Mateus 5
PIŊKOP GEN (YUT) vs AAI
1 Yesu mɨŋat amɨn kabɨ madep pɨndagek ɨleŋon pawɨgɨ yɨgakwan paŋdet kabɨni iyɨ yɨkgɨron apgwit. Yesu ɨleŋon mɨŋat amɨnyo Piŋkop dakon gen yoyɨgɨt|alt="Sermon on Mount" src="IB04112.tif" size="span" loc="Location" copy="Copyright" ref="5.1"
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Apba yoyɨŋ degek yaŋ yoyɨgɨt,
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Amɨn morap iyɨ do nak butnokon yo tagɨ mɨnisi yaŋ nandaŋ amɨn, uŋun amɨn da Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak da kagagwan ekwaŋ,
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Amɨn morap burɨkon da bupmɨ kunamyo madep aŋ, uŋun Piŋkop da butni paŋteban akdɨsak,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Amɨn morap iyɨ do nandaba paŋ, uŋun Piŋkop da yo morap yom do yagɨt uŋun yoban tɨmɨtdaŋ,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Amɨn morap aŋpak kɨlegɨ do amɨn da jap pakbiyo do nandaŋ uŋudeŋsi nandaŋ amɨn, uŋun Piŋkop da arɨpnikon yoban tugokdaŋ,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Amɨn morap notni do bupmɨ nandaŋ, uŋun amɨn Piŋkop da bupmɨ nandaŋ yomdɨsak,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Amɨn morap burɨ kɨlegɨsi toŋ, uŋun amɨn da Piŋkop kokdaŋ,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Amɨn morap emat pɨdokyo aŋakwa nawa gen yoŋ amɨn do, amɨn da Piŋkop dakon monjɨni yaŋ yoyɨkdaŋ,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Amɨn morap aŋpak kɨlegɨ aŋakwa aŋpakni kɨlegɨ do aŋek amɨn da yokwi aŋyomaŋ, uŋuden amɨn da Piŋkop da Amɨn Kɨla Asak da kagagwan egɨpdaŋ,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 “Amɨn da ji do Yesu dakon amɨn kabɨ yaŋ yaŋek yaŋba yokwi tok, ae top gen mibɨlɨ mibɨlɨ yaŋ damni, ae yokwiyo kɨsi aŋdamni kaŋ, ji kɨsɨk kɨsɨk ani.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Kalɨp kombɨ amɨn yaŋ gɨn dapmaŋ yolyo awit. Do jiyo kɨsi aŋpakji kɨlegɨ dakon tomni wukwisi Kwen Kokupmon tɨmɨtdaŋ, do but galak nandaŋek kɨsɨk kɨsɨk ani.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ji amɨn dakon tap ekwaŋ. Mani tap galagɨni pasɨlni kaŋ, niaŋsi aŋek galagɨni aŋkaluk aneŋ? Galagɨni yɨpmaŋ detjak kaŋ, pini mɨni. Ɨsal maba kwa amɨn da bamoŋ.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 “Ji amɨn dakon teŋteŋɨ yombem da ekwaŋ. Kokup madep kɨnda ɨleŋon taŋban yo kɨnda da arɨpmɨ dɨma aŋyoŋgam asak.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Amɨn da lam koleŋ kwoba baŋ dɨma wɨtjɨŋba toŋ. Kwen tamonikon yopba yut kagagwan amɨn ekwaŋ uŋun kɨsi teŋteŋaŋ yomaŋ.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Yaŋgɨn, teŋteŋɨsi da amɨn da dabɨlon teŋteŋosak. Yaŋ aŋakwa amɨn da aŋpakji tagɨsi kaŋek Kwen Kokup Datji aŋkɨsini.”
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Nak gen teban ae kombɨ amɨn dakon gen abo kɨŋ ɨsalɨ asak do dɨma pɨgɨm. Gen teban ae kombɨ amɨn dakon gen bamɨ toŋ aŋmudoni do pɨgɨm.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Nak asisi dayɨsat, kundu gat mɨktɨm gat tonjil da arɨpmon gen teban dakon gen jɨmjɨmjok kɨnda dɨma pasɨldɨsak. Gen kɨsi morap taŋ bamɨ toŋ akdaŋ.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Amɨn kɨnda da gen teban monɨŋɨsok kɨnda yapmaŋek amɨn dɨwarɨ yaŋ gɨn ani do yoyɨŋdetjak kaŋ, uŋun amɨn Kwen Kokup Piŋkop da Kɨla Asak kokupmon mani pɨŋbisi. Mani amɨn kɨnda da gen teban guramɨgek amɨn dɨwarɨ yaŋ gɨn ani do yoyɨŋdetjak kaŋ, uŋun amɨn Kwen Kokup Piŋkop da Kɨla Asak kokupmon mani wukwisi.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Asisi dayɨsat, ji dakon aŋpak kɨlegɨ uŋun da gen teban yoyɨŋdet ae Parisi amɨn dakon aŋpak dɨma yapni kaŋ, ji Piŋkop da Kwen Kokup Kɨla Asagon dɨma wɨgɨkdaŋ.”
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Mani nak yaŋ dayɨsat, amɨn kɨnda notni do butjap nandɨsak kaŋ, uŋun amɨn gen pikon kɨsak. Ae amɨn kɨnda notni do yaŋba yokwi tok asak kaŋ, uŋun amɨn gen kokwin amɨn kabɨ madepmon kɨsak. Ae amɨn kɨnda da amɨn kɨnda ‘Gak nandaŋ kokwingo tagɨ mɨni!’ yaŋ iyɨsak kaŋ, uŋun amɨn Tɨpdom dakon kɨndap tebanon pɨgɨsak.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 “Do paretgo altakon paŋobɨŋek notgo kɨnda da nandaba yokwi tok aŋgamɨsak yaŋ nandɨsal kaŋ,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 paretgo alta da kapmatjok yopbɨ toni. Yopbɨ taŋakwa mibɨltok gak kwi notgo uŋun gat but kaloŋ anjil. But kaloŋ aŋek don kɨŋ Piŋkop do paret aki.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 “Amɨn kɨnda da gen pikon gep do gen yaŋ gaban kaŋ, jil gen pi tamokon kɨk do aŋek kosiron kɨŋek gen uŋun tepmɨsi aŋmɨlɨp ak do pi anjil. Yaŋ dɨma anjil kaŋ, uŋun amɨn da gen kokwin kɨla agak amɨn da kɨsiron gepban uŋun da obip amɨn da kɨsiron gepban dam teban yutnon gepdɨsak.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Asisi gayɨsat, gak dam tebanon sigɨn egaki wɨgɨ moneŋ niaŋ yopbi do gayɨni uŋun kɨsisi yopmaŋek don waŋga kɨkdɨsal.”
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Mani abɨsok nak da yaŋ dayɨsat, amɨn kɨnda mɨŋat kɨnda kaŋek uŋun do galak taŋ ɨmjak kaŋ, uŋun amɨn butnikon da yumabi kɨlɨ ak.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Dabɨlgo amɨn tet da yokwikon gepban kaŋ, pɨlɨk mabɨ kɨsak. Gɨptɨm dɨwatgo kɨnda pasɨljak kaŋ, uŋun da yo madep dɨma asak. Mani gɨptɨmgo kɨsi kaloŋ maba Tɨpdomon pɨgɨsak kaŋ, uŋun da jɨgɨsi.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Ae kɨsitgo amɨn tet da yokwikon gepban kaŋ, mandaŋ dagaŋ mabɨ kɨsak. Gɨptɨm dɨwatgo kɨnda pasɨljak kaŋ, uŋun da yo madep dɨma asak. Mani gɨptɨmgo kɨsi kaloŋ maba Tɨpdomon pɨgɨsak kaŋ, uŋun da jɨgɨsi.”
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Kalɨp gen yaŋ yawit:
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Mani abɨsok nak da yaŋ dayɨsat, mɨŋatgo kwɨnɨk yɨpbɨ kwan wɨli kaluk pasak kaŋ, eni gak da gulusuŋ al, do mɨŋatgo da yumabi asak. Aŋakwan wɨli uŋun kaluk pasak uŋun kɨsi yumabi asak. Do mɨŋatgo yumabi dɨma aŋakwan ɨsal dogɨn dɨma kwɨnɨkgi.”
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Mani nak abɨsok yaŋ dayɨsat, gen yaŋ paŋteban ak dɨmasi ani. Kwen Kokup uŋun Piŋkop dakon kɨla amɨn madep yɨtyɨt tamoni, do Kwen Kokup manon da genji dɨma paŋteban ani.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Ae mɨktɨm uŋun Piŋkop dakon kandap yɨpyɨp tamoni, do mɨktɨm da manon genji dɨma yaŋ paŋteban ani. Ae Jerusalem uŋun Amɨn Tagɨ Madep Wɨkwisi dakon kokup papni, do Jerusalem da manon genji dɨma yaŋ paŋteban ani.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Ae ji da busuŋ daŋgwanji kɨnda kulabɨk aba kwakwagɨ bo pɨli uŋun arɨpmɨ dɨma asak, do busuŋji da manon genji dɨma yaŋ paŋteban ani.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Ji ‘asi’ bo ‘dɨma’ yaŋ gɨn yoni kaŋ, uŋun da tagɨ. Gen uŋun da kwenon saŋbeŋek yoŋ uŋun Yokwi Ami da paŋalon asak.”
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Mani nak da abɨsok yaŋ dayɨsat, amɨn da yokwi aŋdaba kobogɨ do yokwi dɨma aŋyomni. Amɨn kɨnda da mogɨm kulbak gɨkban kaŋ, mogɨmgo terɨ kɨnda kɨsi aŋtobɨl ɨbi.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Amɨn kɨnda da gen pikon gepmaŋek kobogɨ do paba pɨgɨkgo abɨdok do yosak kaŋ, mɨrɨm ɨmalgo gat kɨsi ɨbi.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Ae amɨn kɨnda da yɨkni ɨmegek kosit 1 kilomita kɨki do tebaisi gayɨsak kaŋ, yɨk uŋun ɨmegek 2 kilomita kɨki.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Ae amɨn kɨnda da yo kɨnda ɨbi do gayɨsak kaŋ, ɨbi. Ae amɨn kɨnda da gagon goman ak do gayɨŋban kaŋ, manji dɨma ɨbi.”
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 Yesu da saŋbeŋek yaŋ yagɨt, “Ae gen kɨnda babɨk da abɨdawit uŋun ji kɨlɨ nandawit. Gen uŋun yaŋ:
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Mani nak da yaŋ dayɨsat, ji uwalji do but dasi galak taŋ yomni. Aŋek yokwi aŋdamaŋ amɨn do bɨsit ani.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Yaŋ aŋek Piŋkop Datji Kwen Kokup egɨsak uŋun dakon monjinisi egɨpni. Uŋun da gɨldatni yɨpban amɨn yokwi ae kɨlegɨ kɨsikon mosok. Ae sɨkak yɨpban amɨn aŋpak kɨlegɨ aŋ ae yokwi aŋ kɨsikon mosok.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Amɨn yokwi takis tɨmɨt tɨmɨt amɨn da notni baŋgɨn but dasi galak taŋ yomaŋ. Jiyo yaŋ gɨn ani kaŋ, Piŋkop da kobogɨ do yo tagɨ kɨnda dɨma damdɨsak.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Ji notji baŋgɨn gɨldat tagɨ yaŋ yoyɨni kaŋ, uŋun da tagɨ dɨma asak. Piŋkop dɨma nandaŋ ɨmaŋ amɨn kabɨ kɨsi yaŋ gɨn aŋ.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Kwen Kokup Datji gwaljɨgɨ mɨni kɨlegɨsi egɨsak, do jiyo yaŋ gɨn gwaljɨgɨ mɨni kɨlegɨsi egɨpni.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.