Mateus 26

Xtiʼidzaʼ Diuzi (ZPCNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Cati beyudyi una Jesús canaꞌ, naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ benꞌ quienëꞌ:
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 ―Como banezile, ichopa dzazi idyin gaꞌalaꞌ lani pascua. Naꞌ usedyin benëꞌ nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, lao naꞌa benꞌ rnabëꞌ ta udaꞌjëꞌ nëꞌëdiꞌ lëꞌë yaga cruzo. ―Canaꞌ una Jesús.
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Naꞌra caora naꞌ, beguꞌudiꞌ ja benꞌ naca xanꞌ pxuzi, len yaca los demás benꞌ rusëdi ley quie Moisés, len benꞌ rnabëꞌ quie benꞌ Israel, beguꞌudiꞌjëꞌ laliꞌa palacio quie Caifás, benꞌ naca xanꞌ pxuzi rnabëꞌra iza naꞌ.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 Naꞌ psaqueꞌjëꞌ bi huejëꞌ ta guxujëꞌ Jesús balarazi gutijëꞌ lëbëꞌ.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Canaꞌ unajëꞌ rëbijëꞌ laguedyijëꞌ:
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Naꞌra uzaꞌ Jesús lënëꞌ yaca benꞌ quiëꞌ ziojëꞌ yedyi Betania uyuꞌujëꞌ yuꞌu quie Simón, benꞌ guca yelaꞌ hueꞌ ta ruzudzoꞌ cuerpo quienëꞌ dza naꞌ.
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 Naꞌ ubigaꞌ tu nigula ga reꞌ Jesús lao mesa. Nuꞌ anëꞌ tu frasco yo alabastro yudzo aceite tzaoꞌ ta rlaꞌn z̃ixi z̃eo. Naꞌ blatonëꞌn guicho Jesús.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 Cati blëꞌë ja benꞌ quie Jesús cabëꞌ bë nigula, naꞌra bdzaꞌjëꞌ unajëꞌ rëbijëꞌ laguedyijëꞌ:
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Reyaꞌalaꞌ gutiꞌnëꞌn zacaꞌn dumi z̃e tacuenda gacalënëꞌ benꞌ yëchiꞌ.
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 Naꞌ be Jesús cabëꞌ rnajëꞌ, naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ lëjëꞌ:
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Nitaꞌcazi benꞌ yëchiꞌ ladole yugu dza. Pero nëꞌëdiꞌ, baruen bago dza bira suliaꞌ leꞌe.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Lenaꞌ blatonëꞌ aceite rlaꞌn z̃ixi z̃eo guichogaꞌ, danꞌ baruen bago dza gatiaꞌ udzeꞌjëꞌ cuerpo quiaꞌ luꞌu beló yo.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Tali rniaꞌ leꞌe, con gatitezi tzetixogueꞌ benëꞌ xtiꞌidzaꞌ Diuzi inajëꞌ cabëꞌ reꞌen Diuzi gataꞌ yelaꞌ neban quie yaca benëꞌ tuzioli, quixogueꞌrëjëꞌ cabëꞌ bë nigula niga quiaꞌ. Canaꞌ yezaꞌlaꞌadyiꞌjëꞌ cabëꞌ bënëꞌ quiaꞌ.
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Naꞌra uyo tu benꞌ quie Jesús, benꞌ lao Judas Iscariote, yegueꞌlënëꞌ ja xanꞌ pxuzi diꞌidzaꞌ.
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 Naꞌ una Judas rëbinëꞌ lëjëꞌ:
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Naꞌra rusaqueꞌ Judas nacala huenëꞌ ta usedyinnëꞌ Jesús lao naꞌa ja xanꞌ pxuzi.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Dza nëro uzu dza lani, dza rao ja benꞌ Israel yëta xtila biyuꞌun levadura, bebigaꞌ ja benꞌ quie Jesús ga zënëꞌ unajëꞌ rëbijëꞌ Jesús:
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ lëjëꞌ:
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Naꞌ bë ja benꞌ quie Jesús cabëꞌ bënëꞌ lëjëꞌ mandado. Uyojëꞌ psiñaꞌjëꞌ ta gaojëꞌ rtzeꞌ quie lani pascua.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 Cati bagula, bdyin Jesús ureꞌlënëꞌ ja chipchopa benꞌ quiëꞌ lao mesa.
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 Tu raca neyuꞌujëꞌ raojëꞌ, una Jesús rëbinëꞌ lëjëꞌ:
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 Naꞌ guquejëꞌ bayëchiꞌ gula. Naꞌ unë tu huiojëꞌ rëbijëꞌ Jesús:
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ lëjëꞌ:
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Decazide gaca quiaꞌ nëꞌëdiꞌ, bichi yugulu benëꞌ, cabëꞌ rnën lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi. Pero bayëchiꞌ gula ta zaꞌ gaca quie benꞌ usedyin nëꞌëdiꞌ lao naꞌa benꞌ rnabëꞌ. Tadyaꞌacala quienëꞌ chanꞌ biuzunëꞌ lao yedyi layu.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Naꞌ una Judas, benꞌ usedyin Jesús lao naꞌa benꞌ rnabëꞌ, rëbinëꞌ lëbëꞌ:
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Naꞌ tu raca neraojëꞌ, bëxu Jesús yëta xtila unëꞌ rëbinëꞌ Diuzi: “Diuxcaleloꞌ.” Naꞌ bz̃uz̃unëꞌn bëꞌnëꞌn ja benꞌ quiëꞌ unëꞌ rëbinëꞌ lëjëꞌ:
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Ude naꞌ, bëxunëꞌ tu copa vino nisa bedzuliꞌ, unëꞌ rëbinëꞌ Diuzi: “Diuxcaleloꞌ.” Naꞌ bëꞌnëꞌn ja benꞌ quienëꞌ unëꞌ rëbinëꞌ lëjëꞌ:
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 ca quie ren quiaꞌ. Lenaꞌ ilatogaꞌ gatiaꞌ cuenda yegaꞌntzaꞌolë Diuzi leꞌe tacubi, lëscanꞌ cuenda gataꞌ yelaꞌ hueziꞌz̃e quie yaca benꞌ zë.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Pero rniaꞌ leꞌe, bira yoꞌogaꞌ vino nisa bedzuliꞌ tatula. Hasta que idyin dza zulële nëꞌëdiꞌ ga rnabëꞌ Xuzaꞌ Diuzi, naꞌtera yoꞌogaꞌ tacubi tatula.
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Naꞌ ude beyudyi bilajëꞌ tu himno, uzaꞌjëꞌ ziojëꞌ yaꞌa Olivos.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ ja benꞌ quienëꞌ:
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Pero iyudyi guti ja benëꞌ nëꞌëdiꞌ, huebanaꞌ tatula, huabialaohuaꞌ laole tziole estado Galilea.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Naꞌra una Pedro rëbinëꞌ Jesús:
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ Pedro:
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Naꞌ una Pedro rëbinëꞌ Jesús:
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Naꞌra bdyinlë Jesús ja benꞌ quienëꞌ ga lao Getsemaní, naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ lëjëꞌ:
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 Naꞌ uquiëꞌ Jesús Pedro len chopa z̃iꞌi Zebedeo, udyialaorajëꞌ ilëꞌëtiꞌ ga uzulao guque Jesús bayëchiꞌ gula.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ lëjëꞌ:
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Naꞌra udyialaoranëꞌ ilëꞌëtiꞌ gutanëꞌ guzu ruꞌala layu, bëꞌlënëꞌ Diuzi diꞌidzaꞌ unëꞌ rëbinëꞌ Diuzi:
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Naꞌ zezaꞌnëꞌ bedyinnëꞌ ga nitaꞌ ja benꞌ quienëꞌ. Cati blëꞌënëꞌ arasijëꞌ, naꞌra unëꞌ rëbinëꞌ Pedro:
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Bigasile. Ulehueꞌlë Diuzi diꞌidzaꞌ tacuenda bihue xanꞌ taxiꞌibiꞌ leꞌe gan huele xquia ca tazëdi gula bazaꞌ quiele. Tali reꞌenle huelële nëꞌëdiꞌ tuz̃e, pero nerdzioguele fuerza quie Diuzi ta huele cabëꞌ reꞌenle huele.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Naꞌ taorupe zio Jesús yegueꞌlënëꞌ Diuzi diꞌidzaꞌ unëꞌ caniga:
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 Naꞌra zezaꞌnëꞌ bedyinnëꞌ tatula ga nitaꞌ ja benꞌ quienëꞌ, pero nerasijëꞌ, danꞌ lega yuꞌu bichi gala laojëꞌ.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Naꞌ psannëꞌ lëjëꞌ zioguëꞌ taoyune lasa yegueꞌlënëꞌ Diuzi diꞌidzaꞌ. Unëꞌ rëbinëꞌ Diuzi cabëꞌ unëꞌ taorupe.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Naꞌra zezaꞌnëꞌ tatula bedyinnëꞌ ga nitaꞌ ja benꞌ quienëꞌ. Naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ lëjëꞌ:
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 Ulechasa, tzioro. Bazaꞌ benꞌ usedyin nëꞌëdiꞌ lao naꞌa benꞌ rnabëꞌ.
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Naꞌ nezë Jesús ruꞌenëꞌ diꞌidzaꞌ cati bdyin Judas, benꞌ naca benꞌ quienëꞌ lao chipchopajëꞌ. Bdyinlënëꞌ ja benꞌ zë nuꞌajëꞌ macheta, nuꞌajëꞌ yaga. Bdyinjëꞌ useꞌelaꞌ ja xanꞌ pxuzi len ja benꞌ rnabëꞌ lëjëꞌ.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Naꞌ Judas, benꞌ usedyin Jesús lao naꞌajëꞌ, begaꞌnlënëꞌ lëjëꞌ diꞌidzaꞌ dza naꞌ caora gudyinëꞌ lëjëꞌ cani:
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 Naꞌ ubigaꞌ Judas ga zë Jesús unëꞌ rëbinëꞌ lëbëꞌ:
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Caora naꞌ ulio tu benꞌ quie Jesús macheta quienëꞌ, uchugunëꞌ naga benꞌ naca mozo quie xanꞌ pxuzi.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ lënëꞌ:
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 ¿Binezoꞌ ca huelëcazi Xuzaꞌ nëꞌëdiꞌ? Chanꞌ inabaꞌ xuzaꞌ, iseꞌelëꞌ mazla tzona galo chi mila ja ángel ta gacalëjëꞌ nëꞌëdiꞌ.
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Pero chi inabaꞌ xuzaꞌ ta iseꞌelëꞌ ja ángel, naꞌ bisaqueꞌ gaca quiaꞌ cabëꞌ rnën lëꞌë guichi laꞌiya quie Diuzi ca reyaꞌalaꞌ gaca quiaꞌ.
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 Naꞌra una Jesús rëbinëꞌ ja benꞌ bdyin bëxu lëbëꞌ:
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Pero canaꞌ guca tacuenda uzu diꞌidzaꞌ cabëꞌ diꞌidzaꞌ quie Diuzi bzu benꞌ profeta lëꞌë guichi dza naꞌte.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Naꞌ uquiëꞌ benꞌ bëxu Jesús preso lao Caifás, benꞌ naca xanꞌ pxuzi rnabëꞌra. Lenaꞌ neguꞌudiꞌ ja benꞌ rusëdi ley quie Moisés, len ja benꞌ rnabëꞌ.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Pero zio Pedro naohuëꞌ lëjëꞌ zituꞌla, bdyinnëꞌ laliꞌa yuꞌute quie xanꞌ pxuzi rnabëꞌra. Naꞌ uyuꞌunëꞌ ureꞌnëꞌ lado ja policía ta ilëꞌënëꞌ cabiz̃i gaca iyudyin.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 Naꞌ rusaqueꞌ ja xanꞌ pxuzi, len yugu ja benꞌ rnabëꞌ quie idaoꞌ rnabëꞌra bi huejëꞌ ta gaojëꞌ Jesús xquia ta gutijëꞌ lëbëꞌ, baꞌalaꞌcazi tafalso gaojëꞌ lëbëꞌ xquia.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Pero bibedzelejëꞌ ca inajëꞌ, baꞌalaꞌcazi unë ja benꞌ zë diꞌidzaꞌ falso contra lëbëꞌ. Naꞌ beyudyite bdyin chopa testigo falso.
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 Naꞌ unajëꞌ rëbijëꞌ benꞌ nitaꞌja naꞌ:
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Naꞌra uzuli xanꞌ pxuzi rnabëꞌra, unëꞌ rëbinëꞌ Jesús:
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Pero chizi begaꞌn Jesús. Naꞌ una xanꞌ pxuzi rnabëꞌra rëbinëꞌ Jesús:
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Naꞌ una Jesús rëbinëꞌ lëbëꞌ:
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Naꞌra tantozi bdzaꞌ xanꞌ pxuzi rnabëꞌra, uchezanëꞌ z̃abëꞌ unëꞌ rëbinëꞌ ja benꞌ nitaꞌ naꞌ:
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 Naꞌ unajëꞌ rëbijëꞌ xanꞌ pxuzi rnabëꞌra:
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Naꞌra bdaꞌjëꞌ z̃enꞌ laohuëꞌ, bëꞌjëꞌ lëbëꞌ ziꞌ. Ibalajëꞌ udijëꞌ laohuëꞌ,
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 unajëꞌ rëbijëꞌ lëbëꞌ:
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Tu neraca canaꞌ, ureꞌ Pedro laliꞌa. Naꞌ ubigaꞌ tu nigula rue dyin lao xaꞌne ga reꞌ Pedro unanëꞌ rëbinëꞌ lëbëꞌ:
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Naꞌra una Pedro rëbinëꞌ lënëꞌ:
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Naꞌ zio Pedro zënëꞌ ruꞌa puerta cati blëꞌë itu nigula zë naꞌ. Naꞌra una nigula naꞌ rëbinëꞌ ja benꞌ zë naꞌ:
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Naꞌ una Pedro rëbinëꞌ lëjëꞌ:
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Tu chiꞌzi ude beyudyi naꞌ, ubigaꞌ ja benꞌ nitaꞌja naꞌ ga zë Pedro, unajëꞌ rëbijëꞌ Pedro:
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Naꞌra rugunte Pedro Diuzi hue Diuzi lëbëꞌ castigo chi binacan tali cabëꞌ rnëꞌ. Naꞌ unëꞌ rëbinëꞌ ja benꞌ nitaꞌ naꞌ:
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Naꞌ bezaꞌlaꞌadyiꞌ Pedro cabëꞌ una Jesús gudyinëꞌ lëbëꞌ: “Tu binecuedyi biu naꞌayela, naꞌ tzona lasa yëboꞌ benëꞌ binubëꞌloꞌ nëꞌëdiꞌ.” Naꞌ bero Pedro zionëꞌ uredyinëꞌ ziꞌlaza gula.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.