Mateus 5
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs VC
1 Jesuala relha worla kngarra erinha aramala, era partaka ntjika, arrarnalhaka turta. Kurtungurla ekuranha ntjarra ekuralela arrarnalhakantema.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Kurunga era etnanha kaltjinthakantama.
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala kaltja namanga etna relha kornarintja namanga, Altjirranha kala Ingkarta etnaka namanga warta.
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala lyarta nthorrkngerramanga, Altjirrala etnanha alkngolkngilitjinanga warta.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala itja Altjirranga tjurnalhamanga, Altjirrala etnanha pmaralka nthitjinanga warta.
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala kngarralkura thakerramanga Altjirraka tjina nitjika, Altjirrala etnanha nthurrpa tjinilitjinanga warta.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala relha arrpunha ntjarraka montjamontja ntelalhamanga, Altjirranha etnaka montjamontja ntelalhitjinanga warta.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala Altjirriperra arratja eterramanga, etna Altjirranha aritjinanga warta.
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala relha arrpunha ntjarranha rilherilamanga, Altjirrala etnanha anparnitjinanga warta, ‘Rrangkarra 'lira nuka nama’.
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, relha arrpunha ntjarrala etnanha Altjirranga arrkngala nakapakarlilamanga, Altjirranha kala Ingkarta etnaka namanga warta.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 “Rrangkarra arrkana nama, relha arrpunha ntjarrala rrangkarranha tutjika lurnamanga, rrangkarranha arrampowumanga, rrakangkarriperra kngarra orrtjerramanga turta, nukanga arrkngala.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Kala arrkana kngarranta narrirrai, Altjirrala rrangkarranha anma alkirala kngarra kwartiwutjinanga warta. Arai, lakinha ngerra etna imanka Altjirraka urrpia ntjarranha tutjika lurnitjatantema.”
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 “Rrangkarrataka peinta ngerra nama relha ingkarrakaka. Peinta era pula kornerrakalanga, relhala erinha yarna wotha marrilama. Era kala ipmintja nama. Relhalantama erinha tjaiyakarlakanta iwuma, erinha ingkala rrothitjika.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 “Rrangkarrataka parrtja ngerra nama relha ingkarrakaka alhala. Town paka parta kartninyala italhamanga, relhala erinha yarna lauwuma.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Relhala irna alknganthakanha etamanga, era erinha itja korltama. Era pula alkngantha erinha table-akatitja arrarnama, alkngantha era relha ingkarrakanha iltha kwanala parrtjilhelitjinanga.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Lakinha rrangkarra turta alknganthala ngerra relha ntjarranha parrtjilhelitjika, etna aritjinanga rrangkarra arratja marra namanga. Etna turtantama Kaarta Alkirarinya rrakangkarranha tnantjitjinanga.”
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 “Thunga rrangkarra etarlarama yinga pitjikala Altjirraka turnintja ntjarra ipmintja iwutjika. Thunga rrangkarra etarlarama yinga pitjikala Altjirraka urrpia imankinya ntjarraka angkatja ipmintja iwutjika. Itja inthorra. Yinga pitjika Altjirraka turnintja ingkarraka inthorraka arratja kangkwerritjika, Altjirraka urrpia imankinya ntjarraka angkatja turta mangkilitjika.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Atha kunha rrangkarranha nthurrpa ilama. Alkira nhanha, alha nhanha turta namalangantema, turnintja nyinta itja ipmintjerritjina.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Lakinhanga, relha erala Altjirraka turnintja nyintaka itja kangkwerramanga, era turta arrpunha ntjarranha turnamanga itja kangkwerritjika, era Altjirranga urlarra relha korna nitjina. Relha era pula, erala Altjirraka turnintjaka kangkwerramanga, era turtala arrpunha ntjarranha turnamanga kangkwerritjika, era Altjirranga urlarra relha tjiparrala nitjina.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Atha kunha rrangkarranha ilama, rrangkarra artwa Intarrangaltha ntjarrangatjina, artwa Pharisee ntjarrangatjina turta arratjalkura nitjika. Itjanga paka, rrangkarra itja kuta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjina.”
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta itja relha arrpunhanha errilknga tutjika’. Nhanha turta, ‘Relha erala relha arrpunhanha errilknga tumanga, etna erinha kala imilitjika’.
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Atha pula rrangkarranha ilama, relha erala tjina tnakanhakanha ekuranhaka yirrkngerramanga, Altjirrala erinha kala imilitjina. Relha erala tjina tnakanhakanha ekuranha ilamanga, ‘Unta rirta nama,’ etna erinha kala Sanhedrin Council-urna kngitjika. Relha erala tjina tnakanhakanha ekuranha ilparnamanga, ‘Unta relha korna,’ Altjirrala erinha tatharraka uraka iwutjina.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 “Thunga unta Altjirraka ilthurna lhama, Altjirranha tjauwerrilya nthitjika. Thunga turta unta ilpangkama tjina tnakanhakanha itja ungkwangalela rilhera nama.
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Kala tjauwerrilya ungkwanganha altar-anga kutaka impurlalhai. Arrkurla lhai tjina tnakanhakanha ungkwanganhalela rilhererritjika. Kurunga pitjalpumala Altjirranha tjauwerrilya ungkwanganha nthai.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 “Thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamalanga. Itjanga, era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Arai, atha nganha nthurrpa ilama, unta itja tanhanga rratitjina unta fine ungkwanganha ingkarraka inthorra pay-emilakalalpula.”
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta itja relha arrpunhaka noalela intitjika.’
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Atha pula rrangkarranha ilama, relha erala arrkutja ararlanama, ekura lherramala, erataka kala ekuralela intaka ngerra.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Thunga alknga akwa ungkwanganhala nganha korna ntelalhitjika arrtjilhelama. Kala alknga erinha urlpuntjimala iwai. Nhanha marralkura nama unta alknga nyintakarta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjika, nhanhangatjina, Altjirrala mpurrka ntjapara ungkwanganha tatharrurna iwutjika.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Thunga iltja akwa ungkwanganhala nganha korna ntelalhitjika arrtjilhelama. Iltja erinha inturnamala iwai. Nhanha marralkura nama unta iltja nyintakarta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjika, nhanhangatjina, Altjirrala mpurrka ntjapara ungkwanganha tatharrurna iwutjika.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 “Nhanha turta Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala. ‘Artwa erala arrkutja noa ekuranha impumanga, era erinha pepa nthitjika. Pepa ekurakarlaka era intalhelakala era erinha kala impukalangantama.’
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Atha pula rrangkarranha ilama, artwa erala arrkutja noa ekuranha impumanga, era itja artwa arrpunhalela korna mpaarakalangatanya, erataka arrkutja erinha ilkarrtjilama. Artwa era turta, erala noa inama arrkutja artwa arrpunhala impukala, era turta korna mpaarama.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha nhanha turta ilakala, ‘Unta itja Altjirranha orrtja lhelitjika. Nhanha untala erinha lhelakala kala mangkilai.’
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Atha pula rrangkarranha ilama, rrangkarra itja inthorra Altjirraka rretnya ilamala relha arrpunhanha lhelitjika. Rrangkarra turta itja alkira ilamala arrpunhanha lhelitjika. Alkira era Altjirraka pmara namanga warta.
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Rrangkarra turta itja alha nhanha ilamala arrpunhanha lhelitjika. Altjirrala ingka ekuranha alha nhanhaka arrarnamanga warta, iltjerritjika. Rrangkarra turta itja Jerusalem ilamala arrpunhanha lhelitjika. Jerusalem era Altjirraka, king kngarra ekura town namanga warta.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Rrangkarra turta itja kapurta rrakangkarranha ilamala arrpunhanha lhelitjika. Rrangkarra yarna warta kapurta ponga nyinta tjulkurilamanga paka, arrpunha urrpurlilamanga paka.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Rrangkarra kala arratjanta angkitjika. Kala awa, itjanta paka. Rrangkarra paka urntwarra angkamanga, nhanha errintjangala nama.”
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Relha nyintala paka relha arrpunhaka alknga kornilamanga, etna alknga ekuranha kornilitjikantema. Relha nyintala paka relha arrpunhaka itetja urltakamanga, etna itetja ekuranha urltakitjikantema.’
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Atha pula rrangkarranha ilama rrangkarra itja kapanha tutjika. Nyintala paka ilkaiya akwa ungkwanganha tumanga, ilkaiya arrpunha ungkwanganha turta ekura imarnai, era tutjika.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Thunga arrpunhala nganha court-urna kngama, shirt ungkwanganha initjika. Erinha kala coat ungkwanganha turta nthalenai.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Thunga tjapartiala nganha turnama, ‘Yultha nukanha 1 kilometre kngarlathanai!’ Unta kala yultha ekuranha 2 kilometres kngai, tjapartia era paka antja namanga.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Thunga arrpunha ungkwanga yulthaka enkama. Erinha kala nthai. Thunga arrpunha yultha ungkwanganhaka enkama, lyartaka wara. Erinha kala lyartaka wara nthai.”
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta tjina ungkwanganhaka kangkintja ntelalhitjika. Unta pula leltja ungkwanganhaka yirrknga kuta nitjika.’
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Atha pula rrangkarranha ilama, rrangkarra leltja rrakangkarranhaka kangkintja ntelalhitjika. Rrangkarra turta Altjirrurna ingkitjika, relha lenha ntjarraka, etnala rrangkarranha palkala wara tutjika lurnamanga.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 Rrangkarra angkatja nukanhaka kangkwerramanga, rrangkarra Kaarta Alkirarinyaka 'lira nitjina. Era kunha relha korna ntjarranha, relha marra ntjarranha turta lirnngala parrtjilhelama, loala kuta. Era turta kwatja ilpantha relha marra ntjarranha nthama, relha korna ntjarranha turta, loala kuta.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Iwunhangantama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra tjina rrakangkarranhakanta kangkamanga? Tax money kotjinha ntjarra pula tjina etnakanhaka kangkamantemala.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Rrangkarra paka tjina rrakangkarranhalelanta yia angkarramanga, rrangkarra itja Altjirra ngerra kangkintja ntelalhama. Relha Lorinya ntjarra turta tjina etnakanhalela yia angkarramantema.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Rrangkarra pula arratja inthorra ntelalhitjika, Kaarta Alkirarinya rrakangkarranha ngerra.”
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.