Lucas 6
IRUHIN ANANIN BARAEN (AON) vs ARA
1 Anah nyumnah Sabat, Jisas nakitak nawish nanak anag nubarig douk shau wit agari. Aria ananim disaipel hanak hape hopirak anat urubit wit aria hape hamaprut wis um haworishat hatoh.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Aria amam Farisi harigani hakri, “Ipak peneken um enyudok? Apakin lo douk nyakri apak mare munek enen mour ahudok nyumnah Sabat!”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Aria Jisas nakripam nakri, “Ipak patarih baraen nyetem Iruhin ananik Buk iri um abudok nyutob Devit nani ananim nyurub bamum aka, uwok?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Devit douk nawish Iruhin ananit debeiti urupat aria nohuri atudok bret douk henek ofa hako Iruhin iri. Aria anan nawok anat aria nakom anat ananim arman hatoh. Aria shopunek, apakin lo douk nyakri mare enesh meishi arpesh shuwok atudok bret uwe, uwok. Amam pris atum, wosik.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Aria Jisas wata shopunek nakripam nakri, “Douk eik Anudok Arman douk yatogur adurinyi arpen iri debeiwe iri aria ikrip arpesh um shunek mour ahudok nyumnah Sabat um. Umum maresh? Eik yeyoh ahudok nyumnah sabatih.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Kupaihi nyumnah Sabat, Jisas nanak nawish anat eshesh Juda shape sheneyagwreh baraen-ati urupat aria nape nenek skulumesh um Iruhin ananin baraen. Aria agundok anan arman douk ananin yopunyi rogur douk yowen iri nanaki nanamesh nape.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Aria anam henek skulumesh um lo iri hani amam Farisi hape duk atin hatik Jisas um hakri kadak nukri nubrig enyudok lo um nugabe anudok rogur yowenyanari ahudok nyumnah Sabat um, aria amam hunek kwotuman.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Aria Jisas nadukem amamip urkwip aria nakrip anudok rogur yowenyanari nakri, “Kitak nyiyotu agundok um eshudok ihishmorim shutrin.” Aria anan nakitak nanak neyotu orokohun.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Aria Jisas nakripam nakri, “Eik yakri isorikep, apakin lo nyakri ta apak munek maresh ahudok nyumnah Sabat? Apak munek yopunyi mugu o munek yoweishi inahos? Mutaurum arpesh shupe wosik aka, uwok o mesh shugok?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Aria Jisas neyotu natrish atin atin arigaha neyatesh aria nakrip anudok rogur nyenekan iri nakri, “Nu nyakin rogur.” Aria anan nonu rogur aria enyen yopin abom.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Aria amudok henek skulumesh um lo iri hani amudok Farisi hatik namudok aria amam nyirub juwehosirub abom um Jisas. Aria amam kanak hape haneyagwrah hakri, “Apak ta muneken mumam anudok arman?”
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Aria anah nyumnah Jisas nato anag mihig um nunak nunek beten. Aria agundok anan nanak nape nenek beten um Iruhin anab wab shuknib.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Douk nenek beten arigaha gagruk aria nahwar ihim-morim ananim disaipel hanak. Aria anan nagraeh 12-poreim atin um nishopokam hunak hukripesh ananin baraen iri aria nodowom nyeigur aposel.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Anan nagraeh Saimon, douk Jisas nodowon kupainyi nyeigur Pita iri nani ananin wanin Andru, hani Jems iri Jon. Amam hani Filip iri Bartolomyu.
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Hani Matyu nani Tomas iri kupaini Jems, anan douk Alfius ananin nuganin, hani kupaini Saimon douk neir anap awirop shahwaresh um Selot iri.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Amam hani Judas douk kupaini Jems ananin nuganin nani kupaini Judas douk shahwaran um Judas Iskariot iri. Anudok Judas douk ta niyabig Jisas ananim horim um Jisas iri.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Douk enyudok nyanakuk aria Jisas nani ananim disaipel habuhi habuh heyotu anabik beriyaigunum aria sabaishi arpesh shanaki. Enesh douk shagipesh anan iri shani enesh shanaki sabairubi shokurubi warub douk bape shokugi nahobig Judia iri. Enesh shanaki Jerusalem, enesh shanaki arbudok shokurubi warub douk bape hurukatin um debeigwi youg iri. Anarub douk bape hurukatin um arbudok debeirubi warub Tair aria Saidon.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Eshesh shanakumori shumnek ananin baraen aria shopunek um nugabemesh eshudok douk sharao arugeh iri. Enesh douk yoweishi sagabehos shapenyesh iri shopunek shanaki aria Jisas nagabeyesh.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Aria ihishmorim arpesh shakri anan douk dodogowini. Douk namudok aria eshesh shakri ta eshesh shunak shususuwan meyoh um, eshesh ta wata yopish. Aria eshesh shanak shasusuwan aria eshesh wata yopish.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Aria Jisas natanam natik ananim disaipel aria nakripam nakri, “Ipak douk yaruhish um eshudok eneshenesh iri douk pawish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh um! Douk namudok aria ipak douk panadudareh.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Aria ipak douk nyurub baep iri douk panadudareh. Um maresh? Iruhin ta nukep worigun pugnoh aria wata dugurep! Aria ipak douk pape poreh iri douk panadudareh. Um maresh? Anah nyumnah ipak ta wata pugukoruh.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Aria ipak douk arpesh shutripum agundok pagipesh eik Anudok Arman douk adurinyi arpen iri aria shunowisep shutripukuk yoweisi nabes um, ipak douk panadudareh.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ipak ta punadudareh pubouk ganiganiguk abom um abudok nyutob eshesh shunekesh-umep namudok um. Um maresh? Ipakish yopishi eshudok douk shakusumep iruhw heven. Seiwok esheshish popehesh yamehesh shopunek douk shenekesh-umam namudok atin amam seiwokimi profet.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 “Aria ipak douk pogrem sabaishi eshudok iri eik yakri gihaumep. Um maresh? Yopishi abudok amnabish eshudok ipak panadudareh-umesh ipak paraesh douk. Kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Eik yakana gihaum ipak douk pawok worigun dugarep iri. Um maresh? Ipak ta wata nyurub bep. Aria kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger um debeirubi nyurub bep! Aria eik yakana gihaum ipak douk pape panagukoruh iri. Um maresh? Ipakiruh aparuh ta wata yoweruh aria pureh debeg abom. Aria kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger um pureh yowiyokuk.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Aria eik yakana gihaum ipak douk ihishmorim arpesh shatuk ipakish nyeiguhw shakri ipak yopipari abom iri. Ipak ta pumnek aria gamo pudukem amaen douk ta nyutogrumep iri. Kweipon ipak ta pumnek debeiri eriger. Um maresh? Seiwok esheshish popehesh yamehesh douk shenekesh namudok atin abom um shatuk amudok henek rohwumesh iri profet amamish nyeiguhw shato iruhw.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Aria Jisas apa nakripesh baraen nakri, “Aria eik yakrip ipak douk pemnek eikin baraen iri. Ipak urkum apahw ta punawasham abom um ipakim horim aria punek yopihi aih um eshudok douk shutripukuk yoweisi nabes iri.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Aria punek beten um Iruhin um nunekumesh yopihi aih um eshudok douk shenek yoweihi aih um ipak aria shukri iruhw um shukri enen amaen nyutogrumep iri. Aria punek beten um Iruhin um nutaurum eshudok douk shep shanumugep iri.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Aria ta enen arpen nyukri nyubo wobresh popaeshohos um, nyak ta nyutanam nyuken wobresh nyesh shopunek. Aria enen arpen nyukri nyunatrin nyakit saket um, nyak nyuken nyakit siot shopunek.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Aria ta enesh arpesh shusuwep um pukesh enesh eshudok eneshenesh um, ipak ta pukeshesh. Aria shopunek, ta enen arpen nyutrin nyunohur enesh eshudok um, nyak mare wata nyunak nyusuwen aria ta nyutrinyesh uwe, uwok.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Ehudok aih douk ipak pakri arpesh shunekeh um ipak iri, ipak shopunek ta punek ehudok atih aih um eshesh.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Aria ipak urkum apahw shunawasham eshudok douk eshesh urkum apahw shunawasham ipak iri atishi um, ipak ta omi nyutuk ipakish nyeiguhw shuto iruhw? Adur atin ta uwok. Shenek eneshenesh yoweishi inahos iri shopunek apa urkum apahw shanawasham eshudok douk eshesh urkum apahw shanawasham eshesh iri atish!
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Aria ta ipak punek yopihi aih um eshudok douk shenek yopihi aih um ipak iri atish um, ipak ta omi nyutuk ipakish nyeiguhw shuto iruhw? Adur atin ta uwok. Shenek eneshenesh yoweishi inahos iri shopunek apa shenekesh namudok atin!
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Aria ta pukesh eshudok arpesh douk padukemesh um ta wata shubeyeshumep iri atish um, ipak ta omi nyutuk ipakish nyeiguhw shuto iruhw? Adur atin ta uwok. Shenek eneshenesh yoweishi inahos iri arpesh shopunek apa shenekesh namudok atin!
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Aria namudok ta uwok! Ipak ta urkum apahw punawasham ipakish horik horin aria punek yopihi aih um eshesh. Aria pukesh eshudok aria mare punek urkum um eshesh wata shukepeshi eshudok uwe, uwok. Ipak punekesh namudok aria anah nyumnah Iruhin ta nunekumep sabaishi abom eshudok yopishi eneshenesh gani iruhw heven. Aria shopunek, ipak ta putogur Debeini Iruhin nape iruhw iri ananish batowish. Um maresh? Anan douk yopunum eshudok douk mare shunek tenkyuman iri uwe, shani eshudok douk shenek yoweishi inahos iri aria nataurumesh.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Ipakin Yaken apa nenek gihaum eshudok douk shenek yoweishi inahos iri aria nataurumesh. Douk namudok aria ipak shopunek ta punekesh namudok atin.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Aria Jisas apa nakripesh baraen shopunek nakri, “Ipak mare punek skelimum kupaishi, aria Iruhin shopunek ta mare nunek skelimep uwe, uwok. Aria ipak mare pukesh enen baraen kupaishi pukri eshesh shenek yoweishi inahos iri, Iruhin shopunek ta mare nukep enen baraen nukri ipak penek yoweishi inahos iri. Aria ipak mare pubeimesh yoweishi inahos kupaishi shenekesh um ipak iri aria pukweshihesh um eshesh, aria Iruhin ta nukweshihumep ipakish yoweishi inahos shopunek.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Aria ipak pukesh eneshenesh kupaishi um, Iruhin ta wata nukep enesh eshudok ipak. Anan ta nutaurumep nukep sabaishi eshudok aria ta shuknigun abom um ipak. Aria makwunish eshudok ipak pukesh kupaishi um, eshudok Iruhin ta wata nubeyeshumep namudok atin.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Aria Jisas nakripesh enyudok wobuwobren baraen nakri, “Anan nabes seshukan iri ta mare niyabig yah um kupaini nabes seshukan iri, uwok. Aria anan ta niyabigan yah um, amam biom ta hunak hutu hugrukuk anag nuwag.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Aria shopunek, ta mare enen arpen nyanak um skul iri nyukri nyupe debeinyi um enyenyin tisa uwe, uwok. Aria ihishmorim ta sheyatak esheshin skul iyoh aria eshesh ta kadak shutogur kabi douk esheshim tisa ami um.”
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Nyak douk mare nyutik abudok debeibi bagab douk bor nyakip nabep iri uwe. Douk namudok aria nyak ta nyutrugun um agundok shokuguni nyubuhas-igun douk nor nyakin arpen enyenyip nabep iri mumam?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Nyak douk mare nyutik abudok debeibi bugob douk bor nyakip nabep iri uwe. Douk namudok aria nyak ta mare nyukrip nyakin arpen um nyutukuman agundok shokuguni nyubuhas-igun douk nor enyenyip nabep iri uwe, uwok. Nyak nyenek rohw iri! Sagomatin nyak ta nyurik nyutukuk abudok debeibi bagab douk bor nyakip nabep iri ba iyoh. Aria nyak ta gamo nyunatrugun wosik aria kadak nyutukuman agundok shokuguni nyubuhas-igun douk nor nyakin arpen enyenyip nabep iri.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Aria Jisas apa nakripesh baraen shopunek nakri, “Yoweipi shuruwep ta mare pir enen yopunyi rowog. Aria yopipi ta mare pir enen yoweinyi rowog uwe, uwok.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Arpesh ta shutik shuruwep atip aria ta shudukemesh um enyen douk yopunyi aka, uwok yoweinyi. Arpesh ta mare shudi enep shuruwep nyeigurip um fik iri enen segego watogren iri rowog, uwok. Aria shopunek, ta mare enesh arpesh shudi enep wainip shuruwep enen segego watogren iri rowog, uwok.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Aria arpesh shopunek douk namudok atin. Yopunyi arpen douk yopumi urkum mape numun iri apa munek yopuhi aih. Aria yoweinyi arpen douk yowemi urkum mape numun enyenyim urkum iri apa munek yoweihi aih. Um maresh? Arpesh apa sheneyagwreh enenyenen nyape numun esheship urkwip iri.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Aria Jisas apa nakripesh baraen nakri, “Ipak apa pohware pakri, ‘Debeini’ aria ipak madae pugipesh eikin baraen uwe um maresh? Namudok uwok.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Eshudok arpesh douk shunakumori eik aria shumnek eikin baraen shugipeshen iri, eshesh ta kabi douk maresh um?
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Eshesh douk kabi anan arman douk nakitak narok nuwagos arigaha nabuh nasuhw burbudu aria nakitak nawu uroruh aria narok ananit urupat iri. Douk narokat wosik aria eshah harari worub bau bat aria babirak ba madae butukat uwe, uwok.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Aria eshudok douk shumnek eikin baraen aria mare shugipeshen iri douk kabi anudok arman douk narok urupat atap meyoh iri. Anan madae nurok anagos nuwagos ba iyoh, aria nu uroruh aria kadak nurukat uwe, uwok. Aria anan narokat aria eshah harari aria worub bau batukat aria tatu.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.