Mateus 5
NMÎ MÎ U KÓPU DYUU (YLE) vs NVT
1 Yesu ngê yoo yi módu, wod꞉oo mbu mbêmê kee wo, y꞉i mbwódo mî yaa wo. P꞉uu ndiye pyu knî y꞉oo a yina ngópu,
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 wod꞉oo doo ndiye kîgha dé.
2 e ele começou a ensiná-los.
3 Yepê, Pinté knî y꞉oo u yi ntee a kwo,
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yi dono knî yi l꞉êê dîy꞉o tpéé kópu dpî vyi ngmê,
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Yepê, Yélini daa kadakada nyédi,
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Yepê, N꞉ii knî ye kópu mb꞉aa d꞉uud꞉uu yi nté njini ngê a ya yédi,
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Yepê, N꞉ii knî ye yoo dpî ch꞉anê dmi,
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yi nuw꞉o k꞉oo nuw꞉o ghi dono daa kîgha tumo,
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yoo wunê kââdîkââdî tumo,
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo Chóó Lémi u l꞉êê dîy꞉o kópu mb꞉aa adnyi d꞉uud꞉uu dé,
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Yepê, A l꞉êê dîy꞉o pi knî ye wanmyi diya dmi, k꞉omodanê mbêmê kópu dono yilî nmyi p꞉uu adnyin꞉aa tpapê, amyednyi vyee nmyo.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Yepê, Yi dono vy꞉o nmyi gha dmi dpî pywálî dniye, dono ngê kîngî pyaa dmi, mu kópu u dîy꞉o yi mgînî vyîmî u pywuu mb꞉aa wanmyimo ngee ngmê, mbóó p꞉uu. Yepê, Yi kópu daa nmyi mo nmye wa pyódu. Yepê, Yinté kópu knî yi kn꞉ââ knî y꞉oo Chóó Lémi u komo kapî pyu knî y꞉e wunê kîmyedê d꞉uu tumo. Yepê, Chóó Lémi ngê u komo kapî pyu yoo yi dpodo ntee wa pwila, yinté wamye pwila nmyo.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Yesu ngê p꞉uu ndiye pyu knî ye mgongo ngmê kwólu, yepê, Ntii mb꞉aamb꞉aa. Yepê, Nté tpyópu u mênê ntii daanyi yé knomomê, ye u n꞉uu daadî ya, pwópwó ngê wa pyódu, nanê wa ma. Yepê, Wo yéli knî ye ntii ntee tpile ngê dmyinên꞉aa ya. Yepê, Ntii vy꞉êmî têdê nmyi tp꞉ee ngmanmyi dy꞉ââ knomomê, pye nkwodo ntii wa vy꞉êê knomomê, yini pwópwó, u n꞉uu daadî ya, ye lónté mb꞉aamb꞉aa ngê wa pyódu? Yepê, Doo u ntââ. Yepê, U dpodo daadî ya, wanmyi pii ngmê. Yepê, Ntii n꞉ii nmyi mênê a tóó, chedê ngê kîngê pyódu.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Yesu ngê mgongo ye m꞉uu kwólu, yepê, Nmyo yoo wo yéli yi pywápê ntee tpile dé. Yepê, P꞉aani n꞉ii mbu mbêmê anyi gh꞉ii knomomê, doo u ntââ pi daawa ngmo.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Yepê, Lam myenté. Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê mgîdî dpo ghay, n꞉ii ngê lam dpo vyuwó, doo u ntââ tpile u pwo k꞉ame daawa kââ, mu kópu u dîy꞉o lukwe ngê mgîdî wa chaa? Yepê, Yi pini ngê lam dpo y꞉oo, ya nkwodo dpî kââ, yoo u ngwo dpî numo m꞉uu.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Yepê, Nmyo mye ntee dé. Yepê, Nmyo yoo yi lam dé, mb꞉aamb꞉aa ngê dmyinê dnyednye, kópu ngmê ngê kîngê dyênê nmyo. Yepê, Kópu mb꞉aa n꞉ii anmyin꞉aa d꞉uud꞉uu dé, pi knî y꞉oo dny꞉oo mumu dé, yi kópu knî yi l꞉êê dîy꞉o nmyi Mî dny꞉oo chaa kîgha, pini n꞉ii mbóó p꞉uu wunê tóó.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Yesu ngê yepê, Alanté namê nuw꞉o, Nê ngê Mósisi u dêêpî kópu dyuu, Chóó Lémi u komo kapî pyu yoo yi kópu dé yinê a chedêchedê té. Yepê, Kêle. Yepê, Daa yi chedêchedê u l꞉êê dîy꞉o nê loo, ngmênê yi kópu dyuu yi ntiyentiye u l꞉êê dîy꞉o nê loo.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Yepê, Ndê kópu nmye ngmên꞉aa tpapê, yepê, mbóó dyámê ntee chedê ngê ghêlî k꞉ii daawa pyaa knî, Chóó Lémi u dêêpî kópu dyuu ndêndê yinté chedê ngê myedaawa pyódu, mu ngmidi l꞉âmo myedaawa a ngêpa, u dî kópu yilî yintómu wamî pyaa dmi.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Yepê, N꞉ii ngê dêêpî kópu dyuu adî chââchââ dé, u pyipe knî ye amyedîn꞉aa tpapê dé, Chóó Lémi kóó k꞉oo yi pini u pi ndîî ngê wa pyódu. Yepê, Ngmênê n꞉ii ngê dêêpî kópu ngmê daadî chââchââ, u pyipe yoo u nt꞉anê wa yé té, k꞉omo tpile yi dêêpî kópu daa ndîî, ngmênê Chóó Lémi kóó k꞉oo yi pini u pi têdê ngê wa a pyódu.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Yepê, Ndê kópu nmye m꞉uu n꞉aa tpapê. Yepê, Dêêpî pyu yoo Pádisi yoo dêêpî kópu dyuu yi too pee mbêmê a chââchââ tumo. Yepê, Dêêpî kópu dyuu ntênê daanmyi chââchââ dé, ye Chóó Lémi kóó k꞉oo daanmyi ghê dmi.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Pi nangmê vy꞉a, n꞉ii ngê pi ngmêdê vya knomomê, dpî kóté kalê yó, u nkwo dpî vya yó.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii u mbwó ka dê nod꞉e knomomê, ye dono kópu ayi d꞉uu, kóté têdê dpî lee we. Yepê, N꞉ii ngê u mbwó ka dê vyi knomomê, M̱odo podo, ye dono kópu ndîî ayi d꞉uu, kóté ndîî têdê dpî lee we. Yepê, N꞉ii ngê u mbwó p꞉uu wa vyi, Wu pini dono, Chóó Lémi kóó k꞉oo daawa ghê, yepê, yi pini Chóó Lémi ngê kóó k꞉oo p꞉ee daawa kââ, ndiya wa kéé. Yepê, Noko mb꞉aamb꞉aa ngê dmyinê ya.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê Chóó Lémi ka tpile ngmanyi y꞉oo, kópu ngmanyi nuw꞉o kwolo, kópuni u l꞉êê dîy꞉o m̱wó ṉga a nod꞉enod꞉e yédi,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 ye yi tpile y꞉i dpo kuwo ngi, m̱wó ka dpî lili, yi kópu dp꞉uu l꞉âmo nyoo, mb꞉aamb꞉aa noko moon꞉aa y꞉ee nyoo. Yepê, U kuwó dini ghi ngê modo dini, Chóó Lémi ka yi tpile moon꞉aa y꞉eni.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê ngmanmyi kn꞉aadi ngmê, n꞉ii ngê u yi adî kwo, Nî kóté kalê nmyo, dini ghi n꞉ii ngê kóté têdê adî ńeńe nmyo, yi kópu maa p꞉uu d꞉ââ dpî l꞉âmo yó, yed꞉oo kóté y꞉enê pyu u ngîma mêdaanmy꞉uu ghê dmi, mbwa k꞉oo mêdaamî km꞉êê nmyo.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Yepê, Mbwa k꞉oo wa km꞉êê nmyomomê, ye y꞉i anmyin꞉aa ya, u dî nmyi dono ntênê wanmyi pwila t꞉oo.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Yesu ngê yepê, Ala kópu nmyi lama ka tóó, wunê Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye mwo a vyu, yepê, Pi u kuwó nangmê pwiyé.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii ngê pyââ angmê m꞉uu, u nuw꞉o k꞉oo awo, Kî pyópu u maadî n꞉aa wowo, yepê, yi pini ngê yi pyópu dpî d꞉uu, pyââ ti u kópu u nuw꞉o k꞉oo yu d꞉uu.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Yepê, Tpileni nmyi ngwolo knî y꞉oo wa m꞉uu ngmê, yi p꞉uu anmyi nuw꞉odono, u kuwó dini ghi ngê wanmyi d꞉uu ngmê, mu dini ghi ngê ndiya u nkwo anmy꞉uu ghêpê dmi. Yepê, Yi nuw꞉odono u kwee lîmîlîmî ngê anmyi châpwo ngmê, yed꞉oo yi dono daanmyi d꞉uu ngmê. Yepê, Dono kópuni pi knî ye mb꞉aamb꞉aa dé, k꞉omo tpile yi p꞉eeni kópu daanmyi d꞉uu t꞉oo, ngmênê yi l꞉êê dîy꞉o ndiya daanmy꞉uu ghêpê dmi.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Yepê, Kópuni ngmanmyi d꞉uud꞉uu, yi kópu u l꞉êê dîy꞉o dono wanmyi d꞉uu ngmê, mu dini ghi ngê ndiya anmy꞉uu ghêpê dmi. Yepê, Yi kópu u kwee mwiyé anmyinê châpwo ngmê, yed꞉oo yi dono daanmyi d꞉uu ngmê. Yepê, Dono kópuni pi knî ye mb꞉aamb꞉aa dé, k꞉omo tpile yi p꞉eeni kópu daanmyi d꞉uu t꞉oo, ngmênê yi l꞉êê dîy꞉o ndiya daanmy꞉uu ghêpê dmi.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Mââ ngê u kpâm dî kpîpî knomomê, u kópu dyuu dpî d꞉êê ngê, u kwo dpî y꞉ee ngê, u ngwo dpî dy꞉ââ ngê.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Pyópuni u tumu mââ daadî ya, u moo ngê kîngî kpîpî. Yepê, Yi pyópu u moo ngê módó wa kpîpî knomomê, kn꞉aa pini ngê wa nya knomomê, ye yi pini yi pyópu y꞉oo daa yééyéé u kópu ayi d꞉uu ngmê, pyââ ti mââ ti u kópu ayi d꞉uu ngmê.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Kópuni u l꞉êê dîy꞉o Chóó Lémi u pi ngê anmyi kpaa, yi kópu ntênê dmyinê d꞉uud꞉uu, u pi ngê módó myekidingê kpaa.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Dmyinê ndê danê, kpaa ngê kêê nangê t꞉oo. Yepê, Chóó Lémi u pi ngê nangê kp꞉aa, mbóó dyámê yi pi ngê myenangê kp꞉aa.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Yepê, Mbóó u pi ngê nangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ mbóó p꞉uu kópu daangmanmyi d꞉uu ngmê, Chóó Lémi ngê yinê a y꞉enê. Yepê, Dyámê myenté, u pi ngê myenangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ dyámê daanmyi ngmêê ngmê. Yepê, Chóó Lémi ngê yinê l꞉âmo ngê, yinê a y꞉enê. Yepê, Njedusalem u pi ngê myenangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o daa nmyi chóó nmyi p꞉aa, king ndêndê ngê yinê a y꞉enê.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Yepê, Nmyi mbodo dmi ngê myenangmê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ nmyi chóó nmyi mbodo gh꞉aa dmi daanmyi ngmêê t꞉oo, n꞉ii kpêdêkpêdê dé, mbéédi ngê daanmyi pyódu t꞉oo, n꞉ii mbédimbédi dé, kpêdêkpêdê ngê daanmyi pyódu t꞉oo.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Yepê, Dmyinê ndêdanê. Yepê, Kópuni p꞉uu nmye adnyi póó, nyââ knomomê, yipid꞉o, Nyââ. Yepê, Kêle knomomê, yipid꞉o, Kêle. Yepê, Anmyi kpaa knomomê, ye Setan u komo ayinmyi kapî.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Pi miyó adpî l꞉êê, ngmê ngê woni ngwolo wa dyênê, ye yini ngwolo u nkwo dpî dyênê yó, myenté ngmê ngê woni nyóó ntémwi wa pwââ, yi pini nyóó yi ntémwi u nkwo dpî pwaa yó.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii knî y꞉oo dono kópu nmye angmê d꞉uu ngmê, ntââ ye nangmê vy꞉u. Yepê, Pini n꞉ii ngê nmyi teknâpwo dê dêê knomomê, wopee u kwo my꞉oo y꞉ee yó, y꞉i myedo dêê ngê.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Yepê, Pi ngmê ngê u yi adî kwo, Mu pini u kpîdî u l꞉êê dîy꞉o nî kóté kwolo, yi pini ngê u nkuwo kpîdî u kwo myoo y꞉ee ngê.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Yepê, Lóma lede knî y꞉oo nmye dê vyi knomomê, Nmî tpile dnyinê tóó, wu p꞉aani nyinê kuwo nmédi, ye yi p꞉aani dp꞉uu lee dmyeno, u kada p꞉aani dpîmo kuwo tóó.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Yepê, N꞉ii ngê tpileni nmye dê dmy꞉ee knomomê, u kwo dpî y꞉ee yó. Yepê, Nmye wa vyi knomomê, A ngópu mwiyé adîn꞉aa ya, ye u kwo dpî y꞉ee yó, u kwo nangê w꞉ono.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Yesu ngê yepê, N꞉ii knî y꞉oo a ndiye kîgha nmyoo, ala kópu a tpapê ngópu, nmyedpo, Nmyi yoo yi nuu ghi dmi nmyi nódo dny꞉oo ya, ngmênê n꞉ii yoo nmyi p꞉uu a d꞉uu nyédi, yi p꞉uu u nkwo dmyinê d꞉uu, nmye myedny꞉oo diya.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Yepê, Yi kópu a tpapê ngópu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Yélini nmyi p꞉uu a d꞉uu nyédi, yi nuu ghi dmi nmyi nódo dny꞉oo ya, n꞉ii knî y꞉oo kópu dono nmyi p꞉uu a d꞉uud꞉uu tumo, yi dîy꞉o mêdmyinê ngêpê.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Yepê, Yinté kópu anmyi d꞉uud꞉uu dé, ye nmyi Mî Chóó Lémi nt꞉anê wanmyi yaa dmi, pini n꞉ii mbóó p꞉uu wunê tóó. Yepê, Yoo d꞉uudpî chámê, yoo mb꞉aa yoo dono yi pwo tpii nipi wunê gh꞉aygh꞉ay ngê, kââdî wunê pil꞉apil꞉a ngê.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Yepê, Yélini yi nódo nmyi nuu ghi dmi a tóó, yi yéli yi mo yi nuu ghi dmi nmyi nódo adî ya knomomê, nmyinê nmye kópu ndîî ayinmyi d꞉uud꞉uu? Yepê, Lukwe, nmyinê nmye Chóó Lémi ngê yi kópu mb꞉aamb꞉aa ngê nmye wa pwila? Yepê, Kêle, Tákisi ngêêpî pyu dono knî y꞉oo yi kópu dpî d꞉uu ngmê. Yepê, Ngmênê pi yintómu yi nuu ghi dmi nmyi nódo choo ya.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Yepê, Kn꞉aa yéli knî ye daanmyi vyuwo knomomê, nmyi yoo knî ye yi mo anmyi vyuwo, ye yi kópu Chóó Lémi ka daa ndîî kópu. Yepê, Mgîdî u yoo knî y꞉oo vyîlo yi kópu ye d꞉uud꞉uu ngópu, yi chóó numo ka a vyuwo nyédi.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Yepê, Ala kópu ndîî dmyinê d꞉uud꞉uu, nmyi Mî Chóó Lémi ntee pini ngê pyaa dmyeno. Yepê, Pi yintómu knî ye ntee wunê vyuwo, pi yintómu knî ye yinté myedmyinê vyuwo.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.