Lucas 6
Basef Buꞌwafi Godi (AOJ) vs NVT
1 Aꞌi owaꞌ anef nemaf Juda sagapoma nomaꞌwafi sabat, Jisas nafeꞌ anagon owaꞌ nataga anof aof sagawa witafi aꞌ nawis. Eaꞌ alipumi ananimi mafeꞌ malomana, eaꞌ mosaga anom wit magaofi mokaꞌisam lagof amamugufi maꞌam.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Owaꞌ anom Farisi mahaliꞌam maꞌi, “Ina pendaꞌam naꞌamba ma nemaf afaꞌe sabat magapoma nomaꞌwafi, owaꞌi. Deiꞌ maina pandaꞌam naꞌamba?”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Eaꞌ Jisas nagwamam naꞌipam naꞌi, “Ipaꞌ pegawa basef ifimba ma waf fowaꞌ dembinai King Devit nandaꞌafi. Afamba Devit naloma alipumi ananimi nolomagaham
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 anen nawis ipat luꞌunai Godi nomon naꞌ bret atamba amom pris mondolali mogasoꞌ Godatai. Eaꞌ naꞌata nasoꞌ alipumi ananimi maꞌata atin. Apaꞌ muꞌuli apeꞌini naꞌi amom pris atom meaꞌata.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Eaꞌ Jisas naꞌipam wapani naꞌi, “Aeꞌ ataga epen egefaꞌ alop epesi, ape Dembiwai ma nemaf afamba sabata igaꞌipipa maol main andeandeꞌma pigaila basef pendaꞌan nemaf afamba.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Anef nemaf sagapoma nomaꞌwafi sabat aꞌ fataga. Jisas nafeꞌ nawis nomon ipat Juda sandakolasatai nape naꞌipasa basef esis amam nematawa. Eaꞌ anona aman nape nalomas, lagol kwahisigili ananigili awagol gagaꞌ gail.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Amom dembami magawalipasa muꞌuli Godi maloma anom dembami Farisi maꞌi mowandoꞌma ufiaꞌwa mogasapaga Jisasa anif basef basoꞌafi ma mondaꞌ kotimana. Eaꞌ mandaꞌana naep diꞌindiꞌana. Maꞌi mogati anen nosambala muꞌuli ma nemaf afamba sabat nondaꞌ aman anamba boꞌona aꞌa owaꞌ?
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Owaꞌ anen aꞌ nogawa nomonas amamisi, naꞌipa aman anamba lagol awagilinai naꞌi, “Inaꞌ safel nilutu naep hiasii laꞌafena esis sogatilina.”
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Eaꞌ Jisas naꞌipam naꞌi, “Aeꞌ aꞌi ihaliꞌipa ma muꞌuli apeꞌini naꞌias naꞌimama? Nemaf afaꞌe apaꞌ maꞌi mondaꞌ waf buꞌwafi aꞌa mondaꞌ waf awafi? Naꞌi apaꞌ motopalopasa sogape andeandeꞌ aꞌa mohambombagas sogagaꞌ?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Eaꞌ natologon tulif amam nematawa hiasi, naꞌipa aman anamba naꞌi, “Dowa lagol ineꞌigili usiꞌigil.”
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Owaꞌ amom Farisi nelelemb wandafum kwapeteꞌ endilisi ma anen. Eaꞌ mandaꞌipama maꞌi, “Afaꞌ atiasi ondaꞌ maina Jisas?”
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Nemaf afamba Jisas nandowasaꞌ nafeꞌ halafutagwa nandabetena God. Eaꞌ owamb amamba laomb anen nape nandabeten nafeꞌ aꞌ lala.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Awin aꞌi owaꞌ natafi, anen nofala alipumi ananimi hiami mafiꞌi nandandepa 12-pelaim nahapomama agol aposel amom atom.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Anona Saimon, eaꞌ Jisas nandaꞌmana agol waꞌagol Pita. A Andru, owamana Saimoni. Eaꞌ Jemsi Jon. A Filipi Bartolomyu,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Matyu naloma Tomas eaꞌ Jems nogama Alfiusi. Eaꞌ Saimon anen pati inimba Seloti.
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Eaꞌ Judas nogamana Jemsi, a Judas Keriotinai, aman anamba nogawalapa Jisasa boumi ananimii.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Eaꞌ Jisas niliana naloma alipumi ananimi mafeꞌ anagon bembeꞌagoma, dokoꞌ esis alipisi hiasi ananisi safiꞌi saliꞌ sagalutuma. Eaꞌ epes hiasi safiꞌi. Anis safiꞌi walemb hiagoma anep itap luꞌupa Judia a anis safiꞌi walemb bialemb Tairi Saidon bape bagaloꞌma naohi, anis safiꞌi Jerusalem.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Esis safiꞌi ma sogameꞌ basef ananifi ma nogatofa aowas asasinai. Eaꞌ esis amam nematawa ambagof awami magahambombagasi safiꞌi, Jisas nandaꞌas boꞌwes wapani.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Banagami ananimi mafeꞌ mandaꞌ esis hiasi boꞌwes. Eaꞌ deiꞌ esis hiasi saꞌi sohahapila anen.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Jisas natiti amom alipumi ananimi naꞌipam naꞌi, “Ipaꞌ kwahupai otamba mais akipai, ipaꞌ pawis eaꞌ nomona maol Godi nope Dembinai nugumafipa. Isimba atis deiꞌ ipaꞌ sonahepa pandagala pape.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Ipaꞌ epes nolomagahipai, deiꞌ sonahepa pape andeandeꞌ. Deiꞌ main, anaf ipaꞌ peaꞌ gwaꞌaisi aꞌ alihipa. Ipaꞌ epes nelelemb nimanilimba pagalifi, deiꞌ sonahepa pape andeandeꞌ. Deiꞌ main, anaf ipaꞌ sonehepa pindaꞌiaf.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Aeꞌ ataga epen egefaꞌ alop epesi. Nambimb anis daias siti ipaꞌ pila aeꞌ, esis nelelemb awalemba ipaꞌ endilisi. Eaꞌ sowaꞌ alafugaha ipaꞌ sohaponamepa agof awagufi siꞌiguf waꞌagof endilisi siꞌi ipaꞌ epes aupai sindaiwaꞌmepa siliꞌamonepa.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Nemaf afamba esis sondaꞌepa naꞌamba, ipaꞌ a sonondahepa pilutu pialemb atin. Deiꞌ main, hiahaom hiami fasimi ipeꞌimi maꞌoh heven. Fowaꞌ akupas bafapas asasisi sandaꞌ amom profet aom naꞌamba atin.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Apaꞌ ipaꞌ otamba uga maim hiamipai, ipaꞌ solawaipa ma hiahaom awami akafimi mogatagamepai. Deiꞌ main, ipaꞌ deiꞌ pefaꞌam eaꞌ hiahaom mondaꞌepa dagalaipamami.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Ipaꞌ deiꞌ pagaꞌ gwaꞌaisi alihipai, solawaipa ma hiahaom awami akafimi. Deiꞌ main, anaf ipaꞌ aꞌ nolomehepa. Ipaꞌ deiꞌ pandaꞌiafi, ipaꞌ solawaipa ma hiahaom awami akafimi. Deiꞌ main, anaf ipaꞌ pelefa pendaꞌaga aꞌowaꞌ.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Ipaꞌ deiꞌ epes hiasi hiꞌalas sagafela agof ipeꞌigufi sagaꞌi ipaꞌ buꞌupai, ipaꞌ solawaipa ma hiahaom akafimi awami. Deiꞌ main, fowaꞌ akusas bafasas asasisi sagaꞌipam naꞌamba atina amom profet mambasoꞌam magaꞌipasa basef Godii. Sandaꞌmamam naꞌamba atin, safela agof amamugufi.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Apaꞌ ipaꞌ pagameꞌ basef aeꞌafii, ipaꞌ ukup peleleꞌ pindaila bousi ipeꞌisi, pendaꞌmasa waf buꞌwafi isimba nelelemb awalemba ipeꞌi.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Ipaꞌ pihaliꞌ Goda nondaꞌmas waf buꞌwafi ma epes isimba sandaꞌmepa koꞌopi. Eaꞌ pendabetena epes isimba sandaꞌepa aupai.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Iꞌi epen mamahina negahepa aomb waꞌoli, pendambema nehepa waꞌol wapani. Iꞌi epen mamahina nefaꞌmepa saket ipeꞌitai, ina pindaꞌimata, owaꞌi. Peseꞌanota wapani.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Iꞌi epen mamahina nefalepama anis maefah, ipaꞌ peseꞌanas. Eaꞌ iꞌi epen mamahina negefaꞌ hiahaom ipeꞌimi, ipaꞌ owaꞌi piꞌipana dindinipa negwamepama, owaꞌi.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Waf maif ipaꞌ paꞌi esis sondaꞌmepaf ipeꞌi, ipaꞌ pendaꞌmasaf naꞌamba atin.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 “Iꞌi ipaꞌ ukup pipila epes isimba ukup pagapagaila ipeꞌi, atiasi pefaꞌ hiahawes fasisi maisa waf afamba? Owaꞌatin. Epes sandaꞌ waf awafii esis sandaꞌaf naꞌamba atin. Ukup paipaila epes isimba ukup pagapagailasi.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Iꞌi ipaꞌ pendaꞌ waf fasifi ma isimba sandaꞌ waf fasifi atifa ipeꞌi, atiasi ami nesaꞌma agof ipeꞌigufi? Owaꞌatin. Epes isimba sandaꞌ waf awafii esis wapani sandaꞌ waf naꞌambaifi.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Iꞌi ipaꞌ peseꞌasa anis hiahawes epes isimba ipaꞌ pegawa esis atiasi sogogwamepasii, anaf ami nefela agof ipeꞌigufi? Bola owaꞌatin. Epes awasi wapani sagasoꞌasa anom maefah anis sandaꞌ waf awafii, ama esis sotanima sogofaꞌam naꞌamba atin mondagwama siꞌi saliꞌ sagasoꞌasam.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Apaꞌ ipaꞌ ukup pindapindaila bousi ipeꞌisi, pendaꞌmas waf fasifi esis peseꞌasa hiahawes. Ipaꞌ ina ataꞌ piꞌi anaf esis sogwamepas, owaꞌ. Ipaꞌ pendaꞌas naꞌamba anaf God nagape ilifi neseꞌepa hiahaom luꞌwami fasimi ma pegape awasi ananipai. Deiꞌ main, anen nagaꞌi uwahipigama esis isimba owaꞌ soganifelonaia saloma isimba sandaꞌ waf awafii.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Ahamepa ipeꞌinai nagaꞌi uwahipigama esis sandaꞌ waf awafii. Ipaꞌ pendaꞌas naꞌamba atin siꞌi anen nagati esis uwahipis.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 “Ipaꞌ ina aꞌ pewaloga anis epes siꞌi anona jas dembinai nagawaloga basef kot luꞌunai, owaꞌi. Ama anaf God ina nowalogepa, owaꞌ. Ipaꞌ ina aꞌ pesapaga anis epes dowaf, owaꞌi. Ama anaf God ina nosapaga ipaꞌ wapani, owaꞌ. Ipaꞌ pekwahowa waf awafi anis sandaꞌmepaf ipeꞌi. Ama anaf God nogwas nogakwahowa waf awafi ipeꞌifi.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Ipaꞌ peseꞌasa hiahawes anis epesa God nogaseꞌepa hiahawes ipaꞌ. Anaf anen nogaseꞌepa hiahawes hiasi siꞌisiꞌisa ipaꞌ endilisi siꞌim kwaef aꞌowaꞌ mikiꞌ. Ikwaf ipaꞌ pegasoꞌasaf anis epesi, anaf ikwaf afamba atef God neseꞌepaf ipaꞌ.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Eaꞌ Jisas naꞌipasa anif basef waminif atina esis wapani naꞌi, “Aꞌi anin epen naep pagasoꞌani laꞌifinama nigihimbaꞌman ufiaꞌw anin daian naep pagasoꞌani? Owaꞌatin. Atiasi esis bias dogwas hendihandef sefeꞌ sondakolef sowala atin kwambiwag.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Epes sandaꞌ skul atini ina sape dambes sikilaꞌ tisa asasinai, owaꞌ. Esis sondaꞌ skula hiꞌalan, daoꞌ sotaga naꞌamba atin siꞌi tisa asasinai.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 “Deiꞌ maina ipaꞌ pagati usan saꞌusaꞌuni nagape naep sahin owan ipeꞌisii, apaꞌ ipaꞌ owaꞌ pegawa hapataf luꞌunai nagape naep ipeꞌipia?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Deiꞌ maina ipaꞌ ataꞌ paliꞌ paꞌipa alipisi pigaꞌi, ‘Owame, aeꞌ aꞌi igimina usan saꞌuni nagape naep ineꞌipii.’ Apaꞌ ipaꞌ hapataf luꞌunai anamba nape naep ipeꞌipi. Ipaꞌ malogof biagufipai pagambasoꞌami. Ipaꞌ ataꞌ piliꞌ pigi usan hapataf luꞌunai nagape naep ipeꞌipii, ma piti andeandeꞌ, daoꞌ aꞌ pigimana usas saꞌusi sagape naep alipisi ipeꞌisii.”
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Lawag buꞌugai ina gola gwaꞌaisi awasi, owaꞌ. Eaꞌ naꞌamba atin lawag augai ina gola gwaꞌaisi buꞌwasi, owaꞌatin.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Apaꞌ mati gwaꞌaisi sagailagahi, mogawa lawah buꞌugahi augahi. Epes ina sola saꞌutip fikip usihip siꞌi ahipi anof mandof higatagufi, owaꞌatin. A ina sola saꞌutip wainip anof mandof pipiꞌambinif, isimba wapani owaꞌ.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Epes naꞌamba atin. Epen buꞌwani, anin nomonas fasisi sapain nembel ananimbili, eaꞌ nawalapa waf buꞌwafi. Apaꞌ epen awani waf hiafi awafi awasi hiasi fapain nembel ananimbili. Eaꞌ nawalapa waf awafi atefi. Deiꞌ main, waf maif buꞌwafi awafi fape siꞌifa nembel ananinai, afamba deiꞌ malogol gawalapafi.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 “Deiꞌ maina ipaꞌ pagaꞌi aeꞌ Dembiwai, Dembiwai, apaꞌ ipaꞌ owaꞌ pila malogol aeꞌagilia?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Ami nifiꞌmai aeꞌ ma nigaila malogol aeꞌagilii, deiꞌ aeꞌ indilaꞌwaifa waf ananifi ma ipaꞌ pegegawaf.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Epen inimba siꞌi anona aman nagalaꞌ ipati. Anen nandoma olalef fewala gani itap awin otamba mogotaoma. Eaꞌ nandaꞌ ipat tatoma ilifa otamba ambamba. Ama main, walemb nawisi embel koloꞌwalami mafeꞌ, ipat ina tandagwamba, owaꞌ. Deiꞌ main? Aman anamba nandaꞌata banagota.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Apaꞌ epen ami nameꞌ basef aeꞌafi owaꞌ nilifa, inimba siꞌi anona daiana nagalaꞌ ipat falafutai. Anen nandaꞌata nalaꞌata dowaf tatoma itap atep ilif. Aꞌi owaꞌ maina walemb nawisi embel mokwaefa ipat atamba kwafalis atis aꞌ tato totowata aota hiꞌalata. Eaꞌ maꞌuf.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.