Mateus 27
Iamalele NT (YML_TBL) vs ARC
1 I ꞌatai ꞌawaꞌawaiogose tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo, wata me Diu toꞌedakumetavo ꞌauꞌauveadi Iesu yana wafa ꞌana ꞌeda tonovina faifaina i venuaꞌivina.
1 E, chegando a manhã, todos os príncipes dos sacerdotes e os anciãos do povo formavam juntamente conselho contra Jesus, para o matarem.
2 I veifufu i ꞌaꞌavana bulava kainumu ꞌwainega i yogoni i naweni i ꞌaniveleneni Failato ꞌwaineye, taunina gabemani, toveimea bwaikina Loma ꞌwainega.
2 E, manietando-o, o levaram e o entregaram ao governador Pôncio Pilatos.
3 Tutuyanina Iudasa, taunina toꞌetogiluva i ꞌasetai toꞌedakumetanidi yadi veimea Iesu i na wafa, i nuavilai, maninina siliba 30 i naweni nuanuana i na vevilai tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo wata me Diu toꞌedakumetavo ꞌauꞌauveadi ꞌwaidie.
3 Então, Judas, o que o traíra, vendo que fora condenado, trouxe, arrependido, as trinta moedas de prata aos príncipes dos sacerdotes e aos anciãos,
4 I vonedi i vo, Yau a sakona, tomogonina a ꞌetogiluveniga yana sauluva tonovidi, siwe ꞌwa veimea i na wafa.” I voneni i vo, ꞌOmu taunimu, awale ꞌu vonevonema?”
4 dizendo: Pequei, traindo sangue inocente. Eles, porém, disseram: Que nos importa? Isso é contigo.
5 Bega Iudasa maninina i taweni i nago vanuga ꞌeba veluꞌui ꞌana ꞌefeꞌefeye, mulieta i obu i nago taunina i ꞌetoꞌimeni.
5 E ele, atirando para o templo as moedas de prata, retirou-se e foi-se enforcar.
6 Tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo maninina i ꞌewai i vona i vo, Deꞌe maninina tamu tomogo yana wafa tutulina, ꞌaiꞌedi ta na yatoi vanuga ꞌeba veluꞌui ꞌana mani taiadi yada veimea ta na geuya.”
6 E os príncipes dos sacerdotes, tomando as moedas de prata, disseram: Não é lícito metê-las no cofre das ofertas, porque são preço de sangue.
7 I veifufu i ꞌaꞌavana taunidi yadi nuanua i faliꞌatumaieni bega maninina ꞌwainega tamu tanoga i kimwanei. Tanoganina nagami nau ꞌana toꞌabi yadi fwayafwaya dekudekuna ꞌwainega i ꞌabiꞌabidi nau, siwe tutuya deꞌe i kimwanei i na vetaumata mali tomotoga faifaidi.
7 E, tendo deliberado em conselho, compraram com elas o campo de um oleiro, para sepultura dos estrangeiros.
8 Fai maninina ꞌwainega i kimwaneiga bega i velamu i maiga ꞌasiau i golegoleni Tanoga Dayadayagina.
8 Por isso, foi chamado aquele campo, até ao dia de hoje, Campo de Sangue.
9 Tanoganina i kimwaneiga, Yaubada yana toluꞌivona ꞌana wagava Ielemaia yana vona-vagata ꞌana mogitana i souyeni. Basenadiotoga i vona i vo, Me Isileli taunidi yadi nuanua i faliꞌatumaieni, tomogo tutulina i yatoiga mani siliba 30, ꞌwainega nau ꞌana toꞌabi yadi tanoga i kimwanei. ꞌAna kimwane faifaina yau nagami ꞌAuvea Yaubada i voneku.”
9 Então, se realizou o que vaticinara o profeta Jeremias: Tomaram as trinta moedas de prata, preço do que foi avaliado, que certos filhos de Israel avaliaram.
10 — ausente —
10 E deram-nas pelo campo do oleiro, segundo o que o Senhor determinou.
11 Weꞌe Iesu i tovotovoi Failato mataneye, taunina gabemani Loma ꞌwainega, i velutolieni i vo, ꞌOmu me Diu yadi kini?” Iesu i vo, ꞌAsaꞌaiana ꞌu vona baniꞌodi.”
11 E foi Jesus apresentado ao governador, e o governador o interrogou, dizendo: És tu o Rei dos judeus? E disse-lhe Jesus: Tu
12 Siwe tutuyanina tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo wata me Diu toꞌedakumetavo ꞌauꞌauveadi i vevevita-maimaigiga Iesu kebu i da vonavona i veveꞌwadamo.
12 E, sendo acusado pelos príncipes dos sacerdotes e pelos anciãos, nada respondeu.
13 Begaidi Failato i voneni i vo, I vevevitamuga nani tulina tulina ꞌwaidiega ꞌu noganogai ꞌalo kebu?”
13 Disse-lhe, então, Pilatos: Não ouves quanto testificam contra ti?
14 Siwe Iesu i baila kebu nuanuana vonanidi i na tutulidi begaidi Failato nuana i vogani.
14 E nem uma palavra lhe respondeu, de sorte que o governador estava muito maravilhado.
15 Malamala ꞌaitamogana ꞌaitamogana me Diu i sakasakali Uviꞌagalatagona faifaina. Sakalinina ꞌwaineye me Diu fuedi tamu iadi yogoyogonina i vevenuaꞌivineni bega gabemani i ꞌeꞌetoyavuya vanuga ꞌeba yogona ꞌwainega.
15 Ora, por ocasião da festa, costumava o governador soltar um preso, escolhendo o povo aquele que quisesse.
16 Tutuyanina ꞌwaineye tamu tomogo ꞌana wagava Balaba i miamia vanuga ꞌeba yogona nageneye, taunina toꞌainike tomotoga fuedi i ꞌasetai.
16 E tinham, então, um preso bem-conhecido, chamado Barrabás.
17 Me Diu toꞌedakumetavo yadi nuanua Failato i ꞌasetai, fai Iesu i veꞌunumagigieni begaidi i ꞌaniveleneni. Bega tutuyanina tomotoga fuedi i vaꞌauta Failato i velutoliedi i vo, Aitoi tomotogaga nuanuami a na ꞌetoyavuya, Balaba, ꞌalo Iesu, kumanina i golegoleni Keliso?”
17 Portanto, estando eles reunidos, disse-lhes Pilatos: Qual quereis que vos solte? Barrabás ou Jesus, chamado Cristo?
18 — ausente —
18 Porque sabia que por inveja o haviam entregado.
19 Failato i miabuiga vonayavuga ꞌana ꞌeba miabui ꞌwaineye, bola i vevelutolitoli nika tamu tomogo vala i mieni Failato yana vavine ꞌwaidiega i vo, Tomogo weꞌe kebu i da sakonaga. Kebu tamu avaꞌai ꞌu na ꞌidewai ꞌwaineye fai lovane ꞌa ꞌenoneganega ꞌa ꞌiseni ꞌa kololo wata nuafouma i veviga.”
19 E, estando ele assentado no tribunal, sua mulher mandou-lhe dizer: Não entres na questão desse justo, porque num sonho muito sofri por causa dele.
20 Failato yana vavine ꞌadi ꞌenoneganega bola i veveifufuyeni, tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo wata me Diu toꞌedakumetavo ꞌauꞌauveadi ꞌailaꞌa nuadi i ꞌaniꞌanidi bega Failato i na voneni Balaba i na ꞌetoyavuya weꞌe Iesu i na luvewafai.
20 Mas os príncipes dos sacerdotes e os anciãos persuadiram à multidão que pedisse Barrabás e matasse Jesus.
21 Mulieta Failato i velutoli-vaitugana ꞌwaidie i vo, Aitoi tomotogaga nuanuami a na ꞌetoyavuya?” ꞌAilaꞌa i vo, Nuanuama Balaba.”
21 E, respondendo o governador, disse-lhes: Qual desses dois quereis vós que eu solte? E eles disseram: Barrabás.
22 Wata Failato i velutoliedi i vo, Weꞌe Iesu, kumanina i golegoleni Keliso, baniꞌodi a na munegi?” I vo, ꞌU tutufwaseni ꞌai lagalagana ꞌwaineye.”
22 Disse-lhes Pilatos: Que farei, então, de Jesus, chamado Cristo? Disseram-lhe todos: Seja crucificado!
23 Nika Failato i velutoli-vaituganedi i vo, Yana sakona avaꞌai?” Siwe tomotoga i toke i vegolegole i vo, ꞌU tutufwaseni ꞌai lagalagana ꞌwaineye.”
23 O governador, porém, disse: Mas que mal fez ele? E eles mais clamavam, dizendo: Seja crucificado!
24 Tutuyanina Failato i ꞌasetai tomotoga kebu nuanuadi yana nuanua, ꞌaiseꞌavadi i veveꞌalamagiꞌai saiꞌafoga vetalaga i da souyeni, bega ufa i mieni matadie nimana i lekoadi. I vonedi i vo, Deꞌe yami ꞌeba ꞌisa, tomogo deꞌe yana wafa ꞌana vita yau kebu a na tovoieni, ꞌomi ꞌami vita.”
24 Então, Pilatos, vendo que nada aproveitava, antes o tumulto crescia, tomando água, lavou as mãos diante da multidão, dizendo: Estou inocente do sangue deste justo; considerai isso.
25 ꞌAilaꞌa matatabudi yana vona i tutuli i vo, ꞌAsaꞌaiana yana wafa ꞌana vita ꞌima natumavo taiadi ꞌa na tovoieni.”
25 E, respondendo todo o povo, disse: O seu sangue caia sobre nós e sobre nossos filhos.
26 Fai tomotoga nuanuadi Balaba, Failato i ꞌetoyavuya weꞌe maꞌitufa i veimea Iesu i toke i fitali i ꞌaꞌavana i ꞌaniveleneni me Loma tolugaviavo ꞌwaidie i na tutufwaseni ꞌai lagalagana ꞌwaineye.
26 Então, soltou-lhes Barrabás e, tendo mandado açoitar a Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Mulieta Failato yana tolugaviavo Iesu i naweni gabemani yadi vanuga bwaikina ꞌwaineye. Bei tolugaviavo ꞌailaꞌanidi matatabudi i maia i tovififineni i na sidibidibieni.
27 E logo os soldados do governador, conduzindo Jesus à audiência, reuniram junto dele toda a coorte.
28 ꞌAna kaleko i yavudi mali kaleko yamoyamoina ꞌwainega i vekalekoi.
28 E, despindo-o, o cobriram com uma capa escarlate.
29 I vekalekoi i ꞌaꞌavana fisili ma yana ꞌibadi i ꞌetofifini ꞌunuꞌununeye i biuleni wata wautogana i ꞌewai i vekiaꞌumia ꞌana ꞌatagiega. Vaigavunidi kini ꞌadi vaigavu baniꞌodi, igodi i ꞌoduꞌodu mataneye i sidibidibieni, i vo, Kaiwa, ꞌomu me Diu yadi kini.”
29 E, tecendo uma coroa de espinhos, puseram-lha na cabeça e, em sua mão direita, uma cana; e, ajoelhando diante dele, o escarneciam, dizendo: Salve, Rei dos judeus!
30 I kiwakiwali wata wautogananina ꞌwainega ꞌunuꞌununeye i ꞌaꞌainike.
30 E, cuspindo nele, tiraram-lhe a cana e batiam-lhe com ela na cabeça.
31 Naninidi i ꞌidewadi i ꞌaꞌavana, kalekonina yamoyamoina i yavuya taunina ꞌana kaleko ꞌwainega i vekalekoi, mulieta i vagavaia i naweni i na tutufwaseni ꞌai lagalagana ꞌwaineye.
31 E, depois de o haverem escarnecido, tiraram-lhe a capa, vestiram-lhe as suas vestes e o levaram para ser crucificado.
32 I souyedi i nunagoi tamu tomogo Sailini ꞌana wagava Saimoni i veluagai i lukakadeni Iesu ꞌana ꞌai lagalagana i eva.
32 E, quando saíam, encontraram um homem cireneu, chamado Simão, a quem constrangeram a levar a sua cruz.
33 I ꞌewa i nagoi i leꞌwa tamu ꞌawalawa ꞌwaineye ꞌana wagava Goligota, ꞌana saivila ꞌUnuꞌunu Luluꞌava.
33 E, chegando ao lugar chamado Gólgota, que significa Lugar da Caveira,
34 Bei oine i ꞌidewai tamu konini golana taiadi i veleni i na yemu bega ꞌana kiniꞌona kebu i na veviga, siwe i baila veviganina faifaina i tauyeni.
34 deram-lhe a beber vinho misturado com fel; mas ele, provando-o, não quis beber.
35 Mulieta i tutufwaseni ꞌai lagalagana ꞌwaineye, i ꞌaꞌavana tolugaviavo nuanuadi Iesu ꞌana kaleko i na veusedi begaidi tamu ꞌwava i ꞌwaveni baniꞌodi kate. ꞌAiꞌedi aitoi i na kumetaga avaꞌai kalekoga nuanuana i na ꞌewai.
35 E, havendo- o crucificado, repartiram as suas vestes, lançando sortes, para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Repartiram entre si as minhas vestes, e sobre a minha túnica lançaram sortes.
36 I ꞌaꞌavana mulieta i miabui i ꞌisaꞌisamo.
36 E, assentados, o guardavam ali.
37 ꞌAna ꞌai lagalagana tabwaneye vonanina ꞌwainega i vevitaiga i kilumi i tutufwaseni i vo, TOMOGO DEꞌE IESU, ME DIU YADI KINI.
37 E, por cima da sua cabeça, puseram escrita a sua acusação: Este é Jesus , O Rei dos Judeus .
38 Wata tovainago ꞌadi ꞌailuga i tutufwasedi, tamu Iesu ꞌana ꞌatagiega, tamu ꞌana wamayega.
38 E foram crucificados com ele dois salteadores, um, à direita, e outro, à esquerda.
39 Tomotoga ꞌai lagalagana lilivaneamo i nunagoi, i veugalewalewa wata Iesu i yagayagaia i vo, ꞌOmu igodi vanuga ꞌeba veluꞌui ꞌu da sigeuya wata ꞌaiata ꞌaitonu nagedie ꞌu da vetovoia. ꞌAiꞌedi ꞌomu Yaubada natuna, nika taunimu ꞌu ꞌitaꞌitaꞌiemu, ꞌu obuma ꞌai lagalagana ꞌwainega.”
39 E os que passavam blasfemavam dele, meneando a cabeça
40 — ausente —
40 e dizendo: Tu, que destróis o templo e, em três dias, o reedificas, salva-te a ti mesmo; se és o Filho de Deus, desce da cruz.
41 Wata baniꞌodi tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo, veꞌetoboda ꞌadi tovevo, wata me Diu toꞌedakumetavo ꞌauꞌauveadi i sidibidibieni i vo, Tomotoga ꞌifwaidi i ꞌitaꞌitaꞌiedi, weꞌe taunina kebu ꞌana fata. Igodi me Isileli yada Kini. ꞌAiꞌedi ꞌasiauotoga i da obuma ꞌai lagalagana ꞌwainega ta da veꞌawamogitana.
41 E da mesma maneira também os príncipes dos sacerdotes, com os escribas, e anciãos, e fariseus, escarnecendo, diziam:
42 — ausente —
42 Salvou os outros e a si mesmo não pode salvar-se. Se é o Rei de Israel, desça, agora, da cruz, e creremos nele;
43 I vetumagana Yaubada ꞌwaineye wata i vo, Yau Natuna,” nika ta na ꞌiseni ꞌaiꞌedi mogitana Yaubada nuanuana i na ꞌitaꞌitaꞌieni.”
43 confiou em Deus; livre-o agora, se o ama; porque disse: Sou Filho de Deus.
44 Wata baniꞌodi tovainagonidi i tutufwasediga ma fuedie i manini.
44 E o mesmo lhe lançaram também em rosto os salteadores que com ele estavam crucificados.
45 ꞌAiata ꞌana utukamwana ꞌwaineye fwayafwaya matatabuna i dudubali, dudubalanina i ꞌenoꞌeno ꞌawasasa ꞌaitonu.
45 E, desde a hora sexta, houve trevas sobre toda a terra, até à hora nona.
46 Lavilavie baniꞌodi 3 kiloki Iesu i toke i vegole me Diu bonadiega i vo, Iloi, Iloi, lema sabakitani,” ꞌana saivila, Yaku Yaubada, yaku Yaubada, awale ꞌu bailaotogeku?”
46 E, perto da hora nona, exclamou Jesus em alta voz, dizendo: Eli, Eli, lemá sabactâni, isto é, Deus meu, Deus meu, por que me desamparaste?
47 ꞌIfwaidi tomotoga i tovotovoiga bonana i nogai i vo, Ilaitia, kumanina basenadiotoga i nago abame, i golegoleni nuanuana i na mai i na ꞌivaiseni.”
47 E alguns dos que ali estavam, ouvindo isso, diziam: Este chama por Elias.
48 Tamu tomogo i lilide i nago kikifa i luꞌutuvi oine yuyuna ꞌwaineye, tamu ꞌai ꞌwaineye i velugaganeni i ꞌiyoyoeni Iesu ꞌwaineye nuanuana i na yemu.
48 E logo um deles, correndo, tomou uma esponja, e embebeu-a em vinagre, e, pondo- a numa cana, dava-lhe de beber.
49 Nika ꞌifwaidi i vo, ꞌU veꞌwada, nagami ta na ꞌiseni voke Ilaitia i mimai i na ꞌitaꞌitaꞌieni.”
49 Os outros, porém, diziam: Deixa, vejamos se Elias vem livrá-lo.
50 Wata Iesu i toke i vegole, ꞌanuꞌanununa i tauyeni nika yawaina i ꞌawatagoni.
50 E Jesus, clamando outra vez com grande voz, entregou o espírito.
51 Vanuga ꞌeba veluꞌui nageneye tamu kaleko bwaikina Yaubada yana tutudaba tabutabuotogina i sisibodeni. Tutuyanina Iesu yawaina i ꞌaꞌavaga kalekonina i ꞌanilabuꞌalugedi, tabwanega i obu dibuneye, nika baniꞌodi i sibaleni ꞌeba luku Yaubada ꞌwaineye. Yoyoyo i yue, kileu i ꞌanifuadi, wata taumata ꞌifwaidi i siꞌididi, Yaubada yana tomotoga ꞌatumaidi basenadi i wafaga, fuedi i yawasa.
51 E eis que o véu do templo se rasgou em dois, de alto a baixo; e tremeu a terra, e fenderam-se as pedras.
52 — ausente —
52 E abriram-se os sepulcros, e muitos corpos de santos que dormiam foram ressuscitados;
53 ꞌAdi taumata i ꞌiawedi, mulieta tutuyanina Iesu wafayega i tovoi tomotoganidi i nagoi Ielusalema, bei tomotoga fuedi i ꞌisedi.
53 E, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição dele, entraram na Cidade Santa e apareceram a muitos.
54 Weꞌe tolugaviavo ma yadi toꞌedakumeta ꞌai lagalagana lilivaneye i tovoi i ꞌiseꞌiseni, nika yoyoyo i yue, dudubala wata nani ꞌifwaidi i ꞌisedi i kololo bwaikina i veꞌawamogitana i vo, Vona mogitana, taunina Yaubada Natuna.”
54 E o centurião e os que com ele guardavam a Jesus, vendo o terremoto e as coisas que haviam sucedido, tiveram grande temor e disseram: Verdadeiramente, este era o Filho de Deus.
55 Wata vevine fuedi ꞌaniꞌieyega i tovoi i ꞌisanago ꞌai lagalagana ꞌwaineye, kumanidiavo Iesu taiadi Galiliega i maia ꞌana toꞌaivaita.
55 E estavam ali, olhando de longe, muitas mulheres que tinham seguido Jesus desde a Galileia, para o servir,
56 Vevinenidi ꞌwaidiega ꞌadi ꞌaitonu side ꞌadi wagava, Meli ꞌatamana Magidala ꞌwainega, Meli Iemesa ma taina Iosefa inadi, wata Sebedi yana vavine, kumanidi Iemesa ma taina Ioni inadi.
56 entre as quais estavam Maria Madalena, e Maria, mãe de Tiago e de José, e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 ꞌAkonadi i laviotogi tamu tomogo ꞌatamana Alimadia ꞌwainega i mai ꞌana wagava Iosefa, taunina tamu Iesu yana tovetutuyama wata ꞌaiꞌaiwabuna.
57 E, vinda já a tarde, chegou um homem rico de Arimateia, por nome José, que também era discípulo de Jesus.
58 I nago Failato ꞌwaineye i veluꞌui Iesu tomogona faifaina. Bega Failato yana tolugaviavo i vonedi Iesu tomogona i na taꞌia Iosefa i na veleni.
58 Este foi ter com Pilatos e pediu-lhe o corpo de Jesus. Então, Pilatos mandou que o corpo lhe fosse dado.
59 Iosefa Iesu tomogona i naweni kaleko ꞌivauna wata ꞌavuꞌavuna ꞌwainega i fania, mulieta taunina ꞌana taumata bogiotoga i ala-vagaseniga matumatu ꞌwaineye, bei i veꞌufai. I veꞌufaina kileu bababana i ketoi i mieni taumata ꞌawana i vetovibodai mulieta i tauya.
59 E José, tomando o corpo, envolveu-o num fino e limpo lençol,
60 — ausente —
60 e o pôs no seu sepulcro novo, que havia aberto em rocha, e, rolando uma grande pedra para a porta do sepulcro, foi-se.
61 Meli ꞌatamana Magidala ꞌwainega ma wagavina Meli i miabui taumata matanega i ꞌiseꞌiseni.
61 E estavam ali Maria Madalena e a outra Maria, assentadas defronte do sepulcro.
62 Iesu i tutufwaseniga me Diu yadi ꞌAiata ꞌIdewadewa ꞌwaineye, bega i ꞌatai tovelomu ꞌadi toꞌedakumetavo wata totafalolo Falisi i nagoi Failato ꞌwaineye i voneni i vo, ꞌAuvea, tamu vona a nuanuani Iesu kumanina tovekali basenadi ma yawaineye i vona i vo, A na wafa siwe ꞌaiata ꞌana vetonu ꞌwaineye wata a na tovoi.”
62 E, no dia seguinte, que é o dia depois da Preparação, reuniram-se os príncipes dos sacerdotes e os fariseus em casa de Pilatos,
63 — ausente —
63 dizendo: Senhor, lembramo-nos de que aquele enganador, vivendo ainda, disse: Depois de três dias, ressuscitarei.
64 Fai baniꞌodi i voneyedi nuanuama ꞌu na veimea taumata i na veꞌisabodeni i na nagoga ꞌaiata ꞌaitonu i na ꞌaꞌavana mulieta i na ꞌiaweni. I na veꞌisabodeniga nika yana tovetutuyamavo kebu ꞌadi fata i na nago tomogona i na vinagoi i na yatovaiꞌedeni, weꞌe tomotoga i na vekaliedi i na vo, ꞌAkonadi i tovoi wafayega.” Nika vekalinina i na vebwaika-ꞌafoꞌafo nagami yana vekali saiꞌafo siaina.”
64 Manda, pois, que o sepulcro seja guardado com segurança até ao terceiro dia; não se dê o caso que os seus discípulos vão de noite, e o furtem, e digam ao povo: Ressuscitou dos mortos; e assim o último erro será pior do que o primeiro.
65 Bega Failato i vonedi i vo, Tolugaviavo a tauyedi, ꞌwa nawedi taumata i na ꞌisaveꞌavini, ꞌakonadi i ꞌasetai siwe ꞌwa na veꞌisaboda-ꞌatumaieni.”
65 E disse-lhes Pilatos: Tendes a guarda; ide, guardai- o como entenderdes.
66 Failato i vonedi i ꞌaꞌavana, i tauya i nagoi, taumatanina ꞌana saiboda ꞌwaineye yadi tugusa i yatoi bega kebu tamu aitoi ꞌana fata i na luku, wata tolugavianidi i vonedi i na veꞌisabodeni nika i tauya.
66 E, indo eles, seguraram o sepulcro com a guarda, selando a pedra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.