Marcos 14
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs NTLH
1 Iaʼchopa dza caʼ gaca Laní Pascua cateʼ tuʼsubanëʼ bönniʼ judío ca benëʼ Dios, bubéajëʼ xuz xtóʼogaquiëʼ luyú Egipto. Naca laní cateʼ tahuëʼ yöta xtila bitiʼ nazíʼ cúa zi que. Taʼzóa taʼböʼë yuguʼ bixúz unná bëʼ, en bönniʼ yudoʼ tuʼsë́dinëʼ ilaʼzönëʼ Jesús bagáchiʼsö para ilútiëʼ Lëʼ.
1 Faltavam dois dias para a Festa da Páscoa e a Festa dos Pães sem Fermento . Os chefes dos sacerdotes e os mestres da Lei procuravam um jeito de prender Jesus em segredo e matá-lo.
2 Taʼnnë́ʼ:
2 Eles diziam: — Não vamos fazer isso durante a festa, para não haver uma revolta no meio do povo.
3 Zoëʼ Jesús yödzö Betania, lu yuʼu lidxëʼ Simón, bönniʼ güíʼinëʼ huëʼ nudzuʼ ruzödi. Tsanni niʼ röʼë rahuëʼ Jesús, guyázanu tu nigula, nuáʼanu tu bö́gaʼdoʼ néquini guiö́j zacaʼ, yudzu le riláʼ zxixi que yöj susén lasi idú, le nazacaʼ yenniʼ. Guláʼanu bö́gaʼdoʼ naʼ, en gulúʼunu le riláʼ zxixi naʼ icjëʼ Jesús.
3 Jesus estava no povoado de Betânia, sentado à mesa na casa de Simão, o Leproso. Então uma mulher chegou com um frasco feito de alabastro , cheio de perfume de nardo puro, muito caro. Ela quebrou o gargalo do frasco e derramou o perfume na cabeça de Jesus.
4 Gulaʼlélanëʼ bal-lëʼ bönniʼ nacuʼë niʼ. Taʼnnë́ʼ laʼ légacasëʼ:
4 Alguns que estavam ali ficaram zangados e disseram uns aos outros: — Que desperdício!
5 Laʼtuʼ nu gutiʼ lë naʼ, huazíʼ que iaʼlatiʼ ca lázxjaruʼ que tu iz para nu quisi le quégaca bönachi yechiʼ.
5 Esse perfume poderia ter sido vendido por mais de trezentas moedas de prata , que poderiam ser dadas aos pobres. Eles criticavam a mulher com dureza,
6 Níʼirö Jesús bëʼë didzaʼ, rnnëʼ:
6 mas Jesus disse:
7 Nacuáʼlenticaʼsö bönachi yechiʼ libíʼiliʼ, en bátatiʼtës guë́ʼëniliʼ, huáca gunliʼ dxiʼa quégaquiëʼ, pero nedaʼ bitiʼ sóaticaʼsaʼ ga zóaliʼ.
7 Pois os pobres estarão sempre com vocês, e, em qualquer ocasião que vocês quiserem, poderão ajudá-los. Mas eu não estarei sempre com vocês.
8 Tsca le guzxéquiʼnu bennu nigula ni. Cateʼ gulúʼunu le riláʼ zxixi ni nedaʼ, bupáʼanu nedaʼ zíʼatëlö ca igáchaʼa yeru ba.
8 Ela fez tudo o que pôde, pois antes da minha morte veio perfumar o meu corpo para o meu sepultamento.
9 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, gátiʼtës ga gaca libán que didzaʼ dxiʼa quiaʼ idú yödzölió, soa nu quixjöʼ caʼ lë ni bennu nigula ni quiaʼ. Caní gaca para nu tsöjné lënu.
9 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: em qualquer lugar do mundo onde o
10 Níʼirö birúajëʼ Judas Iscariote, bönniʼ nabábalenëʼ chínnuëʼ naʼ dáʼgaquiëʼ Jesús. Guyijëʼ ga nacuʼë bixúz unná bëʼ para udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ.
10 Judas Iscariotes, que era um dos doze discípulos, foi falar com os chefes dos sacerdotes para combinar como entregaria Jesus a eles.
11 Cateʼ bilaʼyönnëʼ xtídzëʼë Judas naʼ, buluʼdzéjanëʼ, ateʼ gulaʼzíʼ lu náʼagaquiëʼ iluʼë lëʼ dumí. Níʼirö gusí lahuëʼ Judas rizóa riböʼë udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ.
11 Quando ouviram o que ele disse, eles ficaram muito contentes e prometeram dar dinheiro a ele. Assim Judas começou a procurar uma oportunidade para entregar Jesus.
12 Naca dza risí lo laní cateʼ tahuëʼ yöta xtila bitiʼ nazíʼi cúa zi que, dza naʼ tutiëʼ-baʼ böʼcuʼ zxílaʼdoʼ tahuëʼ-baʼ dzöʼ Laní Pascua naʼ, cateʼ tuʼsubanëʼ ca benëʼ Dios busölë́ʼ bönachi judío luyú Egipto. Níʼirö bönniʼ usëda queëʼ Jesús gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
12 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento , em que os judeus matavam carneirinhos para comemorarem a Páscoa , os discípulos perguntaram a Jesus: — Onde é que o senhor quer que a gente prepare o jantar da Páscoa para o senhor?
13 Níʼirö Jesús gusö́l-lëʼë chopëʼ bönniʼ usëda queëʼ, en rëʼ légaquiëʼ:
13 Então Jesus enviou dois discípulos com a seguinte ordem:
14 Ga naʼ tsáziëʼ, guliʼguíëʼ xan yuʼu naʼ: “Rnnëʼ Bönniʼ Usedi: ¿Gazxi zoa yuʼu ga naʼ gágulengacaʼ-nëʼ bönniʼ usëda quiaʼ xtsöʼ que Laní Pascua?”
14 e digam ao dono da casa em que ele entrar que o Mestre manda perguntar: “Onde fica a sala em que eu e os meus discípulos vamos comer o jantar da Páscoa?”
15 Níʼirö uluíʼinëʼ libíʼiliʼ tu yuʼu zxön ga naca buropi cuía ga chinabáʼa. Buliʼpáʼa le gáguruʼ niʼ.
15 Então ele mostrará a vocês no andar de cima uma sala grande, mobiliada e arrumada para o jantar. Preparem ali tudo para nós.
16 Bilaʼrúajëʼ bönniʼ usëda queëʼ naʼ, en bilaʼdxinëʼ lu yödzö, ateʼ yöjxácaʼgaquiëʼ yúguʼtë ca naʼ chigudxëʼ légaquiëʼ Jesús. Buluʼpë́ʼë le ilahuëʼ niʼ que Laní Pascua.
16 Os dois discípulos foram até a cidade e encontraram tudo como Jesus tinha dito. Então prepararam o jantar da Páscoa.
17 Cateʼ chizáʼ ral-la, bidxinëʼ Jesús niʼ, dzágagaquiëʼ idxínnutëʼ bönniʼ usëda queëʼ Lëʼ.
17 Quando anoiteceu, Jesus chegou com os doze discípulos.
18 Tsanni niʼ rö́ʼögaquiëʼ tahuëʼ, bëʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
18 Enquanto estavam à mesa, no meio do jantar, ele disse:
19 Níʼirö buluʼhuíʼinnëʼ, en gulaʼsí lógaquiëʼ tu tuëʼ tëʼ Lëʼ:
19 Eles ficaram tristes e, um por um, começaram a perguntar: — O senhor não está achando que sou eu, está?
20 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
20 Jesus respondeu:
21 Tsejaʼ ga gátiaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, ca naʼ nazúaj lu guichi láʼayi ca gaca quiaʼ, pero bicaʼ bayechiʼ bönniʼ naʼ udödëʼ nedaʼ lu náʼagaquiëʼ bönniʼ ilútiëʼ nedaʼ. Gácarö dxiʼa queëʼ bönniʼ naʼ laʼtuʼ cabí guljëʼ.
21 Pois o
22 Tsanni niʼ tahuëʼ, gudélëʼë Jesús yöta xtila. Gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ.” Buzxuzxjëʼ le, en bëʼë quégaquiëʼ, rnnëʼ:
22 Enquanto estavam comendo, Jesus pegou o pão e deu graças a Deus. Depois partiu o pão e o deu aos discípulos, dizendo:
23 Gudélëʼë caʼ tu zxígaʼdoʼ, en gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ.” Níʼirö bëʼë quégaquiëʼ, ateʼ yúguʼtëʼ gulë́ʼajëʼ le.
23 Em seguida, pegou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois passou o cálice aos discípulos, e todos beberam do vinho.
24 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
24 Então Jesus disse:
25 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, bítiʼrö guíʼjaʼ xisi uva ga idxinrö dza guíʼjaʼ le cubi ga niʼ rinná bëʼë Dios.
25 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: nunca mais beberei deste vinho até o dia em que beber com vocês um vinho novo no
26 Gudödi gulúl-lëʼ yöl-laʼ ba, bilaʼrúajëʼ söjáquiëʼ Guíʼa Yaga Olivo.
26 Então eles cantaram canções de louvor e foram para o monte das Oliveiras.
27 Níʼirö Jesús gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
27 E Jesus disse aos discípulos:
28 Tödi ubanaʼ lu yöl-laʼ guti, tsejaʼ luyú Galilea zíʼalö ca libíʼiliʼ.
28 Mas, depois que eu for ressuscitado, irei adiante de vocês para a Galileia.
29 Níʼirö Pedro gudxëʼ Jesús, rnnëʼ:
29 Então Pedro disse a Jesus: — Eu nunca abandonarei o senhor, mesmo que todos o abandonem!
30 Jesús gudxëʼ lëʼ, rnnëʼ:
30 Mas Jesus lhe disse:
31 Níʼirö Pedro buzötjëʼ Dios, rnnëʼ:
31 Mas Pedro repetia com insistência: — Eu nunca vou dizer que não o conheço, mesmo que eu tenha de morrer com o senhor! E todos os outros discípulos disseram a mesma coisa.
32 Níʼirö Jesús, en bönniʼ dáʼgaquiëʼ Lëʼ bilaʼdxinëʼ laʼ yëla Getsemaní, ateʼ Jesús gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
32 Jesus e os discípulos foram a um lugar chamado Getsêmani. E Jesus lhes disse:
33 Jesús guchë́ʼë Pedro, en Jacobo, en Juan, ateʼ gusí lahuëʼ ridzö́binëʼ, en risëbi ládxëʼë.
33 Então Jesus foi, levando consigo Pedro, Tiago e João. Aí ele começou a sentir uma grande tristeza e aflição
34 Gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
34 e disse a eles:
35 Níʼirö guzë́ʼë Jesús iaʼlátiʼdoʼ, en busudxín lahuëʼ lu yu, bulidzëʼ Dios. Gunábinëʼ Lëʼ, channö huáca, ucuítëʼ queëʼ le ral-laʼ quiʼi sáquëʼë dza naʼ.
35 Ele foi um pouco mais adiante, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e pediu a Deus que, se possível, afastasse dele aquela hora de sofrimento.
36 Niʼ rulidzëʼ Dios, rnnëʼ:
36 Ele orava assim:
37 Níʼirö bö́ajëʼ Jesús ga naʼ nacuʼë bönniʼ usëda queëʼ, ateʼ yöjxáquiëʼ légaquiëʼ tasiëʼ. Gudxëʼ Pedro:
37 Depois voltou e encontrou os três discípulos dormindo. Então disse a Pedro:
38 Guliʼnáʼ yëla, en buliʼlidzëʼ Dios, inábiliʼ-nëʼ para cabí gataʼ lataj tuʼ xihuiʼ idilúʼu yöl-laʼ libíʼiliʼ. Le nácatë böʼ naca cázaliʼ zoa caz sinaʼ, pero lu yöl-laʼ bönáchisö queë́liʼ ricuídiʼliʼ.
38 Vigiem e orem para que não sejam tentados. É fácil querer resistir à tentação; o difícil mesmo é conseguir.
39 Níʼirö saʼyéajëʼ Jesús leyúbölö, rulidzëʼ Dios, en laʼ tuz ca gunnë́ʼ.
39 Jesus foi outra vez e orou, dizendo as mesmas palavras.
40 Cateʼ bö́ajëʼ leyúbölö ga naʼ nacuʼë, yöjxáquiëʼ légaquiëʼ tasiëʼ tuʼ nadö́ditë yëla lógaquiëʼ. Bitiʼ nö́zguequinëʼ bizxi didzaʼ uluʼbiʼë, le ilë́ʼ Lëʼ.
40 Em seguida, voltou ao lugar onde os discípulos estavam e os encontrou de novo dormindo. Eles estavam com muito sono e não conseguiam ficar com os olhos abertos. E não sabiam o que responder a Jesus.
41 Cateʼ bö́ajëʼ le bunni luzuí ga naʼ nacuʼë, rëʼ légaquiëʼ:
41 Quando voltou pela terceira vez, Jesus perguntou:
42 ¡Guliʼchasa, uyéajruʼ! ¡Buliʼyútsöcaʼ, chizë́ʼë bönniʼ naʼ udödëʼ nedaʼ lu náʼagaca bönachi!
42 Levantem-se, e vamos embora. Vejam! Aí vem chegando o homem que está me traindo!
43 Niʼ ruʼë Jesús didzaʼ ni, bidxinëʼ Judas, bönniʼ nabábalenëʼ chínnuëʼ naʼ dáʼgaquiëʼ Jesús, ateʼ záʼlengaquiëʼ bönniʼ zián lëʼ, nuáʼagaquiëʼ guíë tuchiʼ, en yaga. Yuguʼ bixúz unná bëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi, en bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ nasö́l-laʼgaquiëʼ légaquiëʼ.
43 Jesus ainda estava falando, quando chegou Judas, um dos doze discípulos. Vinha com ele uma multidão armada com espadas e porretes, que tinha sido mandada pelos chefes dos sacerdotes, pelos mestres da Lei e pelos líderes judeus.
44 Judas, bönniʼ naʼ rudödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ chinuluíʼinëʼ légaquiëʼ tu le gunëʼ le gaca bëʼ nu naca Jesús, gunnë́ʼ:
44 O traidor tinha combinado com eles um sinal. Ele tinha dito: “Prendam e levem bem seguro o homem que eu beijar, pois é ele.”
45 Cateʼ bidxinëʼ Judas niʼ, laʼ gubígaʼtëʼ ga naʼ zoëʼ Jesús, en gudxëʼ Lëʼ:
45 Logo que chegou perto de Jesus, Judas disse: — Mestre! E o beijou.
46 Níʼirö gulaʼzönëʼ Jesús, en gulaʼchë́ʼë Lëʼ nadzunëʼ.
46 Então eles pegaram Jesus e o prenderam.
47 Níʼirö tuëʼ bönniʼ niʼ dëʼë Jesús guléajëʼ guíë tuchiʼ, en benëʼ-biʼ huëʼ biʼi huen dxin queëʼ bixúz lo. Guchúguiëʼ guídi nágabiʼ.
47 Mas um dos que estavam ali tirou a espada, atacou um empregado do Grande Sacerdote e cortou uma orelha dele.
48 Jesús gudxëʼ bönachi naʼ, rnnëʼ:
48 Então Jesus disse para aquela gente:
49 Yuguʼ dza guzóalenaʼ libíʼiliʼ rusë́digacadaʼ bönachi ga naca chila yudoʼ, ateʼ bitiʼ guzxönliʼ nedaʼ, pero raca caní para gaca le nazúaj lu guichi láʼayi.
49 Eu estava com vocês todos os dias, ensinando no pátio do Templo, e vocês não me prenderam. Mas isso está acontecendo para se cumprir o que as
50 Níʼirö yúguʼtë bönniʼ usëda queëʼ Jesús buluʼcáʼanëʼ Leʼ, taʼzxúnnajëʼ.
50 Então todos os discípulos abandonaram Jesus e fugiram.
51 Zóabiʼ caʼ niʼ tubiʼ biʼi raʼbán söjnobiʼ Jesús, nuxóasö cuinbiʼ tu lariʼ blagaʼ. Yuguʼ bönniʼ naʼ nachë́ʼgaquiëʼ Jesús gulaʼzönëʼ-biʼ
51 Um jovem, enrolado num lençol, seguia Jesus. Alguns tentaram prendê-lo,
52 pero busanbiʼ lariʼ naʼ, en xiguídisöbiʼ buzxúnnajbiʼ.
52 mas ele largou o lençol e fugiu nu.
53 Gulaʼchë́ʼë Jesús lahuëʼ bixúz lo, ateʼ buluʼdubëʼ niʼ yúguʼtë bixúz unná bëʼ, en bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi.
53 Em seguida, levaram Jesus até a casa do Grande Sacerdote , onde estavam reunidos os chefes dos sacerdotes, alguns líderes dos judeus e alguns mestres da Lei.
54 Pedro yöjnahuëʼ Jesús ziʼtuʼ zíʼtuʼsö, en guyáziëʼ löʼa lidxi bixúz lo naʼ, en gurö́ʼölenëʼ tsözxö́n yuguʼ niʼa nëʼë bixúz lo naʼ, rutsëʼe cuinëʼ raʼ guíʼ.
54 Pedro seguiu Jesus de longe e entrou no pátio da casa do Grande Sacerdote. Ele sentou-se perto do fogo, com os guardas, para se esquentar.
55 Yuguʼ bixúz unná bëʼ len yúguʼtë bönniʼ yúlahuiʼ lo buluʼguiljëʼ tu le uluʼsubáguiëʼ Jesús para gaca ilaʼchúguiëʼ queëʼ gátiëʼ pero bitiʼ bi buluʼdzö́linëʼ.
55 Os chefes dos sacerdotes e todo o Conselho Superior estavam procurando encontrar alguma acusação contra Jesus a fim de o condenarem à morte. Mas não conseguiram nenhuma.
56 Bönniʼ zián gulaʼnnë́ʼ queëʼ Jesús le cabí nácatë, pero bitiʼ yöjlö́zagaca le gulaʼnnë́ʼ queëʼ.
56 Muitos diziam mentiras contra ele, mas as suas histórias não combinavam umas com as outras.
57 Níʼirö gulaʼzuínëʼ yuguʼ bönniʼ gulaʼnnë́ʼ queëʼ Jesús le cabí nácatë, taʼnnë́ʼ:
57 Alguns se levantaram e acusaram Jesus com mentiras. Eles diziam:
58 —Netuʼ biyö́nituʼ didzaʼ bëʼë bönniʼ ni, gunnë́ʼ: “Uquínnajaʼ yudoʼ ni, lë ni nequi lu niʼa lu naʼ bönachi, ateʼ tsonna dzasö uchisaʼ iaʼtú le cabí nequi lu niʼa lu naʼ bönachi.”
58 — Nós ouvimos quando ele disse: “Vou destruir este Templo que foi construído por seres humanos e, em três dias, levantarei outro que não será construído por seres humanos.”
59 Lëscaʼ lë ni, bitiʼ yöjlö́zagaca xtídzaʼgaquiëʼ.
59 Mesmo assim as suas histórias não combinavam umas com as outras.
60 Níʼirö guyasëʼ bixúz lo naʼ gatsaj láhuiʼlö bönachi nacuáʼ niʼ, en gunábinëʼ Jesús, rnnëʼ:
60 Aí o Grande Sacerdote se levantou no meio de todos e perguntou a Jesus: — Você não vai se defender dessa acusação?
61 Jesús, dxisö zoëʼ. Bitiʼ bi didzaʼ rubiʼë. Gunábinëʼ Lëʼ leyúbölö bixúz lo naʼ, rnnëʼ:
61 Mas Jesus ficou calado e não respondeu nada. Então o Grande Sacerdote tornou a perguntar: — Você é o
62 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
62 Jesus respondeu:
63 Níʼirö bixúz lo naʼ, lu yöl-laʼ rilé queëʼ guchözëʼ lariʼ nácuëʼ, rnnëʼ:
63 Aí o Grande Sacerdote rasgou as suas próprias roupas e disse: — Não precisamos mais de testemunhas!
64 ¡Riyö́n quéziliʼ rucáʼanëʼ Dios cáʼasö len didzaʼ ruʼë! ¿Nacxi rusácaʼliʼ queë́liʼ?
64 Vocês ouviram esta blasfêmia contra Deus! Então, o que resolvem? Todos estavam contra Jesus e aí o condenaram à morte.
65 Níʼirö gulaʼsí lógaquiëʼ bal-lëʼ tuʼchejëʼ Jesús zxönaʼ. Buluʼsayjëʼ lahuëʼ, en gulundëʼ Lëʼ ziʼ, taʼnnë́ʼ:
65 Então alguns começaram a cuspir nele. Cobriam o rosto dele, davam bofetadas nele e perguntavam: — Quem foi que bateu em você? Adivinhe! E também os guardas o pegaram e lhe deram bofetadas.
66 Cateʼ niʼ zoëʼ Pedro löʼa zxan yuʼu, bidxinbiʼ tubiʼ biʼi nigula huen dxin queëʼ bixúz lo naʼ ga naʼ zoëʼ.
66 Pedro ainda estava lá embaixo no pátio, quando apareceu uma das empregadas do Grande Sacerdote .
67 Cateʼ biléʼebiʼ Pedro, röʼë rutsëʼe cuinëʼ raʼ guíʼ, buyubiʼ lëʼ, rnnabiʼ:
67 Ela viu Pedro se esquentando perto do fogo, olhou bem para ele e disse: — Você também estava com Jesus de Nazaré.
68 Gudáʼbaguiëʼ Pedro, rnnëʼ:
68 Mas ele negou, dizendo: — Eu não o conheço. Não sei do que é que você está falando. E saiu para o corredor. Naquele momento, o galo cantou.
69 Buyubiʼ lëʼ leyúbölö biʼi nigula huen dxin naʼ, en gusí lobiʼ rëbiʼ nupa nacuáʼ niʼ:
69 Quando a empregada viu Pedro ali, começou a dizer aos que estavam perto: — Este homem é um deles.
70 Leyúbölö gudáʼbaguiëʼ Pedro. Iaʼlatiʼ gudzé nupa nacuáʼ niʼ të Pedro, taʼnná:
70 Mas ele negou outra vez. Pouco depois, as pessoas que estavam ali disseram de novo a Pedro: — Não há dúvida de que você é um deles, pois você também é da Galileia.
71 Gusí lahuëʼ Pedro rudxía döʼ cuinëʼ, en ruzötjëʼ Dios, rnnëʼ:
71 Aí Pedro disse: — Juro que não conheço esse homem de quem vocês estão falando! Que Deus me castigue se não estou dizendo a verdade!
72 Laʼ gurö́dxitëbaʼ böra le buropi luzuí. Níʼirö yöjnenëʼ Pedro didzaʼ naʼ bëʼë Jesús, gudxëʼ lëʼ: “Ziʼalö cö́dxibaʼ böra le buropi luzuí, tsonna luzuí innóʼ bitiʼ núnbëʼu nedaʼ.” Cateʼ yöjnenëʼ didzaʼ ni, gusí lahuëʼ ribö́dxidëʼë.
72 Naquele instante o galo cantou pela segunda vez, e Pedro lembrou que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante duas vezes, você dirá três vezes que não me conhece.” Então Pedro caiu em si e começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.