Lucas 6
IRUHIN ANANIN BARAEN (AON) vs NAA
1 Anah nyumnah Sabat, Jisas nakitak nawish nanak anag nubarig douk shau wit agari. Aria ananim disaipel hanak hape hopirak anat urubit wit aria hape hamaprut wis um haworishat hatoh.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Aria amam Farisi harigani hakri, “Ipak peneken um enyudok? Apakin lo douk nyakri apak mare munek enen mour ahudok nyumnah Sabat!”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Aria Jisas nakripam nakri, “Ipak patarih baraen nyetem Iruhin ananik Buk iri um abudok nyutob Devit nani ananim nyurub bamum aka, uwok?
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Devit douk nawish Iruhin ananit debeiti urupat aria nohuri atudok bret douk henek ofa hako Iruhin iri. Aria anan nawok anat aria nakom anat ananim arman hatoh. Aria shopunek, apakin lo douk nyakri mare enesh meishi arpesh shuwok atudok bret uwe, uwok. Amam pris atum, wosik.”
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Aria Jisas wata shopunek nakripam nakri, “Douk eik Anudok Arman douk yatogur adurinyi arpen iri debeiwe iri aria ikrip arpesh um shunek mour ahudok nyumnah Sabat um. Umum maresh? Eik yeyoh ahudok nyumnah sabatih.”
5 Então Jesus lhes disse:
6 Kupaihi nyumnah Sabat, Jisas nanak nawish anat eshesh Juda shape sheneyagwreh baraen-ati urupat aria nape nenek skulumesh um Iruhin ananin baraen. Aria agundok anan arman douk ananin yopunyi rogur douk yowen iri nanaki nanamesh nape.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Aria anam henek skulumesh um lo iri hani amam Farisi hape duk atin hatik Jisas um hakri kadak nukri nubrig enyudok lo um nugabe anudok rogur yowenyanari ahudok nyumnah Sabat um, aria amam hunek kwotuman.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Aria Jisas nadukem amamip urkwip aria nakrip anudok rogur yowenyanari nakri, “Kitak nyiyotu agundok um eshudok ihishmorim shutrin.” Aria anan nakitak nanak neyotu orokohun.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Aria Jisas nakripam nakri, “Eik yakri isorikep, apakin lo nyakri ta apak munek maresh ahudok nyumnah Sabat? Apak munek yopunyi mugu o munek yoweishi inahos? Mutaurum arpesh shupe wosik aka, uwok o mesh shugok?”
9 Então Jesus disse a eles:
10 Aria Jisas neyotu natrish atin atin arigaha neyatesh aria nakrip anudok rogur nyenekan iri nakri, “Nu nyakin rogur.” Aria anan nonu rogur aria enyen yopin abom.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Aria amudok henek skulumesh um lo iri hani amudok Farisi hatik namudok aria amam nyirub juwehosirub abom um Jisas. Aria amam kanak hape haneyagwrah hakri, “Apak ta muneken mumam anudok arman?”
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Aria anah nyumnah Jisas nato anag mihig um nunak nunek beten. Aria agundok anan nanak nape nenek beten um Iruhin anab wab shuknib.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Douk nenek beten arigaha gagruk aria nahwar ihim-morim ananim disaipel hanak. Aria anan nagraeh 12-poreim atin um nishopokam hunak hukripesh ananin baraen iri aria nodowom nyeigur aposel.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Anan nagraeh Saimon, douk Jisas nodowon kupainyi nyeigur Pita iri nani ananin wanin Andru, hani Jems iri Jon. Amam hani Filip iri Bartolomyu.
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Hani Matyu nani Tomas iri kupaini Jems, anan douk Alfius ananin nuganin, hani kupaini Saimon douk neir anap awirop shahwaresh um Selot iri.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Amam hani Judas douk kupaini Jems ananin nuganin nani kupaini Judas douk shahwaran um Judas Iskariot iri. Anudok Judas douk ta niyabig Jisas ananim horim um Jisas iri.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Douk enyudok nyanakuk aria Jisas nani ananim disaipel habuhi habuh heyotu anabik beriyaigunum aria sabaishi arpesh shanaki. Enesh douk shagipesh anan iri shani enesh shanaki sabairubi shokurubi warub douk bape shokugi nahobig Judia iri. Enesh shanaki Jerusalem, enesh shanaki arbudok shokurubi warub douk bape hurukatin um debeigwi youg iri. Anarub douk bape hurukatin um arbudok debeirubi warub Tair aria Saidon.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Eshesh shanakumori shumnek ananin baraen aria shopunek um nugabemesh eshudok douk sharao arugeh iri. Enesh douk yoweishi sagabehos shapenyesh iri shopunek shanaki aria Jisas nagabeyesh.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Aria ihishmorim arpesh shakri anan douk dodogowini. Douk namudok aria eshesh shakri ta eshesh shunak shususuwan meyoh um, eshesh ta wata yopish. Aria eshesh shanak shasusuwan aria eshesh wata yopish.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Aria Jisas natanam natik ananim disaipel aria nakripam nakri, “Ipak douk yaruhish um eshudok eneshenesh iri douk pawish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh um! Douk namudok aria ipak douk panadudareh.
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Aria ipak douk nyurub baep iri douk panadudareh. Um maresh? Iruhin ta nukep worigun pugnoh aria wata dugurep! Aria ipak douk pape poreh iri douk panadudareh. Um maresh? Anah nyumnah ipak ta wata pugukoruh.
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Aria ipak douk arpesh shutripum agundok pagipesh eik Anudok Arman douk adurinyi arpen iri aria shunowisep shutripukuk yoweisi nabes um, ipak douk panadudareh.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ipak ta punadudareh pubouk ganiganiguk abom um abudok nyutob eshesh shunekesh-umep namudok um. Um maresh? Ipakish yopishi eshudok douk shakusumep iruhw heven. Seiwok esheshish popehesh yamehesh shopunek douk shenekesh-umam namudok atin amam seiwokimi profet.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 “Aria ipak douk pogrem sabaishi eshudok iri eik yakri gihaumep. Um maresh? Yopishi abudok amnabish eshudok ipak panadudareh-umesh ipak paraesh douk. Kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 Eik yakana gihaum ipak douk pawok worigun dugarep iri. Um maresh? Ipak ta wata nyurub bep. Aria kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger um debeirubi nyurub bep! Aria eik yakana gihaum ipak douk pape panagukoruh iri. Um maresh? Ipakiruh aparuh ta wata yoweruh aria pureh debeg abom. Aria kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger um pureh yowiyokuk.
25 — Ai de vocês
26 Aria eik yakana gihaum ipak douk ihishmorim arpesh shatuk ipakish nyeiguhw shakri ipak yopipari abom iri. Ipak ta pumnek aria gamo pudukem amaen douk ta nyutogrumep iri. Kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger. Um maresh? Seiwok esheshish popehesh yamehesh douk shenekesh namudok atin abom um shatuk amudok henek rohwumesh iri profet amamish nyeiguhw shato iruhw.”
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 Aria Jisas apa nakripesh baraen nakri, “Aria eik yakrip ipak douk pemnek eikin baraen iri. Ipak urkum apahw ta punawasham abom um ipakim horim aria punek yopihi aih um eshudok douk shutripukuk yoweisi nabes iri.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Aria punek beten um Iruhin um nunekumesh yopihi aih um eshudok douk shenek yoweihi aih um ipak aria shukri iruhw um shukri enen amaen nyutogrumep iri. Aria punek beten um Iruhin um nutaurum eshudok douk shep shanumugep iri.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Aria ta enen arpen nyukri nyubo wobresh popaeshohos um, nyak ta nyutanam nyuken wobresh nyesh shopunek. Aria enen arpen nyukri nyunatrin nyakit saket um, nyak nyuken nyakit siot shopunek.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Aria ta enesh arpesh shusuwep um pukesh enesh eshudok eneshenesh um, ipak ta pukeshesh. Aria shopunek, ta enen arpen nyutrin nyunohur enesh eshudok um, nyak mare wata nyunak nyusuwen aria ta nyutrinyesh uwe, uwok.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Ehudok aih douk ipak pakri arpesh shunekeh um ipak iri, ipak shopunek ta punek ehudok atih aih um eshesh.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 “Aria ipak urkum apahw shunawasham eshudok douk eshesh urkum apahw shunawasham ipak iri atishi um, ipak ta omi nyutuk ipakish nyeiguhw shuto iruhw? Adur atin ta uwok. Shenek eneshenesh yoweishi inahos iri shopunek apa urkum apahw shanawasham eshudok douk eshesh urkum apahw shanawasham eshesh iri atish!
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Aria ta ipak punek yopihi aih um eshudok douk shenek yopihi aih um ipak iri atish um, ipak ta omi nyutuk ipakish nyeiguhw shuto iruhw? Adur atin ta uwok. Shenek eneshenesh yoweishi inahos iri shopunek apa shenekesh namudok atin!
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Aria ta pukesh eshudok arpesh douk padukemesh um ta wata shubeyeshumep iri atish um, ipak ta omi nyutuk ipakish nyeiguhw shuto iruhw? Adur atin ta uwok. Shenek eneshenesh yoweishi inahos iri arpesh shopunek apa shenekesh namudok atin!
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Aria namudok ta uwok! Ipak ta urkum apahw punawasham ipakish horik horin aria punek yopihi aih um eshesh. Aria pukesh eshudok aria mare punek urkum um eshesh wata shukepeshi eshudok uwe, uwok. Ipak punekesh namudok aria anah nyumnah Iruhin ta nunekumep sabaishi abom eshudok yopishi eneshenesh gani iruhw heven. Aria shopunek, ipak ta putogur Debeini Iruhin nape iruhw iri ananish batowish. Um maresh? Anan douk yopunum eshudok douk mare shunek tenkyuman iri uwe, shani eshudok douk shenek yoweishi inahos iri aria nataurumesh.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Ipakin Yaken apa nenek gihaum eshudok douk shenek yoweishi inahos iri aria nataurumesh. Douk namudok aria ipak shopunek ta punekesh namudok atin.”
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 Aria Jisas apa nakripesh baraen shopunek nakri, “Ipak mare punek skelimum kupaishi, aria Iruhin shopunek ta mare nunek skelimep uwe, uwok. Aria ipak mare pukesh enen baraen kupaishi pukri eshesh shenek yoweishi inahos iri, Iruhin shopunek ta mare nukep enen baraen nukri ipak penek yoweishi inahos iri. Aria ipak mare pubeimesh yoweishi inahos kupaishi shenekesh um ipak iri aria pukweshihesh um eshesh, aria Iruhin ta nukweshihumep ipakish yoweishi inahos shopunek.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Aria ipak pukesh eneshenesh kupaishi um, Iruhin ta wata nukep enesh eshudok ipak. Anan ta nutaurumep nukep sabaishi eshudok aria ta shuknigun abom um ipak. Aria makwunish eshudok ipak pukesh kupaishi um, eshudok Iruhin ta wata nubeyeshumep namudok atin.”
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Aria Jisas nakripesh enyudok wobuwobren baraen nakri, “Anan nabes seshukan iri ta mare niyabig yah um kupaini nabes seshukan iri, uwok. Aria anan ta niyabigan yah um, amam biom ta hunak hutu hugrukuk anag nuwag.
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Aria shopunek, ta mare enen arpen nyanak um skul iri nyukri nyupe debeinyi um enyenyin tisa uwe, uwok. Aria ihishmorim ta sheyatak esheshin skul iyoh aria eshesh ta kadak shutogur kabi douk esheshim tisa ami um.”
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Nyak douk mare nyutik abudok debeibi bagab douk bor nyakip nabep iri uwe. Douk namudok aria nyak ta nyutrugun um agundok shokuguni nyubuhas-igun douk nor nyakin arpen enyenyip nabep iri mumam?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Nyak douk mare nyutik abudok debeibi bugob douk bor nyakip nabep iri uwe. Douk namudok aria nyak ta mare nyukrip nyakin arpen um nyutukuman agundok shokuguni nyubuhas-igun douk nor enyenyip nabep iri uwe, uwok. Nyak nyenek rohw iri! Sagomatin nyak ta nyurik nyutukuk abudok debeibi bagab douk bor nyakip nabep iri ba iyoh. Aria nyak ta gamo nyunatrugun wosik aria kadak nyutukuman agundok shokuguni nyubuhas-igun douk nor nyakin arpen enyenyip nabep iri.”
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Aria Jisas apa nakripesh baraen shopunek nakri, “Yoweipi shuruwep ta mare pir enen yopunyi rowog. Aria yopipi ta mare pir enen yoweinyi rowog uwe, uwok.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Arpesh ta shutik shuruwep atip aria ta shudukemesh um enyen douk yopunyi aka, uwok yoweinyi. Arpesh ta mare shudi enep shuruwep nyeigurip um fik iri enen segego watogren iri rowog, uwok. Aria shopunek, ta mare enesh arpesh shudi enep wainip shuruwep enen segego watogren iri rowog, uwok.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Aria arpesh shopunek douk namudok atin. Yopunyi arpen douk yopumi urkum mape numun iri apa munek yopuhi aih. Aria yoweinyi arpen douk yowemi urkum mape numun enyenyim urkum iri apa munek yoweihi aih. Um maresh? Arpesh apa sheneyagwreh enenyenen nyape numun esheship urkwip iri.”
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Aria Jisas apa nakripesh baraen nakri, “Ipak apa pohware pakri, ‘Debeini’ aria ipak madae pugipesh eikin baraen uwe um maresh? Namudok uwok.
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Eshudok arpesh douk shunakumori eik aria shumnek eikin baraen shugipeshen iri, eshesh ta kabi douk maresh um?
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Eshesh douk kabi anan arman douk nakitak narok nuwagos arigaha nabuh nasuhw burbudu aria nakitak nawu uroruh aria narok ananit urupat iri. Douk narokat wosik aria eshah harari worub bau bat aria babirak ba madae butukat uwe, uwok.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Aria eshudok douk shumnek eikin baraen aria mare shugipeshen iri douk kabi anudok arman douk narok urupat atap meyoh iri. Anan madae nurok anagos nuwagos ba iyoh, aria nu uroruh aria kadak nurukat uwe, uwok. Aria anan narokat aria eshah harari aria worub bau batukat aria tatu.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.