Lucas 6
Ca titsaʼ de laʼlabani para iyate ca enneʼ (ZAANT) vs NVT
1 Ttu tsá sábado nna gutè Jesús làti té ỹua'. Ca enne' ruthète'niáa nna hua dia canna bá cabi guchèccu' cabi tuchùppa ỹua' nna guỹùbi tè cabi cą lani ná' cabi nna gutó cabi.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Tuchùppa ca fariséua nna ra tè cą cabi: Biecca runi le nu labí ná qui'ni guni ttu enne' tsá redi' latsi' ri'u ni'i.
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Becàbi Jesús nna rèe cą: Tsí bihua ni'i gul·la le làti riquixá'a biỹa beni rey David loti' gutùni bía, ą'hua adí canu tsè'e lani bía cá.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Gutà'a David le' templo qui' Tata Dios nna guỹi' bi ca ettaxtíla nu ná ofrenda para Tata Dios nu lanú nuỹa dànią gúą na sino làteruba ca sacerdótea. Gutò bi nna bete huá bi gutò canu tsè'e lani bía.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Làniana rèe cą: Ccá le saber qui'ni Nubeyu' de Ỹiabara' nna rigú'ubi'e iyaba ca tsá ą'hua tsá redi' latsi' ri'u.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Attu tsá redi' latsi' ca enne' judíua nna gutà'a Jesús le' sinagógaá nna gudulue gutixa'ánie ca enne' titsa' qui' Tata Dios. Nía nna re' tè ttu nubeyu' nu gubitsi yà'aba ná' bànį.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ca maestro de la ley nna ca fariséua nna betsia tsìttsì ba lo quį Jesús canchu hueyúnie nu rà'nia tsá sábado, para gappa cą néda biỹa causa ni gutsia cą quì'e.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Pero lèe nna nabia' bánie la' rulaba latsi' qui' quį, acca ra tìe nubeyu' nu rà'nia: Lu' nna gùduli nna gùdu làhui' la. Lą nna gùduli taą́ nna gùduą làhui'.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Làniana Jesús nna rèe cą: Ttu cosa teruba inába tìtsa'a' le: Según nu ra lo ley qui' Tata Dios nna, tsí hua ná qui'ni guni ri'u nu na tsè' ca tsá redi' latsi' ri'u, o tsí guni la ri'u mal áccá. Tsí hua ná qui'ni gudilàa ri'u ttu enne' de ca sufrimiento quì'į màsqui'ba ná tsá redi' latsi' ri'u, o tsí hue'él·la' ba ri'u ą gattią áccá.
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Làniana gùnne'e iyáỹiani canu tsè'e ìta'lùbani nía nna ra tìe nubéyu'a: Bèl·lìi ná' lu'. Lą nna bèl·lìi taá ní'į, làniana tì'a viva beyacca chì ná' niá.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Làcą nna yala bitsa'áni cą nna gunne tè entre labácą contra Jesús nna abícca'lání guthácca' cą ne uccuani cą.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Tiemplo lània nna huía Jesús lo ttu i'ya huèni oración. Ituba yèlàa nna puro taá oración bá bènie bel·luítse'e Tata Dios.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Huani' bá nna gutàỹie ca enne' ruthète' qui'áa nna becuí'e tsì'nu cabi para ithèl·le'e cabi huenitsìna qui' Tata Dios, acca gutìxà huée lá cabi apóstol:
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Simón enne' gutixa huée láa bi Pedro ą'hua bettsi' bi Andrés, ą'hua Jacobo nna Juan nna, ą'hua Felipe nna Bartolomé nna,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Mateo nna Tomás nna, Jacobo ỹi'ni Alfeo nna, ą'hua Simón enne' lá huá bi Zelote,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Judas bettsi' Jacobo nna, ą'hua Judas Iscariote nu ná qui'ni gutią ne cuenta.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Beyadi bá Jesús lani cabi lo i'yaá nna gulèdee làti ná ttu làttsi' lani ca discípulo qui'áa. Tsè'e huá ca enne' ỹétse'ní lani cabi porqui'ni ca enne' qui' itúbani Judea nna Jerusalén nna, ą'hua ca enne' da' le' chuppa ca yetsi Tiro nna Sidón nna anta' cą exa ba ru'a indatò' nna, huía cą para iyénini cą qui' Jesús, ą'hua para eyacca latsi' quį de iyaba ca itsahue' nu ra'ni cą.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Ą'hua canu cca padecer por ca espíritu malo nna beyacca huá latsi' quį.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Iyaba ca ènni'a nna beni cą duel·la' gulappa' cą Jesús porqui'ni yala la'huacca té lani lèe nna beyúninie iyaba cą.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Gunna' tè Jesús ca discípulo qui'áa nna rèe: Ica'rubà lebi'į canu ná pobre, porqui'ni quì'ba le ná iyate nu runna Tata Dios enne' rigú'ubia'nie le.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Ica'rubà lebi'į canu ritùni anna, porqui'ni huacca yelia ba le. Ica'rubà lebi'į canu ribétsi, porqui'ni bitola nna yala edácca'ni latsi' le.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Ica'rubà lebi'į canchu chi guyudí' ca enne' le nna cueqquia cą le fuera nna guduadí' cą le nna yala quiniyu cą le ti'atsi runi le nu ná mal, porqui'ni tanó le Nubeyu' de Yiaba'.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Bittu ehuí'ni le, sino adila edácca'ni le porqui'ni ỹiabara' la gata' nu gunna Tata Dios qui' le. Porqui'ni ą'hua bethacca' cą ta' tàta qui' quį ca enne' uccua profeta gutsé'e tiempo antigua.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Pero ica'rútsi'íru lebi'į canu ná enne' rico, porqui'ni chi guttè tiempo de la' redacca' latsi' qui' le.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Ica'rútsi'íru canu labí caliàtsà qui' le anna, porqui'ni huàl·lani tiempo ubina' qui' le. Ica'rútsi'íru canu ruỹìtsi anna, porqui'ni yala élenini le nna gubètsi ba tsè'e le bitola.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Ica'rútsi'íru le canchu guni le permitir qui'ni iyaba ca enne' nna gudàliani cą le, porqui'ni ca ta' tàta qui' canu tsè'e annana ą'hua bedàliani cą ca profeta falso gutsé'e ttu cuaỹa nuá.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Pero lebi'į canu riyénini nna nia' le: Licàtsi'íni ca contrario qui' le. Lígúni tsè' lani canu ruyudí' cą le.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Línne tsè' qui' canu rinne cą mal contra le. Lígúni oración por canu richìtha cą mal contra le.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Nuỹa tediba huí'ą xága' lu' nna, bedàa tè attu lado. Nuỹa tediba calatsi'į thí'ą mata qui' lu' nna, be'él·la tehuą́ thí'ą camisa qui' lù'ą'.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Nuỹa tediba rinàbanią lu' biỹa nna, bete tènì ą. Nu thí'ą biỹa té qui' lu' nna, bittu enàba lu' ą.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Ti'iỹa ba rú'ulatsi' le qui'ni guni ca enne' lani le nna, ą'hua lígúni lani cą.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Porqui'ni canchu gáppatsì'i le làteruba canu catsi'í báni cą le nna, biani cosa tsè'ni nua' runi le cá. Tsí álahuá ą'hua runi ca enne' malo cá.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Canchu runi le tsè' lani làteruba canu runi huá tsè' lani le nna, biani cosa tsè'ni nuá runi le cá. Porqui'ni hàstaá ca enne' malo nna ą'hua runi cą.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Canchu gutèsa lu' lani làteruba canu catèhua latsi' lu' otèaà huá cą lu' nna, biani cosa tsè'ni nua' runi le cá. Porqui'ni ca enne' malo nna rute sahuá cą lani adí canu runi mal para gudèqquia huá cą qui' quį attu tsánía huá.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Lebi'į nna dàni le cátsi'íni ca contrario qui' le nna lígúni tsè' lani cą; líútesa cą biỹa té qui' le nna bittu cani le qui'ni eyuni huá cą le favor. Canchu guni le anía nna, entonces ccá huá le ỹi'ni Tata Dios enne' dua ỹiabara' nna yala gudàlianie le. Porqui'ni lèe nna née enne' tsè' lani ca enne' ingrato ą'hua lani canu runi mal nna.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Acca lícca enne' de la' retúalatsi' tì'ba Tata Dios qui' lía née enne' retúalatsi'.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Bittu guyu le la'ditsi qui' ca enne', para qui'ni Tata Dios nna làa guni huée le juzgar. Bittu guni le ca enne' condenar, para qui'ni làa guni Tata Dios le condenar. Leyuniỹén latsi' qui' ca enne'; Tata Dios nna eyuniỹén latsi'e qui' le.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Líúte para adí ca enne'; Tata Dios nna adila gúnnée qui' le hàstaá ttu medida tsè'ni nna guquìnie nna gudua thúáníe nna gúnnée qui' le. Porqui'ni ti'iỹa ba gurìxibía' le gúte le qui' ca enne' nna, ą'hua orìxibí'e gúnnée qui' le.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Ra huée cabi attu enzeñanza: Tsí huaccani ttu ciego quél·lá'ą ná' attu ciego cá. Tsí álahua chuppa taá cą ìnnia le bèl·là'a cá.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Ttu nu ruthète' nna labí dàcca'ą adiru tì'chu maestro quì'į màsqui'ba irialànią ca estudio quì'į, pero ccą́ tì'a maestro qui' niá.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 Biecca rinna' lu' yíỹi to' nu yù'u lo attu enne', atsi'íni labí runi lu' duel·la' ebèqquia lu' nicùà' nu yù'u íyyalo lu' ni'i.
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Miéntraste yù'u ttu nicùà' íyyalo lu' nna, biecca gá lu' attu enne': Gulèda qui'ni ebèqquia' yíỹi nu yù'u íyyalo lu'. Yala huethacca'ỹí ná lu'. Bétse'e latsi' lu' ca tul·la' qui' la'a lu' ba, lànialá nna huaccani lu' inèni lu' ca enne'.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Labí yà fruto tsè' té nu ribia fruto mal lúį; nihua labí gaỹa du ttu yà mal nu runna fruto tsè'.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Porqui'ni ttu ttu ca yà nna redacca' rábani cą por ca fruto nu runna cą. Pues labí redi' ri'u exxuhuí nihua betsulí' ỹixi lo ca yèttse'.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Ą'hua ttu enne' tsè' nna runi huą́ nu ná tsè', porqui'ni puro nu ná tsè'ba riguą lo lostu'į. Pero ttu nu ná mal nna runi lą́ nu labí ná tsè', porqui'ni yù'u mal lo lòstu'į. Porqui'ni por ca titsa' nu rinne ttu enne' nna, ą' modo nna rulue'ní ti'iỹa ná ca la' rulábalatsi' nu riguą lo lòstu'į.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 Biecca reya le inte': Señor, Señor, ti'atsi yala titsa' rappa le inte', atsi'íni labí runi le nu nia'.
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Nuỹa tediba da' lani inte' nna gudà nàgui'į ca titsa' quíyi'į nna runią cą nna,
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 inte' nna guni ya' ą comparar tì'a ttu ènne'yu' bedua bi ttu yú'u. Primérute gutàni bi itéttianí nna gulèqquia bi cimiento tsè' nu púruani íyyaá. De biria yò nna gutsé'e inda yú'a lani itute fuerza quì'į, pero nìdi làa gutá yú'a porqui'ni duą tsìttsì lo íyyaá.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Pero nu riyénini ca titsa' quíyi'į atsi'íni labí runią nu ríquixa'a' nna, ccą́ comparar ttu nubeyu' bedua yú'u quì'į lo gùnà' ba nna labí gúl·lidą cimiento. Acca de biria yò nna gutàttsa'ą yú'a lani itute fuerza quì'į nna gubixi chì yú'u qui' niá nna, de una vez tení bil·lùỹa latsi'į.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.