori Jesu nequesotaree:
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Jiyaniijiaari na riucuaree:
42 O Senhor respondeu:
43 Cuno seruuri shuquiriaatia quiniutianiya na jiyaniijia jaara na riuriatasuhua naa maninia miyanojua, taa na sequesaaquiaari na miiniuriacuajani.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Seetanujuanaa nia sequeyanijia, na jiyaniijiaari cuno maninia seru jiyatenutaniya puetunu na jiitiasano casamijianaa cojuana na quiniuria.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Saniniuujia, cuno seru jaara sesa miiniuria niishiriojore, na jiyanishacari na jiyaniijiaari jiyanohua tarishiniutianiya, nojuajaari niishiriojonutaniya nojuaja na naata miiniu na panishano. Cunora, nojuajaari narta seya majoonu coteenutaniya, seya maajipohuanio. Naajuhuaj nojuajaari saaja miaquejonutaniya. Pueyaracaanu rarujunutaniyari. Mashaasequejonutaniyajaariuhuaj.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Na jiyanishacari na jiyaniijia juhuanojuaja maja na tiuquiniu quiniutianiuhua, jiyacaritij, cuno juucaja, na jiyaniijiaari tiuquiniutianiuhua canashiyaquiji. Naa cuno seru miiniuucua sesatej, na jiyaniijiaari jiyanohua na saniitionutaniya. Na jatanutaniyari Pueyaso tojiyashijiaca pueyata na saniitiosocoriquiano.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 ’Tamonu jiyaniijia jaara na seru rootare maninia, taa nojuaja miiniutianiyani, cuno seru jaara jeenucuaaquiri na jiyaniijiaacuaji, mariyata jaara miyaquiri taa na jiyaniijia sequequiaari na nuhuajiriacuajani, nojuajaari jiyanohua majacusaanutaniya cutara.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Saniniuujia, tamonu seru jaara sesa miiri na niishiyaquiniuucua na jiyaniijia panishano na miiniuria, nojuajaari saaja secaja majacusaanutaniya. Naajuhuaj, cante queraatia niquitiosaareeni, cuno serujinijiiri queraatia masenu panishaanutaniya. Naajuhuaj, cante jiyatesaaree queraatia jiitiana na quiniuriani, na jiyaniijiaari nocua tiuuniutianiya socua jiyanohua maninia miijia na quiniuria.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 ’Mijiria niquiaarinijia, juhua mani cua noshitiniuria pueya tajinia. ¡Seetanujuanaa na noshitiriquia tarinij! Cua rupaari juhua mani quiniutianiya.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Coteenu, janiyari jiyanohua saniniujiushaanutaniya juhua manitiani. Nocuaji coojiaari tacaya janiya jaara naa miishaarejaatijia. Seetanujuanaa na jiyateriquia tariucua tucuateenonij.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 ¿Niaateeri jiyaniya janiyari niquiaarini mijiria quiniaa quiniuria juhuajaniya? ¡Maja! Seetanujuanaa nia sequeyanijia, janiyari niquiaarini pueya cua raquiriojotanura.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Naaratej, pueyari quiarijia juayonuutanu coteenutaniya. Pueyano jaara necocuata jiitiare jiuujianaraca niquiohua na tiajinia, jiuujianaraca nojorijinijinio jaara cucua tiuuri, cuno caapiqui cucua tiuyashijiacaari saniniuujia nojori juaajiaca quiniutianiya. Naa noojiaqueya pueyajinijinio tiuuniuucua cucuatej, queraatia pueyari naa tama tacaresetanutaniyajaacujua. Naacuajitij, tamonu tiajinia, querajaa pueyari caapiquiriyatu cucua tiuujiaca juaajiaca quiniutianiya.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Pueyari necohua paracaajia quiniutianiya, necohua tiuushacari cucua. Naajuhuaj, necohuari na que paracaajia quiniutianiya na que tiuushacari cucua. Naajuhuaj, maajipohuari necojori paracaajia quiniutianiya necojori tiuushacari cucua. Naajuhuaj, necojoriiri na nucua paracaajia quiniutianiya na nucua tiuushacari cucua. Naajuhuaj, maajipohuari necohua niquiocohua paracaajia quiniutianiya, necohua niquiocohua quiniuucua cucua tiuujiaca. Naajuhuaj, pueya niquiocohuari na quinia paracaajia quiniutianiyajuhuaj, cucua tiuujiaca na quinia quiniuucua.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Jesuuri naa sequequiaari pueyajuhuaj:
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Naajuhuaj, paratu jaara piyarojoquiaa pananu shuucuaji, niaari sequequiaa: “Tacareejonuqui quiniutianiya”. Naa quiquiaari.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Pueyanaa, ¿niaateeri seetanujuanaa niishijiaca? Niaari maninia niishiquiaa jiya cajiniocua nia niquishano, nio jiyajinia nia niquishanonio. Saniniuujia, nia niquishacari quiarijia Pueyaso miishano nia niquiara, majaari cuno nia niishiniu, casaa na sequenu paniyani. Naaratej, majaari seetanujuanaa niishijiaca niajaniya.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ’Niaacuajaari niishiya, sesa miijiacaari saniitiosaanutaniya. Naaratej, tama niajaniyajaaja nia niishiriojore, casaate maninia nia miiniuriani.
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Tamonu pueyano jaara quiocuara tonujure quia sesonuucua na casaa, quia saniri juhuata nata pocoojonu maninia, na jaatucusacari quiajaniya nequesoreena pueyanoocua. Quia sequerenoj casaa quia miiniutianiya nerani, na jiyanooniuria quiajaniya. Quiaa jaara jeecatoyaquiri nata, nojuajaari quiocuara saquiriojotanutaniya nequesoreena pueyano. Jaara quiocuara saquiriojotare nequesoreena pueyano, nequesoreenaari saniniuujia quia niquitionutaniya na pueya, quia nujuatesaanura nujuatejojuajinia.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Seetanujuanaa nia sequeyanijia, majaari nia tohuatanu quiniutianiya nujuatejojuajiniji, niaa jaara puetunu nequesoreena sequesano cumaneecajanaa niquitiorejaatijia niaacuara tonujuna pueyano.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.