Mateus 5
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs ARIB
1 Jesuala relha worla kngarra erinha aramala, era partaka ntjika, arrarnalhaka turta. Kurtungurla ekuranha ntjarra ekuralela arrarnalhakantema.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Kurunga era etnanha kaltjinthakantama.
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala kaltja namanga etna relha kornarintja namanga, Altjirranha kala Ingkarta etnaka namanga warta.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala lyarta nthorrkngerramanga, Altjirrala etnanha alkngolkngilitjinanga warta.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala itja Altjirranga tjurnalhamanga, Altjirrala etnanha pmaralka nthitjinanga warta.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala kngarralkura thakerramanga Altjirraka tjina nitjika, Altjirrala etnanha nthurrpa tjinilitjinanga warta.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala relha arrpunha ntjarraka montjamontja ntelalhamanga, Altjirranha etnaka montjamontja ntelalhitjinanga warta.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala Altjirriperra arratja eterramanga, etna Altjirranha aritjinanga warta.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, etnala relha arrpunha ntjarranha rilherilamanga, Altjirrala etnanha anparnitjinanga warta, ‘Rrangkarra 'lira nuka nama’.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 “Relha lenha ntjarra arrkana nama, relha arrpunha ntjarrala etnanha Altjirranga arrkngala nakapakarlilamanga, Altjirranha kala Ingkarta etnaka namanga warta.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Rrangkarra arrkana nama, relha arrpunha ntjarrala rrangkarranha tutjika lurnamanga, rrangkarranha arrampowumanga, rrakangkarriperra kngarra orrtjerramanga turta, nukanga arrkngala.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Kala arrkana kngarranta narrirrai, Altjirrala rrangkarranha anma alkirala kngarra kwartiwutjinanga warta. Arai, lakinha ngerra etna imanka Altjirraka urrpia ntjarranha tutjika lurnitjatantema.”
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Rrangkarrataka peinta ngerra nama relha ingkarrakaka. Peinta era pula kornerrakalanga, relhala erinha yarna wotha marrilama. Era kala ipmintja nama. Relhalantama erinha tjaiyakarlakanta iwuma, erinha ingkala rrothitjika.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Rrangkarrataka parrtja ngerra nama relha ingkarrakaka alhala. Town paka parta kartninyala italhamanga, relhala erinha yarna lauwuma.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Relhala irna alknganthakanha etamanga, era erinha itja korltama. Era pula alkngantha erinha table-akatitja arrarnama, alkngantha era relha ingkarrakanha iltha kwanala parrtjilhelitjinanga.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Lakinha rrangkarra turta alknganthala ngerra relha ntjarranha parrtjilhelitjika, etna aritjinanga rrangkarra arratja marra namanga. Etna turtantama Kaarta Alkirarinya rrakangkarranha tnantjitjinanga.”
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Thunga rrangkarra etarlarama yinga pitjikala Altjirraka turnintja ntjarra ipmintja iwutjika. Thunga rrangkarra etarlarama yinga pitjikala Altjirraka urrpia imankinya ntjarraka angkatja ipmintja iwutjika. Itja inthorra. Yinga pitjika Altjirraka turnintja ingkarraka inthorraka arratja kangkwerritjika, Altjirraka urrpia imankinya ntjarraka angkatja turta mangkilitjika.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Atha kunha rrangkarranha nthurrpa ilama. Alkira nhanha, alha nhanha turta namalangantema, turnintja nyinta itja ipmintjerritjina.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Lakinhanga, relha erala Altjirraka turnintja nyintaka itja kangkwerramanga, era turta arrpunha ntjarranha turnamanga itja kangkwerritjika, era Altjirranga urlarra relha korna nitjina. Relha era pula, erala Altjirraka turnintjaka kangkwerramanga, era turtala arrpunha ntjarranha turnamanga kangkwerritjika, era Altjirranga urlarra relha tjiparrala nitjina.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Atha kunha rrangkarranha ilama, rrangkarra artwa Intarrangaltha ntjarrangatjina, artwa Pharisee ntjarrangatjina turta arratjalkura nitjika. Itjanga paka, rrangkarra itja kuta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjina.”
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta itja relha arrpunhanha errilknga tutjika’. Nhanha turta, ‘Relha erala relha arrpunhanha errilknga tumanga, etna erinha kala imilitjika’.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Atha pula rrangkarranha ilama, relha erala tjina tnakanhakanha ekuranhaka yirrkngerramanga, Altjirrala erinha kala imilitjina. Relha erala tjina tnakanhakanha ekuranha ilamanga, ‘Unta rirta nama,’ etna erinha kala Sanhedrin Council-urna kngitjika. Relha erala tjina tnakanhakanha ekuranha ilparnamanga, ‘Unta relha korna,’ Altjirrala erinha tatharraka uraka iwutjina.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “Thunga unta Altjirraka ilthurna lhama, Altjirranha tjauwerrilya nthitjika. Thunga turta unta ilpangkama tjina tnakanhakanha itja ungkwangalela rilhera nama.
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Kala tjauwerrilya ungkwanganha altar-anga kutaka impurlalhai. Arrkurla lhai tjina tnakanhakanha ungkwanganhalela rilhererritjika. Kurunga pitjalpumala Altjirranha tjauwerrilya ungkwanganha nthai.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamalanga. Itjanga, era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Arai, atha nganha nthurrpa ilama, unta itja tanhanga rratitjina unta fine ungkwanganha ingkarraka inthorra pay-emilakalalpula.”
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta itja relha arrpunhaka noalela intitjika.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Atha pula rrangkarranha ilama, relha erala arrkutja ararlanama, ekura lherramala, erataka kala ekuralela intaka ngerra.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Thunga alknga akwa ungkwanganhala nganha korna ntelalhitjika arrtjilhelama. Kala alknga erinha urlpuntjimala iwai. Nhanha marralkura nama unta alknga nyintakarta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjika, nhanhangatjina, Altjirrala mpurrka ntjapara ungkwanganha tatharrurna iwutjika.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Thunga iltja akwa ungkwanganhala nganha korna ntelalhitjika arrtjilhelama. Iltja erinha inturnamala iwai. Nhanha marralkura nama unta iltja nyintakarta Altjirraka pmara ngampakalurna irrputjika, nhanhangatjina, Altjirrala mpurrka ntjapara ungkwanganha tatharrurna iwutjika.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Nhanha turta Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala. ‘Artwa erala arrkutja noa ekuranha impumanga, era erinha pepa nthitjika. Pepa ekurakarlaka era intalhelakala era erinha kala impukalangantama.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Atha pula rrangkarranha ilama, artwa erala arrkutja noa ekuranha impumanga, era itja artwa arrpunhalela korna mpaarakalangatanya, erataka arrkutja erinha ilkarrtjilama. Artwa era turta, erala noa inama arrkutja artwa arrpunhala impukala, era turta korna mpaarama.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha nhanha turta ilakala, ‘Unta itja Altjirranha orrtja lhelitjika. Nhanha untala erinha lhelakala kala mangkilai.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Atha pula rrangkarranha ilama, rrangkarra itja inthorra Altjirraka rretnya ilamala relha arrpunhanha lhelitjika. Rrangkarra turta itja alkira ilamala arrpunhanha lhelitjika. Alkira era Altjirraka pmara namanga warta.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Rrangkarra turta itja alha nhanha ilamala arrpunhanha lhelitjika. Altjirrala ingka ekuranha alha nhanhaka arrarnamanga warta, iltjerritjika. Rrangkarra turta itja Jerusalem ilamala arrpunhanha lhelitjika. Jerusalem era Altjirraka, king kngarra ekura town namanga warta.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Rrangkarra turta itja kapurta rrakangkarranha ilamala arrpunhanha lhelitjika. Rrangkarra yarna warta kapurta ponga nyinta tjulkurilamanga paka, arrpunha urrpurlilamanga paka.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Rrangkarra kala arratjanta angkitjika. Kala awa, itjanta paka. Rrangkarra paka urntwarra angkamanga, nhanha errintjangala nama.”
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Relha nyintala paka relha arrpunhaka alknga kornilamanga, etna alknga ekuranha kornilitjikantema. Relha nyintala paka relha arrpunhaka itetja urltakamanga, etna itetja ekuranha urltakitjikantema.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Atha pula rrangkarranha ilama rrangkarra itja kapanha tutjika. Nyintala paka ilkaiya akwa ungkwanganha tumanga, ilkaiya arrpunha ungkwanganha turta ekura imarnai, era tutjika.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Thunga arrpunhala nganha court-urna kngama, shirt ungkwanganha initjika. Erinha kala coat ungkwanganha turta nthalenai.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Thunga tjapartiala nganha turnama, ‘Yultha nukanha 1 kilometre kngarlathanai!’ Unta kala yultha ekuranha 2 kilometres kngai, tjapartia era paka antja namanga.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Thunga arrpunha ungkwanga yulthaka enkama. Erinha kala nthai. Thunga arrpunha yultha ungkwanganhaka enkama, lyartaka wara. Erinha kala lyartaka wara nthai.”
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Rrangkarra kala wuka Moses-ala errilkngipata ntjarranha ilakala, ‘Unta tjina ungkwanganhaka kangkintja ntelalhitjika. Unta pula leltja ungkwanganhaka yirrknga kuta nitjika.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Atha pula rrangkarranha ilama, rrangkarra leltja rrakangkarranhaka kangkintja ntelalhitjika. Rrangkarra turta Altjirrurna ingkitjika, relha lenha ntjarraka, etnala rrangkarranha palkala wara tutjika lurnamanga.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Rrangkarra angkatja nukanhaka kangkwerramanga, rrangkarra Kaarta Alkirarinyaka 'lira nitjina. Era kunha relha korna ntjarranha, relha marra ntjarranha turta lirnngala parrtjilhelama, loala kuta. Era turta kwatja ilpantha relha marra ntjarranha nthama, relha korna ntjarranha turta, loala kuta.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Iwunhangantama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra tjina rrakangkarranhakanta kangkamanga? Tax money kotjinha ntjarra pula tjina etnakanhaka kangkamantemala.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Rrangkarra paka tjina rrakangkarranhalelanta yia angkarramanga, rrangkarra itja Altjirra ngerra kangkintja ntelalhama. Relha Lorinya ntjarra turta tjina etnakanhalela yia angkarramantema.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Rrangkarra pula arratja inthorra ntelalhitjika, Kaarta Alkirarinya rrakangkarranha ngerra.”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.