Lucas 12
Quiarinio pueyaso rupaa pa jiyaniijia Jesucristojiniji pueyano rupaajinia (ARLNT) vs ARA
1 Jiyacaritij, jiyanohua jiyanohua queraatia pueyari Jesuucua rerejoree. Tama nojorijiaarijia rapijiotooriquiaa puera nojori rerequeejosacari. Jiyacaritij, Jesuuri saa na pueyaja sequenu coteeree. Naa nojori sequereeri:
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nia niishiri, puetunu jiyasohuaja miishanojuanaari niishishaanutaniya. Puetunu jamosano casaajanaari niquishaanutaniyajuhuaj.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Puetunu nia sequesanojuanaa ninishiquini, cuhuashiqui caminiujiushaanutaniyari. Naajuhuaj, nia sasacojosano tama nia sohuacamarajaajani, cunoori jiyocuacaanu tia nijiniji nacatasaanutaniya puetunu pueya tojishocoriquianojuanaa.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 ’Cua rupuenaanaa, majaari nia puerenu canapuete nareja pa cuaqueya mojuani. Nojoriiri maja na naata socua sesa na miiniu pajaniya, paa jaara tariucua macu quiyani.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Seetanujuanaa nia sequereeraj, cante puereshiya cutarani. Noo nia puerere cutara, cante cumaacaraca cutara na jatanura niajaniya mani quiquiojiniani, na cusojuanu nuhuaji niajaniya. Saaja nojuaja nia puerere cutara.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 ’Cinco shuhuari saaja caapiqui cumaneecaniyojuata masesano. Pueyara, cunoori najuhuanaj. Naajaa, majaari Pueyaso niyajetanu cuno shuhua jaara puecoosaare. Nojuajaari na niishiya cutara.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Naajuhuaj, nia muesuuri puetunu serojosanojuanaa. Pueyasoori na niishiya. Naaratej, maja nia puerenu. Niaari socua jiyanohua Pueyaso panishano cutara queraatia na cojuasano shuhuajiniji.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 ’Cua tojitiare. Cante tamasaca niquiara sequejani: “Janiya Jesucristo pueyanoni”, naajuhuaj, janiyari cua Que Pueyaso seya niquiara sequenutaniyani: “Nojuaja cua pueyano”.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Cante saniniuujia tamasaca pueya niquiara seetaa janiyajinijini, cua pueyano na quishacarini, janiyari cua Que Pueyaso seya niquiara na tamacanutaniyajuhuaj.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Cante cua sesacareeni, nojuaja na naata jiyanooshaanu. Saniniuujia, maja cutaraari na naata jiyanooshaanu cante Pueyaso Sohuanu sesacareeni.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ’Cua muerasu nia quiniuucua, niaari Pueyaso secojojua tiajiniaqueya jiyatasaanutaniya, nequesoreenaa niquiara, mijiria jiyaniijianucua niquiaranio. Nojori nequesoreesacari niajaniya, majaari nia niishiriojonu taa nia riucuanutaniyanoj, casaa nia sequenutaniyajaaniuhuaj.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Nia riucuanu panishacari, Pueyaso Sohuanuuri jiyacari nia niishitiojonutaniya taa nojori nia riucuanutaniyani.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Tamonu pueyanoori pueya tajiniji naa Jesu sequequiaari:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesuuri saaja na riucuaree:
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Jesuuri naa nojori sequequiaarijiuhuaj:
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Na nuhuaji, Jesuuri pueya niishitioree nio miriqui pohuatasanota. Naa sequereeri:
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Tama sequereejaarijia: “¿Taa cua miiniutianiyani? Cua tiajosano cua racatajara cua carojotasanoori puetunujuanaa tari mishaja quiya. ¿Tee cua racatanutaniya shusha cua carojotasanoorinitioj?
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 ¡Jaj, niishiquiinijia! Coteenu cua tiajosano cua casamiicuaji niyaroorohuaraquij. Janiyari socua puereetucocuara tiajonutaniyani. Janiyari cuniqui mishinijionutaniya puetunu cua carojotasano cua cuhuariquiajinijiniojuanaani, puetunu cua jiitiasano casamijianaanio.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Na nuhuaji, janiyari tama cua cuaqueyajaaja sequenutaniyani: ‘Pueyanonaa, quiarijia cutara juhuajaniya quia quiri. Quiaari queraatia casamiriacacuaja, queraatia marijiara. Quiaari queraatia quia miaquesocoriquiano jiitiaacuaja. Quiarijia cutara quia samaatere. Quia miaquere. Quia rature. Tama quia cuaqueyajaaja quia shuquiritiri’”.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Cuno niucuaja, Pueyasoori na sequequiaari: “Moseecanaa, quiaari quiarijia macu juhuaquenutaniya. ¿Canteeri puetunu quia jamuesano casamijianaa jiitianutaniya quia nuhuajini? ¿Canra na quiniutianiyarini?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Naa miishaanutaniyari puetunu pueyajanaa, cante saaja tama nerajaaja reratequiaa casamini. Cuno, jamuejaca casamiriaca pueyani, nojoriiri seetanujuanaa casamiijiuniucua Pueyasora.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Na nuhuaji, Jesuuri na saquiriojosano pueya sequequiaari:
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Pueyaso jaara pa shipiniquiaari saminio pa quiniuria, majaari jiyajeneta nera na rishitiniuria pajaniyajuhuaj. Naajaariuhuaj, nojuaja jaara pa cuaqueya shipiniquiaari, majaari jiyajeneta na cushitiniuria pajaniyajuhuaj.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Riquiacujua nia niquiriquia. Majaari nojori natoojonu. Majaari nojori carojotanu na racatasocoriquiano, na nuhuaji na miojosocoriquiano. Naajuhuaj, majaari nojori jiitianu na miojosano na racataja. Majaari tiaca nojori jiitianu na carojotasano nojori racatajarajuhuaj. Naajaa, Pueyasoori nojori miojotequiaa. Niaa cutaraari socua jiyanohua Pueyaso panishano cuno riquiacuhuajiniji.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Naajuhuaj, nia nequesotaanijia, niaa jaara socua tamonu juucara rishiniu paniriquia quera nia shaajenu panishacari, ¿nia naatateeri socua rishiniu, jiyanohua nia tacaaniutia? Maja nia naata.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Naaratej, nia tacaaniu jaara najuhuana quiya socua shiitianiyojua nia rishiniuria, ¿niaatucua casaara tacaari tamonu casaacuani?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 ’Natau shuucuaca nia niquishurij, taa nojori corequetaani. Majaari nojori poonijionu. Majaari na cusupuenuunujuhuaj. Supuetana jiyaniijia Salomónri jiyanohua shanohua toqueyaraca quiquiaari. Cuno jiyanohua shanohua niquishano na cushishano toqueni, naajaa, majaari na shocotanu cuno natau shuucuaca.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Pueyasoori cuno natau shuucuaca shipiniquiaari rupaquijia naa shanohua niquishocoriquianotej. Jaara sorere, tariqui catijiashiya saniniuurijia pan majeetetajara. Pueyaso jaara naa maniniushitiyacuaa shuucuacatej, ¿majateeri na naata cushitiniu niajaniyajuhuaj, jatarinitiaja Pueyasoocua tiuujiacanaa?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Naaratej, nia sequeyanijia, maja nia tacaaniutia nia pajenu casaa nia miaquenutaniyani, casaa nia ratunutaniyani.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Pueyaso niishiyashijiaca pueyari pueyaracaanu na panishano casaacua tacaaquiaa. Niajaniya cutaraari Queraca. Nojuacuajaari tari niishiya puetunu nia panishanojuanaa.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Naaratej, nia niishiriojore Pueyaso panishano nia miiniuria. Nojuajaari saniniuujia nia niquitionutaniya puetunu nia panishanojuanaa.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 ’Maja nia puerenu, cua muerasuniyojuanaa. Niaari secajaniyojua. Naajaa, cua Queeri nia panijia. Capora na quiniuucua, ¡nia niquitionutaniya puetunu na jiitiasanojuanaari!
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Nia casami nia niquitiojore cumaneecara. Na nuhuaji, cuno cumaneeca nia niquitiojore nareja casamiijiuniucua pueya. Naa nia miishacaritij, niaari jiyocuacaanu racataa nia jiitiasano. Tee Pueyaso racataa nareja nera nia niquitiosanocuajani, cuniqui, nia cumaneeca quiquioori maja na piquiniu. Niaari tii nia racatasano jiitianutaniya pueyaracaanu. Majaari nohuasejojua na naata nocua tiuquiniu na nohuasenura. Naajuhuaj, surequeyari maja na naata miaquenu nia casami tii.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Nia casami jaara naa racatasano quiya jiyocuacaanu Pueyaso shuriucuatej, niaari saaja Pueyasoocua niishiriojonutaniya, tee nia casami racatasano quiyacuaani.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 ’Juhuata jeenucuasano nia quiri pueyaracaanu, nia sashishacari nia Jiyaniijia, taa tiajiniaaco maninia seyacuaani. Nojori sashishacari na jiyaniijia, nojoriiri na toqueya cushiyono quiya tari, na samaritiu noshitishanojuhuaj.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Naa jeenucuasano nia quirijiuhuaj, juhua cuno seyaja. Nojoriiri na jiyaniijia sashiya na caminiujiniji na tiuquishacariuhua. Nojuaja jaara tohuateya piquishuhua, nojoriiri ritia nocuaji riatanutaniya tia tohuateya.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Shuquiriaatia quijiaca cutaraari cuno seya, canapuete na jiyaniijiaacuaji suteyajaani, na jiyaniijia cuaara tiuquiriohuajaatijia. Seetanujuanaa nia sequeyanijia, nojori jiyaniijiaari nojori cajitijionutaniya miaquejajinia. Na toque maniniuqui jocuanutaniyari na mianuutenura nojori.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Nojori jiyaniijia jaara tiuquiriohua shiyaqueya, juhuaquenu panishacari, naajaa, shuquiriaatia quijiaca quiniutianiyari cuno seya, nojori jaara suteyajaa tia tohuateya riatariquiano nojori jiyaniijiaacuaji.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Nio nia niishirijiuhuaj, tia camaru jaara niishiri taacari nohuasejojua niniutianiyani, nojuaja maara sutere na tia cojuanura, maja nohuasejojua tiuquiniuria na casami na nohuasenura.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Naajuhuaj, jeenucuasano nia quiri pueyanaa, juhua cuno sutejaca seyaja. Niaa jaara jiyaniya juhuanojuaja maja cua tiuquiniu quiniutianiuhua, janiyari jiyacari nia jiyajenetenutaniyani.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Jiyacaritij, Pedroori Jesu nequesotaree:
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Jiyaniijiaari na riucuaree:
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Cuno seruuri shuquiriaatia quiniutianiya na jiyaniijia jaara na riuriatasuhua naa maninia miyanojua, taa na sequesaaquiaari na miiniuriacuajani.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Seetanujuanaa nia sequeyanijia, na jiyaniijiaari cuno maninia seru jiyatenutaniya puetunu na jiitiasano casamijianaa cojuana na quiniuria.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Saniniuujia, cuno seru jaara sesa miiniuria niishiriojore, na jiyanishacari na jiyaniijiaari jiyanohua tarishiniutianiya, nojuajaari niishiriojonutaniya nojuaja na naata miiniu na panishano. Cunora, nojuajaari narta seya majoonu coteenutaniya, seya maajipohuanio. Naajuhuaj nojuajaari saaja miaquejonutaniya. Pueyaracaanu rarujunutaniyari. Mashaasequejonutaniyajaariuhuaj.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Na jiyanishacari na jiyaniijia juhuanojuaja maja na tiuquiniu quiniutianiuhua, jiyacaritij, cuno juucaja, na jiyaniijiaari tiuquiniutianiuhua canashiyaquiji. Naa cuno seru miiniuucua sesatej, na jiyaniijiaari jiyanohua na saniitionutaniya. Na jatanutaniyari Pueyaso tojiyashijiaca pueyata na saniitiosocoriquiano.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 ’Tamonu jiyaniijia jaara na seru rootare maninia, taa nojuaja miiniutianiyani, cuno seru jaara jeenucuaaquiri na jiyaniijiaacuaji, mariyata jaara miyaquiri taa na jiyaniijia sequequiaari na nuhuajiriacuajani, nojuajaari jiyanohua majacusaanutaniya cutara.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Saniniuujia, tamonu seru jaara sesa miiri na niishiyaquiniuucua na jiyaniijia panishano na miiniuria, nojuajaari saaja secaja majacusaanutaniya. Naajuhuaj, cante queraatia niquitiosaareeni, cuno serujinijiiri queraatia masenu panishaanutaniya. Naajuhuaj, cante jiyatesaaree queraatia jiitiana na quiniuriani, na jiyaniijiaari nocua tiuuniutianiya socua jiyanohua maninia miijia na quiniuria.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 ’Mijiria niquiaarinijia, juhua mani cua noshitiniuria pueya tajinia. ¡Seetanujuanaa na noshitiriquia tarinij! Cua rupaari juhua mani quiniutianiya.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Coteenu, janiyari jiyanohua saniniujiushaanutaniya juhua manitiani. Nocuaji coojiaari tacaya janiya jaara naa miishaarejaatijia. Seetanujuanaa na jiyateriquia tariucua tucuateenonij.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Niaateeri jiyaniya janiyari niquiaarini mijiria quiniaa quiniuria juhuajaniya? ¡Maja! Seetanujuanaa nia sequeyanijia, janiyari niquiaarini pueya cua raquiriojotanura.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Naaratej, pueyari quiarijia juayonuutanu coteenutaniya. Pueyano jaara necocuata jiitiare jiuujianaraca niquiohua na tiajinia, jiuujianaraca nojorijinijinio jaara cucua tiuuri, cuno caapiqui cucua tiuyashijiacaari saniniuujia nojori juaajiaca quiniutianiya. Naa noojiaqueya pueyajinijinio tiuuniuucua cucuatej, queraatia pueyari naa tama tacaresetanutaniyajaacujua. Naacuajitij, tamonu tiajinia, querajaa pueyari caapiquiriyatu cucua tiuujiaca juaajiaca quiniutianiya.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Pueyari necohua paracaajia quiniutianiya, necohua tiuushacari cucua. Naajuhuaj, necohuari na que paracaajia quiniutianiya na que tiuushacari cucua. Naajuhuaj, maajipohuari necojori paracaajia quiniutianiya necojori tiuushacari cucua. Naajuhuaj, necojoriiri na nucua paracaajia quiniutianiya na nucua tiuushacari cucua. Naajuhuaj, maajipohuari necohua niquiocohua paracaajia quiniutianiya, necohua niquiocohua quiniuucua cucua tiuujiaca. Naajuhuaj, pueya niquiocohuari na quinia paracaajia quiniutianiyajuhuaj, cucua tiuujiaca na quinia quiniuucua.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jesuuri naa sequequiaari pueyajuhuaj:
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Naajuhuaj, paratu jaara piyarojoquiaa pananu shuucuaji, niaari sequequiaa: “Tacareejonuqui quiniutianiya”. Naa quiquiaari.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Pueyanaa, ¿niaateeri seetanujuanaa niishijiaca? Niaari maninia niishiquiaa jiya cajiniocua nia niquishano, nio jiyajinia nia niquishanonio. Saniniuujia, nia niquishacari quiarijia Pueyaso miishano nia niquiara, majaari cuno nia niishiniu, casaa na sequenu paniyani. Naaratej, majaari seetanujuanaa niishijiaca niajaniya.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ’Niaacuajaari niishiya, sesa miijiacaari saniitiosaanutaniya. Naaratej, tama niajaniyajaaja nia niishiriojore, casaate maninia nia miiniuriani.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Tamonu pueyano jaara quiocuara tonujure quia sesonuucua na casaa, quia saniri juhuata nata pocoojonu maninia, na jaatucusacari quiajaniya nequesoreena pueyanoocua. Quia sequerenoj casaa quia miiniutianiya nerani, na jiyanooniuria quiajaniya. Quiaa jaara jeecatoyaquiri nata, nojuajaari quiocuara saquiriojotanutaniya nequesoreena pueyano. Jaara quiocuara saquiriojotare nequesoreena pueyano, nequesoreenaari saniniuujia quia niquitionutaniya na pueya, quia nujuatesaanura nujuatejojuajinia.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Seetanujuanaa nia sequeyanijia, majaari nia tohuatanu quiniutianiya nujuatejojuajiniji, niaa jaara puetunu nequesoreena sequesano cumaneecajanaa niquitiorejaatijia niaacuara tonujuna pueyano.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.