Mateus 5
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs ARA
1 Jesuala relha worla kngarra erinha aramala, era partaka ntjika, arrarnalhaka turta. Kurtungurla ekuranha ntjarra ekuralela arrarnalhakantema.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Kurunga era etnanha kaltjinthakantama.
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala kaltja namanga etna relha kornarintja namanga, Altjirranha kala Ingkarta etnaka namanga warta.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala lyarta nthorrkngerramanga, Altjirrala etnanha alkngolkngilitjinanga warta.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala itja Altjirranga tjurnalhamanga, Altjirrala etnanha pmaralka nthitjinanga warta.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala kngarralkura thakerramanga Altjirraka tjina nitjika, Altjirrala etnanha nthurrpa tjinilitjinanga warta.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala relha arrpunha ntjarraka montjamontja ntelalhamanga, Altjirranha etnaka montjamontja ntelalhitjinanga warta.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala Altjirriperra arratja eterramanga, etna Altjirranha aritjinanga warta.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala relha arrpunha ntjarranha rilherilamanga, Altjirrala etnanha anparnitjinanga warta, ‘Rrangkarra 'lira nuka nama’.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, relha arrpunha ntjarrala etnanha Altjirranga arrkngala nakapakarlilamanga, Altjirranha kala Ingkarta etnaka namanga warta.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Rrangkarra arrkana nama, relha arrpunha ntjarrala rrangkarranha tutjika lurnamanga, rrangkarranha arrampowumanga, rrakangkarriperra kngarra orrtjerramanga turta, nukanga arrkngala.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Kala arrkana kngarranta narrirrai, Altjirrala rrangkarranha anma alkirala kngarra kwartiwutjinanga warta. Arai, lakinha ngerra etna imanka Altjirraka urrpia ntjarranha tutjika lurnitjatantema.”
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Rrangkarrataka peinta ngerra nama relha ingkarrakaka. Peinta era pula kornerrakalanga, relhala erinha yarna wotha marrilama. Era kala ipmintja nama. Relhalantama erinha tjaiyakarlakanta iwuma, erinha ingkala rrothitjika.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Rrangkarrataka parrtja ngerra nama relha ingkarrakaka alhala. Town paka parta kartninyala italhamanga, relhala erinha yarna lauwuma.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Relhala irna alknganthakanha etamanga, era erinha itja korltama. Era pula alkngantha erinha table-akatitja arrarnama, alkngantha era relha ingkarrakanha iltha kwanala parrtjilhelitjinanga.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Lakinha rrangkarra turta alknganthala ngerra relha ntjarranha parrtjilhelitjika, etna aritjinanga rrangkarra arratja marra namanga. Etna turtantama Kaarta Alkirarinya rrakangkarranha tnantjitjinanga.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Thunga rrangkarra etarlarama yinga pitjikala Altjirraka turnintja ntjarra ipmintja iwutjika. Thunga rrangkarra etarlarama yinga pitjikala Altjirraka urrpia imankinya ntjarraka angkatja ipmintja iwutjika. Itja inthorra. Yinga pitjika Altjirraka turnintja ingkarraka inthorraka arratja kangkwerritjika, Altjirraka urrpia imankinya ntjarraka angkatja turta mangkilitjika.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Atha kunha rrangkarranha nthurrpa ilama. Alkira nhanha, alha nhanha turta namalangantema, turnintja nyinta itja ipmintjerritjina.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Lakinhanga, relha erala Altjirraka turnintja nyintaka itja kangkwerramanga, era turta arrpunha ntjarranha turnamanga itja kangkwerritjika, era Altjirranga urlarra relha korna nitjina. Relha era pula, erala Altjirraka turnintjaka kangkwerramanga, era turtala arrpunha ntjarranha turnamanga kangkwerritjika, era Altjirranga urlarra relha tjiparrala nitjina.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Atha kunha rrangkarranha ilama, rrangkarra artwa Intarrangaltha ntjarrangatjina, artwa Pharisee ntjarrangatjina turta arratjalkura nitjika. Itjanga paka, rrangkarra itja kuta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjina.”
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta itja relha arrpunhanha errilknga tutjika’. Nhanha turta, ‘Relha erala relha arrpunhanha errilknga tumanga, etna erinha kala imilitjika’.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Atha pula rrangkarranha ilama, relha erala tjina tnakanhakanha ekuranhaka yirrkngerramanga, Altjirrala erinha kala imilitjina. Relha erala tjina tnakanhakanha ekuranha ilamanga, ‘Unta rirta nama,’ etna erinha kala Sanhedrin Council-urna kngitjika. Relha erala tjina tnakanhakanha ekuranha ilparnamanga, ‘Unta relha korna,’ Altjirrala erinha tatharraka uraka iwutjina.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Thunga unta Altjirraka ilthurna lhama, Altjirranha tjauwerrilya nthitjika. Thunga turta unta ilpangkama tjina tnakanhakanha itja ungkwangalela rilhera nama.
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Kala tjauwerrilya ungkwanganha altar-anga kutaka impurlalhai. Arrkurla lhai tjina tnakanhakanha ungkwanganhalela rilhererritjika. Kurunga pitjalpumala Altjirranha tjauwerrilya ungkwanganha nthai.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamalanga. Itjanga, era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Arai, atha nganha nthurrpa ilama, unta itja tanhanga rratitjina unta fine ungkwanganha ingkarraka inthorra pay-emilakalalpula.”
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta itja relha arrpunhaka noalela intitjika.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Atha pula rrangkarranha ilama, relha erala arrkutja ararlanama, ekura lherramala, erataka kala ekuralela intaka ngerra.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Thunga alknga akwa ungkwanganhala nganha korna ntelalhitjika arrtjilhelama. Kala alknga erinha urlpuntjimala iwai. Nhanha marralkura nama unta alknga nyintakarta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjika, nhanhangatjina, Altjirrala mpurrka ntjapara ungkwanganha tatharrurna iwutjika.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Thunga iltja akwa ungkwanganhala nganha korna ntelalhitjika arrtjilhelama. Iltja erinha inturnamala iwai. Nhanha marralkura nama unta iltja nyintakarta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjika, nhanhangatjina, Altjirrala mpurrka ntjapara ungkwanganha tatharrurna iwutjika.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Nhanha turta Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala. ‘Artwa erala arrkutja noa ekuranha impumanga, era erinha pepa nthitjika. Pepa ekurakarlaka era intalhelakala era erinha kala impukalangantama.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Atha pula rrangkarranha ilama, artwa erala arrkutja noa ekuranha impumanga, era itja artwa arrpunhalela korna mpaarakalangatanya, erataka arrkutja erinha ilkarrtjilama. Artwa era turta, erala noa inama arrkutja artwa arrpunhala impukala, era turta korna mpaarama.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha nhanha turta ilakala, ‘Unta itja Altjirranha orrtja lhelitjika. Nhanha untala erinha lhelakala kala mangkilai.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Atha pula rrangkarranha ilama, rrangkarra itja inthorra Altjirraka rretnya ilamala relha arrpunhanha lhelitjika. Rrangkarra turta itja alkira ilamala arrpunhanha lhelitjika. Alkira era Altjirraka pmara namanga warta.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Rrangkarra turta itja alha nhanha ilamala arrpunhanha lhelitjika. Altjirrala ingka ekuranha alha nhanhaka arrarnamanga warta, iltjerritjika. Rrangkarra turta itja Jerusalem ilamala arrpunhanha lhelitjika. Jerusalem era Altjirraka, king kngarra ekura town namanga warta.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Rrangkarra turta itja kapurta rrakangkarranha ilamala arrpunhanha lhelitjika. Rrangkarra yarna warta kapurta ponga nyinta tjulkurilamanga paka, arrpunha urrpurlilamanga paka.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Rrangkarra kala arratjanta angkitjika. Kala awa, itjanta paka. Rrangkarra paka urntwarra angkamanga, nhanha errintjangala nama.”
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Relha nyintala paka relha arrpunhaka alknga kornilamanga, etna alknga ekuranha kornilitjikantema. Relha nyintala paka relha arrpunhaka itetja urltakamanga, etna itetja ekuranha urltakitjikantema.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Atha pula rrangkarranha ilama rrangkarra itja kapanha tutjika. Nyintala paka ilkaiya akwa ungkwanganha tumanga, ilkaiya arrpunha ungkwanganha turta ekura imarnai, era tutjika.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Thunga arrpunhala nganha court-urna kngama, shirt ungkwanganha initjika. Erinha kala coat ungkwanganha turta nthalenai.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Thunga tjapartiala nganha turnama, ‘Yultha nukanha 1 kilometre kngarlathanai!’ Unta kala yultha ekuranha 2 kilometres kngai, tjapartia era paka antja namanga.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Thunga arrpunha ungkwanga yulthaka enkama. Erinha kala nthai. Thunga arrpunha yultha ungkwanganhaka enkama, lyartaka wara. Erinha kala lyartaka wara nthai.”
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta tjina ungkwanganhaka kangkintja ntelalhitjika. Unta pula leltja ungkwanganhaka yirrknga kuta nitjika.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Atha pula rrangkarranha ilama, rrangkarra leltja rrakangkarranhaka kangkintja ntelalhitjika. Rrangkarra turta Altjirrurna ingkitjika, relha lenha ntjarraka, etnala rrangkarranha palkala wara tutjika lurnamanga.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Rrangkarra angkatja nukanhaka kangkwerramanga, rrangkarra Kaarta Alkirarinyaka 'lira nitjina. Era kunha relha korna ntjarranha, relha marra ntjarranha turta lirnngala parrtjilhelama, loala kuta. Era turta kwatja ilpantha relha marra ntjarranha nthama, relha korna ntjarranha turta, loala kuta.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Iwunhangantama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra tjina rrakangkarranhakanta kangkamanga? Tax money kotjinha ntjarra pula tjina etnakanhaka kangkamantemala.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Rrangkarra paka tjina rrakangkarranhalelanta yia angkarramanga, rrangkarra itja Altjirra ngerra kangkintja ntelalhama. Relha Lorinya ntjarra turta tjina etnakanhalela yia angkarramantema.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Rrangkarra pula arratja inthorra ntelalhitjika, Kaarta Alkirarinya rrakangkarranha ngerra.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.