Mateus 13
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs NVI
1 Laʼ dza níʼisö birúajëʼ Jesús niuʼ yuʼu, ateʼ yöjchöʼë raʼ nísadoʼ.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Tuʼ bilaʼdxín bönachi zián ga zoëʼ Jesús, gurenëʼ tu lëʼe bárcodoʼ, en guröʼë niʼ, ateʼ bönachi zián naʼ gulaʼcuáʼ luyú bidxi raʼ nísadoʼ naʼ.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Níʼirö Jesús bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ didzaʼ, zián le busédinëʼ légaquiëʼ. Bucúdzuʼë didzaʼ, rnnëʼ:
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Tsanni niʼ söjë́siëʼ, bal-la xisedoʼ naʼ gulasi raʼ nöza, ateʼ bilaʼdxinbaʼ biguínnidoʼ, en gulë́ʼajbaʼ xisedoʼ naʼ.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 Gulasi iaʼzícaʼrö xisedoʼ naʼ luyú ga röʼö guiö́j, ga naʼ röʼö látiʼsö yu, ateʼ laʼ gulaʼlentë, tuʼ cabí rö́ʼödaʼ yu niʼ.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Níʼirö cateʼ budzáʼa gubidza, lë naʼ bësiëʼ laʼ gulaʼcuáditë, en gulaʼbidxi, tuʼ cabí dë ga ilún luí.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Gulaʼlén iaʼzícaʼrö xisedoʼ naʼ ga buluʼlén lubá yötsiʼ, ateʼ gulaʼzxö́n lubá yötsiʼ naʼ, en bilaʼröli lë naʼ bësiëʼ, en gulún ditaj le.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Gulasi iaʼzícaʼrö xisedoʼ naʼ ga naca luyú bëbu, ateʼ buluʼnödzaj. Bal-la lë naʼ bësiëʼ buluʼnödzaj iaʼtú gayuáʼtërö caʼ. Iaʼzícaʼrö buluʼnödzaj iaʼtsónnalalaj caʼ, ateʼ iaʼzícaʼrö buluʼnödzaj iaʼchí uruáʼ caʼ.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Nu zoa nagui, en riyöni, ral-laʼ uzë́ nagui.
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Níʼirö bilaʼdxinëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús ga zoëʼ, en gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Bubiʼë didzaʼ Jesús, en rëʼ légaquiëʼ:
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Nu siʼ xtídzëʼë, Dios unödzjëʼ que iaʼlatiʼ, ateʼ gátaʼdaʼarö que, pero nu bitiʼ siʼ le, laʼs dui le dë que udúa.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Que lë ni naʼ ruíʼilenaʼ légaquiëʼ didzaʼ yuguʼ le rucúdzuʼa didzaʼ, tuʼ tuʼyúëʼ pero bitiʼ taʼléʼenëʼ. Taʼyönnëʼ pero bitiʼ tuʼzë́ nágagaquiëʼ, en bitiʼ taʼyéajniʼinëʼ.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Caní raca quégaquiëʼ para gaca ca naʼ gunnë́ʼ Isaías, bönniʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios, gunnë́ʼ:
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 Caní raca tuʼ nazidi ládxiʼdoʼgaca bönniʼ ni,
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 ’Naʼa, bicaʼ ba libíʼiliʼ, tuʼ riléʼe guiö́j loliʼ, en riyöni nágaliʼ.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, zián bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios en yuguʼ bönniʼ tsahuiʼ gulë́ʼënnëʼ ilaʼléʼenëʼ le riléʼeliʼ libíʼiliʼ pero bitiʼ bilaʼléʼenëʼ le. Gulë́ʼënnëʼ ilaʼyönnëʼ le riyö́niliʼ libíʼiliʼ pero bitiʼ bilaʼyönnëʼ le.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Nútiʼtës nu riyöni didzaʼ ca rinná bëʼë Dios yehuaʼ yubá, en bitiʼ réajniʼi le, raca que didzaʼ riyöni nu naʼ ca guca que xisedoʼ naʼ gulasi raʼ nöza. Laʼ zaʼtë tuʼ xihuiʼ, en rugúa didzaʼ naʼ guyúʼu icja ládxiʼdaʼahuëʼ bönniʼ naʼ.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Xisedoʼ naʼ gulasi luyú ga röʼö guiö́j ruluíʼi ca raca queëʼ bönniʼ riyönnëʼ didzaʼ naʼ, en laʼ ruzëtë náguiëʼ lu yöl-laʼ rudzeja queëʼ,
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 pero ca naʼ bitiʼ ridíaʼ xisedoʼ naʼ tuʼ cabí dë ga gun luí, lëscaʼ caní raca queëʼ bönniʼ ni. Cateʼ idxín tu le usacaʼ ziʼ lëʼ, ateʼ ilaʼbía náʼgaca bönachi lëʼ tuʼ nazíʼ lu nëʼë didzaʼ naʼ, laʼ gácatë chopa ládxëʼë.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Xisedoʼ naʼ gulasi ga naʼ buluʼlén lubá yötsiʼ ruluíʼi ca raca queëʼ bönniʼ naʼ riyönnëʼ didzaʼ naʼ, pero ruíʼi ládxëʼë yuguʼ le dë yödzölió ni, ateʼ nazíʼ yëʼë bönniʼ naʼ, tuʼ ruíʼi ládxëʼë yuguʼ yöl-laʼ tsahuiʼ que. Yuguʼ lë ni taʼröli didzaʼ naʼ, en tun ga bitiʼ gun dxin lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Xisedoʼ naʼ gulasi luyú bëbu ruluíʼi ca raca queëʼ bönniʼ riyönnëʼ didzaʼ naʼ, en réajniʼinëʼ le, ateʼ run dxin didzaʼ naʼ lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ. Nácagaca bal-la bönachi ca xisedoʼ naʼ buluʼnödzaj iaʼtú gayuáʼtërö caʼ. Nácagaca iaʼzícaʼrö bönachi ca xisedoʼ naʼ buluʼnödzaj iaʼtsónnalalaj caʼ, ateʼ nácagaca iaʼzícaʼrö bönachi ca xisedoʼ naʼ buluʼnödzaj iaʼchí uruáʼ caʼ.
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Iaʼtú le bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Tsanni naʼ tasiëʼ bönniʼ nacuʼë lidxëʼ, bidxín tu nu bitiʼ riléʼe xan yuʼu naʼ dxiʼa, ateʼ yöjöza lu xiyúëʼ xisedoʼ guíxiʼdoʼ cané le naláʼ ca naca yöla zxoaʼ xtila, ateʼ böaj xilataj.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Cateʼ gulén zxoaʼ xtila naʼ, en gurö́ʼö do que, ga naʼ dxía xuiʼi, níʼirö gulaca bëʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Níʼirö bilaʼdxinëʼ bönniʼ huen dxin ga zoëʼ bönniʼ xan laʼ yëla naʼ, en tëʼ lëʼ: “Xan, channö guzuʼ xisedoʼ dxiʼa lu yu quiuʼ, ¿nacxi guca gulaʼlén guíxiʼdoʼ cané naʼ?”
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 Xan yu naʼ gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ: “Tu bönniʼ bitiʼ riléʼenëʼ nedaʼ dxiʼa benëʼ caní.” Níʼirö gulaʼnábinëʼ huen dxin queëʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ: “¿Ba rë́ʼënuʼ tséajtuʼ tsöjö́lajtuʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ?”
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 Xángaquiëʼ rëʼ légaquiëʼ: “¡Bitiʼ caʼ! Nadx caʼ cateʼ iládzuʼliʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ, iládzuʼlentëliʼ caʼ yöla zxoaʼ xtila.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Gácarö dxiʼa güíʼiliʼ lataj ilaʼzxö́ngarö tsözxö́n cateʼ idxinrö dza tsöjtúbiruʼ le, ateʼ níʼirö guíaʼ nupa uluʼtubi le: Buliʼtubi zíʼalö guíxiʼdoʼ cané naʼ, en guliʼgugaʼ tsöjxili huéaj para uzéguiʼruʼ le, ateʼ níʼirö utúbiliʼ zxoaʼ xtila lu yuʼu quiaʼ.”
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Iaʼtú le bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Le nácatë xisé mostaza naʼ nácatërö cuidiʼ ca yúguʼtë xisedoʼ iaʼzícaʼrö, pero cateʼ chinadúz, rizxö́ntërö ca yúguʼtë guixiʼ cuan, en rizxö́n ca naca tu yaga, ateʼ taʼdxinbaʼ biguínnidoʼ, en tunbaʼ xicáʼagacabaʼ lu niʼa nëʼe.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Iaʼtú le bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Yúguʼtë lë ni bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, le bë́ʼlenëʼ bönachi nacuáʼ niʼ didzaʼ, en bitiʼ bi didzaʼ bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ le cabí bucúdzuʼë didzaʼ.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 Caní benëʼ para gaca lë naʼ buzúajëʼ lu guichi tu bönniʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios, gunnë́ʼ:
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Níʼirö buzenëʼ Jesús bönachi nacuáʼ niʼ didzaʼ, en gusö́l-lëʼë légaquiëʼ, ateʼ guyuʼë yuʼu. Níʼirö bilaʼdxinëʼ bönniʼ usëda queëʼ ga zoëʼ, en tëʼ Lëʼ:
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Bubiʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Laʼ yëla naʼ naca yödzölió ni, ateʼ xisedoʼ dxiʼa naʼ tuʼluíʼi ca nácagaca nupa nabábagaca ga rinná bëʼë Dios. Guíxiʼdoʼ cané naʼ le naláʼ ca naca yöla zxoaʼ xtila tuʼluíʼi ca nácagaca nupa néquiguequi que tuʼ xihuiʼ.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Nu naʼ bitiʼ riléʼe dxiʼa xan laʼ yëla naʼ, en yöjöza guíxiʼdoʼ cané naʼ, tuʼ xihuiʼ caz naca. Dza uluʼtubëʼ naʼ ruluíʼi ca gaca dza údxi que yödzölió ni, ateʼ nupa naʼ tuʼtubi nácagaca gubáz láʼayi queëʼ Dios.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 Ca naʼ guca, buluʼtubëʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ, en buluʼzéguiʼë le lu guíʼ, lëscaʼ caní gaca cateʼ údxi que yödzölió ni.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 Nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, isö́l-laʼgacaʼ-nëʼ gubáz láʼayi quiaʼ, ateʼ uluʼbéajëʼ ga rinná bëʼë Dios yúguʼtë nupa tun ga tun dul-laʼ luzë́ʼeguequi, encaʼ nupa tuáʼ döʼ.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Yuguʼ gubáz láʼayi naʼ ilaʼguʼë bönniʼ tuáʼ döʼ naʼ lu guíʼ gabila. Niʼ ilaʼbödxëʼ, en uluʼtíl-la láyiʼgaquiëʼ.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Níʼirö ilaʼyëpi yösa beníʼ bönachi tsahuiʼ, en ilácagaquiëʼ ca gubidza ga niʼ rinná bëʼë Dios yehuaʼ yubá. Nu zoa nagui, en riyöni ral-laʼ uzë́ nagui.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 Lëscaʼ caní bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Cateʼ bidzö́linëʼ tu bugá le nazácaʼdaʼ, guyijëʼ, yöjë́tiʼë yúguʼtë le dë queëʼ, ateʼ gúʼuëʼ bugá naʼ.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 Lëscaʼ caní gunnë́ʼ Jesús:
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 Cateʼ chibidzáʼ yöxaj naʼ, buluʼbéajëʼ le luyú bidxi raʼ nísadoʼ naʼ, ateʼ gulaʼböʼë niʼ, en gulaʼguʼë-baʼ yuguʼ böla dxiʼa tu lu gaʼböra, pero gulaʼrúʼunëʼ-baʼ yuguʼ böla cáʼasö.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 Lëscaʼ caní gaca cateʼ údxi que yödzölió ni. Ilaʼrúajëʼ gubáz láʼayi queëʼ Dios, ateʼ uluʼbéajëʼ quez yuguʼ bönachi tsahuiʼ, ateʼ uluʼcuítiëʼ légaquiëʼ ladaj bönachi tuáʼ döʼ.
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 ’Níʼirö ilaʼguʼë bönachi tuáʼ döʼ naʼ lu guíʼ gabila. Niʼ ilaʼbödxëʼ, en uluʼtíl-la láyëʼë.
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 Níʼirö Jesús gunábinëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ, rnnëʼ:
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Jesús gudxëʼ légaquiëʼ:
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 Cateʼ budxi bucúdzuʼë Jesús yuguʼ didzaʼ ni, buzë́ʼë niʼ.
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 Cateʼ budxinëʼ ladzëʼ, busédinëʼ bönachi nacuáʼ lu yuʼu ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, ateʼ buluʼbáninë, taʼnnë́ʼ:
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Náquiëʼ bönniʼ ni zxíʼinëʼ bönniʼ gubëdxi yaga, ateʼ xinë́ʼë lënu María. Náquiëʼ bö́chiʼgaquiëʼ Jacobo, en José, en Simón, en Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Lëscaʼ nigula zanëʼ nacuáʼlennu rëʼu ni. ¿Gazxi caz guzëdëʼ yúguʼtë lë ni?
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Que lë ni naʼ gulaca chopa ládxiʼgaquiëʼ, ateʼ buluʼcáʼanëʼ Lëʼ. Níʼirö Jesús gudxëʼ légaquiëʼ:
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Que lë ni naʼ bitiʼ benëʼ Jesús zián yöl-laʼ huáca niʼ, tuʼ cabí taʼyéajlëʼë Lëʼ.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.