Mateus 5
Basef Buꞌwafi Godi (AOJ) vs NVT
1 Jisas nati esis amam nematawa hiasi eaꞌ nandowasaꞌ halafuta aꞌ nape. Eaꞌ alipumi ananimi mafiꞌi mandakolas malomana.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Eaꞌ anen aꞌ nosafela basef ifimba laufi nawalipamef.
2 e ele começou a ensiná-los.
3 Anen naꞌi, “Ipaꞌ mamahipama pegawa eaꞌ ipaꞌ atipa owaꞌ laꞌifipama pendaꞌ maol buꞌwani Godia, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main, ipaꞌ pawis eaꞌ nomona maol Godi nope Dembinai nugumafipa.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama kilef pagapani, ipaꞌ deiꞌ daoꞌ apandagala. Deiꞌ main, God atiasi nondaꞌ nelelemb ipeꞌilimbi ambepe boꞌwalemb.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama pagape saꞌombel lafela anisi, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main, ipaꞌ atiasi aꞌ pefaꞌ hiahaom buꞌwami God naꞌi endilisi ma nogasiꞌipami.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama ukup pehafel pagapagaꞌi waf usiꞌifii, siꞌi nolomagahasa gwaꞌaisi iap pagasoꞌasa embeli, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main? Atiasi God neseꞌepa waf afamba ukup pagapagailafi dondoꞌma ipaꞌ siꞌipamef.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama pagati anis daias uwahipisi, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main, atiasi God aꞌ niti ipaꞌ uwahipipa.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama ukup pagape beꞌep hililiꞌi ma waf awafi akipai, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main, ipaꞌ atiasi aꞌ piti God.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama pandaꞌ maola pigindiwaꞌwasa wandaf patalogasa sondaꞌ waf buꞌwafi, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main, God atiasi aꞌ nofalepa niꞌi ipaꞌ awasi ananipai.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 “Eaꞌ ipaꞌ mamahipama pagiꞌma waf usiꞌifi ma anis epes sandaꞌmepa waf awafi sagaseꞌepa nimanimi akafimi, deiꞌ daoꞌ ipaꞌ apandagala. Deiꞌ main, deiꞌ ipaꞌ pawis nomona maol Godi nope Dembinai nugumafipa.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 “Ipaꞌ mamahipama pagagiꞌma aeꞌi pagape naꞌamba. Anis sandaiwaꞌma pagagiꞌma aeꞌi asondaꞌ basef fafifafi awafi basoꞌaifi ma ipaꞌ. Eaꞌ sandaꞌepa tofalaepama basef awafi ma sagaseꞌepa akafimi nimanimi. Esis sondaꞌepa naꞌambai deiꞌ ipaꞌ pandagala.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Nelelemb ipeꞌilimbi bendape andeandeꞌ sonondehepa endilisi. Deiꞌ main? Hiahaom hiami fasimi ipeꞌimi maꞌoh heven. Esis isimba sandaꞌ waf awafi ma ipaꞌ naꞌamba atin siꞌi fowaꞌ anis sandaꞌ waf awafi ma profet amamba mape magaliꞌma ipeꞌi.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 “Ipaꞌ siꞌi sol ama pegatopalopa epes hiasi sagape itapi. Apaꞌ iꞌi sol alamba aꞌ lumbula usihila aꞌ akal, owaꞌatin. Atiasi ipaꞌ pendaꞌal piꞌimama usihil wapani? Owaꞌatin. Sol alambai kuꞌumbili maol akala sondaꞌal, esis a sokwahol lefeꞌ itap atep a sondaꞌal fiꞌifaꞌasol atin.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 “Ipaꞌ siꞌi lam epes hiasi sagape itapi pigihimbaꞌmas. Anagon taun luꞌwagoma wamon nagatoma halafuta ilifi ina nape nandambahoꞌ, owaꞌatin.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Epes ina sakata lambeh sopaloꞌambeh haꞌoh belitagw lafelagwa, owaꞌatin. Esis sawamonambeh hatoma belitagw ilifa hogogalaꞌma epes hiasi sagape ipat nomoni.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Eaꞌ naꞌamba atin, ipaꞌ pendaꞌ waf usiꞌifi siꞌi lambeh ipeꞌimbihi hagape alihimbiha ma hogogalaꞌma naep esis amam nematawai, sogati waf fasifi ipaꞌ pandaꞌafi ma sogasaꞌma agol ahamepa nagape ilifi luꞌwagol.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 “Ipaꞌ ina aꞌ ukup pendandaꞌ piꞌi aeꞌ afiꞌi ma igaliꞌamona muꞌuli Godi neloma basef amom profet fowaꞌ gani magawalipasafi, owaꞌatin. Aeꞌ ina afiꞌi ma igaliꞌamonam, owaꞌ. Aeꞌ afiꞌi ma esapafef iwatanifa fegataga endilisi.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Aeꞌ aꞌipipa endilisi. Basef ifimba fepe fefeꞌma hiahaom magape ilif itapi moloma otagai itap higililam hiꞌilam. Apaꞌ anif basef duꞌwanif amef saꞌusaꞌufi feloma anif basef bandafi fagail nomona buk muꞌuli Godi, ifimba fepe atapif naꞌamba atin fefeꞌma maol hiani Godi netaga nendawalap hiꞌigalan.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Naꞌamba iꞌi anin epen negaliꞌamona anif basef kwasalaꞌufa basef ifimba fagape muꞌuli Godi ma anin nihimbaꞌma anis epes daiasa sondaꞌas naꞌamba atin, atiasi agol aman anambai aꞌ gofeꞌ saꞌosaꞌogol ama anamba God nagalaꞌambemagoma. Apaꞌ epen ami nila muꞌuli Godi andeandeꞌma nihimbaꞌma anisa sigagiꞌmana, atiasi anin aꞌ nefaꞌ agol luꞌwagili ma anamba God nagalaꞌambemagoma.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Naꞌamba deiꞌ aeꞌ aꞌipipa aꞌi, Ipaꞌ aꞌ ukup pendapoma amom dembami magawalipasa muꞌuli Godi moloma amom dembami Farisi. Iꞌi waf ipeꞌifi usiꞌifi owaꞌ fikilaꞌ waf amamifia, atiasi ipaꞌ ina pefeꞌ piwis nomona maol Godi nope Dembinai nugumafipa ma owagama pigawis anamba anen nagalaꞌambemagoma, owaꞌatin.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 “Ipaꞌ aꞌ pameꞌ basef ifimba amom akupipa mogofaꞌafi fagaꞌias naꞌamba faꞌi, ‘Ipaꞌ owaꞌi peha anin epen negaꞌa. Iꞌi anin neha anin epen negagaꞌ, epen inimba atiasi aꞌ netagama basefa kot.’
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Apaꞌ deiꞌ aeꞌ aꞌipipa aꞌi, Epen ami okom aꞌ wandafuma anin sahin owan ananisi, anin atiasi aꞌ netagama basefa kot. Eaꞌ epen ami niꞌipa anin sahin owan ananini niꞌi, ‘Inaꞌ epen falafini’, anis sondaꞌ kotimana amom Juda dembami mugumafi koti. Apaꞌ iꞌi anin epen niꞌipa anin daian niꞌi, ‘Inaꞌ okom nagahena endilisii’, epen inimba nefeꞌ wambel awambili nif fandif fagapomani.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 “Iꞌi ipaꞌ piꞌi pindalali ma God pendaꞌ ofa felefeleꞌ ma belita atamba sondolalima Godatai ma iꞌi ipaꞌ ukup pegapoma anef waf awafi ipaꞌ pandaꞌafa anis ukup numbutipa ipeꞌi, pendaꞌas naꞌamba.
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 Ataꞌ pekwaha mafis gwaꞌaisi paꞌi pindalalima Godasi sondaꞌoh felefeleꞌma belita atamba, ipaꞌ ataꞌ pitanima pefeꞌ penandona basef peloma epes isimba pandaꞌmas waf awafii. Ama eaꞌ, daoꞌ pifiꞌi pefaꞌ ofa pefeꞌ pindalali peseꞌanas God.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 “Iꞌi anin epen niꞌi nendaꞌ kotimipai, nelomepa pefeꞌ ma ataꞌ pegalo ufiaꞌwa, ipaꞌ kwafalis peseꞌana nembel pewalapa isimba piꞌias peloman, ama aꞌ owaꞌatin. Naꞌamba epen inimba aꞌ nendaꞌepa pendaꞌ basefa isimba ma amom jas mondaꞌepa pefeꞌma polisman, eaꞌ mondaꞌepa pendaꞌ kalabus.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Aeꞌ aꞌipipa endilisi, ipaꞌ ina atiasi pekwaha ipat atamba sandaꞌ kalabusatai ulal, owaꞌ. Ama pegwa hiahaom luꞌwami saꞌumi ma wiaf ipeꞌifi hiꞌilaf, daoꞌ, aꞌ pefeꞌ.”
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Jisas naꞌipam wapani naꞌi, “Ipaꞌ pameꞌef eaꞌ basef ifimba fowaꞌ fagatagai. Ipaꞌ ina pendaꞌ waf awafi ma soꞌa waola anis amam nematawa daindaias, owaꞌi.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Apaꞌ deiꞌ aeꞌ aꞌipipa naꞌamba aꞌi, iꞌi anona aman aꞌ niti anoꞌw nemataꞌw, ama nembel ananimbili behafema akoꞌw, aman anamba eaꞌ nandaꞌ waf awafi soꞌa waulafi ma nembel ananimbili.”
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Jisas naꞌipam naꞌamba eaꞌ naꞌipam anif basef waminif atin naꞌi, “Iꞌi naep ipeꞌipi pagape lagof kwahisigufi pendaꞌepa pewa ma waf awafi, pigip pikwahip. Iꞌi alop duꞌwanip ipeꞌipi pogofaꞌ akafimi, amamba aom kwasakwasala. Apaꞌ ina andeandeꞌma esis sogakwaha alop siꞌip ipeꞌipi hiꞌigalap pogafeꞌ wambel awambili hel nif fagapoma, owaꞌ. Amambai atiasi aꞌ pefaꞌ akafimi awami luꞌwami aꞌowaꞌ.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 “Apaꞌ iꞌi lagof kwahisigufi fondaꞌepa pewa ma waf awafi, petopaꞌagof pekwahogof. Iꞌi alop duꞌwanip ipeꞌipi pogofaꞌ akafimi, amamba aom kwasakwasala. Apaꞌ ina andeandeꞌma esis sogakwaha alop siꞌip ipeꞌipi hiꞌilap pogafeꞌ wambel awambili hel nif fagapoma, owaꞌ. Amambai akafimi luꞌwami endilisi aꞌowaꞌ.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 “Basef ifimba fowaꞌ fagatagai faꞌi, iꞌi anona aman niꞌi niliꞌamona wauluꞌmana ananiꞌwi, anen ataꞌ niꞌi anif basef nondaꞌef fil anop okwatip nosoꞌakw ma nogatopaꞌ dasoꞌama.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Apaꞌ aeꞌ aꞌipipa aꞌi, iꞌi nemataꞌw akwamba owaꞌ kondaꞌ waf awafi soꞌa waulafia, ma waulunamaꞌw nogakwahoꞌw dowaf, anen nandaꞌ akoꞌw kwandaꞌ waf awafi soꞌa waola anom amam daindaiam. Eaꞌ aman ami nagasoꞌ nemataꞌw fowaꞌ anona aman nagaliꞌamonaꞌwi, aman anamba nagiꞌ nagasoꞌakwi wapani nandaꞌ soꞌa waola nemataꞌw akwamba.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 “Anif basef fowaꞌ pagameꞌafi fagaꞌias naꞌamba faꞌi, ‘Basef ifimba banagafi pagaꞌi endilisi atisafi, ipaꞌ ina aꞌ pesambalif, owaꞌi. Basef ifimba pigaꞌi endilisi atisafi, pigiꞌma basef ifimba dondoꞌafi a pendaꞌas siꞌi ipaꞌ pagaꞌiasa naep Dembinaii.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Apaꞌ deiꞌ aeꞌ aꞌipipa, ipaꞌ ina a piꞌi basef banagafi endilisi gani ilif, owaꞌi. Eaꞌ ina piꞌi ilif hevena pegewaꞌ banaga anif basef basoꞌafi, owaꞌi. Deiꞌ main, gani ilif heven sia buꞌwani dembinai Godi nagapoma.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Eaꞌ naꞌamba atin ina piꞌi itap apaꞌe dowaf pegewaꞌ banaga anif basef, owaꞌi. Itap apaꞌe pandahama siꞌi anin tebol saꞌwini God nagahapona boꞌwagahani. Eaꞌ naꞌamba atin ipaꞌ ina piꞌi Jerusalema pegewaꞌ banaga anif basef ipeꞌifi, owaꞌi. Jerusalem anamba taun wambel luꞌwagoma dembinai kingi.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Ipaꞌ ina pewaꞌ banaga basef ipeꞌifi piꞌi balagah ipeꞌigahi, owaꞌi. Deiꞌ main, ipaꞌ ina laꞌifipama pendaꞌ anif auf ama balaga ipeꞌigai fegataga afitiga aꞌa alialiga, owaꞌatin.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Ipaꞌ piꞌias pindaꞌi ahoꞌ aꞌa owaꞌ. Pindaꞌi ifimba atif. Apaꞌ basef wataniaifi, ifimba fataga Satan atona.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 “Ipaꞌ pameꞌef eaꞌ basef ifimba fowaꞌ fagatagai faꞌi, ‘Iꞌi ipaꞌ pepaꞌ pegaloma anisa sogahepa naep aꞌa sogatamepa nalelef, ipaꞌ pegwamas pehas wapani pendaꞌas sondagwama atin.’
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Apaꞌ aeꞌ aꞌipipa, ipaꞌ ina pegwama epes sondaꞌ ipaꞌ aupai, owaꞌi. Iꞌi anin epen mamahina negahepa aomb ineꞌimbi waꞌol, pendambema nehepa waꞌol wapani.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Eaꞌ iꞌi anona aman nondaꞌ kotimipa niꞌi nogofaꞌ siaogw ipeꞌigwi, ipaꞌ peseꞌana sagegw ipeꞌigwi wapani.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Iꞌi anona aman dindinapina ma pefeꞌ pegalomana anagon feleꞌ siꞌi nogota atotota, daoꞌ ipaꞌ andeandeꞌma ataꞌ pefeꞌ pelomanago nohotagw biagw laogw wapani.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Apaꞌ iꞌi epen mamahina nefalepa ma anis maefah, daoꞌ peseꞌasas. Apaꞌ iꞌi anin epen niꞌi negewaolamepa wiafi, daoꞌ ipaꞌ ina pindaiwaꞌman pesambala basef ananifi, owaꞌi.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 “Ipaꞌ pameꞌef eaꞌ basef ifimba fowaꞌ fagatagai faꞌi, ‘Ipaꞌ peseꞌasa nelelemb epes isimba sagape felefeleꞌma ipeꞌi, apaꞌ ipaꞌ ukup wandafipa bousi ipeꞌisi.’
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Apaꞌ aeꞌ deiꞌ aꞌipipa anif basef daif aꞌi, ipaꞌ ukup pipila bousi ipeꞌisi peseꞌas nelelemb, pendabetena God nogatopalopas isimba sandaꞌmepa waf awafi.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Ipaꞌ pendaꞌas naꞌamba ma pegape awasi Godi ahamapa nagape heven ilifi. Anen nandaꞌ awin alipini nataga nape heven ilifa nagatopalopa epes buꞌwasi saloma epes sandaꞌ waf awafii wapani. Anen nandaꞌ asaf falai ma epes isimba sagape hililiꞌi saloma isimba owaꞌ sogape hililiꞌia wapani.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Iꞌi ipaꞌ ukup pigaila epes isimba ukup pagapagaila ipeꞌi atis, atiasi pefaꞌ hiahawes fasisi maisa waf afamba? Owaꞌatin. Amom amamba mandaꞌ waf awafii mogofaꞌ takisi mandaꞌ waf afambai atef. Eaꞌ anom daiam mandaꞌ waf awafii, amom wapani mandaꞌ waf afambai atef. Amom matopalopa esis isimba nomonas sagapoma esis atisii.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Iꞌi ipaꞌ piganifela isimba alipisi atis ipeꞌisi, atiasi ipaꞌ petaga pikilaꞌ anisa waf mamahefa fasifi? Owaꞌatin. Esis sogololama Godi sandaꞌas naꞌamba atin.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Eaꞌ ipaꞌ pendape hililiꞌ endilisi siꞌi ahamepa ipeꞌinai God nagape heven ilifi.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.