Mateus 6
Autaahaatɨhomɨ Pɨwɨha Gaaha Wanɨha (AGM) vs NTLH
1 Jisaasiho satatɨ kaundatosatɨ amɨ pɨwɨha wiwa saundataase. “Isɨhiya usaapɨ nyangi nyainjaitotɨwɨ wiwa gaahaiwa kiyaamɨ ndɨhetɨ kamaiwɨse. O isɨhiyaamɨ ndɨhetɨ saiwa kiyawaawaahɨ samɨ Japɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨho sapɨ gaahaiwa tɨmaŋa ahɨsiwaiwa wɨndɨ kandapɨ namaasamɨtaise.
1 — Tenham o cuidado de não praticarem os seus deveres religiosos em público a fim de serem vistos pelos outros. Se vocês agirem assim, não receberão nenhuma recompensa do Pai de vocês, que está no céu.
2 “Iyataatɨ isɨhiya kahapaamapɨpa owehiyaisɨ wapa kiyaisɨ andɨtɨwiwɨtandɨhapa numwɨtaatɨwaahɨ bɨpi napaisaatɨ nunyawɨse. Iyataatɨ isɨhiya usa otaatapɨhiya isɨhiya nyainjawaawɨ nyamɨ ambɨpatɨ nepɨ autaahɨ awaindepɨnyamaitotɨwɨ asakaiwɨ auta aŋaaŋɨ pɨwɨhaapɨ ahoyanohɨwaiwaatɨhunɨ daihɨraunɨ isɨhiya usaisɨ andɨtɨwiwɨtandɨhaiwa nunyawaayopo. Aisɨ sahɨ kiyaamɨ kiyohɨrɨhɨretɨ kamaiwɨse. Iyawaawɨ sahɨ baiwɨ gwɨnyaapɨse kiya kiyaamɨ isɨhiyaamɨhetapɨ naitaatɨwɨ kiyohɨwaiwa aimɨ nesihiyaasɨ Autaahaatɨho wɨndɨ ipotɨhura wapa namumwɨtaise.
2 — Quando você der alguma coisa a uma pessoa necessitada, não fique contando o que fez, como os hipócritas fazem nas
3 Isɨ kɨnyɨ isɨhiya ikɨpɨpa nandapa owehiyai wapa andɨtɨwiwɨtandɨhapa nunyapaapaahɨ kinyɨ gapɨ gaatingoya kɨnaimwaayai saiwa siyataayo mundɨpɨ nehɨ noaatɨpɨ nunye.
3 Mas você, quando ajudar alguma pessoa necessitada, faça isso de tal modo que nem mesmo o seu amigo mais íntimo fique sabendo do que você fez.
4 Isɨ kinyɨ isɨhiyaapɨ maarɨho asɨpiyapaapɨ kaingɨtɨhandɨ noaasandane. Noaasandanɨhɨ Gapɨho noaasandihɨhaiwa mmonahosɨ mmonataatɨ kandapɨ wihoaaŋɨhapa nahɨmɨtaise.
4 Isso deve ficar em segredo; e o seu Pai, que vê o que você faz em segredo, lhe dará a recompensa.
5 “Iyataatɨ kɨnyɨ kɨwahoŋɨ gaapundapaahura isɨhiya otaatapɨhiyaamataimbɨ gaapɨmundɨme. Siya otaatapɨhiya gaapundawaahura isɨhiya nyainjaitotɨwɨ aŋaaŋɨ pɨwɨhaapɨ ahoyanohɨwaiwaatɨhunɨ isɨhiya ahoyanɨhauhɨhapɨhunɨ maaritɨwɨ auta dopɨ bitotawa Autaahaatɨhopɨ gaapundɨwɨhiyaare. Sahɨ baiwɨ atiwɨ gwɨnyaapɨse kiya aimɨ kiyaamɨ kiyohɨwiwaapɨ wihoaaŋɨhapa nesihiyaasɨ Autaahaatɨho ipotɨhura kiyai wapa namumwɨtaise, apɨpaahɨ owetɨtaise.
5 — Quando vocês orarem, não sejam como os hipócritas. Eles gostam de orar de pé nas
6 Isɨ kɨnyɨ gapundɨtaapɨhura kɨnyɨ baimbɨ isɨhiya ŋuŋaaha kɨrɨhɨrupa owehapɨhɨ numbwɨ noaatɨpɨ Gapɨho noaata bimisɨhopɨ gaapunde. Aisamɨhɨ noaatɨpɨ kaingɨwaiwa mmonahosɨ wihoaaŋɨ gaahaiwa nahɨmɨtaise.
6 Mas você, quando orar, vá para o seu quarto, feche a porta e ore ao seu Pai, que não pode ser visto. E o seu Pai, que vê o que você faz em segredo, lhe dará a recompensa.
7 “Iyataatɨ sahɨ Autaahaatɨhopɨ gaapundawaahura isɨhiya Autaahaatɨhopɨ gɨmunyaahohiyɨhiyaamatɨmaiwɨse. Kiya gaapundawaahura nyahɨ utaarɨhandɨ pɨhɨta gaapundɨmɨ naisaihɨ atɨnyitotɨwɨ utaarɨhaiwa gaapundɨwɨhiyaare.
7 — Nas suas orações, não fiquem repetindo o que vocês já disseram, como fazem os pagãos. Eles pensam que Deus os ouvirá porque fazem orações compridas.
8 Samɨ Japɨho Autaahaatɨhoai sahɨ sangɨ nunjesaihɨ samɨ nenoaahɨtiwaiwa nahatewa jɨhɨ aimɨ mmondaise. Isɨ sahɨ Autaahaatɨhopɨ gɨmunyaapɨ nehɨhiyaamɨhatɨ nepɨ kɨretɨ kamaiwɨse.
8 Não sejam como eles, pois, antes de vocês pedirem, o Pai de vocês já sabe o que vocês precisam.
9 “Isɨ sahɨ saiwɨ kɨmɨretɨ gaapundɨwɨse ‘Nyamɨ Apɨhoŋɨ yamɨhapataatɨhɨ Bimingɨhonye, kinyɨ ambɨpatɨ nyahɨ naimawa awaindewaama onaahɨtewaamaitaano.
9 Portanto, orem assim:
10 Kɨnyɨ nyangi nyainjaapɨ bime. Nyainjaapɨ bimisamɨhɨ nyahɨ kinyɨ maaritingɨrɨhɨretɨ mɨhaatɨ autaahɨ yamɨhapataatɨhɨ japepihɨrohɨpatamatiyaatɨ maapɨ yapɨmbataapɨhɨsangi japepihɨrɨtaano.
10 Venha o teu
11 Nandapa wanɨ ipɨmo kɨmoetapɨhapa nyangi nanyɨnye.
11 Dá-nos hoje o alimento que precisamos.
12 Aimbɨ isɨhiya maipɨhaiwa nyangi kanyisauhɨ kaiwa nyahɨ aimɨ nemwahohɨpatamataimbɨ nyamɨ maipɨhaiwa nepɨnyamape.
12 Perdoa as nossas ofensas
13 Aimbɨ kɨnyɨ nyangisɨ wapa nanyisenatɨ nyapatitandɨhaiwaatɨhɨ nanyamaasi namumwe. Kaiwaatɨhapɨ nyangi nanyamaape. Iyapaapɨ kɨnyɨ nyangi nyainjaapɨ bindapaise. Kɨnyɨ watɨpɨhoŋe. Kɨnyɨ saasanotahoŋe. Koŋɨnɨhɨ saimbɨ bindapaise. Akɨte.’
13 E não deixes que sejamos tentados,
14 “Baiwɨ atiwɨse. Isɨhiya usa sangi maipɨhaiwa kasisohɨwaiwa nepumwawaawaahɨ samɨ Japɨho yamɨhapataatɨhɨ Bimisɨho amɨ samɨ maipɨhaiwa nesamaitaise.
14 — Porque, se vocês perdoarem as pessoas que ofenderem vocês, o Pai de vocês, que está no céu, também perdoará vocês.
15 O amɨ isɨhiya usa sangi maipɨhaiwa kasisohɨwaiwa nepumaamawaawaahɨ amɨ samɨ Japɨho samɨ maipɨhaiwa wɨndɨ nesamaamaitaise.
15 Mas, se não perdoarem essas pessoas, o Pai de vocês também não perdoará as ofensas de vocês.
16 “Iyataatɨ sahɨ nandapa namaanɨwɨ onaiwɨ bindawaahura isɨhiya otaatapɨhiya isɨhiya usa nyangi nyasondotɨwɨ kiyohɨpatamataiwɨ isemetɨwɨse. Akɨtɨnɨhɨ sandɨ kasatataato isɨhiya siyohiyɨhiya kiyaamɨ sandɨ siyohɨtɨndamɨ wihoaaŋɨhapa aimɨ nesihiyaare.
16 — Quando vocês jejuarem, não façam uma cara triste como fazem os hipócritas, pois eles fazem isso para todos saberem que eles estão jejuando. Eu afirmo a vocês que isto é verdade: eles já receberam a sua recompensa.
17 O kɨnyɨ nandapa namaanɨpɨ onaayapaapaahɨ kinyɨ ndɨmaahomwaaŋɨ itatamanɨpɨ bausanɨpɨ mɨsisɨha tɨwɨhaatɨpɨ napɨpatɨpɨ nanɨhaimbɨ bime.
17 Mas você, quando jejuar, lave o rosto e penteie o cabelo
18 Saimbɨ nanɨhaimbɨ jahomaahɨmasɨhonyamataimbɨ bimisamɨhɨ isɨhiya kinyapɨ ko nandapa onaayatɨ bindataise tɨwɨ wɨndɨ gɨmunyaitaatɨwo. Iyonɨhɨ kinyɨ Gapɨho noaatatɨ bimisɨho kohɨhɨ sawaho gɨsonatɨ gwɨnyaitaise. Iyatɨ Gapɨho ko noaasandihɨhaiwa mmonahosɨ kɨnyɨ noaasapɨ kaingɨwaiwaapɨ wihoaaŋɨhapa nahɨmɨtaise.
18 para os outros não saberem que você está jejuando. E somente o seu Pai, que não pode ser visto, saberá que você está jejuando. E o seu Pai, que vê o que você faz em segredo, lhe dará a recompensa.
19 “Kɨmaapɨ yapɨpataapɨhɨ sawanaatapɨ kahapaamapɨpa ikɨpɨpa gaahaiwa nepɨ ahomaayawɨse. O saiwa nepɨ ahoyawaawaahɨ kahɨho naapɨho nanatunɨ yosoaamatatunɨ amɨ aŋaaŋɨ nawɨtapɨ ikonjaihɨ samɨ ikɨpɨpa kahapaamapɨpa gaahaiwa nopɨsasɨna owetɨtaise. Iyonɨhɨ samɨ maarɨhoaisangi kaiwaisa maawɨ ahoyatɨ owetɨtaise.
19 — Não ajuntem riquezas aqui na terra, onde as traças e a ferrugem destroem, e onde os ladrões arrombam e roubam.
20 Isɨ samɨ ikɨpɨpa kahapaamapɨpa sawanaatapɨ yamɨhapataatɨhapaahɨhɨ nepɨ ahoyawɨ sapa kapa komɨ otɨpɨpatapɨ Autaahaatɨhoai nunyawɨse. O saisaihaahɨ samɨhaiwa kahɨho naapɨho namaanatɨ yosoaamaamatatɨ isɨhiya aŋaaŋɨ nawatapɨ ikomaanɨwɨ nga biyatɨ ahɨsɨsotɨtaise.
20 Pelo contrário, ajuntem riquezas no céu, onde as traças e a ferrugem não podem destruí-las, e os ladrões não podem arrombar e roubá-las.
21 Isɨ amɨ samɨ maarɨhoaisangi samɨ kahapaamapɨpa gaahaiwa ahiyohɨpɨpɨhɨ sapɨhɨ kapɨhɨ maawɨ ahɨsɨsotɨtaise.
21 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
22 “Iyataatɨ ndɨha ambɨpati daihɨra nunjɨtandɨ sisɨhaamatiyahaare. Isɨ amɨ kinyɨ ndɨha saasanotahandaataahɨ kinyɨ ambɨpatisangi nga biyatɨ saasanotɨtaise.
22 — Os olhos são como uma luz para o corpo: quando os olhos de vocês são bons, todo o seu corpo fica cheio de luz.
23 O amɨ kinyɨ ndɨha sisɨha niyotisɨhaamatiya maipɨta niyotataataahɨ kinyɨ ambɨpatisangi apɨpaahɨ asɨhatamaitaise. Isɨ kinyɨ omaŋɨtɨtɨhɨ maarɨhoaatɨhɨsangi setɨtaise. Kɨnyɨ kɨmambɨhaiwaisaahɨhɨ maarɨho nunyamahingɨtɨnda yamɨhapataatɨhapɨhaiwai kɨnyɨ wɨndɨ mmonɨpɨ amɨ wɨndɨ kamaitaise.
23 Porém, se os seus olhos forem maus, o seu corpo ficará cheio de escuridão. Assim, se a luz que está em você virar escuridão, como será terrível essa escuridão!
24 “Iyataatɨ utaaho wo awaisururɨ yahuramɨ otɨpɨpatɨ ahoyatɨ isɨwatataatɨ otɨpɨpatɨ kamaitaise, owetɨtaise. Nehɨ woaisaahɨhɨ maarɨho nunyataatɨ woaisɨ maarɨho namumwɨtaise. Iyatɨ woaisɨ biya anɨtisa isɨwatata woai namatɨ pohipɨwisamaitaise. Isɨ sahɨ saiwɨ noaipapɨ Autaahaatɨhomunɨ kahapaamapɨpa nawɨhomunɨ otɨpɨpatɨhiyaatimaamatɨtaapo.
24 — Um escravo não pode servir a dois donos ao mesmo tempo, pois vai rejeitar um e preferir o outro; ou será fiel a um e desprezará o outro. Vocês não podem servir a Deus e também servir ao dinheiro.
25 “Aihɨ nɨnɨ sandɨ kasatataato samɨ ambɨpatapɨhapa nandapa waapoho apotɨhɨrɨ napa newa nana niyoaitɨhaawe tɨwɨ waatɨ pɨhɨtɨwɨ wɨndɨ gɨmunyaapɨse. Autaahaatɨho samɨ ambɨpatɨsangi nasamihɨhatisɨ ko kati nunyawɨ andɨtɨwiwɨtaatɨwɨhapa nandapa namaasamɨtaiso? Iyatɨ amɨ ko samɨ ambɨpati namaasapɨ nɨwusoaitaatɨwɨhapa yutɨhɨrɨ apotɨhɨrɨ namaasamɨtaiso? E nasamɨtaiso?
25 — Por isso eu digo a vocês: não se preocupem com a comida e com a bebida que precisam para viver nem com a roupa que precisam para se vestir. Afinal, será que a vida não é mais importante do que a comida? E será que o corpo não é mais importante do que as roupas?
26 Isɨ sahɨ kohoai usonɨwewɨse. Koho nandapa niyaama kɨpo nimana nandapaamɨ aŋɨpɨpɨhɨ ahoya nanahomaahe. Owetise. Samɨ Japɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨho koho nehɨ nanɨhiyahoai sawaho komɨ ikwɨraatɨhɨ anɨtisa isɨwatɨ iwinjatataise. Isɨ sahɨ kohoai namusatipɨhaapɨ samɨ Japɨhomɨ kɨrɨwipatotapɨhiyaato? E owetiso?
26 Vejam os passarinhos que voam pelo céu: eles não semeiam, não colhem, nem guardam comida em depósitos. No entanto, o Pai de vocês, que está no céu, dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os passarinhos?
27 Iyataatɨ samɨ wo komɨ wonjɨ utaarɨ biya bimɨtandɨhandapɨ gwɨnyapenatoandaatɨ kɨnaungwɨha wa netɨ bihɨwainjɨtaiso? Owetise. Autaahaatɨho sawahomɨhande.
27 E nenhum de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso.
28 “Aisɨ sahɨ napaapɨ apotɨhɨrɨ owetiso tɨwɨ pɨhɨtɨwɨ gwɨnyaahopo? Tandɨpɨho napitiyatɨ nawataise tɨwɨ usonɨwewɨse. Tandɨpɨho otɨpɨpatɨ kiyatɨ apotɨhɨrɨ nasatɨ niyotaiso tɨwɨ usowɨse.
28 — E por que vocês se preocupam com roupas? Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas.
29 Isɨ nɨnɨ sangi sandɨ kasatataato jɨhura Soromonɨho apotɨhɨrɨ otiwa kaumbwaahapaisahondaahandɨ kandɨ ko wɨndɨ tandɨpɨmomatiya namaayose. Autaahaatɨho Soromonɨhoai nusatipɨha autaahɨ tandɨpɨhoai netɨ itatamanatɨ yundanyaawɨsataise.
29 Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como essas flores.
30 Iyataatɨ tandɨpɨho woyɨha wanɨ ahendaise. Bousonɨhɨ tisatɨwɨ tɨhoaitaapo. Tandɨpɨho woyɨha saiwaisɨ Autaahaatɨho iwinjatataise. Isɨ Autaahaatɨhopɨ maipɨhonjɨ gɨwunyaahohiyɨhiyaate, Autaahaatɨho sangi biyatɨ jainja bɨmimɨtaiso?
30 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje dá flor e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
31 Isɨ samɨ nanɨwɨ niyoaitaatɨwɨhapaapɨ pɨhɨtɨwɨ gwɨnyapenawaawɨ pɨwɨha wɨndɨ samaatɨwɨse: ‘Nyahɨ nandapa waapoho maahapa nandɨhaawe? Iyaatɨ apotɨhɨrɨ maahapa niyowaatɨ nipaatɨtɨhaawe?’ tɨwɨ pɨhɨtɨwɨ gɨmunyaapɨse.
31 Portanto, não fiquem preocupados, perguntando: “Onde é que vamos arranjar comida?” ou “Onde é que vamos arranjar bebida?” ou “Onde é que vamos arranjar roupas?”
32 Samɨ Japɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨho sapɨ kiya saiwaapɨ nenoaahɨndaise tatɨ aimɨ mmonatɨ gwɨnyaahore. Iyataatɨ saiwa isɨhiya Autaahaatɨhopɨ atɨhomiwɨ gɨmunyaapɨhiya kaiwai kiyaamɨ Autaahaatɨhoemapɨ gwɨnyaitaatɨwɨhaiwe.
32 Pois os pagãos é que estão sempre procurando essas coisas. O Pai de vocês, que está no céu, sabe que vocês precisam de tudo isso.
33 Isɨ sahɨ saiwaapɨ nanɨpimatɨwɨ jɨhɨ yeye tɨwɨ Autaahaatɨhoai nehɨ iwinjasaihɨ amɨ ko sangisɨ jainja bimone. Jainjatonɨhɨ amɨ sahɨ koai andɨtitɨwɨ isɨwatɨwɨ amɨ tɨtɨhɨtirɨhɨretɨ ko maaritatɨ gwɨnyapesɨrɨhɨretapɨhapaapaahɨhɨ jasamana nasonɨhɨ kɨretɨ japepihɨrɨwɨse. Aisaihɨ Autaahaatɨho kaiwa japepihɨrohɨwaiwaamɨ tiwatɨhaatɨ samɨ nenoaahɨtiwaiwa nahatewa nasamɨtaise.
33 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
34 Isɨ asisɨha bousonɨhapɨhaiwa aipɨ nepɨ wanɨ kɨmura pɨhɨtɨwɨ maarɨho naaŋonɨhɨ gɨmunyaapɨse. Bousonɨhapɨhaiwa nehɨ kuraapɨhaiwaasɨ asisɨha wanɨmetapɨhaiwa baiwɨ gwɨnyaapɨ kaiwɨse. Asisɨha naasɨ naasaahɨ tɨtɨhɨ ketapɨhaiwa naaŋɨhaiwa tisaitataise,” tatɨ Jisaasiho isɨhiyai kataunjataise.
34 Por isso, não fiquem preocupados com o dia de amanhã, pois o dia de amanhã trará as suas próprias preocupações. Para cada dia bastam as suas próprias dificuldades.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.