Mateus 13
Angkentye Mwerre (AER) vs NVI
1 Arlte yanhe ikwerele, Jesus anteme apmere ikwerenge arratemele alhemele kwatye alaye Galilee iterele aneke.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Tyerrtye atningke anthurre anteme renhe awetyeke apetyewarreke re akaltyele-antherlenge. Re akeme-irremele boat-eke antyemele itneke angketyame. Kenhe tyerrtye areye akenhe kwatye iterele tnerrirrerlenge.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Re itnenhe angkentye alengkiwentye akngerre atningke alakenhe akaltyele-anthetyame:
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Ntange areye iwemele, ntange arrpenhe areye akenhe iwerreke-arle atnyerlenge. Kenhe thipele anteme apetyemele itnenhe arlkweke.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 Kenhe ntange arrpenhe areye akenhe ahelhe apwerte-apwerteke-arle atnyerlenge. Kenhe atherrke anteme iparrpe anthurre lyapeke iwenhe-akweyenge ahelhe akweke-arle yanhe anekenge.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Nhenge uterne arratemele arne itnenhe ampeke antyerrke-ilemele itne-arle artekerre ntarneke ware arrernerlenge.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Kenhe ntange arrpenhe areye akenhe atnyeke lyeke akngerre-arle lyapetyartenge. Lyeke akngerre lyapemele arrpenhe itnenhe ayelpayernemele akurne-ileke. Merne ntange lyapetyakenhe aneke.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Kenhe ntange arrpenhe areye akenhe ahelhe mwerreke atnyeke. Arne nhenhe areye lyapeke akngerre anthurre. Arrpenhemele merne akweke ware atnyeneke, arrpenhemele akngerre awerne atnyeneke, arrpenhe areyele akenhe akngerre anthurre-arle atnyeneke. Ayeye alakenhe-arle aneke.”
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Jesus itneke angkeke, “Yewe, angkentye nhenhe awerrirraye, arrantherre ingkirreke akwetethe itirreme nhenge itelarerrirretyeke.”
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Kele apententye akngerre Jesus-kenhe areye apetyemele renhe alakenhe apayuthneke, “Iwenhenge-arle-ame unte tyerrtye areyeke angkentye alengke-iwelhentye areye alakenhe ilerle-apeme, arratye-arratye iletyakenhe?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Re anteme itneke angkirtneke, “Ngkarte angketyenhe arrekantherre imernemele angkentye-arle artemeke, arrantherre anteme itelarerrirretyeke, kenhe arrpenhe areyele itelarerrirretyakenhe. Angkentye nhenge arrekantherre alartetye anetyenhenge-akerte. Arrpenhemele nhenge akwetethe awemele angkentye nhenhe-ante ware nhenge angkentye akngerre anthurre, re itneke imernetyakenhe.
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Angwenhele apeke Ngkarte-akerteke akweke ware itelaremele, re apeke awethe itelaretyeke, Ngkartele ikwere awethe imernetyenhe-arle. Kenhe angwenhe apeke akenhe Ngkarteke akangkwe-irretyakenhe iwenhe apeke-arle itne Ikwere-akerte aweke-arle, kele Ngkartele itnekenge repe-akemele iwenhe apeke renhe itne atnyenerlenge, itne Ikwere-akerte alkngwirretyenhe.”
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Jesus itneke angkeke, “Tharle angkentye ileme tyerrtye areyeke, arratye-arratye-iletyakenhe iwenhe renhe tharle itneke ileme, kele-arle itne areme-itanye nthakenhe-arle the mpwareme, kele itne akenhe itelaretyakenhe-arle nthakenhe-arle the ileme. Kele itne akwetethe awerlte-anemele itne akenhe uyarne itelarerrirreme.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Arrule anthurre angkentye Ngkarte-kenhe awemele ilerle-apentye akngerre Isaiah-ele itneke-akerte alakenhe intelhe-ileke,
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 Ayenge alakenhe angkerne tyerrtye nhenhe areye-arle akenhe akaperte martelhekenge itne anteme akaltye-arlke-irretyakenhe anteme.
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 Jesus alakenhe anteme angkeke apententye akngerre ikwerenhe areyeke, “Arrantherre akenhe ayenge alkngele areme, atyenge irlpele akangkwe-irremele. Alakenhe ikwerenge anteme arrantherre akangkentye anthurre.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Kenhe the akenhe arrekantherre arratye-arle ileme: Arrule anthurre tyerrtye areye angkentye Ngkarte-kenhe-arle awemele ilerle-apetyarte, arrpenhe areye-arlke Ngkarteke-arle arratyentye anerrirretyarte, itne kwenhe ahentye-anetyarte aretyeke iwenhe-arle arrantherre areme. Kele itne akenhe uyerreke-arle, aretyakenhe akwete. Itne akwele awetyeke-arlke ahentye-aneke arrantherre-arteke, itne akenhe awetyakenhe akwete-arle uyerreke.”
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Kele Jesus itneke angkeke, “Awerrirraye, tharle arrekantherre ileme angkentye merne ntange-akerte.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Tyerrtye arrpenheme areye ntange iwerreke-arle atnyeke-arteke. Itne angkentye Ngkarte-akerte awerrirreme rarle alartetye anetyenhe-akerte, kele itne akenhe itelaretyakenhe-arle. Kele arrentye-arle apetyemele itnenhene alkngwe-iletyeke.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Tyerrtye arrpenheme akenhe ntange ahelhe apwerte-apwerteke-arle atnyeke-arteke-arle. Itne angkentye renhe awemele iparrpele arnterre anthurre-arle akangkeme.
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Kenhe itne angkentye renhe awerrirreme. Kenhe ikwerenge-ntyele apeke itneke akurne akngerre-irrerirretyenhe, arrpenhe apeke itneke ahentye-anetyakenhe itne-arle angkentye Ngkarte-kenheke akangkwe-irrerlenge, kenhe itne akenhe Ngkarte ikwere iparrpe alkngwirrewarrerlenge, ikwere-ketye untyeme-irrerirremele.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Tyerrtye arrpenheme areye ntange-arteke nhenge ahelhe lyeke akngerre-akerteke-arle atnyeke. Angkentye yanhe renhe awemele akangkwe-irremele akweke ware. Kenhe itne imerte itirrewarremele arne iwenhe-iwenhe apeke ahelhe nhenhe-arenyeke. Kele yanhe areyele itne angkentye Ngkarte-kenhe renhe awerrirremele, kenhe itne akenhe angkentye renhe lterrke atnyenewarretyakenhe-arle, arrpenhe itnenhe akaltyele-anthetyakenhe Ngkarte-akerte.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Kenhe tyerrtye arrpenheme yanhe areye itne ahelhe ulpmerre yanhe areye-arteke, itne yanhe areye apele angkentye Ngkarte-kenhe renhe awerrirremele, arratye rarle itne awemele renhe arratye itelarerrirremele anerrirreke. Kenhe yanhe iperrele itne anteme tyerrtye arrpenhe areye anteme Ngkarte-akerte akaltyele-antherrirreme. Arrpenhemele akweke ware mpwareme. Arrpenhemele akenhe akngerre-ulkere-arle mpwarerlenge. Arrpenhe areyele akenhe akngerre anthurre-arle mpwarerlenge. Tyerrtye atningke anthurre Ngkarteke akangkwe-irretyenhenge.”
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Jesus-ele anteme angkentye alengke-iwelhentye arrpenhe itneke ileke, “Ngkarte tyerrtye areyeke alartetye irrerlenge itnenhe arntarnte-aremele, alakenhe-arle anetyenhe: Artwe anyente, garden arntarnte-arentye akngerre, ntange mwerre areye iweke ahelhe rarle atyerte-ilekeke.
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Kele ingwele artwe rarle ankwe intekenge urrkapentye akngerre ikwerenhe areye-arlke, artwe anyente apetyeke, re apmereke-artweyeke ahentye-anetyakenhe, re ahelhe ikwere-werne alheke imerte anyelknge-anyelkngele annge akurne areye irrarnpelhe-ilemele iwemele. Re anteme ikwere-iperre alheke.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Ikwere iperre merne ntange akngerre amangkeke ntange areye-akerte, annge akurne itne-arlke lyapeke itnekenge imerte akngerre anthurre lyapemele.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Nhenge urrkapentye akngerre areyele aremele itne alartetye itne-kenheke alakenhe angkeke, ‘Alartetye-aye! Nthenhe-ngentyele-ame arne akurne nhenhe areye lyapeke? Unte itelareme, unte kwenhe ntange mwerre areye-ante-arle ngkerneke.’
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 “Re akenhe angkirtnerlenge, ‘Arrangkwe, tharle annge akurne ngkernetyakenhe-arle, artwe atyenge ahentye-anetyakenhenge apeke anyelknge-anyelkngele apetyemele annge akurne areye iweke.’
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 “Re angkirtnerlenge, ‘Kele impaye! Arne akurne areye tyerretyale arne mwerre-arlke anteme tyerreme-ketyenge-arlke.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Apurte lyapetyeke impaye, kele ikwerenge-ntyele, ntange itne mpenge anteme irremele. The anteme ileme ntange inemele akentye akngerre areye uthnemele arrekwele akurne areye apurtelhe-iletyeke inemele urele itetyeke. Ntange mwerre arrpenhe areye imerte arrernemele apmereke merne ntangeke.’ Alakenhe-arle anetyenhe arlte ingkerne nhakwenge.” Alakenhe-arle Jesus-ele itneke ileke.
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Jesus-ele anteme angkentye alengke-iwelhentye arrpenhe itneke ileke, alakenhe, “Ngkarte tyerrtye areyeke alartetye irrerlenge itnenhe arntarnte-aremele, alakenhe-arle anetyenhe. Artwe garden arntarnte-arentye akngerrele annge mustard anyente inemele ahelheke ngkernemele renhe arteke.
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Annge re akenhe akweke anthurre-arle, arrpenhe ingkirrekenge akweke-ulkere. Kele amangkemele akenhe ulye akngerre anthurre anentye akngerre-arle, arne arrpenhe areyenge akngerre-ulkere. Arne ikwerenge akenhe thipe areye apetyemele untye itnekenhe mpwaremele aneme.” Alakenhe-arle Jesus-ele itneke ileke.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Jesus-ele anteme angkentye alengke-iwelhentye arrpenhe itneke ileke, alakenhe, “Ngkarte tyerrtye areyeke alartetye irrerlenge itnenhe arntarnte-aremele, alakenhe-arle anetyenhe. Nhenge arelhe anyentele merne arlware-ilentye akngerre akweke arrerneme ulpmerre akngerreke-arleke anyentelhe-ilemele itetyeke. Kele nhenge re anteme arlware-ilentye akngerre akwekele merne renhe arlware-ileme.”
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Yewe, Jesus-ele tyerrtye areyeke angkentye alengke-iwentye alakenhe ilemele, itnenhe akngarte-iweke. Rarle angkentye arrpenhe-arteke iletyakenhe-arle.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 Re alakenhe angkemele, angkentye Ngkarte-kenhe awemele ilerle-apentye akngerre anyentele arrule anthurre ileke, arratye-arle aneke. Angkentye alakenhe:
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Kele Jesus-ele areye impemele alheke imerte apmere kwene-werne irrpenhemele. Kele apententye akngerre ikwerenhe areye apetyemele ikwere alakenhe angkeke, “Anwerneke angkaye, angkentye arne akurne areye-akerte arratye-ilemele.”
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Kele Jesus angkeke, “Ayenge, Alere alkere-arenye apmere ahelhe nhenhele-arle akweke inteke, annge mwerre-arle iweke re-arteke-arle.
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Apmere ahelhe anteke akenhe ahelhe-arle atyerte-ileme-arteke-arle. Kele tyerrtye Ngkarte-arle alartetye irremele atnyeneke akenhe annge mwerre areye-arteke-arle. Kele tyerrtye Satan-ele-arle atnyeneme areye akenhe annge akurne areye-arle arrentye-kenhe areye-arteke.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 — ausente —
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 — ausente —
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 Urreke, arrantherre itelareme the, Alere alkere-arenye apmere ahelhe nhenhele-arle akweke inteke, utnenge alkere-arenye atyinhe areye yernetyenhe, itne anteme tyerrtye arne akurne areye mpwarentye akngerre areye apurtelhe-iletyeke alheme, tyerrtye nhenge areye-arlke arrpenhe areye-arle uterneme akurne mpwaretyeke.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Itne itnenhe apurtelhe-ilekarle-iperre ure akngerreke iweme amperle-arle-anemeke, itne anteme akwetethe artnerlte-anetyenhe rlkerte akngerre-akerte, uyarne itirremele.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Kenhe Ngkartele kele tyerrtye ikwerenhe areye apmere mwerre akngerrele-arle atnyeneme, itne anteme pwarrtyetyenhe uterne-arteke. Ye, arrantherre apeke akaltye-irretyeke ahentye-aneme, mwantyele anteme awe nthakenhe-arle ayenge arrekantherre angkeme.”
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 Jesus-ele anteme angkentye alengke-iwelhentye arrpenhe itneke ileke, alakenhe, “Ngkarte tyerrtye areyeke alartetye irrerlenge itnenhe arntarnte-aremele, alakenhe-arle anetyenhe. Arne mwerre akngerre arrpenhe areye mane akngerreke ipertele artelherlte-aneme ahelhe kwenele. Artwe arrpenhe akutne-arle anekele apetyemele tnyemele renhe areke, areke-arle iperre anteme re akangkeke imerte ahelhele artirtnemele alpemele arne ingkirreke anthurre ikwerenhe areye maneke antheke. Kele mane atningke-akertele anteme re alpemele ahelhe renhe pay-eme-ileke arne mwerre nhenge areye-akerte arrpenhele-arle arteke.”
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 Jesus-ele anteme angkentye alengke-iwelhentye arrpenhe ileke, alakenhe, “Ngkarte tyerrtye areyeke alartetye irrerlenge itnenhe arntarnte-aremele, alakenhe-arle anetyenhe: Artwe apwerte impene inenhe-inenhe apmere arrpe-anenhe-werne alherle-aneme apwerte mwerre akngerre anthurreke aremele pay-eme-iletyeke.
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Re anteme apwerte impene anthurre areke arrpenhe areyenge mwerre akngerre-ulkere artwe arrpenheke-arleke. Re alpemele arne ingkirreke anthurre ikwerenhe areye maneke antheke, mane ikwerele anteme re apwerte impene renhe pay-eme-ileke.”
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 Jesus-ele anteme angkentye alengke-iwelhentye arrpenhe itneke ileke, alakenhe “Ngkarte tyerrtye areyeke alartetye irrerlenge itnenhe arntarnte-aremele, alakenhe-arle anetyenhe: Arrantherre itelareme, artwe areyele net iweme kwatye iperte akngerreke kere kwatye-arenye arrpe-anenhe inetyeke.
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 Kele itne tyarre-inemele kwatye alayenge-ntyele kele imerte kwatye iterele anemele akngakerle-anemele mwerre areye imerte tyampite-ke arrernemele imerte akurne areye iwemele.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 Alakenhe-arle anetyenhe urreke nhenge ahelhe uthene alkere uthene uyerrerlenge. Yanhenge anteme utnenge alkere-arenye areye alhetyenhe akurne areye uthene mwerre areye apurte anerlte-anerlenge. Itne imerte tyerrtye akurne mpwarentye akngerre areye anyentelhe-ilemele,
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 itnenhe imerte ure akngerreke iwemele, itne anteme yanhele akwete-ante anerlte-aneme rlkerte-akerte artnerlte-anemele, uyarne itirremele.”
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 Jesus-ele anteme apententye akngerre ikwerenhe areye apayuthneke, “Arrantherre apeke angkentye nhenhe areye arratye itelarerrirreme?”
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Re anteme angkeke, “Yewe, arrantherre arratye-arle akaltye-irreke angkentye Ngkarte-kenheke, nhenge Rarle alartetye irremele tyerrtye itnenhe arntarnte-areme-akerte. Arrantherre angkentye atherreke akaltye, angkentye lyetenyeke uthene arrulenyeke uthene, arrantherre itelareme angkentye atherre nhenge tharle arrekantherre ileke, nhenge Ngkartele Moses-eke-arlke-arle ileke. Arrantherre itelareme artwe anyentele arne mwerre areye atnyenentye akngerre arne box kwenele apmere ikwerenhele arne angkweye uthene lyetenye-arlke apurte. Re akenhe ahentye arne angkweye uthene lyetenye utheneke-arlke. Alakenhenge anteme arrantherre atyengenge akaltye-irreke angkentye atherre atnyenetyeke, atherre anteye lyetenye uthene arrulenye uthene.”
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 — ausente —
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 — ausente —
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Re alere-arle artwe apmere artentye akngerre nhenge-kenhe, meye ikwerenhe akenhe Mary-arle, kele ikwere atyeye areye akenhe James, Joseph, Simon, Judas uthene nhenhele aneme.
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ikwerenhe marle atyeye areye-arlke-arle nhenhele aneme. Kele, nthakenhe anteme re alakenhe ilyenpenye-irreke?”
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Itne-arle itirrewarretyakenhe-arle aneke rarle arne iwenhe apeke renhe ngangkerele mpwaretyeke, itne anteme ikwere awelhetyakenhe aneke.
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Kele apmere yanhe ikwerele Jesus-ele ngangkerele mpwaretyakenhe aneke tyerrtye atningkeke, itne-arle itirrewarrekenge rarle uyarne mpwaremeke-athene, kele re urrpetye-arrpe ware-arle angkwerre-iweke.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.