Mateus 5
I 'utz laj tzij re i dios (ACR-ACC) vs AAI
1 I Jesus, are xe ril je uqʼuial winak je teren chirij, xel bi chuwi jun jyub, y xcubi chila. Niʼpa i que tijin qui nawic che u tzij xqui mol quib ruʼ.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Teʼuri xu jek qui nawsaxic ruʼ i tzij-i:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 —ʼUtz que ique chi quetaʼam ʼo rajwaxic piqui cʼux chuwach i Dios, man que oc na ʼuri pa cu ʼat wi tzij i Dios.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 ʼUtz que ique chi que bisonic, man i Dios cu cubsaj ni qui cʼux.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 ʼUtz que ique chi ʼo u nimal qui cʼux, man ca yaʼ ni jyub taʼaj chique chi u sujum i Dios.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 ʼUtz que ique chi lic quiqui rayij u ʼanic wach tak craj i Dios, man ire lic que u to chu ʼonquil.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 ʼUtz que ique chi quewi ʼo i cʼaxnabal qui cʼux, man i Dios xak cʼax que u na ni ique.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 ʼUtz que ique chi chʼam i piqui cʼux, man ique quiquil nu wach i Dios.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 ʼUtz que ique chi que qui chomarsaj i que chʼoʼojinic, man “je wacʼal” cu bij na ʼuri i Dios chique.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 ʼUtz que ique chi caʼani cʼax chique xa rumal u ʼanic wach craj i Dios chique, man que oc na ʼuri pa cu ʼat wi tzij ire.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 ʼUtz iwe yix we cʼax que chʼaw ni winak chiwe xa wumal yin. ʼUtz iwe yix we quix qui yoʼya, xak we quiqui bij i mentir chiwij xa rumal quix terej chwij.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Mix bisonic, xa chix quicotok, man qui rikbej ʼuri jun nim laj sipon chila chicaj. Cha cʼun chi cʼux, xak queje xqui ʼan li winak ile chique i ajbil u tzij i Dios ujer.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Yix ʼut lic qui rik i chac chique i winak waral chuwach i jyub taʼaj; ix pacha i atzʼam chi lic cu rik u chac chique. Xui-ri, i atzʼam, we xsach u jelal, ¿wach ʼuri u yijbaxic chic u jelal ca ʼanic? N-taj. Ile n-cu rik ta chic u chac; xa ca cʼak bic; toʼ ca wachʼalbex chic cumal i winak.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Yix ix pacha u tzunbal ʼaʼ waral chuwach i jyub taʼaj. Iwilom ʼut wach oʼonom jun tinimit we ʼo tzam jyub; lic ʼalaj, n-ruwam ta rib.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Xak iwetaʼam, we jun cu tzij jun cantil, n-que u mina ta chuxeʼ jun cajon; n-ʼus taj we cruwaj. Are i cu ʼano, cu ya ʼan chicaj paja, man conojel que tzun na rumal.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Xak queje chi ʼana yix, chi ix pacha u tzunbal ʼaʼ waral chuwach i jyub taʼaj, chi ya che i tzunbal ca ʼe chiquiwach i winak. Queje ile quiquil na wach tak i ʼutz qui ʼano. Rumal ʼuri, quiqui coj u ʼij i Kajaw yix chila chicaj.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Mi chʼob yix mok col in sacha u wach i ʼatbal tzij tzʼibtal can rumal i mam Moises ujer; mi tene ile, xak mi tene i qui cʼutunic can i ujer ajbil u tzij i Dios. Yin n-in ta aj sachol re ile. Xa in aj ʼanol re i usucʼ i tzij-le chiwach yix.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Katzij iri: tzʼakat cʼo i caj, i jyub taʼaj, n-ca sachsax ti u wach i ujer ʼatbal tzij, mi ta jubiʼ, mi ta jun tzʼib, mi ta pichʼ che jun ral tzʼib. Ile cu chʼij na cʼa ca qʼuis ni ronojel u ʼanic pacha u chʼobom i Dios chi ca ʼani na.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 N-ca sachsax taj; rumal-i, ʼo u chac qui ʼan na pacha i cu bij ronojel i ʼatbal tzij. We ʼo jun n-xcojon ta che i ral cu jupaj tzij pichʼ re i ʼatbal tzij, xak we xu cʼut ʼuri chique i winak queje quiqui ʼan ile, ire ʼut xa pichʼ queʼelok chiquiwach conojel i juban pa cu ʼat wi tzij i Dios. Xui-ri, we jun xcojon che i mer usucʼ i ʼatbal tzij, xak xu cʼut ʼuri chique i juban chic, ire ʼuri lic nim queʼel na, pa cu ʼat wi tzij i Dios.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Lic quin bij chiwe, ʼo u chac chix cojon na che ronojel pacha u bim can i Dios; ʼo u chac mas ʼutz u ʼanic chi ʼana ni yix chiquiwach i je tijonel re i ʼatbal tzij; xak mas ʼutz u ʼanic chi ʼana na chiquiwach i aj Fariséo. We n-qui ʼan taj, n-quix oc ta puʼab i Dios.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 I tom yix i ʼatbal tzij bital chique iwatit imam ujer. “Mix camsanic,” bital chique, “man pachin jun ca camsanic, caʼat ni tzij ʼuri puwi,” xbix chique.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: pachin jun xa ca pe roywal che jun rachalal, xak ire caʼat ni tzij puwi. Xak pachin jun cu yoʼya i rachalal, ca yaʼ ni ire chiquiwach i nim laj nucʼbal tʼisbal. Xak we ʼo jun cu bij mal laj tzij che i rachalal, chu ʼana cwent ʼuri che rib, mok xa ca ʼe pa ʼaʼ rumal.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Rumal-i, we yet a cʼamom li jun a sipon col a ya chuwach i Dios, teʼuri we ca cʼun pa cʼux chi ʼo jun awachalal cu chʼobo ʼo a mac che,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 cha canaj can ʼuri a sipon chila chuwach i altar, y jat ruʼ awachalal. Chi chomaj iwib chiwach. Teʼuri chat tzalij chic y cha jacha a sipon chuwach i Dios.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 We ʼo jun u cojom a mac, y craj cat u cʼam bi chuwach i ʼatbal tzij, chi chomaj iwib chiwach pa be. Queje chi ʼana ile, man ire n-cat u ya ta chuwach i ʼatbal tzij. Man i ʼatbal tzij cat u jach na piquiʼab i policía; teʼuri i policía cat u tzʼapij pa cárcel.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Katzij iri: n-cat el ta lok, cʼa ca toj ni ronojel a mult. (Rumal-i, weʼ chi chomaj iwib chiwach.)
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 I tom yix wach cu bij i ʼatbal tzij re i mam Moises: “Ma kajsaj a ʼij ruʼ jun ixok, we n-awixokil taj,” cu bij.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: we ʼo jun lic cu takej jun ixok, man cu rayij u wach, xeʼel ʼuri pu cʼux xak jun ruʼ pacha i xmacun ruʼ.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Rumal-i, quin bij i tzij-i chiwe: we yet toʼ ca takej jun ixok y toʼ ca rayij u wach, mejor chawesaj a baʼwach y cha cʼaka bic Mas ʼutz queʼelok we xa are a baʼwach ca sacho, chuwach i ronojel a chʼacul ca ʼe pa ʼaʼ.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 We xak are a ʼab wikabim ca ʼanaw chawe cat macunic, cha cʼatzij y cha cʼaka bic. ʼUtz queʼelok we xa are a ʼab ca sacho, chuwach i ronojel a chʼacul ca ʼe pa ʼaʼ.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Xak i tom yix iri chi ca bixic: “Jun we cu jach can i rixokil, ʼo u chac cu tzʼibaj jun wuj, cu ya che i rixokil, re i jachbal quib.” ca bixic.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: jun, we cu jach can i rixokil, i ixok, we n-tu mac u ʼanom ruʼ jun chic achi, n-ʼus ta xu ʼan ʼuri i rachijil che. Queʼel ʼuri xa are u mac i rachijil che, we i ixok xcʼuli ruʼ jun chic achi; i u mac i ixok ʼo ʼuri chukul i achi chi jachawnak bic. Xak we ʼo jun achi ca cʼuli ruʼ jun ixok chi jachtal bi rumal i rachijil, i achi-le xak ca macun ʼuri chuwach i Dios.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Xak i tom yix iri chi bital chique iwatit imam ujer: “ʼO u chac ca ʼan na pacha a sujum che jun winak, we a cuxtam u bi i Kajwal puwi a tzij-le.” (Queje ile tzʼibtal canok.)
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: n-ʼus taj qui cuxtaj u bi i Dios puwi i tzij che jun winak. Xak mi cuxtaj u bi i caj, man are u qʼuijibal i Dios, pa cu ʼat wi tzij.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Xak mi cuxtaj u bi i ulew, man are pa cu ya wi i rakan. Xak mi cuxtaj u bi i tinimit Jerusalen, man are u tinimit i Dios chi ka nim laj ʼAtol Tzij.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Xak mi cuxtaj u bi i jolom, man n-quix tiqui ta chu yijbaxic wach ca tzun jun ral ʼis re i wi, we ʼek ʼo we sak quiwaj che.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Xui chi bij “are”; o we n-are taj, chi bij “n-are taj”. We ʼo mas tzij qui bij puwi ile, xa ruʼ itzel petnak wi.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Xak i tom yix chi i ujer ʼatbal tzij cu bij: “We ʼo jun u puchʼum a baʼwach yet, xak ca puchʼ ni jun u baʼwach ire ʼuri; xak we u bokom jun a wawe, xak ire ca bok ni jun u ware ʼuri.” Queje ile cu bij i u ʼatbal tzij i mam Moises.
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: mi tzalij u wach che, wach cu ʼan chiwe. Are i chi ʼana, we ʼo jun cat u chʼay che juperaj a palaj, cha ya i juperaj chic che.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 We ʼo jun ca ʼe pa ʼatbal tzij, man craj cu maj a camix, cha ya na ʼuri che, xak cha ya bi a chaquet che.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 We ʼo jun coʼon pen chawe ca cʼam bi jun rekan pa jun kilómetro, yet ja ya che cʼa pa queb kilómetro.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 We ʼo tak ca tzʼonox chawe, cha ya wach i ca tzʼonoxic. Y we ʼo i ca chiʼmax chawe, cha ya wach i rajwaxic.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 I tom yix i tzij-i chi ca bixic: “Cʼax cha na i cʼax cat nawic,” quiqui bij, “xak tzel chawila i tzel cat ilawic,” quiqui bij.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Xui-ri, yin quin bij ni usucʼ chiwe: cʼax che i na i je aj chʼoʼoj chiwij; chi tzʼonoj i ʼutz piquiwi i que tzʼonow mal piwi yix; chi ʼana ʼutz chique i tzel quix ilawic; chi tzʼonoj che i Dios piquiwi niʼpa i quix qui yoʼya, xak piquiwi niʼpa i cʼax que chʼaw chiwe.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Queje ile, quix ʼel na lic ix racʼal i Kajaw yix chila chicaj. Ire ʼut cu ʼan che i ʼij cu tzunsaj piquiwi i je mal, xak jun ruʼ pacha cu ʼan chique i je ʼutz. Xak cu tak li jab piquiwi i je ʼutz, xak piquiwi i je mal.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Yix ʼut, we xui cʼax que i na ique chi xak cʼax quix qui na yix, n-ta qui chʼac na ʼuri ruʼ i Dios. Xak i je mal laj tak aj alcawal queje quiqui ʼan ile.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Yix, we xui chique iwamig qui ya rutzil qui wach, ¿pa ʼutz wi ʼuri ile? Xak queje quiqui ʼan i winak chi n-quetaʼam tu wach i Dios.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Yix, chom ix ʼolok, ronojel niʼpa i qui ʼano, xak jun ruʼ pacha cu ʼan i Kajaw chi ʼo chicaj, chi lic n-ta cʼax che ronojel niʼpa i cu ʼano.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.