Mateus 13
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs ARIB
1 Laʼ dza níʼisö birúajëʼ Jesús niuʼ yuʼu, ateʼ yöjchöʼë raʼ nísadoʼ.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Tuʼ bilaʼdxín bönachi zián ga zoëʼ Jesús, gurenëʼ tu lëʼe bárcodoʼ, en guröʼë niʼ, ateʼ bönachi zián naʼ gulaʼcuáʼ luyú bidxi raʼ nísadoʼ naʼ.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Níʼirö Jesús bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ didzaʼ, zián le busédinëʼ légaquiëʼ. Bucúdzuʼë didzaʼ, rnnëʼ:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Tsanni niʼ söjë́siëʼ, bal-la xisedoʼ naʼ gulasi raʼ nöza, ateʼ bilaʼdxinbaʼ biguínnidoʼ, en gulë́ʼajbaʼ xisedoʼ naʼ.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Gulasi iaʼzícaʼrö xisedoʼ naʼ luyú ga röʼö guiö́j, ga naʼ röʼö látiʼsö yu, ateʼ laʼ gulaʼlentë, tuʼ cabí rö́ʼödaʼ yu niʼ.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Níʼirö cateʼ budzáʼa gubidza, lë naʼ bësiëʼ laʼ gulaʼcuáditë, en gulaʼbidxi, tuʼ cabí dë ga ilún luí.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Gulaʼlén iaʼzícaʼrö xisedoʼ naʼ ga buluʼlén lubá yötsiʼ, ateʼ gulaʼzxö́n lubá yötsiʼ naʼ, en bilaʼröli lë naʼ bësiëʼ, en gulún ditaj le.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Gulasi iaʼzícaʼrö xisedoʼ naʼ ga naca luyú bëbu, ateʼ buluʼnödzaj. Bal-la lë naʼ bësiëʼ buluʼnödzaj iaʼtú gayuáʼtërö caʼ. Iaʼzícaʼrö buluʼnödzaj iaʼtsónnalalaj caʼ, ateʼ iaʼzícaʼrö buluʼnödzaj iaʼchí uruáʼ caʼ.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Nu zoa nagui, en riyöni, ral-laʼ uzë́ nagui.
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Níʼirö bilaʼdxinëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús ga zoëʼ, en gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Bubiʼë didzaʼ Jesús, en rëʼ légaquiëʼ:
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Nu siʼ xtídzëʼë, Dios unödzjëʼ que iaʼlatiʼ, ateʼ gátaʼdaʼarö que, pero nu bitiʼ siʼ le, laʼs dui le dë que udúa.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Que lë ni naʼ ruíʼilenaʼ légaquiëʼ didzaʼ yuguʼ le rucúdzuʼa didzaʼ, tuʼ tuʼyúëʼ pero bitiʼ taʼléʼenëʼ. Taʼyönnëʼ pero bitiʼ tuʼzë́ nágagaquiëʼ, en bitiʼ taʼyéajniʼinëʼ.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Caní raca quégaquiëʼ para gaca ca naʼ gunnë́ʼ Isaías, bönniʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios, gunnë́ʼ:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Caní raca tuʼ nazidi ládxiʼdoʼgaca bönniʼ ni,
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 ’Naʼa, bicaʼ ba libíʼiliʼ, tuʼ riléʼe guiö́j loliʼ, en riyöni nágaliʼ.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, zián bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios en yuguʼ bönniʼ tsahuiʼ gulë́ʼënnëʼ ilaʼléʼenëʼ le riléʼeliʼ libíʼiliʼ pero bitiʼ bilaʼléʼenëʼ le. Gulë́ʼënnëʼ ilaʼyönnëʼ le riyö́niliʼ libíʼiliʼ pero bitiʼ bilaʼyönnëʼ le.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Nútiʼtës nu riyöni didzaʼ ca rinná bëʼë Dios yehuaʼ yubá, en bitiʼ réajniʼi le, raca que didzaʼ riyöni nu naʼ ca guca que xisedoʼ naʼ gulasi raʼ nöza. Laʼ zaʼtë tuʼ xihuiʼ, en rugúa didzaʼ naʼ guyúʼu icja ládxiʼdaʼahuëʼ bönniʼ naʼ.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Xisedoʼ naʼ gulasi luyú ga röʼö guiö́j ruluíʼi ca raca queëʼ bönniʼ riyönnëʼ didzaʼ naʼ, en laʼ ruzëtë náguiëʼ lu yöl-laʼ rudzeja queëʼ,
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 pero ca naʼ bitiʼ ridíaʼ xisedoʼ naʼ tuʼ cabí dë ga gun luí, lëscaʼ caní raca queëʼ bönniʼ ni. Cateʼ idxín tu le usacaʼ ziʼ lëʼ, ateʼ ilaʼbía náʼgaca bönachi lëʼ tuʼ nazíʼ lu nëʼë didzaʼ naʼ, laʼ gácatë chopa ládxëʼë.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Xisedoʼ naʼ gulasi ga naʼ buluʼlén lubá yötsiʼ ruluíʼi ca raca queëʼ bönniʼ naʼ riyönnëʼ didzaʼ naʼ, pero ruíʼi ládxëʼë yuguʼ le dë yödzölió ni, ateʼ nazíʼ yëʼë bönniʼ naʼ, tuʼ ruíʼi ládxëʼë yuguʼ yöl-laʼ tsahuiʼ que. Yuguʼ lë ni taʼröli didzaʼ naʼ, en tun ga bitiʼ gun dxin lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Xisedoʼ naʼ gulasi luyú bëbu ruluíʼi ca raca queëʼ bönniʼ riyönnëʼ didzaʼ naʼ, en réajniʼinëʼ le, ateʼ run dxin didzaʼ naʼ lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ. Nácagaca bal-la bönachi ca xisedoʼ naʼ buluʼnödzaj iaʼtú gayuáʼtërö caʼ. Nácagaca iaʼzícaʼrö bönachi ca xisedoʼ naʼ buluʼnödzaj iaʼtsónnalalaj caʼ, ateʼ nácagaca iaʼzícaʼrö bönachi ca xisedoʼ naʼ buluʼnödzaj iaʼchí uruáʼ caʼ.
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Iaʼtú le bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Tsanni naʼ tasiëʼ bönniʼ nacuʼë lidxëʼ, bidxín tu nu bitiʼ riléʼe xan yuʼu naʼ dxiʼa, ateʼ yöjöza lu xiyúëʼ xisedoʼ guíxiʼdoʼ cané le naláʼ ca naca yöla zxoaʼ xtila, ateʼ böaj xilataj.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Cateʼ gulén zxoaʼ xtila naʼ, en gurö́ʼö do que, ga naʼ dxía xuiʼi, níʼirö gulaca bëʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Níʼirö bilaʼdxinëʼ bönniʼ huen dxin ga zoëʼ bönniʼ xan laʼ yëla naʼ, en tëʼ lëʼ: “Xan, channö guzuʼ xisedoʼ dxiʼa lu yu quiuʼ, ¿nacxi guca gulaʼlén guíxiʼdoʼ cané naʼ?”
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Xan yu naʼ gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ: “Tu bönniʼ bitiʼ riléʼenëʼ nedaʼ dxiʼa benëʼ caní.” Níʼirö gulaʼnábinëʼ huen dxin queëʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ: “¿Ba rë́ʼënuʼ tséajtuʼ tsöjö́lajtuʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ?”
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Xángaquiëʼ rëʼ légaquiëʼ: “¡Bitiʼ caʼ! Nadx caʼ cateʼ iládzuʼliʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ, iládzuʼlentëliʼ caʼ yöla zxoaʼ xtila.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Gácarö dxiʼa güíʼiliʼ lataj ilaʼzxö́ngarö tsözxö́n cateʼ idxinrö dza tsöjtúbiruʼ le, ateʼ níʼirö guíaʼ nupa uluʼtubi le: Buliʼtubi zíʼalö guíxiʼdoʼ cané naʼ, en guliʼgugaʼ tsöjxili huéaj para uzéguiʼruʼ le, ateʼ níʼirö utúbiliʼ zxoaʼ xtila lu yuʼu quiaʼ.”
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Iaʼtú le bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Le nácatë xisé mostaza naʼ nácatërö cuidiʼ ca yúguʼtë xisedoʼ iaʼzícaʼrö, pero cateʼ chinadúz, rizxö́ntërö ca yúguʼtë guixiʼ cuan, en rizxö́n ca naca tu yaga, ateʼ taʼdxinbaʼ biguínnidoʼ, en tunbaʼ xicáʼagacabaʼ lu niʼa nëʼe.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Iaʼtú le bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yúguʼtë lë ni bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, le bë́ʼlenëʼ bönachi nacuáʼ niʼ didzaʼ, en bitiʼ bi didzaʼ bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ le cabí bucúdzuʼë didzaʼ.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Caní benëʼ para gaca lë naʼ buzúajëʼ lu guichi tu bönniʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios, gunnë́ʼ:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Níʼirö buzenëʼ Jesús bönachi nacuáʼ niʼ didzaʼ, en gusö́l-lëʼë légaquiëʼ, ateʼ guyuʼë yuʼu. Níʼirö bilaʼdxinëʼ bönniʼ usëda queëʼ ga zoëʼ, en tëʼ Lëʼ:
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Bubiʼë didzaʼ Jesús, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Laʼ yëla naʼ naca yödzölió ni, ateʼ xisedoʼ dxiʼa naʼ tuʼluíʼi ca nácagaca nupa nabábagaca ga rinná bëʼë Dios. Guíxiʼdoʼ cané naʼ le naláʼ ca naca yöla zxoaʼ xtila tuʼluíʼi ca nácagaca nupa néquiguequi que tuʼ xihuiʼ.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Nu naʼ bitiʼ riléʼe dxiʼa xan laʼ yëla naʼ, en yöjöza guíxiʼdoʼ cané naʼ, tuʼ xihuiʼ caz naca. Dza uluʼtubëʼ naʼ ruluíʼi ca gaca dza údxi que yödzölió ni, ateʼ nupa naʼ tuʼtubi nácagaca gubáz láʼayi queëʼ Dios.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Ca naʼ guca, buluʼtubëʼ guíxiʼdoʼ cané naʼ, en buluʼzéguiʼë le lu guíʼ, lëscaʼ caní gaca cateʼ údxi que yödzölió ni.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, isö́l-laʼgacaʼ-nëʼ gubáz láʼayi quiaʼ, ateʼ uluʼbéajëʼ ga rinná bëʼë Dios yúguʼtë nupa tun ga tun dul-laʼ luzë́ʼeguequi, encaʼ nupa tuáʼ döʼ.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Yuguʼ gubáz láʼayi naʼ ilaʼguʼë bönniʼ tuáʼ döʼ naʼ lu guíʼ gabila. Niʼ ilaʼbödxëʼ, en uluʼtíl-la láyiʼgaquiëʼ.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Níʼirö ilaʼyëpi yösa beníʼ bönachi tsahuiʼ, en ilácagaquiëʼ ca gubidza ga niʼ rinná bëʼë Dios yehuaʼ yubá. Nu zoa nagui, en riyöni ral-laʼ uzë́ nagui.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Lëscaʼ caní bucúdzuʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Cateʼ bidzö́linëʼ tu bugá le nazácaʼdaʼ, guyijëʼ, yöjë́tiʼë yúguʼtë le dë queëʼ, ateʼ gúʼuëʼ bugá naʼ.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Lëscaʼ caní gunnë́ʼ Jesús:
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Cateʼ chibidzáʼ yöxaj naʼ, buluʼbéajëʼ le luyú bidxi raʼ nísadoʼ naʼ, ateʼ gulaʼböʼë niʼ, en gulaʼguʼë-baʼ yuguʼ böla dxiʼa tu lu gaʼböra, pero gulaʼrúʼunëʼ-baʼ yuguʼ böla cáʼasö.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Lëscaʼ caní gaca cateʼ údxi que yödzölió ni. Ilaʼrúajëʼ gubáz láʼayi queëʼ Dios, ateʼ uluʼbéajëʼ quez yuguʼ bönachi tsahuiʼ, ateʼ uluʼcuítiëʼ légaquiëʼ ladaj bönachi tuáʼ döʼ.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 ’Níʼirö ilaʼguʼë bönachi tuáʼ döʼ naʼ lu guíʼ gabila. Niʼ ilaʼbödxëʼ, en uluʼtíl-la láyëʼë.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Níʼirö Jesús gunábinëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ, rnnëʼ:
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Jesús gudxëʼ légaquiëʼ:
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Cateʼ budxi bucúdzuʼë Jesús yuguʼ didzaʼ ni, buzë́ʼë niʼ.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Cateʼ budxinëʼ ladzëʼ, busédinëʼ bönachi nacuáʼ lu yuʼu ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, ateʼ buluʼbáninë, taʼnnë́ʼ:
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Náquiëʼ bönniʼ ni zxíʼinëʼ bönniʼ gubëdxi yaga, ateʼ xinë́ʼë lënu María. Náquiëʼ bö́chiʼgaquiëʼ Jacobo, en José, en Simón, en Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Lëscaʼ nigula zanëʼ nacuáʼlennu rëʼu ni. ¿Gazxi caz guzëdëʼ yúguʼtë lë ni?
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Que lë ni naʼ gulaca chopa ládxiʼgaquiëʼ, ateʼ buluʼcáʼanëʼ Lëʼ. Níʼirö Jesús gudxëʼ légaquiëʼ:
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Que lë ni naʼ bitiʼ benëʼ Jesús zián yöl-laʼ huáca niʼ, tuʼ cabí taʼyéajlëʼë Lëʼ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.