Mateus 5
Ka Tisa ge Tata Jesucristuha (ZAE) vs NAA
1 Tti bilani Jesús‑ni ixe juisiru ka benneha, nianna ugwapie lati ttu i'iya do niha, nna udoe. Ka benne rudhetinieha nna ubigake kwe'ebie.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Labie nna uduloe rule'enie ke, nianna tti rabie ke:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 ―Karubáru ka benne riyasakanie ge Tata Do Yebáha, kumu lake nuná akake ka benne innabie ke.
3 — Bem-aventurados
4 ’Karubáru ka benne ribesike de rateke ttu bixa, kumu Tata Do Yebáha godú ittabe leke.
4 — Bem-aventurados
5 ’Karubáru ka benne abittu ra xxeni leke, kumu ka benne‑na nuná ralhake ulhenke yiesi lo yu‑ni kini akana geke.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 ’Karubáru ka benne raka leke uinke nu tse raka le Tata Do Yebáha, kumu gwasiaba sá gwakaba nu raka lekeha.
6 — Bem-aventurados
7 ’Karubáru ka benne ratua leke adí ka benne, kumu anágaba lake gwa satuagaba le Tata Do Yebáha ke.
7 — Bem-aventurados
8 ’Karubáru ka benne itú iki itú leke rudo leke Tata Do Yebáha, kumu lake nuná gwalákanie benneha.
8 — Bem-aventurados
9 ’Karubáru ka benne ruinke ki tse'e tse len luesi ka benne kini abittu itilhake, kumu lake nuná ralhake gatta láke xi'in Tata Do Yebáha.
9 — Bem-aventurados
10 ’Karubáru ka benne ridú nookana ke de ruinke nu dika ixú, kumu lake nuná akake ka benne innabia Tata Do Yebáha ke.
10 — Bem-aventurados
11 ’Karubárule ganna ttixka delo ni'a kia nna usia le ka benne le lhe dhu nookana le lhe anágaba iyá looba gwen lasi usiakana ikile lhe.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Gwaledeakinle lhe gwaltse'e itta lhe, kumu xxeni anka nu ralhale edíle yebáha. Lebi'i gwa yúbale anágaba udú nookana ka profeta ge Tata Do Yebáha, delába ka benne use'e itú nu reha atti lanila galileha.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 ’Lebi'i nuná ankale ttiba ttu deti se'ele lagwi ge ka benne se'e yiesi lo yu‑ni. Ttaka ganna detiha unnitti ixe geni, la'ania nna, ¿galasina eyo nuha ixe ganna ttixka? ¿Laaba ganna tuttíru labíru ixú nuha? A sunruba kweari'i na nna ku'unari'i na, nianna tti ulea ka benne ikini.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Anágaba, lebi'i nuná ankale ttiba ttu xiani kini rudenna ge ka benne se'e yiesi lo yu‑ni. Ankale ttiba ttu yiesi re lo ttu lhilhi rilá saabana, labí aka igatsina.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Nigaba lanú ttu benne do rugalhe iki ttu gi nu rudani, delo nna ukatsie ikini len ttu almoti. ¿Laaba ganna udole giha gwetsá kini udenna ge iyá ka benne se'e lhe'e yo'oha?
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Anágaba lebi'i latsiru gwaluni, kini elha ruin gele akana ttiba ttu xiani, kini anáchu tti iláni ka benne nu tse ruinleha, la'ania nna innáke: “Xxeniba ra le Tata gele do yebáha.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 ’Bittu akinle deki bisiaya yiesi lo yu‑ni ki kuaya bia bennabi bodha'an Tata Do Yebáha len Moisés‑ni lhe nigaba labí daya kini kuaya ka tisa bodha'an ka benne ukake profeta ge Tata Do Yebáha. ¡Ko'o! Sinuki dalaa kini unia ki sado tisa ge nu ra lo ka tisa bodha'aneha.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Netiru ria, laka nnanna re yiesi lo yu‑ni lhe yebáha lhe, iyába nu ra lo bia bennabi‑na teeba ki aka nuná, niruba ttu tisa chika'a to abittu aka itua loni axtaliba ganna chi uka iyá nu ra lo bia bennabiha.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Laxkala ttu benne ganna abittu udoe tisa ge ttu ka nu ra lo bia bennabi‑na, meskiba ankana ttu tisa xka'a, lhe ganna benneha gágabe ka benne abittu udoke tisa ge nu ra loni, benne unie aníha, arlo adí ka benne rinnabia Tata Do Yebáha labí xxeni ra lebie. Ttaka benne gudobe tisa ge nu ra lo bia bennabiha lhe gule'enie adí ka benne ki uinke nu ra loni, benne uni aníha, xxeni ra le benneha arlo adí ka benne rinnabia Tata Do Yebáha.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Kumu netiru ria, ganna lebi'i abíba uin tserule tti ka fariseo‑ni lhe ka nu rule'ekinna ka benne nu ra lo bia bennabi bodha'an Moisés‑ni, la'ania nna labí akale benne innabia Tata Do Yebáha le.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 ’Lebi'i chiba biyieninle nu rákana ka benne uka xuttori'iha, tti rákana ke: “Bittu uttile ttu benne kumu benne uni elhuttiha, ibixxi iginniba benneha.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ttaka neti ria le: Iyába nu rise'enna len attu betsi to geri'i, urixxi ukinnigaba Tata Do Yebáha nuha, nna nu rusia leni attu betsi to geri'iha nna iso duba nuha arlo ka nu runi elhuxtisi geri'iha nna nu rigena iki attu betsi to geri'iha, nuha ralhabana tsiana lo giha.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ’Laxkala ganna lu dialu utelu úna lo bekú ge Tata Do Yebáha, ttaka tti chi dulu niha, nna tadú lelu deki ritilhaba lenlu attu betsi to geri'iha,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 niha besia úna cheluha nna beyyaxa gwayoin le betsi to geri'iha. Iki deliba nuha nna beyeki nna bete úna geluha.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ’Ganna ttixka ttu nu ritilha lenlu diana taga'ana lu lo uxtisi, laka yu'u lenlu nuha neda diale isinle arlo ka nuha, jeru beyoin leni kini ka taga'ana lu lo xuedaha. Xuedaha nna utena lu lasi ná ka gwensinaha nna ka gwensinaha nna taga'akana lu lisiyya,
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 kumu netiru ria, labí lhaalu lhe'e lisiyyaha ganna abíba kixalu iyá xea belhiu nu innaba ka nuha. Gannaliba chi utixalu iyá nuha, la'anialiba nna chi ebeakana lu.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 ’Lebi'i chiba biyieninle nu rákana ka benne uka xuttori'iha, tti rákana ke: “Abittu isále nu subi subi nu labí ankana latselale.”
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ttaka neti nna ria le: Ganna ttu benne dha lebie ttu nuila atti ilánie na, la'ania nna ttisidiba chiba bisábie nuha de belaba lhi'u lebie aníha.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Laxkala ganna si iyya lo benlu‑na uinna kini iginnilu uinlu tulha, tsa ttela ulea nuná nna uru'una na, kumu tserula saríana lu unnittilu ttu ka ni'a nálu, a laa kila ankalu ida'a tsialu lo giha,
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 nna ganna si ná benlu‑na abittuba daa siina nna ukinnina lu ki uinlu tulha, tsa ttela uchú nuná nna uru'una na, kumu tserula taríana lu unnittilu ttu ka ni'a nálu, a laa kila ankalu ida'a tsialu lo giha.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 ’Anágaba lhe rágabakana ka benne uka xuttori'iha, tti rákana ke: “Ganna ttu nubiyú udhá ikini nuila geniha, teeki ugwena nuha ttu yetsi ata rixxi'a deki chiba besilana len nuilaha.”
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ttaka neti ria le: Ganna ttu nubiyú kwentaba udhá ikini nuila geniha, ganna abittuba de bisá nuha attu nubiyú subi, la'ania nna la nubiyúha‑ba usigana nuilaha kini iginnina uinna nu satsa, nna ganna attu nubiyú edína nuila chi bedhá ikiniha, la'ania nna axtala nubiyú edína nuilaha, satsagaba nuha chi uin nuha.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 ’Anágaba lebi'i chigaba biyieninle nu rákana ka benne uka xuttori'iha: “Teeki uinle nu chi rale Tata Do Yebáha, abittu kwentaba udettile benneha.”
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ttaka neti ria le: Bittugaba udettile attu nuxa tti innále deki uinle ttu bixa, nigaba udettile yebáha, kumu niha nuha do Tata Do Yebáha rinnabie.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Bittugaba udettile yiesi lo yu‑ni, kumu yiesi lo yu‑ni ankana ata rudú ni'abie. Nigaba udettile Jerusalén‑ni, kumu niha nuha anka lasi Tata Do Yebaa benne rinnabia xeniha.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Bittugaba utesale ikile‑na tti innále deki uinle ttu bixa, kumu lebi'i niru ttú itsa ikile labí aka gele uinle kini eyakana yadhi o eyakana sitsi.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Lebi'i, ganna ttixka gwakaba gele uinle ttu bixa, la'ania nna ukare'aba gwalinná: “Gwakaba”, nna ganna ttixka abittuba aka gele uinle ttu bixa, la'ania nna ukare'aba gwalinná: “Labí aka.” Kumu ganna bixaru tisa udienle iki nu chi unneleha, la'ania nna ge nu xxegwiha‑ba chi anka nu raleha.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 ’Lebi'i chiba biyieninle rákana: “Ganna nuxa utse'e loona iyya lo ttu benne, anágaba nu beniha utse'e loogabakana iyya loni; nna ganna nuxa kweana laya ttu benne, anágaba nu beniha kweagabakana layani.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ttaka neti ria le: Abittu edú disale lo nu udhakana le ttu bixa. Ganna nuxa kweana gi daka xxaga ben gele, gwalodekila attu lha'a xxagale kini kweana gi.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ganna nuxa taga'ana le lo uxtisi nna uinna kuana mixa geleha, gwalugwela na itupa jabana geleha,
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 nna ganna nuxa udo doelhana le ujale yua geniha ttu kilómetru, lebi'i gwalujala nuha chupa kilómetru.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Ganna nuxa innabana le ttu bixa, gwalugwe na nu innabanaha lhe ganna nuxa innaba gannana le ttu bixa, bittu innále: “Labí tee.” Gwalugwe ganna na nu rinnabanaha.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 ’Lebi'i chiba biyieninle rákana: “Akinle ge ka benne geri'i nna utía di lele ka nu bittu raka uyúkana le.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ttaka neti ria le: Akinle ge ka nu bittu raka uyúkana le [lhe innabale len Tata Do Yebáha ki aka lenie ka nu rigekana ikile lhe anágaba latsiru gwalulisa ka nu ritisikinna le] lhe gwalinnabala len Tata Do Yebáha ge ka nu rulisa xiikana le, lhe ka nu ridú nookana le lhe.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Aníha uinle ki akale xi'in Tata gele do yebáha. Kumu benneha runie kini riria tatubisa‑na rudanie ge ka nu ruin satsa lhe ge ka nu ruin tse lhe. Anágaba lhe ruingabe kini raka iyya ge ka nu runi nu dika ixú lhe ge ka nu abittu runi nu dika ixú lhe.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Kumu ganna lebi'i sunruba rakinle ge ka nu gwa rakakinna gele, la'ania nna, ¿bíla nu tse edíle ge nu ruinleha ganna? ¿Laaba ka nu rukixakana belhiu nu rigixari'i len nu rinnabia ge Roma‑ni, anágaba ruin ka nuná?
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Lhe anágaba ganna sun tteruba ka benne gele gwa rale ke padiuxi, ¿bíla nu tse nuha ruinle ganna? ¿Laaba ganna anágaba ruin ka nu abittu ankabiakinna Tata Do Yebáha?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Laxkala de nuha nna lebi'i satía gwaluni nu anka tse, ttiba Tata gele do yebáha satíaba runie taga'a nu anka tse.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.