Mateus 5
NMÎ MÎ U KÓPU DYUU (YLE) vs NVI
1 Yesu ngê yoo yi módu, wod꞉oo mbu mbêmê kee wo, y꞉i mbwódo mî yaa wo. P꞉uu ndiye pyu knî y꞉oo a yina ngópu,
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 wod꞉oo doo ndiye kîgha dé.
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 Yepê, Pinté knî y꞉oo u yi ntee a kwo,
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yi dono knî yi l꞉êê dîy꞉o tpéé kópu dpî vyi ngmê,
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 Yepê, Yélini daa kadakada nyédi,
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 Yepê, N꞉ii knî ye kópu mb꞉aa d꞉uud꞉uu yi nté njini ngê a ya yédi,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 Yepê, N꞉ii knî ye yoo dpî ch꞉anê dmi,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yi nuw꞉o k꞉oo nuw꞉o ghi dono daa kîgha tumo,
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo yoo wunê kââdîkââdî tumo,
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Yepê, N꞉ii knî y꞉oo Chóó Lémi u l꞉êê dîy꞉o kópu mb꞉aa adnyi d꞉uud꞉uu dé,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 Yepê, A l꞉êê dîy꞉o pi knî ye wanmyi diya dmi, k꞉omodanê mbêmê kópu dono yilî nmyi p꞉uu adnyin꞉aa tpapê, amyednyi vyee nmyo.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Yepê, Yi dono vy꞉o nmyi gha dmi dpî pywálî dniye, dono ngê kîngî pyaa dmi, mu kópu u dîy꞉o yi mgînî vyîmî u pywuu mb꞉aa wanmyimo ngee ngmê, mbóó p꞉uu. Yepê, Yi kópu daa nmyi mo nmye wa pyódu. Yepê, Yinté kópu knî yi kn꞉ââ knî y꞉oo Chóó Lémi u komo kapî pyu knî y꞉e wunê kîmyedê d꞉uu tumo. Yepê, Chóó Lémi ngê u komo kapî pyu yoo yi dpodo ntee wa pwila, yinté wamye pwila nmyo.
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Yesu ngê p꞉uu ndiye pyu knî ye mgongo ngmê kwólu, yepê, Ntii mb꞉aamb꞉aa. Yepê, Nté tpyópu u mênê ntii daanyi yé knomomê, ye u n꞉uu daadî ya, pwópwó ngê wa pyódu, nanê wa ma. Yepê, Wo yéli knî ye ntii ntee tpile ngê dmyinên꞉aa ya. Yepê, Ntii vy꞉êmî têdê nmyi tp꞉ee ngmanmyi dy꞉ââ knomomê, pye nkwodo ntii wa vy꞉êê knomomê, yini pwópwó, u n꞉uu daadî ya, ye lónté mb꞉aamb꞉aa ngê wa pyódu? Yepê, Doo u ntââ. Yepê, U dpodo daadî ya, wanmyi pii ngmê. Yepê, Ntii n꞉ii nmyi mênê a tóó, chedê ngê kîngê pyódu.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Yesu ngê mgongo ye m꞉uu kwólu, yepê, Nmyo yoo wo yéli yi pywápê ntee tpile dé. Yepê, P꞉aani n꞉ii mbu mbêmê anyi gh꞉ii knomomê, doo u ntââ pi daawa ngmo.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Yepê, Lam myenté. Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê mgîdî dpo ghay, n꞉ii ngê lam dpo vyuwó, doo u ntââ tpile u pwo k꞉ame daawa kââ, mu kópu u dîy꞉o lukwe ngê mgîdî wa chaa? Yepê, Yi pini ngê lam dpo y꞉oo, ya nkwodo dpî kââ, yoo u ngwo dpî numo m꞉uu.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Yepê, Nmyo mye ntee dé. Yepê, Nmyo yoo yi lam dé, mb꞉aamb꞉aa ngê dmyinê dnyednye, kópu ngmê ngê kîngê dyênê nmyo. Yepê, Kópu mb꞉aa n꞉ii anmyin꞉aa d꞉uud꞉uu dé, pi knî y꞉oo dny꞉oo mumu dé, yi kópu knî yi l꞉êê dîy꞉o nmyi Mî dny꞉oo chaa kîgha, pini n꞉ii mbóó p꞉uu wunê tóó.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Yesu ngê yepê, Alanté namê nuw꞉o, Nê ngê Mósisi u dêêpî kópu dyuu, Chóó Lémi u komo kapî pyu yoo yi kópu dé yinê a chedêchedê té. Yepê, Kêle. Yepê, Daa yi chedêchedê u l꞉êê dîy꞉o nê loo, ngmênê yi kópu dyuu yi ntiyentiye u l꞉êê dîy꞉o nê loo.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Yepê, Ndê kópu nmye ngmên꞉aa tpapê, yepê, mbóó dyámê ntee chedê ngê ghêlî k꞉ii daawa pyaa knî, Chóó Lémi u dêêpî kópu dyuu ndêndê yinté chedê ngê myedaawa pyódu, mu ngmidi l꞉âmo myedaawa a ngêpa, u dî kópu yilî yintómu wamî pyaa dmi.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Yepê, N꞉ii ngê dêêpî kópu dyuu adî chââchââ dé, u pyipe knî ye amyedîn꞉aa tpapê dé, Chóó Lémi kóó k꞉oo yi pini u pi ndîî ngê wa pyódu. Yepê, Ngmênê n꞉ii ngê dêêpî kópu ngmê daadî chââchââ, u pyipe yoo u nt꞉anê wa yé té, k꞉omo tpile yi dêêpî kópu daa ndîî, ngmênê Chóó Lémi kóó k꞉oo yi pini u pi têdê ngê wa a pyódu.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Yepê, Ndê kópu nmye m꞉uu n꞉aa tpapê. Yepê, Dêêpî pyu yoo Pádisi yoo dêêpî kópu dyuu yi too pee mbêmê a chââchââ tumo. Yepê, Dêêpî kópu dyuu ntênê daanmyi chââchââ dé, ye Chóó Lémi kóó k꞉oo daanmyi ghê dmi.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Pi nangmê vy꞉a, n꞉ii ngê pi ngmêdê vya knomomê, dpî kóté kalê yó, u nkwo dpî vya yó.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii u mbwó ka dê nod꞉e knomomê, ye dono kópu ayi d꞉uu, kóté têdê dpî lee we. Yepê, N꞉ii ngê u mbwó ka dê vyi knomomê, M̱odo podo, ye dono kópu ndîî ayi d꞉uu, kóté ndîî têdê dpî lee we. Yepê, N꞉ii ngê u mbwó p꞉uu wa vyi, Wu pini dono, Chóó Lémi kóó k꞉oo daawa ghê, yepê, yi pini Chóó Lémi ngê kóó k꞉oo p꞉ee daawa kââ, ndiya wa kéé. Yepê, Noko mb꞉aamb꞉aa ngê dmyinê ya.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê Chóó Lémi ka tpile ngmanyi y꞉oo, kópu ngmanyi nuw꞉o kwolo, kópuni u l꞉êê dîy꞉o m̱wó ṉga a nod꞉enod꞉e yédi,
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 ye yi tpile y꞉i dpo kuwo ngi, m̱wó ka dpî lili, yi kópu dp꞉uu l꞉âmo nyoo, mb꞉aamb꞉aa noko moon꞉aa y꞉ee nyoo. Yepê, U kuwó dini ghi ngê modo dini, Chóó Lémi ka yi tpile moon꞉aa y꞉eni.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 Yepê, Dini ghi n꞉ii ngê ngmanmyi kn꞉aadi ngmê, n꞉ii ngê u yi adî kwo, Nî kóté kalê nmyo, dini ghi n꞉ii ngê kóté têdê adî ńeńe nmyo, yi kópu maa p꞉uu d꞉ââ dpî l꞉âmo yó, yed꞉oo kóté y꞉enê pyu u ngîma mêdaanmy꞉uu ghê dmi, mbwa k꞉oo mêdaamî km꞉êê nmyo.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Yepê, Mbwa k꞉oo wa km꞉êê nmyomomê, ye y꞉i anmyin꞉aa ya, u dî nmyi dono ntênê wanmyi pwila t꞉oo.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Yesu ngê yepê, Ala kópu nmyi lama ka tóó, wunê Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye mwo a vyu, yepê, Pi u kuwó nangmê pwiyé.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii ngê pyââ angmê m꞉uu, u nuw꞉o k꞉oo awo, Kî pyópu u maadî n꞉aa wowo, yepê, yi pini ngê yi pyópu dpî d꞉uu, pyââ ti u kópu u nuw꞉o k꞉oo yu d꞉uu.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Yepê, Tpileni nmyi ngwolo knî y꞉oo wa m꞉uu ngmê, yi p꞉uu anmyi nuw꞉odono, u kuwó dini ghi ngê wanmyi d꞉uu ngmê, mu dini ghi ngê ndiya u nkwo anmy꞉uu ghêpê dmi. Yepê, Yi nuw꞉odono u kwee lîmîlîmî ngê anmyi châpwo ngmê, yed꞉oo yi dono daanmyi d꞉uu ngmê. Yepê, Dono kópuni pi knî ye mb꞉aamb꞉aa dé, k꞉omo tpile yi p꞉eeni kópu daanmyi d꞉uu t꞉oo, ngmênê yi l꞉êê dîy꞉o ndiya daanmy꞉uu ghêpê dmi.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Yepê, Kópuni ngmanmyi d꞉uud꞉uu, yi kópu u l꞉êê dîy꞉o dono wanmyi d꞉uu ngmê, mu dini ghi ngê ndiya anmy꞉uu ghêpê dmi. Yepê, Yi kópu u kwee mwiyé anmyinê châpwo ngmê, yed꞉oo yi dono daanmyi d꞉uu ngmê. Yepê, Dono kópuni pi knî ye mb꞉aamb꞉aa dé, k꞉omo tpile yi p꞉eeni kópu daanmyi d꞉uu t꞉oo, ngmênê yi l꞉êê dîy꞉o ndiya daanmy꞉uu ghêpê dmi.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Mââ ngê u kpâm dî kpîpî knomomê, u kópu dyuu dpî d꞉êê ngê, u kwo dpî y꞉ee ngê, u ngwo dpî dy꞉ââ ngê.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Pyópuni u tumu mââ daadî ya, u moo ngê kîngî kpîpî. Yepê, Yi pyópu u moo ngê módó wa kpîpî knomomê, kn꞉aa pini ngê wa nya knomomê, ye yi pini yi pyópu y꞉oo daa yééyéé u kópu ayi d꞉uu ngmê, pyââ ti mââ ti u kópu ayi d꞉uu ngmê.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Kópuni u l꞉êê dîy꞉o Chóó Lémi u pi ngê anmyi kpaa, yi kópu ntênê dmyinê d꞉uud꞉uu, u pi ngê módó myekidingê kpaa.
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Dmyinê ndê danê, kpaa ngê kêê nangê t꞉oo. Yepê, Chóó Lémi u pi ngê nangê kp꞉aa, mbóó dyámê yi pi ngê myenangê kp꞉aa.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Yepê, Mbóó u pi ngê nangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ mbóó p꞉uu kópu daangmanmyi d꞉uu ngmê, Chóó Lémi ngê yinê a y꞉enê. Yepê, Dyámê myenté, u pi ngê myenangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ dyámê daanmyi ngmêê ngmê. Yepê, Chóó Lémi ngê yinê l꞉âmo ngê, yinê a y꞉enê. Yepê, Njedusalem u pi ngê myenangê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o daa nmyi chóó nmyi p꞉aa, king ndêndê ngê yinê a y꞉enê.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Yepê, Nmyi mbodo dmi ngê myenangmê kp꞉aa, mu kópu u dîy꞉o doo u ntââ nmyi chóó nmyi mbodo gh꞉aa dmi daanmyi ngmêê t꞉oo, n꞉ii kpêdêkpêdê dé, mbéédi ngê daanmyi pyódu t꞉oo, n꞉ii mbédimbédi dé, kpêdêkpêdê ngê daanmyi pyódu t꞉oo.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Yepê, Dmyinê ndêdanê. Yepê, Kópuni p꞉uu nmye adnyi póó, nyââ knomomê, yipid꞉o, Nyââ. Yepê, Kêle knomomê, yipid꞉o, Kêle. Yepê, Anmyi kpaa knomomê, ye Setan u komo ayinmyi kapî.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Yesu ngê yepê, Mósisi ngê nmî kn꞉ââ knî ye ala kópu wunê mwo a vyu, yepê, Pi miyó adpî l꞉êê, ngmê ngê woni ngwolo wa dyênê, ye yini ngwolo u nkwo dpî dyênê yó, myenté ngmê ngê woni nyóó ntémwi wa pwââ, yi pini nyóó yi ntémwi u nkwo dpî pwaa yó.
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Yepê, Mósisi ngê yi kópu ye a vyu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, N꞉ii knî y꞉oo dono kópu nmye angmê d꞉uu ngmê, ntââ ye nangmê vy꞉u. Yepê, Pini n꞉ii ngê nmyi teknâpwo dê dêê knomomê, wopee u kwo my꞉oo y꞉ee yó, y꞉i myedo dêê ngê.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Yepê, Pi ngmê ngê u yi adî kwo, Mu pini u kpîdî u l꞉êê dîy꞉o nî kóté kwolo, yi pini ngê u nkuwo kpîdî u kwo myoo y꞉ee ngê.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Yepê, Lóma lede knî y꞉oo nmye dê vyi knomomê, Nmî tpile dnyinê tóó, wu p꞉aani nyinê kuwo nmédi, ye yi p꞉aani dp꞉uu lee dmyeno, u kada p꞉aani dpîmo kuwo tóó.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Yepê, N꞉ii ngê tpileni nmye dê dmy꞉ee knomomê, u kwo dpî y꞉ee yó. Yepê, Nmye wa vyi knomomê, A ngópu mwiyé adîn꞉aa ya, ye u kwo dpî y꞉ee yó, u kwo nangê w꞉ono.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Yesu ngê yepê, N꞉ii knî y꞉oo a ndiye kîgha nmyoo, ala kópu a tpapê ngópu, nmyedpo, Nmyi yoo yi nuu ghi dmi nmyi nódo dny꞉oo ya, ngmênê n꞉ii yoo nmyi p꞉uu a d꞉uu nyédi, yi p꞉uu u nkwo dmyinê d꞉uu, nmye myedny꞉oo diya.
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Yepê, Yi kópu a tpapê ngópu, ngmênê ala kópu nmye n꞉aa tpapê, Yélini nmyi p꞉uu a d꞉uu nyédi, yi nuu ghi dmi nmyi nódo dny꞉oo ya, n꞉ii knî y꞉oo kópu dono nmyi p꞉uu a d꞉uud꞉uu tumo, yi dîy꞉o mêdmyinê ngêpê.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Yepê, Yinté kópu anmyi d꞉uud꞉uu dé, ye nmyi Mî Chóó Lémi nt꞉anê wanmyi yaa dmi, pini n꞉ii mbóó p꞉uu wunê tóó. Yepê, Yoo d꞉uudpî chámê, yoo mb꞉aa yoo dono yi pwo tpii nipi wunê gh꞉aygh꞉ay ngê, kââdî wunê pil꞉apil꞉a ngê.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Yepê, Yélini yi nódo nmyi nuu ghi dmi a tóó, yi yéli yi mo yi nuu ghi dmi nmyi nódo adî ya knomomê, nmyinê nmye kópu ndîî ayinmyi d꞉uud꞉uu? Yepê, Lukwe, nmyinê nmye Chóó Lémi ngê yi kópu mb꞉aamb꞉aa ngê nmye wa pwila? Yepê, Kêle, Tákisi ngêêpî pyu dono knî y꞉oo yi kópu dpî d꞉uu ngmê. Yepê, Ngmênê pi yintómu yi nuu ghi dmi nmyi nódo choo ya.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Yepê, Kn꞉aa yéli knî ye daanmyi vyuwo knomomê, nmyi yoo knî ye yi mo anmyi vyuwo, ye yi kópu Chóó Lémi ka daa ndîî kópu. Yepê, Mgîdî u yoo knî y꞉oo vyîlo yi kópu ye d꞉uud꞉uu ngópu, yi chóó numo ka a vyuwo nyédi.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Yepê, Ala kópu ndîî dmyinê d꞉uud꞉uu, nmyi Mî Chóó Lémi ntee pini ngê pyaa dmyeno. Yepê, Pi yintómu knî ye ntee wunê vyuwo, pi yintómu knî ye yinté myedmyinê vyuwo.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.