Marcos 14
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs ACF
1 Iaʼchopa dza caʼ gaca Laní Pascua cateʼ tuʼsubanëʼ bönniʼ judío ca benëʼ Dios, bubéajëʼ xuz xtóʼogaquiëʼ luyú Egipto. Naca laní cateʼ tahuëʼ yöta xtila bitiʼ nazíʼ cúa zi que. Taʼzóa taʼböʼë yuguʼ bixúz unná bëʼ, en bönniʼ yudoʼ tuʼsë́dinëʼ ilaʼzönëʼ Jesús bagáchiʼsö para ilútiëʼ Lëʼ.
1 E dali a dois dias era a páscoa, e a festa dos pães ázimos; e os principais dos sacerdotes e os escribas buscavam como o prenderiam com dolo, e o matariam.
2 Taʼnnë́ʼ:
2 Mas eles diziam: Não na festa, para que porventura não se faça alvoroço entre o povo.
3 Zoëʼ Jesús yödzö Betania, lu yuʼu lidxëʼ Simón, bönniʼ güíʼinëʼ huëʼ nudzuʼ ruzödi. Tsanni niʼ röʼë rahuëʼ Jesús, guyázanu tu nigula, nuáʼanu tu bö́gaʼdoʼ néquini guiö́j zacaʼ, yudzu le riláʼ zxixi que yöj susén lasi idú, le nazacaʼ yenniʼ. Guláʼanu bö́gaʼdoʼ naʼ, en gulúʼunu le riláʼ zxixi naʼ icjëʼ Jesús.
3 E, estando ele em betânia, assentado à mesa, em casa de Simão, o leproso, veio uma mulher, que trazia um vaso de alabastro, com ungüento de nardo puro, de muito preço, e quebrando o vaso, lho derramou sobre a cabeça.
4 Gulaʼlélanëʼ bal-lëʼ bönniʼ nacuʼë niʼ. Taʼnnë́ʼ laʼ légacasëʼ:
4 E alguns houve que em si mesmos se indignaram, e disseram: Para que se fez este desperdício de ungüento?
5 Laʼtuʼ nu gutiʼ lë naʼ, huazíʼ que iaʼlatiʼ ca lázxjaruʼ que tu iz para nu quisi le quégaca bönachi yechiʼ.
5 Porque podia vender-se por mais de trezentos dinheiros, e dá-lo aos pobres. E bramavam contra ela.
6 Níʼirö Jesús bëʼë didzaʼ, rnnëʼ:
6 Jesus, porém, disse: Deixai-a, por que a molestais? Ela fez-me boa obra.
7 Nacuáʼlenticaʼsö bönachi yechiʼ libíʼiliʼ, en bátatiʼtës guë́ʼëniliʼ, huáca gunliʼ dxiʼa quégaquiëʼ, pero nedaʼ bitiʼ sóaticaʼsaʼ ga zóaliʼ.
7 Porque sempre tendes os pobres convosco, e podeis fazer-lhes bem, quando quiserdes; mas a mim nem sempre me tendes.
8 Tsca le guzxéquiʼnu bennu nigula ni. Cateʼ gulúʼunu le riláʼ zxixi ni nedaʼ, bupáʼanu nedaʼ zíʼatëlö ca igáchaʼa yeru ba.
8 Esta fez o que podia; antecipou-se a ungir o meu corpo para a sepultura.
9 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, gátiʼtës ga gaca libán que didzaʼ dxiʼa quiaʼ idú yödzölió, soa nu quixjöʼ caʼ lë ni bennu nigula ni quiaʼ. Caní gaca para nu tsöjné lënu.
9 Em verdade vos digo que, em todas as partes do mundo onde este evangelho for pregado, também o que ela fez será contado para sua memória.
10 Níʼirö birúajëʼ Judas Iscariote, bönniʼ nabábalenëʼ chínnuëʼ naʼ dáʼgaquiëʼ Jesús. Guyijëʼ ga nacuʼë bixúz unná bëʼ para udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ.
10 E Judas Iscariotes, um dos doze, foi ter com os principais dos sacerdotes para lho entregar.
11 Cateʼ bilaʼyönnëʼ xtídzëʼë Judas naʼ, buluʼdzéjanëʼ, ateʼ gulaʼzíʼ lu náʼagaquiëʼ iluʼë lëʼ dumí. Níʼirö gusí lahuëʼ Judas rizóa riböʼë udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ.
11 E eles, ouvindo-o, folgaram, e prometeram dar-lhe dinheiro; e buscava como o entregaria em ocasião oportuna.
12 Naca dza risí lo laní cateʼ tahuëʼ yöta xtila bitiʼ nazíʼi cúa zi que, dza naʼ tutiëʼ-baʼ böʼcuʼ zxílaʼdoʼ tahuëʼ-baʼ dzöʼ Laní Pascua naʼ, cateʼ tuʼsubanëʼ ca benëʼ Dios busölë́ʼ bönachi judío luyú Egipto. Níʼirö bönniʼ usëda queëʼ Jesús gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
12 E, no primeiro dia dos pães ázimos, quando sacrificavam a páscoa, disseram-lhe os discípulos: Aonde queres que vamos fazer os preparativos para comer a páscoa?
13 Níʼirö Jesús gusö́l-lëʼë chopëʼ bönniʼ usëda queëʼ, en rëʼ légaquiëʼ:
13 E enviou dois dos seus discípulos, e disse-lhes: Ide à cidade, e um homem, que leva um cântaro de água, vos encontrará; segui-o.
14 Ga naʼ tsáziëʼ, guliʼguíëʼ xan yuʼu naʼ: “Rnnëʼ Bönniʼ Usedi: ¿Gazxi zoa yuʼu ga naʼ gágulengacaʼ-nëʼ bönniʼ usëda quiaʼ xtsöʼ que Laní Pascua?”
14 E, onde quer que entrar, dizei ao senhor da casa: O Mestre diz: Onde está o aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
15 Níʼirö uluíʼinëʼ libíʼiliʼ tu yuʼu zxön ga naca buropi cuía ga chinabáʼa. Buliʼpáʼa le gáguruʼ niʼ.
15 E ele vos mostrará um grande cenáculo mobilado e preparado; preparai-a ali.
16 Bilaʼrúajëʼ bönniʼ usëda queëʼ naʼ, en bilaʼdxinëʼ lu yödzö, ateʼ yöjxácaʼgaquiëʼ yúguʼtë ca naʼ chigudxëʼ légaquiëʼ Jesús. Buluʼpë́ʼë le ilahuëʼ niʼ que Laní Pascua.
16 E, saindo os seus discípulos, foram à cidade, e acharam como lhes tinha dito, e prepararam a páscoa.
17 Cateʼ chizáʼ ral-la, bidxinëʼ Jesús niʼ, dzágagaquiëʼ idxínnutëʼ bönniʼ usëda queëʼ Lëʼ.
17 E, chegada a tarde, foi com os doze.
18 Tsanni niʼ rö́ʼögaquiëʼ tahuëʼ, bëʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
18 E, quando estavam assentados a comer, disse Jesus: Em verdade vos digo que um de vós, que comigo come, há de trair-me.
19 Níʼirö buluʼhuíʼinnëʼ, en gulaʼsí lógaquiëʼ tu tuëʼ tëʼ Lëʼ:
19 E eles começaram a entristecer-se e a dizer-lhe um após outro: Sou eu? E outro disse: Sou eu?
20 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
20 Mas ele, respondendo, disse-lhes: É um dos doze, que põe comigo a mão no prato.
21 Tsejaʼ ga gátiaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, ca naʼ nazúaj lu guichi láʼayi ca gaca quiaʼ, pero bicaʼ bayechiʼ bönniʼ naʼ udödëʼ nedaʼ lu náʼagaquiëʼ bönniʼ ilútiëʼ nedaʼ. Gácarö dxiʼa queëʼ bönniʼ naʼ laʼtuʼ cabí guljëʼ.
21 Na verdade o Filho do homem vai, como dele está escrito, mas ai daquele homem por quem o Filho do homem é traído! Bom seria para o tal homem não haver nascido.
22 Tsanni niʼ tahuëʼ, gudélëʼë Jesús yöta xtila. Gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ.” Buzxuzxjëʼ le, en bëʼë quégaquiëʼ, rnnëʼ:
22 E, comendo eles, tomou Jesus pão e, abençoando-o, o partiu e deu-lho, e disse: Tomai, comei, isto é o meu corpo.
23 Gudélëʼë caʼ tu zxígaʼdoʼ, en gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ.” Níʼirö bëʼë quégaquiëʼ, ateʼ yúguʼtëʼ gulë́ʼajëʼ le.
23 E, tomando o cálice, e dando graças, deu-lho; e todos beberam dele.
24 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
24 E disse-lhes: Isto é o meu sangue, o sangue do novo testamento, que por muitos é derramado.
25 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, bítiʼrö guíʼjaʼ xisi uva ga idxinrö dza guíʼjaʼ le cubi ga niʼ rinná bëʼë Dios.
25 Em verdade vos digo que não beberei mais do fruto da vide, até àquele dia em que o beber, novo, no reino de Deus.
26 Gudödi gulúl-lëʼ yöl-laʼ ba, bilaʼrúajëʼ söjáquiëʼ Guíʼa Yaga Olivo.
26 E, tendo cantado o hino, saíram para o Monte das Oliveiras.
27 Níʼirö Jesús gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
27 E disse-lhes Jesus: Todos vós esta noite vos escandalizareis em mim; porque está escrito: Ferirei o pastor, e as ovelhas se dispersarão.
28 Tödi ubanaʼ lu yöl-laʼ guti, tsejaʼ luyú Galilea zíʼalö ca libíʼiliʼ.
28 Mas, depois que eu houver ressuscitado, irei adiante de vós para a Galiléia.
29 Níʼirö Pedro gudxëʼ Jesús, rnnëʼ:
29 E disse-lhe Pedro: Ainda que todos se escandalizem, nunca, porém, eu.
30 Jesús gudxëʼ lëʼ, rnnëʼ:
30 E disse-lhe Jesus: Em verdade te digo que hoje, nesta noite, antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás.
31 Níʼirö Pedro buzötjëʼ Dios, rnnëʼ:
31 Mas ele disse com mais veemência: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de modo nenhum te negarei. E da mesma maneira diziam todos também.
32 Níʼirö Jesús, en bönniʼ dáʼgaquiëʼ Lëʼ bilaʼdxinëʼ laʼ yëla Getsemaní, ateʼ Jesús gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
32 E foram a um lugar chamado Getsêmani, e disse aos seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu oro.
33 Jesús guchë́ʼë Pedro, en Jacobo, en Juan, ateʼ gusí lahuëʼ ridzö́binëʼ, en risëbi ládxëʼë.
33 E tomou consigo a Pedro, e a Tiago, e a João, e começou a ter pavor, e a angustiar-se.
34 Gudxëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
34 E disse-lhes: A minha alma está profundamente triste até a morte; ficai aqui, e vigiai.
35 Níʼirö guzë́ʼë Jesús iaʼlátiʼdoʼ, en busudxín lahuëʼ lu yu, bulidzëʼ Dios. Gunábinëʼ Lëʼ, channö huáca, ucuítëʼ queëʼ le ral-laʼ quiʼi sáquëʼë dza naʼ.
35 E, tendo ido um pouco mais adiante, prostrou-se em terra; e orou para que, se fosse possível, passasse dele aquela hora.
36 Niʼ rulidzëʼ Dios, rnnëʼ:
36 E disse: Aba, Pai, todas as coisas te são possíveis; afasta de mim este cálice; não seja, porém, o que eu quero, mas o que tu queres.
37 Níʼirö bö́ajëʼ Jesús ga naʼ nacuʼë bönniʼ usëda queëʼ, ateʼ yöjxáquiëʼ légaquiëʼ tasiëʼ. Gudxëʼ Pedro:
37 E, chegando, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Simão, dormes? não podes vigiar uma hora?
38 Guliʼnáʼ yëla, en buliʼlidzëʼ Dios, inábiliʼ-nëʼ para cabí gataʼ lataj tuʼ xihuiʼ idilúʼu yöl-laʼ libíʼiliʼ. Le nácatë böʼ naca cázaliʼ zoa caz sinaʼ, pero lu yöl-laʼ bönáchisö queë́liʼ ricuídiʼliʼ.
38 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 Níʼirö saʼyéajëʼ Jesús leyúbölö, rulidzëʼ Dios, en laʼ tuz ca gunnë́ʼ.
39 E foi outra vez e orou, dizendo as mesmas palavras.
40 Cateʼ bö́ajëʼ leyúbölö ga naʼ nacuʼë, yöjxáquiëʼ légaquiëʼ tasiëʼ tuʼ nadö́ditë yëla lógaquiëʼ. Bitiʼ nö́zguequinëʼ bizxi didzaʼ uluʼbiʼë, le ilë́ʼ Lëʼ.
40 E, voltando, achou-os outra vez dormindo, porque os seus olhos estavam pesados, e não sabiam o que responder-lhe.
41 Cateʼ bö́ajëʼ le bunni luzuí ga naʼ nacuʼë, rëʼ légaquiëʼ:
41 E voltou terceira vez, e disse-lhes: Dormi agora, e descansai. Basta; é chegada a hora. Eis que o Filho do homem vai ser entregue nas mãos dos pecadores.
42 ¡Guliʼchasa, uyéajruʼ! ¡Buliʼyútsöcaʼ, chizë́ʼë bönniʼ naʼ udödëʼ nedaʼ lu náʼagaca bönachi!
42 Levantai-vos, vamos; eis que está perto o que me trai.
43 Niʼ ruʼë Jesús didzaʼ ni, bidxinëʼ Judas, bönniʼ nabábalenëʼ chínnuëʼ naʼ dáʼgaquiëʼ Jesús, ateʼ záʼlengaquiëʼ bönniʼ zián lëʼ, nuáʼagaquiëʼ guíë tuchiʼ, en yaga. Yuguʼ bixúz unná bëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi, en bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ nasö́l-laʼgaquiëʼ légaquiëʼ.
43 E logo, falando ele ainda, veio Judas, que era um dos doze, da parte dos principais dos sacerdotes, e dos escribas e dos anciãos, e com ele uma grande multidão com espadas e varapaus.
44 Judas, bönniʼ naʼ rudödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ chinuluíʼinëʼ légaquiëʼ tu le gunëʼ le gaca bëʼ nu naca Jesús, gunnë́ʼ:
44 Ora, o que o traía, tinha-lhes dado um sinal, dizendo: Aquele que eu beijar, esse é; prendei-o, e levai-o com segurança.
45 Cateʼ bidxinëʼ Judas niʼ, laʼ gubígaʼtëʼ ga naʼ zoëʼ Jesús, en gudxëʼ Lëʼ:
45 E, logo que chegou, aproximou-se dele, e disse-lhe: Rabi, Rabi. E beijou-o.
46 Níʼirö gulaʼzönëʼ Jesús, en gulaʼchë́ʼë Lëʼ nadzunëʼ.
46 E lançaram-lhe as mãos, e o prenderam.
47 Níʼirö tuëʼ bönniʼ niʼ dëʼë Jesús guléajëʼ guíë tuchiʼ, en benëʼ-biʼ huëʼ biʼi huen dxin queëʼ bixúz lo. Guchúguiëʼ guídi nágabiʼ.
47 E um dos que ali estavam presentes, puxando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote, e cortou-lhe uma orelha.
48 Jesús gudxëʼ bönachi naʼ, rnnëʼ:
48 E, respondendo Jesus, disse-lhes: Saístes com espadas e varapaus a prender-me, como a um salteador?
49 Yuguʼ dza guzóalenaʼ libíʼiliʼ rusë́digacadaʼ bönachi ga naca chila yudoʼ, ateʼ bitiʼ guzxönliʼ nedaʼ, pero raca caní para gaca le nazúaj lu guichi láʼayi.
49 Todos os dias estava convosco ensinando no templo, e não me prendestes; mas isto é para que as Escrituras se cumpram.
50 Níʼirö yúguʼtë bönniʼ usëda queëʼ Jesús buluʼcáʼanëʼ Leʼ, taʼzxúnnajëʼ.
50 Então, deixando-o, todos fugiram.
51 Zóabiʼ caʼ niʼ tubiʼ biʼi raʼbán söjnobiʼ Jesús, nuxóasö cuinbiʼ tu lariʼ blagaʼ. Yuguʼ bönniʼ naʼ nachë́ʼgaquiëʼ Jesús gulaʼzönëʼ-biʼ
51 E um certo jovem o seguia, envolto em um lençol sobre o corpo nu. E lançaram-lhe a mão.
52 pero busanbiʼ lariʼ naʼ, en xiguídisöbiʼ buzxúnnajbiʼ.
52 Mas ele, largando o lençol, fugiu nu.
53 Gulaʼchë́ʼë Jesús lahuëʼ bixúz lo, ateʼ buluʼdubëʼ niʼ yúguʼtë bixúz unná bëʼ, en bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi.
53 E levaram Jesus ao sumo sacerdote, e ajuntaram-se todos os principais dos sacerdotes, e os anciãos e os escribas.
54 Pedro yöjnahuëʼ Jesús ziʼtuʼ zíʼtuʼsö, en guyáziëʼ löʼa lidxi bixúz lo naʼ, en gurö́ʼölenëʼ tsözxö́n yuguʼ niʼa nëʼë bixúz lo naʼ, rutsëʼe cuinëʼ raʼ guíʼ.
54 E Pedro o seguiu de longe até dentro do pátio do sumo sacerdote, e estava assentado com os servidores, aquentando-se ao lume.
55 Yuguʼ bixúz unná bëʼ len yúguʼtë bönniʼ yúlahuiʼ lo buluʼguiljëʼ tu le uluʼsubáguiëʼ Jesús para gaca ilaʼchúguiëʼ queëʼ gátiëʼ pero bitiʼ bi buluʼdzö́linëʼ.
55 E os principais dos sacerdotes e todo o concílio buscavam algum testemunho contra Jesus, para o matar, e não o achavam.
56 Bönniʼ zián gulaʼnnë́ʼ queëʼ Jesús le cabí nácatë, pero bitiʼ yöjlö́zagaca le gulaʼnnë́ʼ queëʼ.
56 Porque muitos testificavam falsamente contra ele, mas os testemunhos não eram coerentes.
57 Níʼirö gulaʼzuínëʼ yuguʼ bönniʼ gulaʼnnë́ʼ queëʼ Jesús le cabí nácatë, taʼnnë́ʼ:
57 E, levantando-se alguns, testificaram falsamente contra ele, dizendo:
58 —Netuʼ biyö́nituʼ didzaʼ bëʼë bönniʼ ni, gunnë́ʼ: “Uquínnajaʼ yudoʼ ni, lë ni nequi lu niʼa lu naʼ bönachi, ateʼ tsonna dzasö uchisaʼ iaʼtú le cabí nequi lu niʼa lu naʼ bönachi.”
58 Nós ouvimos-lhe dizer: Eu derrubarei este templo, construído por mãos de homens, e em três dias edificarei outro, não feito por mãos de homens.
59 Lëscaʼ lë ni, bitiʼ yöjlö́zagaca xtídzaʼgaquiëʼ.
59 E nem assim o seu testemunho era coerente.
60 Níʼirö guyasëʼ bixúz lo naʼ gatsaj láhuiʼlö bönachi nacuáʼ niʼ, en gunábinëʼ Jesús, rnnëʼ:
60 E, levantando-se o sumo sacerdote no Sinédrio, perguntou a Jesus, dizendo: Nada respondes? Que testificam estes contra ti?
61 Jesús, dxisö zoëʼ. Bitiʼ bi didzaʼ rubiʼë. Gunábinëʼ Lëʼ leyúbölö bixúz lo naʼ, rnnëʼ:
61 Mas ele calou-se, e nada respondeu. O sumo sacerdote lhe tornou a perguntar, e disse-lhe: És tu o Cristo, Filho do Deus Bendito?
62 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
62 E Jesus disse-lhe: Eu o sou, e vereis o Filho do homem assentado à direita do poder de Deus, e vindo sobre as nuvens do céu.
63 Níʼirö bixúz lo naʼ, lu yöl-laʼ rilé queëʼ guchözëʼ lariʼ nácuëʼ, rnnëʼ:
63 E o sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: Para que necessitamos de mais testemunhas?
64 ¡Riyö́n quéziliʼ rucáʼanëʼ Dios cáʼasö len didzaʼ ruʼë! ¿Nacxi rusácaʼliʼ queë́liʼ?
64 Vós ouvistes a blasfêmia; que vos parece? E todos o consideraram culpado de morte.
65 Níʼirö gulaʼsí lógaquiëʼ bal-lëʼ tuʼchejëʼ Jesús zxönaʼ. Buluʼsayjëʼ lahuëʼ, en gulundëʼ Lëʼ ziʼ, taʼnnë́ʼ:
65 E alguns começaram a cuspir nele, e a cobrir-lhe o rosto, e a dar-lhe punhadas, e a dizer-lhe: Profetiza. E os servidores davam-lhe bofetadas.
66 Cateʼ niʼ zoëʼ Pedro löʼa zxan yuʼu, bidxinbiʼ tubiʼ biʼi nigula huen dxin queëʼ bixúz lo naʼ ga naʼ zoëʼ.
66 E, estando Pedro embaixo, noátrio, chegou uma das criadas do sumo sacerdote;
67 Cateʼ biléʼebiʼ Pedro, röʼë rutsëʼe cuinëʼ raʼ guíʼ, buyubiʼ lëʼ, rnnabiʼ:
67 E, vendo a Pedro, que se estava aquentando, olhou para ele, e disse: Tu também estavas com Jesus, o Nazareno.
68 Gudáʼbaguiëʼ Pedro, rnnëʼ:
68 Mas ele negou-o, dizendo: Não o conheço, nem sei o que dizes. E saiu fora ao alpendre, e o galo cantou.
69 Buyubiʼ lëʼ leyúbölö biʼi nigula huen dxin naʼ, en gusí lobiʼ rëbiʼ nupa nacuáʼ niʼ:
69 E a criada, vendo-o outra vez, começou a dizer aos que ali estavam: Este é um dos tais.
70 Leyúbölö gudáʼbaguiëʼ Pedro. Iaʼlatiʼ gudzé nupa nacuáʼ niʼ të Pedro, taʼnná:
70 Mas ele o negou outra vez. E pouco depois os que ali estavam disseram outra vez a Pedro: Verdadeiramente tu és um deles, porque és também galileu, e tua fala é semelhante.
71 Gusí lahuëʼ Pedro rudxía döʼ cuinëʼ, en ruzötjëʼ Dios, rnnëʼ:
71 E ele começou a praguejar, e a jurar: Não conheço esse homem de quem falais.
72 Laʼ gurö́dxitëbaʼ böra le buropi luzuí. Níʼirö yöjnenëʼ Pedro didzaʼ naʼ bëʼë Jesús, gudxëʼ lëʼ: “Ziʼalö cö́dxibaʼ böra le buropi luzuí, tsonna luzuí innóʼ bitiʼ núnbëʼu nedaʼ.” Cateʼ yöjnenëʼ didzaʼ ni, gusí lahuëʼ ribö́dxidëʼë.
72 E o galo cantou segunda vez. E Pedro lembrou-se da palavra que Jesus lhe tinha dito: Antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás. E, retirando-se dali, chorou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.