Mateus 5
PIŊKOP GEN (YUT) vs ARA
1 Yesu mɨŋat amɨn kabɨ madep pɨndagek ɨleŋon pawɨgɨ yɨgakwan paŋdet kabɨni iyɨ yɨkgɨron apgwit. Yesu ɨleŋon mɨŋat amɨnyo Piŋkop dakon gen yoyɨgɨt|alt="Sermon on Mount" src="IB04112.tif" size="span" loc="Location" copy="Copyright" ref="5.1"
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Apba yoyɨŋ degek yaŋ yoyɨgɨt,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Amɨn morap iyɨ do nak butnokon yo tagɨ mɨnisi yaŋ nandaŋ amɨn, uŋun amɨn da Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak da kagagwan ekwaŋ,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Amɨn morap burɨkon da bupmɨ kunamyo madep aŋ, uŋun Piŋkop da butni paŋteban akdɨsak,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Amɨn morap iyɨ do nandaba paŋ, uŋun Piŋkop da yo morap yom do yagɨt uŋun yoban tɨmɨtdaŋ,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Amɨn morap aŋpak kɨlegɨ do amɨn da jap pakbiyo do nandaŋ uŋudeŋsi nandaŋ amɨn, uŋun Piŋkop da arɨpnikon yoban tugokdaŋ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Amɨn morap notni do bupmɨ nandaŋ, uŋun amɨn Piŋkop da bupmɨ nandaŋ yomdɨsak,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Amɨn morap burɨ kɨlegɨsi toŋ, uŋun amɨn da Piŋkop kokdaŋ,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Amɨn morap emat pɨdokyo aŋakwa nawa gen yoŋ amɨn do, amɨn da Piŋkop dakon monjɨni yaŋ yoyɨkdaŋ,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Amɨn morap aŋpak kɨlegɨ aŋakwa aŋpakni kɨlegɨ do aŋek amɨn da yokwi aŋyomaŋ, uŋuden amɨn da Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak da kagagwan egɨpdaŋ,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Amɨn da ji do Yesu dakon amɨn kabɨ yaŋ yaŋek yaŋba yokwi tok, ae top gen mibɨlɨ mibɨlɨ yaŋ damni, ae yokwiyo kɨsi aŋdamni kaŋ, ji kɨsɨk kɨsɨk ani.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Kalɨp kombɨ amɨn yaŋ gɨn dapmaŋ yolyo awit. Do jiyo kɨsi aŋpakji kɨlegɨ dakon tomni wukwisi Kwen Kokupmon tɨmɨtdaŋ, do but galak nandaŋek kɨsɨk kɨsɨk ani.”
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ji amɨn dakon tap ekwaŋ. Mani tap galagɨni pasɨlni kaŋ, niaŋsi aŋek galagɨni aŋkaluk aneŋ? Galagɨni yɨpmaŋ detjak kaŋ, pini mɨni. Ɨsal maba kwa amɨn da bamoŋ.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Ji amɨn dakon teŋteŋɨ yombem da ekwaŋ. Kokup madep kɨnda ɨleŋon taŋban yo kɨnda da arɨpmɨ dɨma aŋyoŋgam asak.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Amɨn da lam koleŋ kwoba baŋ dɨma wɨtjɨŋba toŋ. Kwen tamonikon yopba yut kagagwan amɨn ekwaŋ uŋun kɨsi teŋteŋaŋ yomaŋ.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Yaŋgɨn, teŋteŋɨsi da amɨn da dabɨlon teŋteŋosak. Yaŋ aŋakwa amɨn da aŋpakji tagɨsi kaŋek Kwen Kokup Datji aŋkɨsini.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Nak gen teban ae kombɨ amɨn dakon gen abo kɨŋ ɨsalɨ asak do dɨma pɨgɨm. Gen teban ae kombɨ amɨn dakon gen bamɨ toŋ aŋmudoni do pɨgɨm.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Nak asisi dayɨsat, kundu gat mɨktɨm gat tonjil da arɨpmon gen teban dakon gen jɨmjɨmjok kɨnda dɨma pasɨldɨsak. Gen kɨsi morap taŋ bamɨ toŋ akdaŋ.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Amɨn kɨnda da gen teban monɨŋɨsok kɨnda yapmaŋek amɨn dɨwarɨ yaŋ gɨn ani do yoyɨŋdetjak kaŋ, uŋun amɨn Kwen Kokup Piŋkop da Kɨla Asak kokupmon mani pɨŋbisi. Mani amɨn kɨnda da gen teban guramɨgek amɨn dɨwarɨ yaŋ gɨn ani do yoyɨŋdetjak kaŋ, uŋun amɨn Kwen Kokup Piŋkop da Kɨla Asak kokupmon mani wukwisi.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Asisi dayɨsat, ji dakon aŋpak kɨlegɨ uŋun da gen teban yoyɨŋdet ae Parisi amɨn dakon aŋpak dɨma yapni kaŋ, ji Piŋkop da Kwen Kokup Kɨla Asagon dɨma wɨgɨkdaŋ.”
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Mani nak yaŋ dayɨsat, amɨn kɨnda notni do butjap nandɨsak kaŋ, uŋun amɨn gen pikon kɨsak. Ae amɨn kɨnda notni do yaŋba yokwi tok asak kaŋ, uŋun amɨn gen kokwin amɨn kabɨ madepmon kɨsak. Ae amɨn kɨnda da amɨn kɨnda ‘Gak nandaŋ kokwingo tagɨ mɨni!’ yaŋ iyɨsak kaŋ, uŋun amɨn Tɨpdom dakon kɨndap tebanon pɨgɨsak.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Do paretgo altakon paŋobɨŋek notgo kɨnda da nandaba yokwi tok aŋgamɨsak yaŋ nandɨsal kaŋ,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 paretgo alta da kapmatjok yopbɨ toni. Yopbɨ taŋakwa mibɨltok gak kwi notgo uŋun gat but kaloŋ anjil. But kaloŋ aŋek don kɨŋ Piŋkop do paret aki.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Amɨn kɨnda da gen pikon gep do gen yaŋ gaban kaŋ, jil gen pi tamokon kɨk do aŋek kosiron kɨŋek gen uŋun tepmɨsi aŋmɨlɨp ak do pi anjil. Yaŋ dɨma anjil kaŋ, uŋun amɨn da gen kokwin kɨla agak amɨn da kɨsiron gepban uŋun da obip amɨn da kɨsiron gepban dam teban yutnon gepdɨsak.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Asisi gayɨsat, gak dam tebanon sigɨn egaki wɨgɨ moneŋ niaŋ yopbi do gayɨni uŋun kɨsisi yopmaŋek don waŋga kɨkdɨsal.”
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Mani abɨsok nak da yaŋ dayɨsat, amɨn kɨnda mɨŋat kɨnda kaŋek uŋun do galak taŋ ɨmjak kaŋ, uŋun amɨn butnikon da yumabi kɨlɨ ak.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Dabɨlgo amɨn tet da yokwikon gepban kaŋ, pɨlɨk mabɨ kɨsak. Gɨptɨm dɨwatgo kɨnda pasɨljak kaŋ, uŋun da yo madep dɨma asak. Mani gɨptɨmgo kɨsi kaloŋ maba Tɨpdomon pɨgɨsak kaŋ, uŋun da jɨgɨsi.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ae kɨsitgo amɨn tet da yokwikon gepban kaŋ, mandaŋ dagaŋ mabɨ kɨsak. Gɨptɨm dɨwatgo kɨnda pasɨljak kaŋ, uŋun da yo madep dɨma asak. Mani gɨptɨmgo kɨsi kaloŋ maba Tɨpdomon pɨgɨsak kaŋ, uŋun da jɨgɨsi.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Kalɨp gen yaŋ yawit:
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Mani abɨsok nak da yaŋ dayɨsat, mɨŋatgo kwɨnɨk yɨpbɨ kwan wɨli kaluk pasak kaŋ, eni gak da gulusuŋ al, do mɨŋatgo da yumabi asak. Aŋakwan wɨli uŋun kaluk pasak uŋun kɨsi yumabi asak. Do mɨŋatgo yumabi dɨma aŋakwan ɨsal dogɨn dɨma kwɨnɨkgi.”
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Mani nak abɨsok yaŋ dayɨsat, gen yaŋ paŋteban ak dɨmasi ani. Kwen Kokup uŋun Piŋkop dakon kɨla amɨn madep yɨtyɨt tamoni, do Kwen Kokup manon da genji dɨma paŋteban ani.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ae mɨktɨm uŋun Piŋkop dakon kandap yɨpyɨp tamoni, do mɨktɨm da manon genji dɨma yaŋ paŋteban ani. Ae Jerusalem uŋun Amɨn Tagɨ Madep Wɨkwisi dakon kokup papni, do Jerusalem da manon genji dɨma yaŋ paŋteban ani.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Ae ji da busuŋ daŋgwanji kɨnda kulabɨk aba kwakwagɨ bo pɨli uŋun arɨpmɨ dɨma asak, do busuŋji da manon genji dɨma yaŋ paŋteban ani.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ji ‘asi’ bo ‘dɨma’ yaŋ gɨn yoni kaŋ, uŋun da tagɨ. Gen uŋun da kwenon saŋbeŋek yoŋ uŋun Yokwi Ami da paŋalon asak.”
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Mani nak da abɨsok yaŋ dayɨsat, amɨn da yokwi aŋdaba kobogɨ do yokwi dɨma aŋyomni. Amɨn kɨnda da mogɨm kulbak gɨkban kaŋ, mogɨmgo terɨ kɨnda kɨsi aŋtobɨl ɨbi.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Amɨn kɨnda da gen pikon gepmaŋek kobogɨ do paba pɨgɨkgo abɨdok do yosak kaŋ, mɨrɨm ɨmalgo gat kɨsi ɨbi.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Ae amɨn kɨnda da yɨkni ɨmegek kosit 1 kilomita kɨki do tebaisi gayɨsak kaŋ, yɨk uŋun ɨmegek 2 kilomita kɨki.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Ae amɨn kɨnda da yo kɨnda ɨbi do gayɨsak kaŋ, ɨbi. Ae amɨn kɨnda da gagon goman ak do gayɨŋban kaŋ, manji dɨma ɨbi.”
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Mani nak da yaŋ dayɨsat, ji uwalji do but dasi galak taŋ yomni. Aŋek yokwi aŋdamaŋ amɨn do bɨsit ani.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Yaŋ aŋek Piŋkop Datji Kwen Kokup egɨsak uŋun dakon monjinisi egɨpni. Uŋun da gɨldatni yɨpban amɨn yokwi ae kɨlegɨ kɨsikon mosok. Ae sɨkak yɨpban amɨn aŋpak kɨlegɨ aŋ ae yokwi aŋ kɨsikon mosok.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Amɨn yokwi takis tɨmɨt tɨmɨt amɨn da notni baŋgɨn but dasi galak taŋ yomaŋ. Jiyo yaŋ gɨn ani kaŋ, Piŋkop da kobogɨ do yo tagɨ kɨnda dɨma damdɨsak.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ji notji baŋgɨn gɨldat tagɨ yaŋ yoyɨni kaŋ, uŋun da tagɨ dɨma asak. Piŋkop dɨma nandaŋ ɨmaŋ amɨn kabɨ kɨsi yaŋ gɨn aŋ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Kwen Kokup Datji gwaljɨgɨ mɨni kɨlegɨsi egɨsak, do jiyo yaŋ gɨn gwaljɨgɨ mɨni kɨlegɨsi egɨpni.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.