Mateus 13
Iamalele NT (YML_TBL) vs ARA
1 Mulieta ꞌaiatanina ꞌwaineye Iesu vanuga i ꞌiaweni i nago balebaleye, bei i miabui i na ve.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 ꞌAilaꞌa bwaikina i maia i tovififineni begaidi wakayega i talalaka weꞌe tomotoga lelege i tovoi.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Nani fuedi faifaidi i ve ꞌwaidie vona-awatabaiega, i vo, Tamu tomogo i nago bakule yana witiwaifeidi i na bakulidi, weꞌe yadi sauluva luyavuyavulagi.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Yana luyavuyavulagi ꞌwaineye witi ꞌifwaidi i veꞌanitaꞌidi ꞌeda balebaleye tomotoga yadi ꞌeba nago ꞌwaineye, mulieta manuga i mai i ꞌanidi.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 ꞌIfwaidi i veꞌanitaꞌidi bwakebwakeye, nagami i tabo-matayoꞌo fai fwayafwaya kebu badubadunaga siwe mulieta inala i kabu i ꞌawagiꞌadi fai ꞌwalamidi kebu i da vagaobuga.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 — ausente —
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 ꞌIfwaidi i veꞌanitaꞌidi ꞌawanavenaveye kebu ꞌadi ꞌoiga, i ugawegawedi.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Weꞌe ꞌifwaidi i veꞌanitaꞌidi inageye fwayafwaya ꞌatumaina ꞌwaineye i tabo i vuaga, ꞌifwaidi 100, ꞌifwaidi 60 wata ꞌifwaidi 30.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Wata Iesu i vo, ꞌAkonadi yaku vona ꞌwa nogai, siwe ꞌwa na venuaꞌivineni nika ꞌwa na ꞌasetai.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Mulieta Iesu yana tovetutuyamavo i maia ꞌwaineye i velutolieni i vo, Awale ꞌu veve tomotoga ꞌwaidie vona-awatabaiega?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Bega Iesu i vonedi i vo, ꞌAkonadi Yaubada i tauyemi nani fuedi givagivadi ꞌwa ꞌasetadi yana veimea tomotoga ꞌwaidie faifaina, weꞌe deꞌe tomotoganidi kebu.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 ꞌAiꞌedi aitoi saiꞌafo ma yana ꞌaseta Yaubada yana veimea tomotoga ꞌwaidie faifaina, bega ꞌasetanina i na ꞌiꞌisaveꞌaviniga, ꞌimosoꞌi Yaubada i na veleni nika yana ꞌaseta bwaikina. Weꞌe aitoi kebu tamu yana ꞌasetaga siwe igodi i vo, Yau yaku ꞌaseta bwaikina,” ꞌasetanina Yaubada i na eloi.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Tomotoganidi i ꞌiseꞌiseni siwe kebu i da ꞌisaꞌinanaiga, wata i noganogai siwe kebu i da nogayadewai ꞌalo i da ꞌasetai begaidi a veve ꞌwaidie vona-awatabaiega.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Nika basenadiotoga Yaubada yana toluꞌivona ꞌana wagava Aisea yana vona-vagata ꞌana mogitana i souyeni, Yaubada i vo, Tomotoga deꞌe nuadi tabodadi, Tanigadi i ꞌibodadi Bega kebu i na nogai. Matadi i ꞌuludi Bega kebu i na ꞌiseni. ꞌAiꞌedi nuadi i da magetaiga I da nuaviladi ꞌwaikuye A da ꞌiveꞌatumaidi. Begaidi i na nogaya-wayoga, kebu nuadi i na magetadi. Wata i na ꞌisa-wayoga siwe kebu i na ꞌisaꞌinanaiga.”
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 — ausente —
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Aisea yana vonanina tomotoganidi faifaidi, weꞌe ꞌomi ꞌeba sosoana ꞌwaimie fai taunimi matamiega ꞌwa ꞌiseꞌiseni wata taunimi tanigamiega ꞌwa noganogai.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 A vona mogitana ꞌwaimie basenadiotoga Yaubada yana toluꞌivonavo fuedi wata tomotoganidi yadi sauluva tonovidi, nuanuadi bwaikina yaku folovanidi ꞌwa ꞌiseꞌisediga i da ꞌisedi wata yaku ve ꞌwa noganogaiga i da nogai, siwe kebu.”
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Wata Iesu yana tovetutuyamavo i vonedi i vo, A na vonemi, luyavuyavulagi ꞌana vona-awatabai ꞌana kiavemageta side baniꞌodi.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Waifei i veꞌanitaꞌidi ꞌeda balebaleye ꞌana nuanua, baniꞌodi tomotoga vona i nogai Yaubada i na veimeyedaga faifaina, siwe kebu i da ꞌasetaiga. Bega Seitani, taunina Tosakona i mai tolauꞌage i bakuli i nuanuaniga i elodi.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Waifei i veꞌanitaꞌidi bwakebwakeye ꞌana nuanua, baniꞌodi tomotoga ma yadi sosoana Yaubada yana Vona i nogai siwe yadi nuanua ꞌwaidie kebu mogitana i da lukuga.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 I vetumagana siwe tutuya ꞌaleꞌusana. Tutuyanina vita ꞌalo veꞌisakololo i na souyedi Vonanina faifaina i na baila-matayoꞌoyeni.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Waifei i veꞌanitaꞌidi gaweye ꞌana nuanua, baniꞌodi tomotoga Yaubada yana Vona i nogai siwe yadi mia faifaidi i vevenuafouviga wata ꞌaiꞌaiwabu ꞌadi nuanua ꞌwaidie bwaikina ꞌwa da vo i da ugawegawedi kebu i da vuaga.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Weꞌe waifei i veꞌanitaꞌidi inageye fwayafwaya ꞌatumaina ꞌwaineye ꞌana nuanua, baniꞌodi tomotoga Yaubada yana Vona i nogai wata i ꞌasetai mulieta yadi folova Yaubada faifaina baniꞌodi i vuaga, ꞌifwaidi 100, ꞌifwaidi 60, wata ꞌifwaidi 30.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Wata Iesu i ve tomotoga ꞌwaidie tamu vona-awatabai ꞌwainega tomotoga ꞌatumaidi wata sakoidi faifaidi i vo, Yaubada yana veimea tomotoga ꞌwaidie side baniꞌodi. Tamu tomogo witi waifeidi ꞌatumaidi i bakulidi.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Tamu lovana, tomotoga matatabudi i ꞌenoꞌenovi ꞌana gavia i mai matagawagawa, witi ꞌana ꞌisaꞌisa i luyavuyavuleni nika i tauya.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Tutuyanina witi i vebwaika i adaga matagawagawa i vemageta bega tonibakulanina yana tofolovavo i ꞌiseni i mai i voneni i vo, ꞌAuvea, nagami waifei ꞌatumaidi ta bakulidi weꞌe tamu gawa avaꞌaiega i mai?”
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 — ausente —
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Tomogo i vo, Tamu ꞌaku gavia i ꞌidewai.” Bega yana tofolovavo i velutolieni i vo, Baniꞌodi yamu nuanua, ꞌa na luabuabudi?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Yadi ꞌauvea i vo, ꞌAsaꞌaiana, ꞌaiꞌedi ꞌwa na luabuabudiga, bola witiotoga ꞌwa na siabuyedi.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 ꞌWa bailedi, i na tabowanawana, bola ꞌaiala ꞌana tutuye toꞌaiala a na vonedi a na vo, Nagami matagawagawa ꞌwa na luabuabudi ꞌwa na ꞌitavidi ꞌwa na tawedi ꞌaie i na ꞌalaidi, weꞌe witiotoga ꞌwa na vedodogidi yaku bubuwakeye.”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Wata Iesu i ve ꞌwaidie vona-awatabaiega i vo, Yaubada yana veimea tomotoga ꞌwaidie yana vebwaika side baniꞌodi. Tamu tomogo ꞌayawana bilana i ꞌewai i bakuli mulieta i vebwaika.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Bilanina saiotogina siwe tutuyanina i vebwaika welavi bwaikaotogina bega manuga i mimaia didineye i vevegiuva.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Wata Iesu i ve ꞌwaidie vona-awatabaiega i vo, Yaubada yana veimea tomotoga ꞌwaidie yana susula side baniꞌodi. Tamu vavine falawa bwaikina i vilai mulieta isita i yatoi, i susula falawa matatabuna ꞌwaineye nika i vebwaika.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Tutuya fuedi Iesu i veve tomotoga ꞌwaidie vona-awatabaiega, kebu tamu tutuya i da vonaotoga.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Deꞌe baniꞌodi i vevega nika tamu Yaubada yana toluꞌivona yana vona ꞌana mogitana i souyeni. Basenadiotoga i vona-vagata Yaubada ꞌana Venuaꞌivina yana vona faifaina i vo, Vona-awatabaiega a na veifufu ꞌwaidie. Nani fuedi givagivadi fwayafwaya ꞌana ꞌidewavau ꞌwainega i maiga ꞌasiau, a na luꞌivoneyedi ꞌwaidie.”
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Yana ve i ꞌaꞌavana, Iesu ꞌailaꞌa i ꞌiawedi i nago vanuge. Mulieta yana tovetutuyamavo i maia i luku ꞌwaineye i voneni i vo, Nuanuama ꞌa na ꞌasetai matagawagawa i taboga bakule ꞌana nuanua.”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Iesu i vo, Tomogonina waifei ꞌatumaidi i bakulidiga ꞌana ꞌaseta yau, kumaniku a vetomotogaotoga. Weꞌe tanoga, fwayafwaya matatabuna. Waifei ꞌatumaidi ꞌadi ꞌaseta tomotoganidi ꞌakonadi taunidi i tauyedi Yaubada ꞌwaineye i veveimeyedi, weꞌe matagawagawa, tomotoganidi Yaubada i baila bega Seitani i veveimeyedi.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 — ausente —
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Tomogonina matagawagawa ꞌana toluyavuyavulagi taunina Seitani, tutuya ꞌaiala ꞌana ꞌaseta Vonayavuga ꞌana tutuya, weꞌe toꞌaiala taunidi anelose.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Matagawagawa i luabuabudiga i tunudi i ꞌalaidiga ꞌana ꞌaseta side baniꞌodi. Fwayafwaya ꞌana ꞌeba veꞌaꞌava ꞌwaineye, yau a vetomotogaotoga yaku anelose a na vetunedi, tovetalaimimila wata ꞌifwaidi tosakona i na vaꞌaugidi i na nawedi ꞌai-ꞌalaꞌalase bega kebu wata i na miamia Yaubada mataneye.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 — ausente —
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 I na nawediga i na tawedi, bei i na ꞌweꞌweꞌwela wata maigidi i na yuyuyudi fai veviga bwaikina.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Weꞌe mulieta Yaubada yana tomotoga yadi sauluva tonovidi Tamadi yana ꞌEba Veimea nageneye ꞌadi ꞌisa magemagetadi, ꞌwa da vo inala i da vulaoga. ꞌAkonadi yaku vona ꞌwa nogai, siwe ꞌwa na venuaꞌivineni nika ꞌwa na ꞌasetai.”
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Wata Iesu i ve ꞌwaidie i vo, Yaubada yana veimea tomotoga ꞌwaidie ꞌana ꞌatumaina side baniꞌodi. Basenadi tamu aitoi mani wata ꞌaiꞌaiwabu bwaikina i tavuni fwayefwayeye i ꞌenoꞌeno. Mulieta tamu tomogo i veluagai, i ꞌisenina wata i tavu-vaitugani. I sosoana bwaikina, i nago yana kukua matatabuna i vekimwaneyedi tutulidi i ꞌewadi fwayafwayanina i kimwanei bega yana fwayafwaya fai ꞌana ꞌatumaina nageneye i ꞌenoꞌeno.”
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Wata Iesu i vo, Egavo taunidi i tauyedi bega Yaubada i na veveimeyedi yadi sauluva side baniꞌodi. Tamu tomotoga i lalauala nuanuana mwali bwaikina wata ꞌatumaiotogina.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 I na veluagaiga yana kukua matatabuna i na ꞌanivelenedi bega mwalinina i na tuveobuya.”
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Wata Iesu i ve ꞌwaidie vona-awatabaiega i vo, Yaubada yana veimea tomotoga ꞌwaidie tutuya ꞌeba veꞌaꞌava faifaina side baniꞌodi. Tovuata igana tulina tulina i ꞌonadi, tutuyanina yadi vuata i adaga i yoꞌei ꞌavale bei i lauvisi igana ꞌatumaidi yadi venuane i obu, sakoidi i tawedi.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 — ausente —
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Wata baniꞌodi, bola tutuya ꞌeba veꞌaꞌava ꞌwaineye, anelose i na nagoi tomotoga sakoidi i na vaꞌaugidi tomotoga ꞌatumaidi ꞌawasasadiega i na tawedi ꞌai-ꞌalaꞌalase, bei i na ꞌweꞌweꞌwela wata maigidi i na yuyuyudi fai veviga bwaikina.”
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 — ausente —
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Tutuyanina Iesu yana ve i ꞌaꞌavana, yana tovetutuyamavo i velutoliedi i vo, Deꞌe vona-awatabainidi matatabuna ꞌwa ꞌasetadi ꞌalo kebu?” I vo, Eꞌe ꞌa ꞌasetadi.”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Bega Iesu i vo, ꞌAiꞌedi aitoi veꞌetoboda i maia Mosese ꞌwainega i ꞌasetadiga, wata taunina i tauyeni bega Yaubada i veveimeyeni, taunina baniꞌodi tomogo ꞌaiꞌaiwabuna. Fai Yaubada yana Vona tuatuaidi wata yaku ve ꞌivaudi i ꞌasetadi, ꞌana fata mali tomotoga i na veve ꞌwaidie.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Iesu i vevega vona-awatabaiega i ꞌaꞌavana, i tauya i nago taunina yana ꞌatamane Nasaledi. Bei i ve tomotoga ꞌwaidie yadi ꞌeba miavaꞌauta nageneye siwe nuadi i voganidi yana ve faifaina. I vo, Avaꞌai tomotoga deꞌe? Avaꞌaiega yana ꞌaseta i ꞌewai, baniꞌodi i munega ꞌeba nuavogana wata ꞌeba nuaꞌewa i ꞌiꞌidewadi?”
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 — ausente —
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Tomogo noꞌo kebu tulinaga, tamana kamuda, inana Meli wata tainavo ta ꞌasetadi, Iemesa, Iosefa, Saimoni wata Iudasa, wata novunavo taiadi ta miamiani. Weꞌe yana ꞌasetanidi wata yana toketokenanina avaꞌaiega i veluagadi?”
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 — ausente —
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 I bavuyeni begaidi kebu nuanuadi Iesu i baila. Bega Iesu i vonedi i vo, Yaubada yana toluꞌivonavo ma ꞌadi veꞌililibu tomotoga tulidi ꞌwaidie, weꞌe yadi ꞌatamana tomotogidi wata yadi ꞌailaꞌa kebu i da veꞌililibuyediga.”
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Fai kebu i da vetumagana ꞌwaineye, begaidi kebu bei ꞌeba nuavogana wata ꞌeba nuaꞌewa fuedi i da ꞌidewadiga.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.