Marcos 14
zin (ZIN) vs ARIB
1 Bikasigalila ebilo bibili byoónka, chibe echilo chikúlu cha Paásika na amazenyi ge emikaate éezo etatiílwémo ituumbyo. Abakúlu ba abagabe ba Múungu na abeégesa be ebilagilo bya Musa, bakaba nibaloondela omuháanda gwo kumukwáata Yeézu ha bweeseléke, bamuchwaaziike no kumwíita.
1 Ora, dali a dois dias era a páscoa e a festa dos pães ázimos; e os principais sacerdotes e os escribas andavam buscando como prender Jesus a traição, para o matarem.
2 Náho baágaamba báti, “Echa mbele tuleke echilo cha amazenyi chihiingule, niho tumukwáate, abaantu bateéza kuléeta omusaambo.”
2 Pois eles diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
3 Obuchilo obwo Yeézu akaba ali Betania, omu nzu ya Simoni óogwo akamuchiza obubéembe. Óobu akaba ali aha luhelo naálya, aba yeeza omukázi oómo ayina olwaaba lwi ibáale eliina omuzeeze gwo obukaani buháango bwooli. Omukázi ogwo yaáchenyula omunwa gwo olwaabya, yaámwiitilila Yeézu omu mútwe.
3 Estando ele em Betânia, reclinado à mesa em casa de Simão, o leproso, veio uma mulher que trazia um vaso de alabastro cheio de bálsamo de nardo puro, de grande preço; e, quebrando o vaso, derramou-lhe sobre a cabeça o bálsamo.
4 Abaantu bunaanka áabo bakaba balimo omu nzu éezo, baba baátamwa. Baábaanza kweéhanuuza boónyini boónka báti, “Boózo! Ha bwaáchi omukázi ogu naasíisa amazuta go obukaani buháango aátyo?
4 Mas alguns houve que em si mesmos se indignaram e disseram: Para que se fez este desperdício do bálsamo?
5 Amazuta aga gaakaáhikize kuguzwa kwe edináali magana asatu, ne empilya éezo zikaázunile abahabi!” Baámudugulumila bwooli ogwo mukázi.
5 Pois podia ser vendido por mais de trezentos denários que se dariam aos pobres. E bramavam contra ela.
6 Náho, Yeézu yaágaamba, “Mumuleke. Ha bwaáchi nimumwaagalaza? Éecho omukázi ogu yaákola hali íinye ne echigaambo chi ikuzo bwooli.
6 Jesus, porém, disse: Deixai-a; por que a molestais? Ela praticou uma boa ação para comigo.
7 Abahabi batuula hamo neemwe ebilo byóona. Nimuhicha kubakolela amazima obuchilo bwoóna bwóona óobwo mulaayeénda. Náho, timukuba hamo neenye ebilo byóona.
7 Porquanto os pobres sempre os tendes convosco e, quando quiserdes, podeis fazer-lhes bem; a mim, porém, nem sempre me tendes.
8 Omukázi ogu akozile éecho alikuhicha. Yaáyebeembela kusiiga omubili gwaanze amazuta aga ha kuúndoongeza okuziikwa kwaanze.
8 ela fez o que pode; antecipou-se a ungir o meu corpo para a sepultura.
9 Mazima butúnu niimbagaambila nka nikwo, omu nsi zóona, hoóna hóona áaho abaantu baláaba niboolekeelela Empola Nzima, baláaba nibagaámba éecho akakola omukázi ogu, ha kumwiízuka.”
9 Em verdade vos digo que, em todo o mundo, onde quer que for pregado o evangelho, também o que ela fez será contado para memória sua.
10 Niho Yuda Iskariote, oómo omu baheémba abo ikúmi na bábili ba Yeézu, yaázeenda kumukoonga ha bakúlu ba abagabe ba Múungu, abone kuboóleka omuháanda gwo kumukwáata Yeézu.
10 Então Judas Iscariotes, um dos doze, foi ter com os principais sacerdotes para lhes entregar Jesus.
11 Obuchilo bahuliile empola ezo, baánulilwa bwooli, baálagana náze nka nikwo nibamuha empilya. Niho Yuda yaábaanza kuloondela omwáanya muluunzi gwo kumukoonga.
11 Ouvindo-o eles, alegraram-se, e prometeram dar-lhe dinheiro. E buscava como o entregaria em ocasião oportuna.
12 Ne echilo cho kubaanza cha amazenyi ge emikaate éezo etatiílwémo ituumbyo, echilo éecho abaantu bakaba nibatema omutaámbwa gwa Paásika. Abaheémba ba Yeézu baámubúuza báti, “Óobu nooyeénda tuzeénde tukuloongeze nkáhi ahaantu ho kulíila echookulya cha Paásika?”
12 Ora, no primeiro dia dos pães ázimos, quando imolavam a páscoa, disseram-lhe seus discípulos: Aonde queres que vamos fazer os preparativos para comeres a páscoa?
13 Niho Yeézu yaábasiíndika abaheémba bábili, yaábagaambila aáti, “Nimuzeénde omu chikaali. Nimubugana no omukwaáta oómo óogwo asutwiile ensúha ya améenzi, mumukulaatile áaho alikuzeenda.
13 Enviou, pois, dois dos seus discípulos, e disse-lhes: Ide à cidade, e vos sairá ao encontro um homem levando um cântaro de água; seguí-o;
14 Omu nzu éezo alataahamo, muzeénde mumugaambile nyineéka nka nikwo, ‘Omweégesa naakubuúza, “Echiseenge cha abazenyi chili nkáhi, óomwo ndaalya echookulya cha Paásika hamo na abaheémba baanze?” ’
14 e, onde ele entrar, dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar: Onde está o meu aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
15 Niho naabatwaála omu golofa, naabooleka echiseenge echiháango, nimusaánga haáliilwe. Mutuloongeze omwo, tulye echookulya cha Paásika.”
15 E ele vos mostrará um grande cenáculo mobiliado e pronto; aí fazei-nos os preparativos.
16 Abaheémba abo baalugáho, baázeenda omu chikaali cha Yeruzaléemu. Baásaanga góona gali nka nikwo Yeézu akabagaambila, baáloonza echookulya cha Paásika.
16 Partindo, pois, os discípulos, foram à cidade, onde acharam tudo como ele lhes dissera, e prepararam a páscoa.
17 Obuchilo káhaabeele olweébazo, Yeézu yaáhika omu nzu ezo hamo na abaheémba boómwe abo ikúmi na bábili.
17 Ao anoitecer chegou ele com os doze.
18 Obuchilo bakaba nibalya, Yeézu yaágaamba aáti, “Mazima butúnu niimbagaambila, oómo wáanyu óogwo alikulya hamo neenye aha, alaánkoonga.”
18 E, quando estavam reclinados à mesa e comiam, disse Jesus: Em verdade vos digo que um de vós, que comigo come, há de trair-me.
19 Abaheémba boómwe baábaanza kuzuzubalilwa. Buli oómo yaámubúuza Yeézu, “Mazima tíwe íinye?”
19 Ao que eles começaram a entristecer-se e a perguntar-lhe um após outro: Porventura sou eu?
20 Yeézu yaábagaambila aáti, “No oómo omuli íimwe ikúmi na bábili, óogwo alikukoza omukaate hamo neenye aha chisaabo.
20 Respondeu-lhes: É um dos doze, que mete comigo a mão no prato.
21 Íinye Mutábani wo Omuuntu, niinyítwa nko óokwo eyaandikilwe omu Maandiko Matakatíifu. Náho neelóoko omuuntu óogwo alaánkoonga. Yakabeele kuzima hali weényini hachili tiyaákuzeelwe!”
21 Pois o Filho do homem vai, conforme está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do homem é traído! bom seria para esse homem se não houvera nascido.
22 Obuchilo bakaba nibalya, Yeézu yeemucha omukaate, yaásiima Múungu. Yaágumenyula, yaábaha abaheémba boómwe, yaágaamba aáti, “Mwaanaánkule, mulye, ogu nigwo omubili gwaanze.”
22 Enquanto comiam, Jesus tomou pão e, abençoando-o, o partiu e deu-lho, dizendo: Tomai; isto é o meu corpo.
23 Káyaamazile kukola aátyo yeemucha echikóombe che evíini, yaásiima Múungu, yaábaha, baányweelelana bóona kuluga omuli echo chikóombe.
23 E tomando um cálice, rendeu graças e deu-lho; e todos beberam dele.
24 Yaábagaambila aáti, “Ezi niyo enságama yaanze éezo elikusíinza endagano ya Múungu na abaantu boómwe, enságama éezo elikuseeseka habwa abaantu béenzi.
24 E disse-lhes: Isto é o meu sangue, o sangue do pacto, que por muitos é derramado.
25 Mazima butúnu niimbagaambila nka nikwo, tiínchisubiile kunywa káandi evíini ye emizabibu kuhika ahali echo chilo chi ndizinyweeláho evíini ye ensoonga eénsha omu bukáma bwa Múungu.”
25 Em verdade vos digo que não beberei mais do fruto da videira, até aquele dia em que o beber, novo, no reino de Deus.
26 Niho baázina oluzina lwo kumusiingiza Múungu. Obuchilo baámazile kuzina, baalugáho, baázeenda omu ibaanga lye Emizeituni.Emisumo yo omuzabibu|alt="Fruit of grape vine" src="HK00110B.TIF" size="col" loc="MRK 14:26" copy="Horace Knowles" ref="14:25"
26 E, tendo cantado um hino, saíram para o Monte das Oliveiras.
27 Obuchilo bakaba bali omu muháanda, Yeézu yaábagaambila abaheémba boómwe aáti, “Mwéena íimwe nimuunyiluka omu itúumbi lya leélo. Nigaba nka nikwo Múungu agaambile omu Maandiko Matakatíifu nka nikwo,
27 Disse-lhes então Jesus: Todos vós vos escandalizareis; porque escrito está: Ferirei o pastor, e as ovelhas se dispersarão.
28 “Náho íinye obuchilo óobwo ndiba naázweelwe, ndyaábeebeembelela kuzeenda Galiláaya.”
28 Todavia, depois que eu ressurgir, irei adiante de vós para a Galiléia.
29 Niho Peétero yaámugaambila aáti, “No óobu bilaaba bazeenzi baanze bóona balaákunagilana, íinye tiínkukunagilana.”
29 Ao que Pedro lhe disse: Ainda que todos se escandalizem, nunca, porém, eu.
30 Yeézu yaámugaambila aáti, “Mazima butúnu niinkugaambila, omu chilo echi cha leélo, enkoókolomi echáali kukoókoloma entúlo ibili, noóba waányaangile entúlo isatu.”
30 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que hoje, nesta noite, antes que o galo cante duas vezes, três vezes tu me negarás.
31 Náho Peétero yaáguma kukomeenteleza aáti, “Nóobwo kufwa, ni lwaampaka iínfwe hamo neewe, tiíndi wa kukwáanga íiwe nakáti!” Nábo abaheémba bóona bazeenzíbe baágaamba bátyo nyini.
31 Mas ele repetia com veemência: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de modo nenhum te negarei. Assim também diziam todos.
32 Niho baáhika omu musili óogwo ogulikwéetwa Getisemane. Yeézu yaábagaambila abaheémba boómwe aáti, “Mmuuntegamilile aha, obuchilo íinye kaandikusaba.”
32 Então chegaram a um lugar chamado Getsêmani, e disse Jesus a seus discípulos: Sentai-vos aqui, enquanto eu oro.
33 Yeemucha Peétero, Yakobo na Yohana, yaázeenda nábo hala kache, yaábaanza kuzululukilwa no kuzolelwa bwooli.
33 E levou consigo a Pedro, a Tiago e a João, e começou a ter pavor e a angustiar-se;
34 Yaábagaambila aáti, “Omwooyo gwaanze gwiina entíimba bwooli kuhicha nóobu kufwa! Muundiindiilile aha, mubuchiíse hamo neenye.”
34 e disse-lhes: A minha alma está triste até a morte; ficai aqui e vigiai.
35 Yeézu yeelilaho nka aho kache, yáagwa ahaansi buzuúma. Yaásaba aáti, “Kábilaaba nibikuundilana, ntahiingula obuchilo bwo lwaágalalo olu.”
35 E adiantando-se um pouco, prostrou-se em terra; e orava para que, se fosse possível, passasse dele aquela hora.
36 Na yaágaamba aáti, “Abba, Táata, hali íiwe góona gakwiíle. Niinkusába onyihileho echikóombe éecho cho olwaágalalo. Bitaba nko óokwo íinye ndikweendaho, náho ohikiílize obweenzi bwaawe.”
36 E dizia: Aba, Pai, tudo te é possível; afasta de mim este cálice; todavia não seja o que eu quero, mas o que tu queres.
37 Obuchilo yaásubile aha baheémba boómwe básatu baliinya, yaábasaanga bali omu túlo. Yaámugaambila Peétero, “Simoni, oli omu túlo? Waálemwa kwiikala méeso hamo neenye no óobu ahi isáaha límo?”
37 Voltando, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Simão, dormes? não pudeste vigiar uma hora?
38 Niho yaábagaambila aáti, “Mwiikale nu méeso no kusaba Múungu, mutaákwiiza mukaleengesibwa. Omwooyo nigweénda kweégumisiliza ebileengeso, náho omubili tigwíina amagala.”
38 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 Káandi Yeézu yaalugáho, yaázeenda kuneémbelela ha lubazu, yaásubiilila kuneémbelela amagaambo ago nyini.
39 Retirou-se de novo e orou, dizendo as mesmas palavras.
40 Obuchilo yaásubile entúlo ya kábili, yaábasaanga abaheémba boómwe bali omu túlo, habwo kuba améeso gáabo gakaba galemeeliilwe endoólo. Káyaabeele yaábapaámpwiile, tibalabeele ne cho kumugalulila.
40 E voltando outra vez, achou-os dormindo, porque seus olhos estavam carregados; e não sabiam o que lhe responder.
41 Yeézu yaáluga káandi kusaba entúlo ya kásatu, yaábagaambila aáti, “Ha bwaáchi mucháali muchihuniile no kuhuúmula? Byaáhika. Omwáanya gwe ebyaágalalo byaanze, gwaáhika. Óobu íinye Mutábani wo Omuuntu nze kukobezibwa omu ngalo ze enkola bíbi.
41 Ao voltar pela terceira vez, disse-lhes: Dormi agora e descansai.-Basta; é chegada a hora. Eis que o Filho do homem está sendo entregue nas mãos dos pecadores.
42 Mwiimuke, tuzeénde. Léeba! Enkoonga yaanze yeéliliza!”
42 Levantai-vos, vamo-nos; eis que é chegado aquele que me trai.
43 Obuchilo óobwo Yeézu akaba acháali naahoóyela amagaambo ago, ahonyini Yuda, oómo omuli abo ikúmi na bábili, yaáhika hamo ne embága mpaango ya abaantu, áabo bakwáasile embáadi ne engoligo. Abaantu abo bakaluga aha bakúlu ba abagabe, abeégesa be ebilagilo bya Musa na abanyaampala ba Abayahudi.
43 E logo, enquanto ele ainda falava, chegou Judas, um dos doze, e com ele uma multidão com espadas e varapaus, vinda da parte dos principais sacerdotes, dos escribas e dos anciãos.
44 Yuda ogwo enkoonga wa Yeézu, akaba yaabamanyisize abo baantu emanyiso. Akaba abagaambiile aáti, “Omuuntu óogwo ndaanyweégela, niwe ogwo nyini. Mumutwáale kuzima ha kumweémanya.”
44 Ora, o que o traía lhes havia dado um sinal, dizendo: Aquele que eu beijar, esse é; prendei-o e levai-o com segurança.
45 Obuchilo Yuda yaáhikile aho, yaázeenda gúmo ahali Yeézu, yaágaamba aáti, “Mweégesa!” Niho yaámunyweégela.
45 E, logo que chegou, aproximando-se de Jesus, disse: Rabi! E o beijou.
46 Abaantu abo baámukwáata Yeézu.
46 Ao que eles lhes lançaram as mãos, e o prenderam.
47 Niho, oómo wa áabo abaabeele bali hamo na Yeézu, asopoololamo olubaadi lwoómwe, alumutéeza no kumuchwa okutwi omuhálila wo omugabe omukúlu.
47 Mas um dos que ali estavam, puxando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe uma orelha.
48 Yeézu yaábagaambila abaantu abo aáti, “Óobu sii, ha kwiiza kuunkwáata kunu mukwaasile embáadi ne engoligo, ngási, nimuleeba nka nikwo íinye ndi omunyagiilizi?
48 Disse-lhes Jesus: Saístes com espadas e varapaus para me prender, como a um salteador?
49 Buli chilo nkaba ndi hamo neemwe, niinyegesa omu lubúga lwe éenzu ya Múungu, na timulaleengesize kuunkwáata. Náho aga góona gakozilwe kubona áago gaáyaandikilwe omu Maandiko Matakatíifu, gahikiilizwe.”
49 Todos os dias estava convosco no templo, a ensinar, e não me prendestes; mas isto é para que se cumpram as Escrituras.
50 Niho abaheémba boómwe bóona baámusigaho, beéluka.
50 Nisto, todos o deixaram e fugiram.
51 Hakaba heena omusígazi oómo óogwo atazweéle chiintu náho isuúka lyoónka, akaba naamukulaatila Yeézu. Náwe bamukwáata,
51 Ora, seguia-o certo jovem envolto em um lençol sobre o corpo nu; e o agarraram.
52 náho, weényini yaábepulusuka, yaásiga isuúka lyoómwe, yeeluka ali busa.
52 Mas ele, largando o lençol, fugiu despido.
53 Niho abaantu áabo baámutwáala Yeézu aha mugabe mukúlu wa Múungu. Baákoba áaho bóona abakúlu ba abagabe, abanyaampala ba Abayahudi na abeégesa be ebilagilo bya Musa.
53 Levaram Jesus ao sumo sacerdote, e ajuntaram-se todos os principais sacerdotes, os anciãos e os escribas.
54 Náwe Peétero yaaba naamukulaatila Yeézu kulugilila hala. Yaázeenda, yaátaaha omugati omu lubuga lwo omugabe mukúlu. Yeékala omwo hamo na abaleebelezi, yaaba naayota echikoome.
54 E Pedro o seguiu de longe até dentro do pátio do sumo sacerdote, e estava sentado com os guardas, aquentando-se ao fogo.
55 Abakúlu ba abagabe ni Itégekelo likúlu lyóona baábaanza kuloondela ebyeéteelelekezo byo kumulegelela Yeézu, babone kumuchwaáziika no kumwíita. Náho, tibalabeele nibabonesa ebyeéteelelekezo byoóna byóona éebyo ebilikugasa.
55 Os principais sacerdotes testemunho contra Jesus para o matar, e não o achavam.
56 Abaantu béenzi bakaba nibasohoza ebyeéteelelekezo bye ebisuba kumulégelela Yeézu, náho ebyeéteelelekezo byáabo tibilabeele nibikuundilana.
56 Porque contra ele muitos depunham falsamente, mas os testemunhos não concordavam.
57 Niho, abaantu abáandi bunaanka baáyemeelela, baásohoza buulubona bwe ebisuba nka nikwo,
57 Levantaram-se por fim alguns que depunham falsamente contra ele, dizendo:
58 “Íichwe nyini tukamuhulila omuuntu ogu naagaámba nka nikwo, ‘Íinye niinkaambula éenzu ya Múungu ezi éezo abaantu baáyoombekile ne engalo. Káandi, niinyoombeka eéndi aha bilo bísatu kwoónka. Éenzu éezo etakwoómbekwa ne engalo za abaantu.’ ”
58 Nós o ouvimos dizer: Eu destruirei este santuário, construído por mãos de homens, e em três dias edificarei outro, não feito por mãos de homens.
59 No óobu bityo, buulubona bwáabo tibulakuundileene.
59 E nem assim concordava o seu testemunho.
60 Niho omugabe mukúlu yaáyemeelela ahagáti yáabo, yaámubúuza Yeézu aáti, “Ngási, tozila cho kusubya no óobu echigaambo choóna chóona habwa ago gi balikukulegelela?”
60 Levantou-se então o sumo sacerdote no meio e perguntou a Jesus: Não respondes coisa alguma? Que é que estes depõem conta ti?
61 Náho Yeézu ayisiza chee, talasubize chigaambo choóna chóona. Omugabe mukúlu yaázeendelela kumubúuza aáti, “Ngási, íiwe oli Masihi, Mutábani wa Múungu owi ikuzo?”
61 Ele, porém, permaneceu calado, e nada respondeu. Tornou o sumo sacerdote a interrogá-lo, perguntando-lhe: És tu o Cristo, o Filho do Deus bendito?
62 Yeézu yaásubya aáti, “Íinye níinye. Neemwe mulyaámbona íinye Mutábani wo Omuuntu nnyikeele olubazu lwo obúlyo lwa Múungu owo obuzizi, naayiza omu bwíile bwo olugulu.”
62 Respondeu Jesus: Eu o sou; e vereis o Filho do homem assentado à direita do Poder e vindo com as nuvens do céu.
63 Niho omugabe mukúlu kuteemula ebizwáalo byoómwe, yaágaamba aáti, “Ni baalubona chi káandi áabo tuchaáyeenda?
63 Então o sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: Para que precisamos ainda de testemunhas?
64 Mwaáchihulila íimwe nyini nkokwo yaálogota Múungu! Bityo íimwe nimugaámba muta?” Baámusubiza báti, “Chimugasize kwiitwa.”
64 Acabais de ouvir a blasfêmia; que vos parece? E todos o condenaram como réu de morte.
65 Niho abáandi baábaanza kumuchwéela amachwaánta, kumuzibika omu méeso no kumutéela enfune, kunu nibamugaambila báti, “Gaamba obubáasi, noóha óogwo ayaákuteela?” Nábo abaleebelezi áabo bakaba baliho aho, nábo baámutéela.
65 E alguns começaram a cuspir nele, e a cobrir-lhe o rosto, e a dar-lhe socos, e a dizer-lhe: Profetiza. E os guardas receberam-no a bofetadas.
66 Obuchilo obwo bwóona, Peétero akaba ali omu lubuga, aheéfo ye echiseenge áaho Yeézu akaba naabuúzwa. Yéeza omuzaánakazi oómo kuluga omuli áabo abazaánakazi bo omugabe omukúlu.
66 Ora, estando Pedro em baixo, no átrio, chegou uma das criadas do sumo sacerdote
67 Yaámubona Peétero naayota omulilo, yaámunoonkolela améeso. Yaámugaambila aáti, “Neewe nyini obeele oli hamo no ogwo Omunyanazaréeti, Yeézu.”
67 e, vendo a Pedro, que se estava aquentando, encarou-o e disse: Tu também estavas com o nazareno, esse Jesus.
68 Náho Peétero yaáyaanga, naasubya aáti, “Ago go olikugaamba, íinye tiínkugasoombookelwa, no obuche bwa akáti!” Yaázeenda aha mulyáango gwo olugo. Akaziingo ako nyini, enkoókolomi ekoókoloma.
68 Mas ele o negou, dizendo: Não sei nem compreendo o que dizes. E saiu para o alpendre.
69 Omuzaánakazi ogwo aba yaámubona káandi Peétero, abaanza kubagaambila abaantu áabo abeémeeliile aho aáti, “Omuuntu ogu náwe ali hamo nábo.”
69 E a criada, vendo-o, começou de novo a dizer aos que ali estavam: Esse é um deles.
70 Náho, Peétero yaáyaanga káandi.
70 Mas ele o negou outra vez. E pouco depois os que ali estavam disseram novamente a Pedro: Certamente tu és um deles; pois és também galileu.
71 Náho, Peétero akabaanza kweécheena no kulahila aáti, “Omuuntu óogwo mulikugaamba, íinye tiínkumumanya!”
71 Ele, porém, começou a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem de quem falais.
72 Ahonyini kwoónka, enkoókolomi yaákoókoloma entúlo ya kábili. Obuchilo obwo, Peétero yeézuka echigaambo cha Yeézu éecho akamugaambila aáti, “Enkoókolomi etakakoókolomile entúlo ya kábili, noóba waányogile entúlo isatu.” Obuchilo Peétero akateekuza ago, yaálila.
72 Nesse instante o galo cantou pela segunda vez. E Pedro lembrou-se da palavra que lhe dissera Jesus: Antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás. E caindo em si, começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.