Mateus 26

Sierra de Juárez Zapotec NT (ZAA_TBL) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Beyacca ba gutixà'a Jesús iyaba ca tìtsa'a, làniana rèe ca discípulo qui'áa:
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 Chi yù le qui'ni áchúppa ubitsa teruba reyatsa para gal·la' tsá fiesta nu reya ri'u Pascua, làniana gute cą inte' Nubeyu' de Ỹiabara' cuenta para gutá' cą inte' lo yà curutsi.
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Làniana iyaba ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley ą'hua canu rigú'ubia' entre ca enne' judíua nna betùppa cą le' lí'a qui' Caifás nu ná huexána' qui' ca sacerdótea.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 Làcą nna gulu'u titsa' luetsi quį ti'iỹala guni cą para gudaxu' cą Jesús lani máñaba para gútti cą ne.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Ra cą: Alàa tsá gani fiéstą' gudaxu' ri'u ą preso, para qui'ni làa etùppa ca enne' ỹetse' nna chatha alboroto le' ciudíį.
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Làniana re' Jesús le' yetsi láą Betania litsi' Simón enne' huì'ni yetsu' yùtsu'a.
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 Bitsina' tè ttu niula ru'a lúe nù'ą ttu frasco tsíttsi to' tá'a lì'į perfume nu dacca' yaỹi tsè' beduą perfúmea iqquia Jesús de rì'e lo méỹaá.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 De bilá'ni ca discípulua nui nna bitsa'áni cabi nna ra cabi: Biecca catìttia nui ni'i,
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 porqui'ni cáalá bètti' la ri'u perfúmeą' nna, iỹeni tsè' quiỹa cą na guni ri'u cualani ca enne' ritè la'di'.
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 De gutelíni Jesús nu rulaba latsi' ca discípulua nna rèe cabi: Biani cca ritsa' le niulíį ni'į. Pues lą nna chi benią ttu obra tsè' lani inte'.
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Ca enne' pobre nna tulidàba tsè'e cą lani le, pero inte' nna álahua tulidà renia' lani le.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Porqui'ni de beduą perfúmį iqquia' nna benią inte' preparar para canchu chi igàttsi'a'.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Hualigani te' nia' le qui'ni gaỹa tediba ccá predicar evangéliuį le' itúbani yétsiloyu nna, guna huá ca enne' nu beni niulíį.
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Làniana ttu canu tsì'nua láą Judas Iscariote nna huíą ru'a lo ca sacerdote principal nna,
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 rą cą: Biani gúnnání le quia' para gútià' cuenta Jesús lani le. Làcą nna beni cą acordar lani ą qui'ni gute cą tsìi érua' moneda nu de plata quì'į.
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Desdeba lània nna beyìla latsi' Judas ti'iỹala modo gutią ne cuenta.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Primero tsá fiesta qui' Pascua loti' chi ro cą ettaxtíla sin levadura nna, bitsina' ca discípulo qui' Jesús ru'a lúe nna ra cabi e: Gani calatsi' cuią'lu' guni ri'u fiéstį para qui'ni guni tu' preparar go se' cuią'lu'.
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 Lèe nna rèe cabi: Lítsía le' ciudą́' le' litsi' ttu nubeyu' nna ga li ą: Maéstrua nna guthèl·le'e intu' nna rèe: Chi debiga' hora quia', acca le' litsi' lu' nna gunia' celebrar páscuį lani ca discípulo quíyi'į.
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Ca discípulua nna beni cabi tì'taba ra Jesús cabi nna beni cabi preparar para guni cabi celebrar Pascua.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 De gùl·là tsá lània nna gurè'nie lo méỹaá lani tsì'nu ca discípulua.
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 Miéntraste ro cabi nna gunne Jesús nna rèe: Hualigani te' riquixa'ánia' le qui'ni ttu le nna gutią inte' cuenta làtsi' ná' canu labí cca guyu cą inte'.
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 Làcabi nna yala triste uccuani cabi. Gudulo ttu ttu tsa cabi nna ra cabi e: Tsí inte' Señor.
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Becàbie nna rèe: Nu ruga'a ní'į le' plato lani inte' nna, lą nua gutią inte' cuenta.
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Nubeyu' de Ỹiabara' nna hualigani ccá bá cumplir lani e iyate nu ga'na escrito nu cca quì'e, pero ica'rútsi'íru nu gutią ne cuenta; pues para lą nna adila tsa' cáalá bittu telá gùlią.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Làniana Judas nu gunią ne traicionar nna rą: Tsí inte', Maestro. Becàbi Jesús nna rèe na: Lu' bá chi ra ą'.
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 De chi ro cabi ttu te la'góa nna, guỹi' Jesús ettaxtílaá nna gunàbèe bendición lani Tata Dios enne' ná Tata qui'áa nna gùl·le'ée ettaxtílaá nna bì'e ca discípulo qui'áa nna rèe: Líthi' nna ligo nna, nui nna ną́ cuerpo quia'.
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Làniana guỹi' tìe vásuá. De chi bì'e gracia Tata qui'áa nna betie lani cabi nna rèe: Líthi' nna lí'ya iyate le;
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 porqui'ni nui nna ną́ reni quia' para qui'ni ccá seguro promesa cubi nu runia' nna ilàlią para qui'ni gata' la' runittiló por ca tul·la' qui' iỹetse' ca enne'.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Ą'hua riquixa'ánia' le qui'ni dèsdeba annana labiru i'ya' inda qui' betsulí' hàstaá qui'ni i'yu tsá i'ya ya' ą attu lani le le' reino qui' Tata Dios.
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 De beyacca bìl·la cabi hímnuá nna huía cabi lo i'ya láą Monte de Olivos.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Làniana Jesús nna rèe cabi: Iyaba le nna gutsè'e latsi' le inte' nèlà, porqui'ni ra Tata Dios lo Escritura: inte' nna gútía' permiso para gútti cą enne' ná Pastor, làniana ca carnero qui' bía nna gathilàlia cą.
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Pero riquixa'ánia' le qui'ni bitola de eyátha'a' de lo lù'uti nna, nérua' lo le para etsa' ri'u Galilea attu vuelta.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Làniana gunne Pedrua nna ra bi e: Màsqui'ba iyaba cą gutsè'e latsi' quį cuią'lu', pero inte' nna nunca labí gutsè'e látsa'a' cuią'lu'.
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 Jesús nna rèe bi: Hualigani te' nia' lu' qui'ni nèlà nna tsunna vuelta labí thí'ché' lu' qui'ni nabia'ni lu' inte', làniana cuetsi xcurúdia.
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Pedrua nna ra bi e: Màsqui'ba canchu caduel·la' gatti huá' lani cuią'lu', pero labí ínníá' qui'ni làa nabia' te' cuią'lu'. Anía tehuá ra iyaba ca discípulua.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Làniana bitsina' Jesús lani cabi ttu lettia láą Getsemaní nna rèe ca discípulo qui'áa: Nìba líxuani miéntraste tsa'á' gunia' oración.
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 Jesús nna guche' tìe Pedrua ą'hua chuppa ca ỹi'ni Zebedéua nna. Làniana gudulo uccuani triste latsi'e nna tsì'irúbani uccuanie nna
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 rèe cabi: Yala triste cani latsi' lóstu'a' ti'atsi chì' taání rattia'. Nìba licuèda inte' nna bittu ga'athi le.
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Guda' tìe áti'to' tè anía lá nna, beduỹíbie nna benie oración nna rèe: Tata Ỹitsi' quia', canchu ná posible qui'ni bittu ttí'a' ca sufrimiéntuį, pero alàa tì' ccá bá látsa'a' sino ccá bá según voluntad qui' cuią'lu'.
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Làniana beyéqquie làti tsè'e ca discípulo qui'áa nna ti'éthi bá cabi, acca rèe Pedrua: Tsí labí ccani le gúchia le bétsiala ttu hora rúbá para guni le inte' acompañar cá.
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Lítsé'e al tanto, lígúni oración para qui'ni làa innia le le' tentación. Hualígáláa yala dispuesto ná le ccá le enne' fiel lani inte', pero labí fuerza té qui' le.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Huía tìe attu nna benie oración nu cca chuppa vuelta nna rèe: Tata Ỹitsi', canchu labí posible té para qui'ni làa ttí'a' ca sufrimiéntuį, pues ccá bá según voluntad qui' cuią'lu'.
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 De betsine'e attu nna dedeti'áthi hua cabi, porqui'ni tsa'ti'bání bétsiala lo cabi.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Bethà'na bée cabi nna huíe attu benie oración nu cca tsunna vuelta nna gunnie la'a mísmuba ca tìtsa'a.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Làniana betsine'e attu làti tsè'e ca discípulo qui'áa nna rèe cabi. Tsí àtsabá ti'éthi le. Chi gùl·la' hora qui'ni inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna ttí'a' làtsì' ná' canu tul·la'.
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 Léyátha nna léya', nì chi da' nu gutią inte' cuenta.
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Atsabá rinne Jesús nna, gul·lani chì Judas ttu canu tsì'nua. Ą'hua iỹétse'ni ca enne' da' lani ą yù'u ná' quį espada l·le yà l·le. Làcą nna da' cą por orden qui' ca sacerdote principal ą'hua por canu rigú'bia' le' yétsiá.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Judas nu gutią ne cuéntaá nna gutixà'ą ti'iỹa ná seña nu gunią, nna rą: Nu gutsa'lo ya'a nna, lą nua, gudaxu' tabá li ą.
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 Gubiga' taą́ ru'a lo Jesús nna benią ne saludar nna rą ne: Maestro. Làniana betsa' tè lúį ne.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Jesús nna rèe na: Amigo, bianicca da' lu'. Làniana gubiga' cą làti du Jesús nna bedaxu' chì cą ne preso.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Pero ttu enne' entre canu tsè'e lani Jesús nna gulèqquia bi espada qui' bía nna becàa ná' bi nna bè' bi ttu huenitsìna qui' huexána' qui' ca sacerdótea nna guchu bi yéti nagui'į.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Jesús nna ra tìe bi: Begú'u espada qui' lu'ą' lugar quì'į, porqui'ni iyaba canu ribèqquia cą espada nna, pues lani espada hua il·lùỹaní latsi' quį.
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 Tsí ina ri'u cani lu' quį'ni inte' nna bihua cca te' inábania' Tata quí'a, lèe nna ithèl·le'e téelá tsì'nu ejército de ca ángel para edi' cabi inte' cá.
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Pero cáalá ná qui'ni cca lą', ti'ala modo ccá cumplir nu ra lo ca Escritura làti riquixa'a qui'ni náduel·la' ccá' padecer ni'i.
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 Làniataá nna ra Jesús canu ỹétse'á: Tì'a canu dia gudaxu' ttu ubàna, ą' da' le yù'u ná' le espada nna yà nna para gudaxu' le inte' preso. Ttu ttu tsá bá gùri'a' le' templua nna gutixa'ánia' iyaba le nu cca qui' Tata Dios, atsi'íni bihua bedaxu' le inte' nna.
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Pero iyaba canui cca para qui'ni ccá cumplir nu bedia ca profétaá acerca de inte'. Làniana iyaba ca discípulua nna betsè'e latsi' cabi e nna becuìtta cabi.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Canu bedaxu' cą Jesús preso nna guche' cą ne ru'a lo Caifás nu ná huexána' qui' ca sacerdótea, làti tuppa ca maestro de la ley ą'hua canu rigú'ubia' entre ca enne' judíua.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Pedrua nna idittu' bá deno bi e hàstaá le' lí'a ru'a yú'u qui' huexána' qui' ca sacerdótea. Gutà'a tè bi nna gurè'ni bi lani ca policía para inna' bi biỹa guthácca' cą Jesús.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 Làniana ca sacerdote principal ą'hua canu rigú'ubia' le' yétsiá nna lani iyaba canu retùppa Junta Suprema qui' ca enne' judíua nna reyìla cą ttu causa contra Jesús, para qui'ni gappa cą néda gute cą ne cuenta para gattie.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Pero labí biỹa caúsani betseláni cą contra lèe màsqui'ba iỹetse' cą gulìtha cą bela'na quì'e. Bitòỹìani nna gubíga' áchúppa testíguá nna beni latsi' quį nna
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 ra cą: Nui nna rą qui'ni huaccanią gutàppa'ą templo qui' Tata Dios, pero le' tsunna ubitsa teruba nna echìthą na attu.
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Guduli tè huexána' qui' ca sacerdóteá nna rą ne: Tsi bihua biỹa ecàbi tí' lu'. Biani nuą' ra canui contra lu' cá.
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Pero Jesús nna labí becàbie. Làniana huexána' qui' ca sacerdótea nna gunnią attu nna rą ne: En nombre de Dios, pues lèe nna bànie tulidàba, rinábania' lu' qui'ni quíxá'a lu' canchu hualí ná lu' Cristo Ỹi'ni Tata Dios.
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Jesús nna rèe na: Lù'ba chi ra ą́'. Ą'hua nna nia' le qui'ni dèsdeba annana ilá'ni le Nubeyu' de Ỹiabara' duánie lado ná' bàni de la'huacca qui' Tata Dios nna íl·lanie lo bía ỹiabara'.
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Làniana huexána' qui' ca sacerdótea nna guchèda'ní ỹúi para gulue' qui'ni yala bitsa'ánią nna rą: Labí respeto té quì'į lani Tata Dios. Biáruálá testíguni riquína'ni ri'u cá. Chi biyénini le gunnią ca titsa' nu ná qui'ni làteruba Tata Dios ínnie ą́'.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 Annana biani ína le ccá quì'į. Becàbi tabá cą nna ra cą: Ccá bą́ merecer gattią.
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Làniana betùtu chì xèni' quį lúe nna bè' cą ne puñete. Adí cą nna gutìni ná' quį lúe nna
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 ra cą ne: Canchu ná lu' Cristo nna guna tsanna nuỹa nua' bí'ą lù'na.
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Pedrua nna re' ba bi le' lí'a. Làniana gubiga' ttu criada làti re' bía nna rą bi: Ą'hua lu' nna gurèni huá lu' lani Jesús nu Galiléą'.
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Pedrua nna labí guỹí'ché' bi nna ra bi ru'a lo iyaba quį: Labí yua' biỹa nuą' ra lu'.
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 De beria bi ru'a puértaá nna bilá' tènì attuą bi nna rą canu tsè'e nía: Ą'hua nui nna gurèni huą́ lani Jesús Nazarénuą'.
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Labí guỹí'ché' Pedrua attu vuelta nna beni bi jurar nna ra bi: Labí nabia' te' nubéyu'ą'.
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Ti'tó' taá bitola nna gubiga' canu tsè'e nía nna ra cą bi: Ą'hua lu' nna hualigani ná lu' enne' qui' quį porqui'ni hàstaá la' rinne qui' lu' nna redacca' rabání.
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Beni chi Pedrua jurar nna ra bi: Nitti ba' canchu labí lí te' de nia' qui'ni labí nabia' te' nubéyu'ą'. Làniana guretsi chì xcurúdia.
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Bexa tè latsi' Pedrua ca titsa' gunne Jesús loti' rèe bi qui'ni: Labí cuetsi xcurúdia ántesca ccá tsunna vuelta guni lu' inte' negar. Làniana yala behuiní'ni bi nna beria bi fuera nna biditsuní bi guretsi bi.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.