Lucas 12
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs VC
1 Laʼ dza naʼ buluʼdubi zián gayuáʼ bönachi ga zoëʼ Jesús ga bidxintë taʼrö́lisö luzë́ʼeguequi bönachi naʼ. Níʼirö gusí lahuëʼ Jesús rëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queë cazëʼ, rnnëʼ:
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bitiʼ bi dë le naca balándoʼos le cabí iláʼ lahui, en bitiʼ bi dë le nagachiʼ le cabí gaca bëʼ.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Que lë ni naʼ, yúguʼtë le chigunnáliʼ ga naca chul-la, ilaʼyöni bönachi ga naca lu beníʼ, ateʼ didzaʼ bë́ʼëliʼ bagáchiʼsö ga guzóa lu yuʼu nayayaj, gaca libán que ga naca lógaca bönachi.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Uluíʼidaʼ libíʼiliʼ nu ral-laʼ gádxiliʼ. Guliʼgadxi Nu naʼ gaca ugúa yöl-laʼ naʼbán queë́liʼ, en tödi naʼ dë lu nëʼë yöl-laʼ unná bëʼ chúʼunëʼ libíʼiliʼ lu guíʼ gabila. Ön, reaʼ libíʼiliʼ, guliʼgadxi Nu naʼ.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 ’Tútiʼgaquiëʼ-baʼ gáyuʼbaʼ biguínnidoʼ len chopa dumí lásidoʼ. Bitiʼ ral-la ládxëʼë-baʼ Dios tu biguínnidoʼ naʼ.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Lëscaʼ caní, yúguʼtë guitsaʼ ícjaliʼ nabábagaca lahuëʼ Dios. Que lë ni naʼ, bitiʼ gádxiliʼ. Nazácaʼtëröliʼ libíʼiliʼ ca zianbaʼ biguínnidoʼ.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 ateʼ bönniʼ taʼdáʼbaguëʼë néquiguequinëʼ quiaʼ lógaca bönachi, lëscaʼ nedaʼ táʼbagaʼa néquiguequinëʼ quiaʼ lógaquiëʼ gubáz láʼayi queëʼ Dios.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Yúguʼtë nupa bi ilaʼnnë́ quiaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, gaca uniti lahuëʼ Dios léguequi, pero nu innë́ ziʼ queëʼ Dios Böʼ Láʼayi, bitiʼ uniti lahuëʼ Dios nu naʼ.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 ’Cateʼ ilaʼchë́ʼë libíʼiliʼ gapa naca lu yuʼu ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, en lógaquiëʼ bönniʼ uluʼchiʼa uluʼsörö́ëʼ libíʼiliʼ, en lógaquiëʼ bönniʼ dë lu náʼagaquiëʼ, bitiʼ ubi uguíʼiliʼ nacxi gunliʼ o bizxi didzaʼ ubíʼiliʼ, o bizxi innaliʼ.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Laʼ dza náʼasö usédinëʼ Dios Böʼ Láʼayi libíʼiliʼ le ral-laʼ innaliʼ.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Tu bönniʼ nútsëʼë ladaj bönachi zián naʼ rëʼ Jesús, rnnëʼ:
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús rëʼ lëʼ:
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Níʼirö Jesús gudxëʼ bönachi nacuáʼ niʼ, rnnëʼ:
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Níʼirö Jesús bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ didzaʼ, bucúdzuʼë didzaʼ, rnnëʼ:
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Níʼirö guzáʼ ládxëʼë bönniʼ naʼ, rnnëʼ: “¿Nacxi guntsaʼ? Bitiʼ dë ga gapa chiʼa le ruláʼ quiaʼ.”
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Níʼirö rnnëʼ: “Caní gunaʼ. Uquínnajgacaʼ yuʼu ga rapa chiʼa le ruláʼ quiaʼ, ateʼ gunaʼ yuguʼ yuʼu zxö́ntërö caʼ, ateʼ gapa chiʼa le ruláʼ quiaʼ niʼ, len yuguʼ le dë quiaʼ.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Níʼirö gaca guíë cuinaʼ: Chidë́daʼ quiaʼ zián le chinutubaʼ, le gáhuidaʼ zián iz. Uzíʼ ládxaʼa. Guíʼaj gahuaʼ, en udzéjadaʼ.”
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Níʼirö Dios rëʼ lëʼ: “Liʼ, bönniʼ bitiʼ bi nö́zinëʼ. Naʼa dzöʼ gátiuʼ. Naʼa, ¿nuzxi caz guequi que, lë naʼ chinutubuʼ?”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Caní raca queëʼ bönniʼ rutubëʼ laʼ queë́zëʼ yöl-laʼ tsahuiʼ, en bitiʼ runëʼ le naca ca yöl-laʼ tsahuiʼ lahuëʼ Dios.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Gudödi niʼ Jesús gudxëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ, rnnëʼ:
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nácarö lesacaʼ yöl-laʼ naʼbán queë́liʼ ca le ráguliʼ, ateʼ nácarö lesacaʼ idú le nácaliʼ ca lariʼ ráculiʼ.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Buliʼyutëz ca raca quégacabaʼ boíquiaj. Bitiʼ tázabaʼ, en bitiʼ taʼlápabaʼ, en bitiʼ nacuáʼ quégacabaʼ ga ilún chíʼibaʼ le ruláʼ quégacabaʼ, pero Dios rugahuëʼ légacabaʼ. ¿Naruʼ cabí nazácaʼtëröliʼ libíʼiliʼ ca yuguʼ biguínnidoʼ?
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 ¿Nuzxi caz bönniʼ ládjaliʼ gaca gunëʼ ga soëʼ ibanëʼ iaʼtú chíʼidoʼos tuʼ ruúbi ruguíʼi ládxiʼdaʼahuëʼ?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Que lë ni naʼ, channö cabí gaca gunliʼ lë ni naca cuídiʼsö, ¿bizx que ruúbi ruguíʼiliʼ niʼa que le naca zxö́ntërö?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 ’Buliʼyutëz ca taʼzxö́n yöjdoʼ. Bitiʼ tun du lariʼ, en bitiʼ taba lariʼ, pero reaʼ libíʼiliʼ, bitiʼ gúcarö lachi le gúcuëʼ Salomón ca nácagaca yöjdoʼ ni, sal-laʼ gútaʼdaʼ yöl-laʼ tsahuiʼ queëʼ.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Channö Dios runëʼ lachi yöj guíxiʼdoʼ rö́ʼgaca naʼa laʼ guixiʼ, ateʼ cuxö́ huidzaj ilaʼguʼë léguequi lu guíʼ, ¿naruʼ cabí gunëʼ le nácarö dxiʼa queë́liʼ, libíʼiliʼ naʼ bitiʼ réajlëʼëliʼ Dios idú ládxiʼliʼ?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Que lë ni naʼ, bitiʼ güíʼi ládxiʼliʼ le ral-laʼ gáguliʼ, en le ral-laʼ guíʼjaliʼ, en bitiʼ ubi uguíʼi ládxiʼdoʼoliʼ.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Yúguʼtë lë ni taʼguilaj bönachi yödzölió ni, pero chinö́z quézinëʼ Xúziliʼ Dios le riquíniliʼ.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Guliʼgüíʼ ládxiʼliʼ tsúʼuliʼ ga rinná bëʼë Dios, ateʼ yúguʼtë lë ni cuʼë xinöza queë́liʼ.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Guliʼgutiʼ le dë queë́liʼ, en buliʼnödzaj quégaca bönachi yechiʼ. Caní gaca, gunliʼ queë́liʼ yöxaj dumí le cabí gaca ditaj, en cúʼuliʼ yöl-laʼ tsahuiʼ naʼ yehuaʼ yubá le bitiʼ ubidxi udú, ga niʼ bitiʼ idxinëʼ bönniʼ gubán, en bitiʼ usunítibaʼ böaʼdoʼ le.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Ga niʼ dë yöl-laʼ tsahuiʼ queë́liʼ, niʼ güíʼi ládxiʼliʼ idxinliʼ.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Guliʼgaca ca bönniʼ huen dxin taʼbözëʼ dza huödëʼ xángaquiëʼ, bönniʼ saʼyéajëʼ laní que yöl-laʼ rutsaga naʼ, para cateʼ udxinëʼ, en ulidzëʼ, laʼ ilaʼsáljatëʼ queëʼ tsuʼë.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Bicaʼ bágaca huen dxin naʼ ilaʼcuʼë ban ladxiʼ cateʼ huödëʼ xángaquiëʼ. Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, upáʼa cuinëʼ xángaquiëʼ naʼ, ateʼ gunëʼ ga ilaʼböʼë ga ilahuëʼ, ateʼ cuʼë le ilahuëʼ.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Sal-laʼ huödëʼ cateʼ chiral-la o idú guluhuëla, channö idixáquiëʼ légaquiëʼ nacuʼë ban ladxiʼ, bicaʼ bágaca huen dxin naʼ.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Lë ni ral-laʼ inö́ziliʼ. Laʼtuʼ nö́zinëʼ xan yuʼu bizxi dza huadxinëʼ bönniʼ gubán, usubán ládxëʼë, en bitiʼ guʼë lataj bönniʼ naʼ udxíëʼ yeru lidxëʼ, para cabí cuanëʼ le dzöʼö lidxëʼ.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Que lë ni naʼ, guliʼsóa ban ladxiʼ caʼ libíʼiliʼ, tuʼ huödaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, tu dza bitiʼ ribö́zaliʼ nedaʼ.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Níʼirö Pedro gunábinëʼ Jesús, rnnëʼ:
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Rëʼ Xanruʼ lëʼ:
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Bicaʼ ba bönniʼ huen dxin naʼ cateʼ huödëʼ xanëʼ, idixáquiëʼ lëʼ runëʼ caní dxin naʼ nudödëʼ lu nëʼë.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, udödëʼ xanëʼ lu nëʼë bönniʼ huen dxin tsahuiʼ naʼ idutë le dë queëʼ.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Channö guéquinëʼ bönniʼ huen dxin naʼ huadzenëʼ huödëʼ xanëʼ, ateʼ isí lahuëʼ guʼë döʼ quégaquiëʼ iaʼzícaʼrëʼ huen dxin, bönniʼ en nigula, en isí lahuëʼ guíʼaj gahuëʼ, en súdxinëʼ,
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 níʼirö huödëʼ xanëʼ bönniʼ huen dxin naʼ cateʼ bitiʼ ribözëʼ lëʼ, en cateʼ bitiʼ réquibeʼenëʼ, ateʼ usacaʼ ziʼë bönniʼ huen dxin bitiʼ náquiëʼ tsahuiʼ naʼ, en ichúguiëʼ queëʼ quiʼi sáquiëʼ ca narugu quégaquiëʼ bönniʼ bitiʼ taʼyéajlëʼë.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 ’Bönniʼ huen dxin naʼ nö́zinëʼ le rë́ʼënëʼ xanëʼ, en bitiʼ zoëʼ sinaʼ, en bitiʼ runëʼ ca rnnëʼ xanëʼ, bönniʼ ni, quínitërëʼ xanëʼ lëʼ.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Channö cabí nö́zinëʼ tu bönniʼ huen dxin le rë́ʼënëʼ xanëʼ, en gunëʼ le gun ga ibáguëʼë le quinëʼ xanëʼ lëʼ, bönniʼ ni quinëʼ lëʼ látiʼdoʼos. Tu bönniʼ yuʼu lu nëʼë yenniʼ, yenniʼ unabëʼ xanëʼ lu nëʼë, ateʼ bönniʼ naʼ xanëʼ nuzxöni ládxëʼë lëʼ le zxön, le zxö́ntërö caʼ unabëʼ xanëʼ lu nëʼë bönniʼ huen dxin naʼ.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Naʼa, dë tu le ral-laʼ quiʼi sacaʼa le naca ca tu le idílidaʼ nisa, ateʼ röʼa böniga ga idxintë gaca caní quiaʼ.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 ¿Naruʼ réquiliʼ bidaʼ dulequi dxíaʼ le raca yödzölió ni? Reaʼ libíʼiliʼ: ¡Calëga! Bidaʼ duléquiaʼ le gun ga ilaʼrúaj choplö bönachi.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Naʼa isí lo uluʼláʼalen luzë́ʼeguequi gayuʼ bönachi nacuáʼ tu yuʼu. Tsonnëʼ ilaʼdáʼbaguëʼë chopëʼ nazíʼigaquiëʼ xtídzaʼa, ateʼ chopëʼ naʼ ilaʼdáʼbaguëʼë tsonnëʼ naʼ.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Nu bönniʼ zóabiʼ biʼi bönniʼ queëʼ táʼbaguëʼë zxíʼinëʼ naʼ, ateʼ biʼi bönniʼ naʼ táʼbagaʼbiʼ xúzibiʼ. Nigula zóabiʼ biʼi nigula queë́nu táʼbagaʼnu zxíʼininu naʼ, ateʼ biʼi nigula naʼ táʼbagaʼbiʼ xináʼabiʼ. Nigula zóanu nigula zxoaʼ lídxinu táʼbagaʼnu zxoaʼ lídxinu naʼ, ateʼ nigula zxoaʼ lídxinu naʼ táʼbagaʼnu xtoʼ zxíʼininu.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Jesús gudxëʼ caʼ bönachi zián nacuáʼ niʼ, rnnëʼ:
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Cateʼ recja böʼ zaʼ sacaʼ ga ridödi gubidza beoʼ ziaga, rnnaliʼ: “Udzáʼa naʼa”, ateʼ caní raca.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Libíʼiliʼ, bönniʼ ruluíʼisö tsahuiʼ cuinliʼ. Nö́ziliʼ le ruluíʼi le raca lúzxiba, en le raca luyú ni, pero bitiʼ réquibeʼeliʼ le ruluíʼi le nácagaca bëʼ taca dza ni zóaruʼ naʼa.
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Channö zoa nu bi unabi yudxi liʼ, ateʼ zéajliʼ idxinliʼ yúlahuiʼ, bëʼ ladxiʼ ugáʼanalenuʼ tsahuiʼ nu naʼ tsanni niʼ yúʼuliʼ nöza, para cabí uzegui liʼ lahuëʼ bönniʼ uchiʼa usörö́ëʼ libíʼiliʼ, ateʼ bönniʼ uchiʼa usörö́ëʼ naʼ udödëʼ liʼ lu nëʼë bönniʼ rusayjëʼ lidxi guíë, ateʼ bönniʼ naʼ rusayjëʼ lidxi guíë cuʼë liʼ lidxi guíë naʼ.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Reaʼ liʼ, bitiʼ urujuʼ niʼ cateʼ údxirö quizxjuʼ yúguʼtë dumí lásidoʼ ral-luʼu que nu naʼ.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.