Mateus 5
I 'utz laj tzij re i dios (ACR-ACC) vs NAA
1 I Jesus, are xe ril je uqʼuial winak je teren chirij, xel bi chuwi jun jyub, y xcubi chila. Niʼpa i que tijin qui nawic che u tzij xqui mol quib ruʼ.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Teʼuri xu jek qui nawsaxic ruʼ i tzij-i:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 —ʼUtz que ique chi quetaʼam ʼo rajwaxic piqui cʼux chuwach i Dios, man que oc na ʼuri pa cu ʼat wi tzij i Dios.
3 — Bem-aventurados
4 ʼUtz que ique chi que bisonic, man i Dios cu cubsaj ni qui cʼux.
4 — Bem-aventurados
5 ʼUtz que ique chi ʼo u nimal qui cʼux, man ca yaʼ ni jyub taʼaj chique chi u sujum i Dios.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 ʼUtz que ique chi lic quiqui rayij u ʼanic wach tak craj i Dios, man ire lic que u to chu ʼonquil.
6 — Bem-aventurados
7 ʼUtz que ique chi quewi ʼo i cʼaxnabal qui cʼux, man i Dios xak cʼax que u na ni ique.
7 — Bem-aventurados
8 ʼUtz que ique chi chʼam i piqui cʼux, man ique quiquil nu wach i Dios.
8 — Bem-aventurados
9 ʼUtz que ique chi que qui chomarsaj i que chʼoʼojinic, man “je wacʼal” cu bij na ʼuri i Dios chique.
9 — Bem-aventurados
10 ʼUtz que ique chi caʼani cʼax chique xa rumal u ʼanic wach craj i Dios chique, man que oc na ʼuri pa cu ʼat wi tzij ire.
10 — Bem-aventurados
11 ʼUtz iwe yix we cʼax que chʼaw ni winak chiwe xa wumal yin. ʼUtz iwe yix we quix qui yoʼya, xak we quiqui bij i mentir chiwij xa rumal quix terej chwij.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Mix bisonic, xa chix quicotok, man qui rikbej ʼuri jun nim laj sipon chila chicaj. Cha cʼun chi cʼux, xak queje xqui ʼan li winak ile chique i ajbil u tzij i Dios ujer.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Yix ʼut lic qui rik i chac chique i winak waral chuwach i jyub taʼaj; ix pacha i atzʼam chi lic cu rik u chac chique. Xui-ri, i atzʼam, we xsach u jelal, ¿wach ʼuri u yijbaxic chic u jelal ca ʼanic? N-taj. Ile n-cu rik ta chic u chac; xa ca cʼak bic; toʼ ca wachʼalbex chic cumal i winak.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Yix ix pacha u tzunbal ʼaʼ waral chuwach i jyub taʼaj. Iwilom ʼut wach oʼonom jun tinimit we ʼo tzam jyub; lic ʼalaj, n-ruwam ta rib.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Xak iwetaʼam, we jun cu tzij jun cantil, n-que u mina ta chuxeʼ jun cajon; n-ʼus taj we cruwaj. Are i cu ʼano, cu ya ʼan chicaj paja, man conojel que tzun na rumal.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Xak queje chi ʼana yix, chi ix pacha u tzunbal ʼaʼ waral chuwach i jyub taʼaj, chi ya che i tzunbal ca ʼe chiquiwach i winak. Queje ile quiquil na wach tak i ʼutz qui ʼano. Rumal ʼuri, quiqui coj u ʼij i Kajaw yix chila chicaj.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Mi chʼob yix mok col in sacha u wach i ʼatbal tzij tzʼibtal can rumal i mam Moises ujer; mi tene ile, xak mi tene i qui cʼutunic can i ujer ajbil u tzij i Dios. Yin n-in ta aj sachol re ile. Xa in aj ʼanol re i usucʼ i tzij-le chiwach yix.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Katzij iri: tzʼakat cʼo i caj, i jyub taʼaj, n-ca sachsax ti u wach i ujer ʼatbal tzij, mi ta jubiʼ, mi ta jun tzʼib, mi ta pichʼ che jun ral tzʼib. Ile cu chʼij na cʼa ca qʼuis ni ronojel u ʼanic pacha u chʼobom i Dios chi ca ʼani na.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 N-ca sachsax taj; rumal-i, ʼo u chac qui ʼan na pacha i cu bij ronojel i ʼatbal tzij. We ʼo jun n-xcojon ta che i ral cu jupaj tzij pichʼ re i ʼatbal tzij, xak we xu cʼut ʼuri chique i winak queje quiqui ʼan ile, ire ʼut xa pichʼ queʼelok chiquiwach conojel i juban pa cu ʼat wi tzij i Dios. Xui-ri, we jun xcojon che i mer usucʼ i ʼatbal tzij, xak xu cʼut ʼuri chique i juban chic, ire ʼuri lic nim queʼel na, pa cu ʼat wi tzij i Dios.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Lic quin bij chiwe, ʼo u chac chix cojon na che ronojel pacha u bim can i Dios; ʼo u chac mas ʼutz u ʼanic chi ʼana ni yix chiquiwach i je tijonel re i ʼatbal tzij; xak mas ʼutz u ʼanic chi ʼana na chiquiwach i aj Fariséo. We n-qui ʼan taj, n-quix oc ta puʼab i Dios.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 I tom yix i ʼatbal tzij bital chique iwatit imam ujer. “Mix camsanic,” bital chique, “man pachin jun ca camsanic, caʼat ni tzij ʼuri puwi,” xbix chique.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: pachin jun xa ca pe roywal che jun rachalal, xak ire caʼat ni tzij puwi. Xak pachin jun cu yoʼya i rachalal, ca yaʼ ni ire chiquiwach i nim laj nucʼbal tʼisbal. Xak we ʼo jun cu bij mal laj tzij che i rachalal, chu ʼana cwent ʼuri che rib, mok xa ca ʼe pa ʼaʼ rumal.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Rumal-i, we yet a cʼamom li jun a sipon col a ya chuwach i Dios, teʼuri we ca cʼun pa cʼux chi ʼo jun awachalal cu chʼobo ʼo a mac che,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 cha canaj can ʼuri a sipon chila chuwach i altar, y jat ruʼ awachalal. Chi chomaj iwib chiwach. Teʼuri chat tzalij chic y cha jacha a sipon chuwach i Dios.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 We ʼo jun u cojom a mac, y craj cat u cʼam bi chuwach i ʼatbal tzij, chi chomaj iwib chiwach pa be. Queje chi ʼana ile, man ire n-cat u ya ta chuwach i ʼatbal tzij. Man i ʼatbal tzij cat u jach na piquiʼab i policía; teʼuri i policía cat u tzʼapij pa cárcel.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Katzij iri: n-cat el ta lok, cʼa ca toj ni ronojel a mult. (Rumal-i, weʼ chi chomaj iwib chiwach.)
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 I tom yix wach cu bij i ʼatbal tzij re i mam Moises: “Ma kajsaj a ʼij ruʼ jun ixok, we n-awixokil taj,” cu bij.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: we ʼo jun lic cu takej jun ixok, man cu rayij u wach, xeʼel ʼuri pu cʼux xak jun ruʼ pacha i xmacun ruʼ.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Rumal-i, quin bij i tzij-i chiwe: we yet toʼ ca takej jun ixok y toʼ ca rayij u wach, mejor chawesaj a baʼwach y cha cʼaka bic Mas ʼutz queʼelok we xa are a baʼwach ca sacho, chuwach i ronojel a chʼacul ca ʼe pa ʼaʼ.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 We xak are a ʼab wikabim ca ʼanaw chawe cat macunic, cha cʼatzij y cha cʼaka bic. ʼUtz queʼelok we xa are a ʼab ca sacho, chuwach i ronojel a chʼacul ca ʼe pa ʼaʼ.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Xak i tom yix iri chi ca bixic: “Jun we cu jach can i rixokil, ʼo u chac cu tzʼibaj jun wuj, cu ya che i rixokil, re i jachbal quib.” ca bixic.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: jun, we cu jach can i rixokil, i ixok, we n-tu mac u ʼanom ruʼ jun chic achi, n-ʼus ta xu ʼan ʼuri i rachijil che. Queʼel ʼuri xa are u mac i rachijil che, we i ixok xcʼuli ruʼ jun chic achi; i u mac i ixok ʼo ʼuri chukul i achi chi jachawnak bic. Xak we ʼo jun achi ca cʼuli ruʼ jun ixok chi jachtal bi rumal i rachijil, i achi-le xak ca macun ʼuri chuwach i Dios.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Xak i tom yix iri chi bital chique iwatit imam ujer: “ʼO u chac ca ʼan na pacha a sujum che jun winak, we a cuxtam u bi i Kajwal puwi a tzij-le.” (Queje ile tzʼibtal canok.)
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: n-ʼus taj qui cuxtaj u bi i Dios puwi i tzij che jun winak. Xak mi cuxtaj u bi i caj, man are u qʼuijibal i Dios, pa cu ʼat wi tzij.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Xak mi cuxtaj u bi i ulew, man are pa cu ya wi i rakan. Xak mi cuxtaj u bi i tinimit Jerusalen, man are u tinimit i Dios chi ka nim laj ʼAtol Tzij.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Xak mi cuxtaj u bi i jolom, man n-quix tiqui ta chu yijbaxic wach ca tzun jun ral ʼis re i wi, we ʼek ʼo we sak quiwaj che.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Xui chi bij “are”; o we n-are taj, chi bij “n-are taj”. We ʼo mas tzij qui bij puwi ile, xa ruʼ itzel petnak wi.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Xak i tom yix chi i ujer ʼatbal tzij cu bij: “We ʼo jun u puchʼum a baʼwach yet, xak ca puchʼ ni jun u baʼwach ire ʼuri; xak we u bokom jun a wawe, xak ire ca bok ni jun u ware ʼuri.” Queje ile cu bij i u ʼatbal tzij i mam Moises.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: mi tzalij u wach che, wach cu ʼan chiwe. Are i chi ʼana, we ʼo jun cat u chʼay che juperaj a palaj, cha ya i juperaj chic che.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 We ʼo jun ca ʼe pa ʼatbal tzij, man craj cu maj a camix, cha ya na ʼuri che, xak cha ya bi a chaquet che.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 We ʼo jun coʼon pen chawe ca cʼam bi jun rekan pa jun kilómetro, yet ja ya che cʼa pa queb kilómetro.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 We ʼo tak ca tzʼonox chawe, cha ya wach i ca tzʼonoxic. Y we ʼo i ca chiʼmax chawe, cha ya wach i rajwaxic.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 I tom yix i tzij-i chi ca bixic: “Cʼax cha na i cʼax cat nawic,” quiqui bij, “xak tzel chawila i tzel cat ilawic,” quiqui bij.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: cʼax che i na i je aj chʼoʼoj chiwij; chi tzʼonoj i ʼutz piquiwi i que tzʼonow mal piwi yix; chi ʼana ʼutz chique i tzel quix ilawic; chi tzʼonoj che i Dios piquiwi niʼpa i quix qui yoʼya, xak piquiwi niʼpa i cʼax que chʼaw chiwe.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Queje ile, quix ʼel na lic ix racʼal i Kajaw yix chila chicaj. Ire ʼut cu ʼan che i ʼij cu tzunsaj piquiwi i je mal, xak jun ruʼ pacha cu ʼan chique i je ʼutz. Xak cu tak li jab piquiwi i je ʼutz, xak piquiwi i je mal.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Yix ʼut, we xui cʼax que i na ique chi xak cʼax quix qui na yix, n-ta qui chʼac na ʼuri ruʼ i Dios. Xak i je mal laj tak aj alcawal queje quiqui ʼan ile.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Yix, we xui chique iwamig qui ya rutzil qui wach, ¿pa ʼutz wi ʼuri ile? Xak queje quiqui ʼan i winak chi n-quetaʼam tu wach i Dios.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Yix, chom ix ʼolok, ronojel niʼpa i qui ʼano, xak jun ruʼ pacha cu ʼan i Kajaw chi ʼo chicaj, chi lic n-ta cʼax che ronojel niʼpa i cu ʼano.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.