Mateus 5
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs ARIB
1 Cateʼ biléʼenëʼ Jesús bönachi zián söjácalen Lëʼ, níʼirö gurenëʼ tu lu guíʼadoʼ ga naca xitsáʼalö, ateʼ guröʼë lu guíʼa niʼ. Níʼirö buluʼdubëʼ bönniʼ usëda queëʼ ga zoëʼ.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Gusí lahuëʼ rusédinëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 —Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ téquibeʼenëʼ taʼyádzjanëʼ le naca queëʼ Dios, tuʼ nadéliʼgaquiëʼ lataj ga rinná bëʼë Bönniʼ naʼ zoëʼ yehuaʼ yubá.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ tuʼhuíʼini ládxiʼgaquiëʼ tuʼ nabágaʼgaquiëʼ dul-laʼ, tuʼ huë tsahuëʼë Dios caz légaquiëʼ.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ nácagaquiëʼ nöxaj ladxiʼ lahuëʼ Dios, tuʼ gataʼ quégaquiëʼ luyú ni.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ taʼzë́ ládxiʼgaquiëʼ le naca tsahuiʼ lahuëʼ Dios, ateʼ raca quégaquiëʼ ca raca quégaca nupa taʼdún, en taʼbidxi nisa, tuʼ gunëʼ Dios ga uluʼziʼë xibé lë naʼ taʼzë́ ládxiʼgaquiëʼ.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ tuʼhuechiʼ ládxiʼgaquiëʼ luzáʼagaquiëʼ, tuʼ huéchiʼ ládxëʼë Dios légaquiëʼ.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ naca tsahuiʼ icja ládxiʼdoʼgaquiëʼ, en bitiʼ bi dul-laʼ nabágaʼgaquiëʼ, tuʼ ilaʼléʼenëʼ Dios.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ taʼbequi dxíëʼ didzaʼ bizxaj, tuʼ ilaʼzíʼ lágaquiëʼ zxíʼini cazëʼ Dios.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 ’Bicaʼ ba yuguʼ bönniʼ taʼzacaʼ taʼguiʼë lu le taʼbía ládxiʼgaca bönachi légaquiëʼ cateʼ tunëʼ le naca tsahuiʼ, tuʼ dë lataj quégaquiëʼ ga rinná bëʼë Bönniʼ naʼ zoëʼ yehuaʼ yubá.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 ’Bicaʼ ba libíʼiliʼ cateʼ tuʼlidza bönachi libíʼiliʼ ziʼ, en taʼbía ládxiʼgaquiëʼ libíʼiliʼ, ateʼ lu yöl-laʼ rizíʼ yëʼ taʼnnë́ʼ queë́liʼ le xihuiʼ tuʼ dáʼaliʼ nedaʼ.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Buliʼdzeja, en guliʼchaza ládxiʼliʼ, tuʼ uzíʼdaʼaliʼ xibé yehuaʼ yubá. Ca raca queë́liʼ, guca quégaquiëʼ bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios, en gulaʼcuʼë zíʼatëlö ca libíʼiliʼ, tuʼ gulaʼbía ládxiʼgaca caʼ bönachi légaquiëʼ.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 ’Libíʼiliʼ nácaliʼ ca beníʼ yödzölió ni para uluíʼiliʼ lahui le naca queëʼ Dios. Ral-laʼ gácaliʼ ca tu yödzö röʼö tu lu guíʼa, tuʼ cabí gaca igachiʼ yödzö naʼ.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Cateʼ ruquélaʼruʼ guíʼ, bitiʼ rigúʼuruʼ le tu zxan guíʼina, pero ruzóaruʼ le ga lináʼ para uzeníʼ yúguʼtë nupa nacuáʼ lu yuʼu.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Ca naʼ run beníʼ, ral-laʼ gunliʼ caʼ libíʼiliʼ, güíʼiliʼ lataj gaca bëʼ le nácaliʼ lógaca yúguʼtë bönachi, para cateʼ ilaʼléʼe le naca tsahuiʼ runliʼ, ilaʼgúʼu-nëʼ Xúziliʼ Dios zoëʼ yehuaʼ yubá yöl-laʼ ba.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ. Tsanni nacuáʼ lúzxiba, en yödzölió ni, bitiʼ tödi cáʼasö nitú dídzaʼdoʼ, en nitú le rinná bëʼ xibá naʼ, cateʼ gácarö yúguʼtë le ral-laʼ gaca.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Que lë ni naʼ, nútiʼtës bönniʼ quitsjëʼ tu xibá cuídiʼdoʼos le zoa lu xibá naʼ, en usédinëʼ bönachi para ilún caní, bönniʼ ni gácatërëʼ cuídiʼdoʼos ca yúguʼtë nupa ilaʼcuáʼ ga rinná bëʼ Bönniʼ naʼ zoëʼ yehuaʼ yubá, pero nútiʼtës bönniʼ gunëʼ ca rinná bëʼ xibá naʼ, en usédinëʼ bönachi para ilún caʼ caní, bönniʼ ni tsë́pisëtërëʼ ga rinná bëʼ Nu naʼ zoa yehuaʼ yubá.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Reaʼ caʼ libíʼiliʼ: Channö cabí gunliʼ le nácatërö tsahuiʼ ca le tunëʼ bönniʼ yudoʼ usedi, encaʼ ca tunëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo, bitiʼ caʼ tsúʼuliʼ ga rinná bëʼë Dios yehuaʼ yubá.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Naʼa, nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ: Nu bönniʼ rilenëʼ böchiʼ luzë́ʼë, nabáguëʼë xíguiaʼ huadxinëʼ ga uchiʼa usörö́ëʼ Dios lëʼ. Lëscaʼ caní, nu bönniʼ innë́ ziʼë queëʼ böchiʼ luzë́ʼë nabáguëʼë xíguiaʼ uluʼchiʼa uluʼsörö́ëʼ bönniʼ lo tuʼchiʼa tuʼsörö́ëʼ lëʼ, ateʼ nu bönniʼ guíëʼ luzë́ʼë: “¡Böaʼ canö́z!” nabáguëʼë xíguiaʼ tsöjtsuʼë lu guíʼ gabila.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 ’Caní naca, channö chizóa cuʼu tu le unödzjuʼ lu bucugu láʼayi, ateʼ tsöjnenuʼ niʼ zoa bizx que rilenëʼ böchiʼ luzóʼo liʼ,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 bucáʼana lë naʼ unödzjuʼ lu bucugu niʼ, en böaj lidxuʼ. Zíʼalö yöjcáʼana tsahuiʼ le benuʼ queëʼ böchiʼ luzóʼo, ateʼ níʼirö gudá unödzjuʼ lë naʼ nuʼu.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 ’Channö zoa nu bönniʼ rinábinëʼ liʼ bi ubiʼu queëʼ, en ichë́ʼë liʼ ga uchiʼa usörö́ëʼ tu bönniʼ liʼ, budzágatë tsahuiʼ bönniʼ naʼ tsanni niʼ yúʼulenuʼ lëʼ nöza, para cabí udödëʼ liʼ lahuëʼ bönniʼ ruchiʼa rusörö́ëʼ, ateʼ bönniʼ ni udödëʼ liʼ lu nëʼë bönniʼ rusayjëʼ lidxi guíë, ateʼ lëʼ cuʼë liʼ lidxi guíë naʼ.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Le nácatë reaʼ liʼ, bitiʼ caʼ urujuʼ niʼ cateʼ idxinrö dza quizxjuʼ ga buitë le ral-luʼu.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Naʼa, nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ: Nútiʼtës bönniʼ ruyúëʼ tu nigula len yöl-laʼ rizë́ ladxiʼ le ruáʼ döʼ, chibenëʼ dul-laʼ len lënu lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 ’Que lë ni naʼ, channö guiö́j loʼ ibëla gun ga gunuʼ dul-laʼ, guléaj le, en gurúʼuna le. Gácarö dxiʼa quiuʼ unítiuʼ tu guiö́j loʼ, en calëga idúteoʼ tsöjtsúʼu lu guíʼ gabila.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Channö noʼo ibëla gun ga gunuʼ dul-laʼ, guchugu le, en gurúʼuna le. Gácarö dxiʼa quiuʼ unítiuʼ tu noʼo, en calëga idúteoʼ tsöjtsúʼu lu guíʼ gabila.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Naʼa, nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ, channö zoëʼ nu bönniʼ rusanëʼ-nu nigula queëʼ, en bitiʼ zoa le ruáʼ döʼ runnu, gunëʼ bönniʼ naʼ ga gunnu dul-laʼ le riguitsaj xibá que yöl-laʼ nutsaga naʼ channö utsaga náʼlennu bönniʼ yúbölö, ateʼ bönniʼ naʼ siʼë-nu nigula naʼ, lëscaʼ gunëʼ dul-laʼ le riguitsaj xibá que yöl-laʼ nutsaga naʼ.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Naʼa, nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ, bitiʼ caʼ gun tsutsu xtídzaʼliʼ. Bitiʼ gun tsutsu xtídzaʼliʼ niʼa que yehuaʼ yubá, tuʼ naca ga röʼë rinná bëʼë Dios.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Bitiʼ gun tsutsu xtídzaʼliʼ niʼa que luyú ni, tuʼ naca luyú ni ca xilibi niʼë Dios, en calëga niʼa que Jerusalén, tuʼ naca ladzëʼ Bönniʼ nayë́pisëtërëʼ rinná bëʼë.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Bitiʼ gun tsutsu xtídzuʼu niʼa que icjuʼ, tuʼ cabí gaca gunuʼ ga huöáca chiguichi o gasaj nitú guitsaʼ icjuʼ.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Ral-laʼ innásiliʼ: “Ön”, o innásiliʼ: “Bitiʼ”, tuʼ naca que tuʼ xihuiʼ le nadödi bëʼ ca nácagaca didzaʼ ni.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Naʼa, nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ: Bitiʼ táʼbagaʼliʼ nu guáʼ döʼ queë́liʼ, ateʼ channö nu capaʼ xaguʼ ibëla, bëʼ lataj capaʼ caʼ iaʼtú xaguʼ yö́göla.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Channö zoa nu gun ga uchiʼa usörö́ëʼ tu bönniʼ liʼ, en cuëʼ zxoʼ, bëʼ caʼ queëʼ lariʼ rixóa cúdzuʼu.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Channö zoa nu gun bayudxi guʼu yuaʼ que tu chiʼi, guyéajlen nu naʼ chopa chiʼi.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Nu bi rinábini liʼ, bunödzaj que, en nu bi guë́ʼëni gunnuʼ que tu chiʼi, bitiʼ táʼbaguʼu lë naʼ inabi liʼ.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Naʼa, nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ, guliʼdxíʼi nupa bitiʼ taʼléʼe libíʼiliʼ dxiʼa. Guliʼnábinëʼ Dios gácalenëʼ nupa tuʼlidza libíʼiliʼ ziʼ. Guliʼgún le naca tsahuiʼ quégaca nupa tuʼdíʼi libíʼiliʼ, en buliʼlidzëʼ Dios inábiliʼ-nëʼ gunëʼ ga gaca dxiʼa quégaca nupa taʼnnë́ queë́liʼ, en tuáʼ döʼ queë́liʼ.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Channö gunliʼ caní, gácaliʼ zxíʼini cazëʼ Xúziruʼ Dios, zoëʼ yehuaʼ yubá, tuʼ runëʼ Lëʼ ga ruzeníʼ gubidza queëʼ ga nacuáʼ bönachi tuáʼ döʼ, encaʼ ga nacuáʼ bönachi tsahuiʼ. Risö́l-lëʼë tu nisa guiö́j lu yu quégaca bönachi tsahuiʼ, encaʼ lu yu quégaca bönachi bitiʼ nácagaca tsahuiʼ.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Channö nadxíʼisiliʼ bönniʼ nadxíʼiguequinëʼ libíʼiliʼ, ¿nuzxi caz cuʼu libíʼiliʼ yöl-laʼ ba? Lëscaʼ caní tunëʼ bönniʼ bitiʼ nácagaca tsahuiʼ naʼ, bönniʼ tuʼquizxjëʼ uláz que yödzö ziʼtuʼ, nadxíʼiguequinëʼ luzáʼagaquiëʼ.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Channö rugápaliʼ Dios tuzëʼ böchiʼ luzáʼaliʼ, ¿bizxi caz runliʼ le nácatërö dxiʼa? Lëscaʼ caní tunëʼ bönniʼ bitiʼ núnbëʼgaquiëʼ Dios.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Pero libíʼiliʼ, guliʼgaca idú tsahuiʼ, ca naʼ náquiëʼ Xúziruʼ Dios, zoëʼ yehuaʼ yubá, náquiëʼ idú tsahuiʼ.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.