Lucas 6
Iamalele NT (YML_TBL) vs NVT
1 Tamu ꞌAiata Veawai ꞌwaineye, Iesu ma yana tovetutuyamavo i nunagoi bakula ꞌwaineamo, yana tovetutuyamavo i lase bega vuaga i kadidi i ꞌani fai ꞌakonadi tonibakula i tauyedi.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Weꞌe ꞌifwaidi Diu totafalolo Falisi i ꞌisedi Iesu i voneni i vo, Awale? Me Diu yada veꞌetoboda ꞌwa geugeuya, vuaga ꞌwa kadidi baniꞌodi ꞌwa folofolova ꞌAiata Veawai ꞌwaineye.”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Iesu Falisi yadi vona i tutuli i vo, ꞌWa da vo kebu baniꞌodi Yaubada yana Buki ꞌwa da luꞌiawawaiga, basenadiotoga Kini Devida ma enavo i lase faifaina.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 I luku vanuga ꞌeba veluꞌui nageneye, beledi tamu Yaubada ꞌana ꞌanivelena tovelomu i veledi ma enavo i ꞌani. Deꞌe wata yada veꞌetoboda kebu tamu aitoi ꞌana fata beledinina i na ꞌania tovelomu ꞌaisedi faifaidi, i ꞌania siwe kebu i da sakonaga fai i lase.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Wata Iesu i vo, Yau a vetomotogaotoga ꞌAiata Veawai ꞌana Toveimea, ꞌaku fata ꞌaiatanina ꞌwaineye tomotoga yadi sauluva faifaidi a na veimeyedi.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Tamu ꞌAiata Veawai ꞌwaineye Iesu i nago ꞌeba miavaꞌauta ꞌwaineye bei i ve. ꞌEba miavaꞌautanina nageneye tamu tomogo nimana ꞌana ꞌatagiega ꞌokana i miamia.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Weꞌe ꞌifwaidi veꞌetoboda ꞌadi tovevo, wata ꞌifwaidi Diu totafalolo Falisi Iesu i vemataꞌiꞌiꞌieni. ꞌAiꞌedi tamu tomogo i na ꞌiveꞌatumaia ꞌAiata Veawai ꞌwaineye i na yatoi ꞌeba vonayavuga ꞌwaineye.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Siwe Iesu ꞌakonadi yadi nuanua i ꞌasetai begaidi tomogonina nimana ꞌokana i voneni i vo, ꞌU tovoi ꞌu mai ꞌailaꞌa matameye bega fuedi i na ꞌisemu,” nika tomogo i tovoi i nago.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Mulieta Iesu veꞌetoboda ꞌadi tovevo wata Falisi i velutoliedi i vo, ꞌWa da nuani yada veꞌetoboda ꞌAiata Veawai ꞌwaineye ꞌada fata tomotoga ta na ꞌivaisedi ꞌalo ta na vesauluva sakoina ꞌwaidie? Wata ꞌaiꞌedi saiꞌafoga tomogo i na wafaga ta na ꞌitaꞌitaꞌieni ꞌalo ta na luveꞌwavuꞌwavugi?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Iesu tomotoga ꞌaitamogana ꞌaitamogana i ꞌisadewadi i ꞌaꞌavana tomogonina i voneni i vo, Nimamu ꞌu siꞌotoi,” nika nimana i siꞌotoi i veꞌatumai.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Veꞌetoboda ꞌadi tovevo wata Falisi kamodi i ogala-ꞌafoꞌafo, ꞌaiseꞌavadi i vo, Iesu baniꞌodi ta da munegi ta da luvewafai?”
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Tomogo nimana ꞌokana i veꞌatumai, mulieta ꞌaiata ꞌifwaidi i ꞌaꞌava, Iesu i laka ꞌoyeye i na veluꞌui. Lovana matatabuna i veveluꞌui Yaubada ꞌwaineye i ꞌaseni.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 ꞌAwaꞌawaie Iesu yana tovetutuyamavo matatabudi i goledi i nagoi ꞌwaineye, ꞌwaidiega ꞌadi 12 i venuaꞌivinedi bega i goledi tomataꞌaulele.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Tomataꞌaulelenidi side ꞌadi wagava, Saimoni, i goleni Fita, Anidulu, Saimoni taina, Iemesa ma taina Ioni, Filifi, Batolomiu,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Madiu, Tomasi, Iemesa, Alefasi natuna, Saimoni, toawaꞌidiꞌidi kebu nuanuana Loma gabemani i na veveimeyedi,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Iudasa, Iemesa natuna, Iudasa, taunina Iesu ꞌana toꞌetogiluva.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Mulieta Iesu ma enavo i obuma ꞌoyayega i tovoi laubeꞌuye, bei yana tovetutuyamavo fuedi wata ꞌailaꞌa bwaikina i miamiani. Tomotoganidi i maia ꞌawalawa Iudia matatabuna ꞌwainega, Ielusalemega i obuma, ꞌatamana bwaikidi balebaleye Taia wata Saidoni ꞌwaidiega i lukuma.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Matatabudi i maia Iesu yana vona i na nogai wata egavo i viga Iesu i na ꞌiveꞌatumaidi. Wata tomotoga yaiaina i agediga veviga i veluagai i maia, Iesu i vona yaiaina matatabudi i ꞌawaꞌaꞌidi.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Tomotoga matatabudi Iesu i ꞌiseni yana toketokena begaidi nuanuadi i na ꞌabitonovi bega yana toketokena i na souyeni i na damana ꞌwaidie ꞌadi viga ꞌwaidiega i na veagiagi.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Iesu i ꞌisanago yana tovetutuyamavo ꞌwaidie i vonedi i vo, ꞌOmi ꞌasiau ꞌwa vewekowekomaga, ꞌEba sosoana ꞌwaimie fai ꞌakonadi Yaubada i veveimeyemi yana ꞌAilaꞌa nageneye.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 ꞌOmi ꞌasiau ꞌwa laselasega, ꞌEba sosoana ꞌwaimie fai Yaubada i na vesauluva-ꞌatumaiemi nika ꞌami fata. Wata ꞌomi ꞌasiau ma yami nuavita ꞌwa ꞌweꞌweꞌwelaga, ꞌEba sosoana ꞌwaimie fai ꞌawaie ꞌwa na sosoana wata ꞌwa na namaga.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Tutuyanina yau kumaniku a vetomotogaotoga faifaiku, tomotoga i na vedumweꞌaiꞌaiemi, i na awaꞌidiꞌidiemi, i na yagayagaimi wata i na falisakoyemiga,
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 ꞌEba sosoana ꞌwaimie. Tutuyanina vitanidi i na souyediga, ꞌEba sosoana ꞌwaimie, ma yami sosoana ꞌwa na suya, fai ꞌami tutula bwaikina Yaubada i yatoi i lulukamata abame. ꞌWa na nuani basenadiotoga tovedumweꞌaiꞌainidi tubudiavo Yaubada yana toluꞌivonavo baniꞌodi i munegidi bega vita i veluagadi wata ꞌasiau ꞌomi ꞌwaimie.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Weꞌe ꞌomi tutuya deꞌe ꞌwa ꞌaiꞌaiwabuga, Nuakalikalimi bola yami ꞌaiꞌaiwabunidi i na ꞌaꞌava kebu wata ꞌwa na veluagadi ꞌwa na nuavita nuami ꞌwa na ꞌuvanidi.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Weꞌe ꞌomi tutuya deꞌe kamomi i aiaidiga, Nuakalikalimi bola ꞌwa na lase ꞌwa na nuavita nuami ꞌwa na ꞌuvanidi. Weꞌe ꞌomi tutuya deꞌe ꞌwa namaga-ꞌavoꞌavovoga, Nuakalikalimi bola ꞌwa na nuavita ꞌwa na ꞌweꞌwela.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Basenadiotoga tomotoga fuedi toluꞌivona-vekavekali i awaveꞌatumaiedi nuanuadi yadi vona. Weꞌe ꞌomi wata baniꞌodi, ꞌaiꞌedi tomotoga fuedi i na awaveꞌatumaiemi nuanuadi yami vona, nuakalikalimi ꞌwa na nuavita fai vematavuloga ꞌwa na veluagai yami vekali faifaidi.”
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Wata Iesu i vo, ꞌOmi fuemi yaku vona ꞌwa noganogaiga a na vonemi. Egavo i na vesauluva sakoina ꞌwaimie ꞌwa na nuakalikaliedi wata egavo i na vedumweꞌaiꞌaiemiga ꞌwa na vesauluva ꞌatumaina ꞌwaidie.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Egavo i na yagaimiga ma yami nuakalikali vona bikanega ꞌwa na vonedi wata egavo i na kiavesako ꞌwaimie ꞌwa na veluꞌui faifaidi bega Yaubada i na ꞌivaisedi.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 ꞌAiꞌedi tamu tomogo ꞌaeꞌaemie i na ꞌainikega, wata tamu ꞌaeꞌaemi ꞌwa na ꞌiyoyoeni i na nikei. Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi yami ꞌeba vesifafa i na ꞌewaiga, wata ꞌami talauma ꞌwa na tauyeni kebu ꞌwa na veꞌoꞌoleni.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 ꞌAiꞌedi aitoi tamu avaꞌai i na veluꞌuiemiga, kebu ꞌwa na veumokai. Wata ꞌaiꞌedi aitoi tamu yami kukua i na ꞌewaiga, ꞌasaꞌaiana kebu ꞌwa na lukwayegeni ꞌana vevila faifaina.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 ꞌAiꞌedi avaꞌai nuanuami tomotoga i na ꞌidewai ꞌwaimie, ꞌomi wata baniꞌodi ꞌwa na ꞌidewai ꞌwaidie.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 ꞌAiꞌedi egavo i nuakalikaliemi wata ꞌaiseꞌavadi ꞌwa na nuakalikaliedi, yami nuakalikalinina kebu nani bwaikina Yaubada mataneye, fai tomotoga fuedi wata tosakona taiadi yadi sauluva egavo ꞌadi tonuakalikali wata ꞌaiseꞌavadi i nunuakalikaliedi.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Wata ꞌaiꞌedi egavo i na vesauluva ꞌatumaina ꞌwaimie wata ꞌaiseꞌavadi ꞌwa na vesauluva ꞌatumaina ꞌwaidie, kebu nani bwaikina Yaubada mataneye fai tomotoga fuedi wata tosakona yadi sauluva.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Wata ꞌaiꞌedi nani ꞌifwaidi tomotoga ꞌwa na veledi siwe nuanuami i na tutulidiga, kebu nani bwaikina Yaubada mataneye fai tosakona nani ꞌifwaidi mali tosakona i veleveledi bega bola ꞌana fata wata baniꞌodi i na tututula.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Siwe kebu. Egavo i na vesauluva sakoina ꞌwaimie ꞌwa na nuakalikaliedi wata ꞌwa na vesauluva ꞌatumaina ꞌwaidie. ꞌWa na ꞌanivelena-maimaiga kebu tutula faifaina ꞌwa na nuanua. ꞌAiꞌedi baniꞌodi ꞌwa na vevesauluvediga bola tutula bwaikina ꞌwa na veluagai Yaubada Bwaikaotogina ꞌwainega wata i na veꞌawa-natunemi fai tutuya fuedi tosakona wata taunidi kebu i da vevekaiwa Yaubada ꞌwaineye siwe i vevesauluva ꞌatumaina ꞌwaidie.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Begaidi side baniꞌodi. ꞌOmi ꞌwa na nuakalikali tomotoga fuedi ꞌwaidie, baniꞌodi Tamami i nuakalikaliemi.”
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Wata Iesu i vona ꞌailaꞌa ꞌwaidie i vo, Kebu mali tomotoga ꞌwa na ꞌamalakibuyedi, i na nunago wata Yaubada i na ꞌamalakibuyemi. Wata mali tomotoga kebu ꞌwa na awavesakoyedi i na nunago Yaubada i na awavesakoyemi. Mali tomotoga yadi sakona ꞌwa na nuatavunidi nika Yaubada yami sakona i na nuatavunidi.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Tutuya fuedi ꞌwa na ꞌaꞌanivelena-maimaiga nika wata ꞌanivelena-maimaiga ꞌwa na veveluagadi. Nuakalikalinidi bwaikaotogidi baniꞌodi lugalagaladi wata ꞌudilidi, kebu ꞌami fata ꞌwa na lilidiga fai fueotogidi. ꞌAiꞌedi ꞌwa na ꞌanivelena-maimaiga bwaikina, wata ꞌanivelena-maimaiga bwaikina ꞌwa na veluagai. Wata baniꞌodi ꞌaiꞌedi ꞌwa na ꞌanivelena-maimaiga siaina, wata ꞌanivelena-maimaiga siaina ꞌwa na veluagai.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Wata Iesu i vona-awatabai ꞌwaidie i vo, Kebu ꞌana fata tamu tomatasako iana tomatasako i na siveikani, fai bola ꞌadi ꞌailuga i na beꞌuluga vakavakale.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Kwamana yana ꞌaseta kebu yana tove yana ꞌaseta i da vebwaika-ꞌiaweni, weꞌe tosikulu matatabudi yadi sikulu i na veꞌaꞌavaga, yadi ꞌaseta bwaikina yadi tove baniꞌodi.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 Awale iamu mataneye fwayafwaya nani siaina ꞌu ꞌiseni faifaina ꞌu vonavona, weꞌe kebu ꞌu da nuaniga ꞌomu ꞌibwalobwaloꞌu bwaikina matamuye?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Kebu ꞌana nogaya ꞌatumaina ꞌu vo, Iaku, nuanuaku matamu i lufwaluyaga a na ꞌewai,” weꞌe kebu ꞌu da ꞌiseniga taunimu matamuye ꞌibwalobwaloꞌu bwaikina? ꞌOmu tovekali. Nagami taunimu matamuyega ꞌibwalobwaloꞌu bwaikina ꞌu na ꞌewai bega ꞌu na ꞌisadewa nika ꞌana fata fwayafwaya nani siaina ꞌu na ꞌewai iamu matanega.”
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Wata Iesu i vonedi i vo, Welavi ꞌatumaina tutuya fuedi vuagina ꞌatumaina, wata welavi sakoina tutuya fuedi vuagina sakoina.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Welavi ꞌaitamogana ꞌaitamogana vuagidiega ta na ꞌasetadi avaꞌai welaviga. Kebu ꞌana fata ꞌalaꞌai vuagina ta na kadia ꞌuwe ꞌwainega. Wata kebu ꞌana fata kalibo ta na kadia ulaulawa ꞌwainega.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Wata baniꞌodi tomotoga, vuagidi ꞌwaidiega ta na ꞌisaꞌinanadi tomotoga ꞌatumaidi ꞌalo sakoidi. ꞌAiꞌedi tomogo yana sauluva ꞌatumaidi, ta na ꞌasetai yana nuanua matatabuna tonovidi. Weꞌe ꞌaiꞌedi yana sauluva sakoidi ta na ꞌasetai yana nuanua matatabuna sakoidi. Tomogo avaꞌai i na voneyeniga, fai yana nuanua ꞌwainega i mai.”
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 Wata Iesu i vona ꞌailaꞌa ꞌwaidie i vo, Awale ꞌwa veꞌawa-ꞌAuvea ꞌwaikuye weꞌe kebu yaku vona ꞌwa da vevematayakeyakediga?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 ꞌAiꞌedi aitoi i na mai ꞌwaikuye yaku vona i na nogaidi bega i na ꞌidewadi, taunina yana sauluva side baniꞌodi.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Toꞌaiyogona ꞌatumaina nagami yana kabutuꞌu ꞌatumaina i venuaꞌivineni, ꞌogola faꞌalidi i ꞌewadi wata ovu manamanawedi i aladi bega yana vanuga matatabuna i yogoni. Tutuyanina ꞌwei i ꞌwei, weyagata i obu, yana ꞌatamana i sesei vanuganina kebu i da ꞌetofoiaga fai vanuga faꞌalina i yogoni.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Weꞌe ꞌaiꞌedi aitoi yaku vona i na nogaidi siwe kebu i na ꞌidewadiga, taunina tamu toꞌaiyogona baniꞌodi. Toꞌaiyogonanina kabutuꞌu sakoina i venuaꞌivineni nidule i ꞌaiyogona. Tutuyanina weyagata i obu vanuga i ꞌetofoia matatabuna i ꞌetogeugeuya.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.