Romanos 11
Yoʼowe Jesukrijtota itom yaʼariakaʼu betchiʼbo juʼu bemelaka liojta betana lutuʼuria yaʼari (El Nuevo Testamento en yaqui) (YAQNT) vs VC
1 Taa i'an intok, jaisa ju'u Lios, juka' a' yoemrawata, ijra'eliitam teame omola tawaak ja'ani. Kaibu junuentune. Bwe'ituk jiba ineponee ijra'eliita yoemra, Apra'amtuka'utat yeu katriam, intok senu, Benjamin teamta betana yoemiarim betana nee yeu simria.
1 Pergunto, então: Acaso rejeitou Deus o seu povo? De maneira alguma. Pois eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Tua bat naatakai ju'u Lios, juka' ijra'el yoemrata, aapo'ik am yoemiaka'a benasi junuen am mabetak. Intok i'ani, ka omola am tawaari. Iniau waate'em, jum Liojta nok lutu'uriapo eme'e a' ju'uneiyaaka, ju'u Eliajtuka'uta betana nokaka inen a' ji'ojteituka'po, aapo'ik Liojtau bicha nokaka, juka' Ijra'el yoemrata beje'eka am na'atejoka'po:
2 Deus não repeliu o seu povo, que ele de antemão distinguiu! Desconheceis o que narra a Escritura, no episódio de Elias, quando este se queixava de Israel a Deus:
3 “Achai”, ti jiakai, “jume' ee betana weyemtat ju'uneetuawaka yeteu nonokame, bempo am su'ak. Intok jum te'opompo sawaawamta nasontek. Intok inepolaanee enchi yo'oreka jiba tawala. Intok nee juni'i ket me'ebaemme.”
3 Senhor, mataram vossos profetas, destruíram vossos altares. Fiquei apenas eu, e ainda procuram tirar-me a vida {I Rs 19,10}?
4 Taa ju'u Lios inen a' yoopnak: “Woo busan miil yoemem, ijra'eliitam betana ne ju'uneiyaa, junaka'a ka tua lios Ba'al teamta kee a' yo'oreka, ka au tonommea japtelame.”
4 Que lhe respondeu a voz divina? Reservei para mim sete mil homens, que não dobraram o joelho diante de Baal {I Rs 19,18}.
5 Junuen san ket jiba junak benasia, inime'e taewaimmetchi jume' ijra'eliitam betana, waate, tua ka juebenaka tawala, jume' Liojta ama butti yee a' nak jiokole' betchi'bo yeu pu'arim.
5 É o que continua a acontecer no tempo presente: subsiste um resto, segundo a eleição da graça.
6 Taa junuen, Liojta ama butti yee a' jiokole' betchi'bo tuko, kaachin junuen jita tu'ik senuk a joa'u betchi'botune. Bwe'ituk junuen, senuk a joa'u betchi'bo tuko, Liojta ama butti yee a' jiokolee'uta, kaita teuwaa ean.
6 E se é pela graça, já não o é pelas obras; de outra maneira, a graça cessaria de ser graça.
7 Junak su, ju'u Ijra'el yoemra inen bem bitbae'uta, ka jajamek. Taa juname'e betana, ka jaikika, Liojta yeu pu'aka'um a' jajamek. Jume' watem intok, ka aamak eaka ka a' jajamtuawak.
7 Conseqüência? Que Israel não conseguiu o que procura. Os escolhidos, estes sim, o conseguiram. Quanto aos mais, foram obcecados,
8 Liojta nok lutu'uriapo inen a' ji'ojteituka'a benasia: “Ju'u Lios, inime'e, aapo'ik betana weyemtat ka bem ju'uneene' betchi'bo, junuen am tawaak. Liojta ame nasuk joa'uta, bichaka juni'i, katim a' mammatek. Intok aapo'ik betana lutu'uriata jikkajaka juni'i, katim a' mabetak. Intok i'an tajtia inien weye.”
8 como está escrito: Deus lhes deu um espírito de torpor, olhos para que não vejam e ouvidos para que não ouçam, até o dia presente {Dt 29,3}.
9 Ju'u Labiituka'u ket inen a' teuwaak:
9 Davi também o diz: A mesa se lhes torne em laço, em armadilha, em ocasião de tropeço, em justo castigo!
10 “Intok kia chukula juni'i, juka'a, Liojta ame nasuk joa'uta bichaka juni'i, ka bichame benasi, ka bem mammatenee'u ameu aune.
10 A vista se lhes obscureça para não verem! Dobra-lhes o espinhaço sem cessar {Sl 68,23s}!
11 I'an su, jaisa jume' ijra'el yoemra junuen aet ji'obekai, jaisa jiba betchi'bo tokti aet ji'obek ja'ani. Kaibu junuentune. Taa ala, jume' juriom junuen, Liojta ka nok jikkajakai, jume' ka juriom, bem jinne'uimtunee'uta jajamek. Junuen, juka' ijra'el yoemrata, am bichaka, amet kopteka, ame benasi Liojta betana weyemtat emo temaine' betchi'bo.
11 Pergunto ainda: Tropeçaram acaso para cair? De modo algum. Mas sua queda, tornando a salvação acessível aos pagãos, incitou-os à emulação.
12 Junuen san, jume' juriom, junuen ka amma'ali auka'u, si'ime jume' jiapsame betchi'bo tu'isi yeu sikaari. Intok ket ju'u, bem ji'obeka'u, jume' ka juriom betchi'bo, tu'isi ameu chupukai. Junuen san, che'a juni'i tu'ine, si'ime jurio yoemrata, juchi benasi Liojta yo'oreka, au emo su'u tojako.
12 Ora, se o seu pecado ocasionou a riqueza do mundo, e a sua decadência a riqueza dos pagãos, que não fará a sua conversão em massa?!
13 Taa eme'e, jume' ka juriommeu senu weemta ne emou teuwaabae. Bwe'ituk ju'u Lios, jume' ka juriommeu bicha nee yeu pu'ari. Nee intok, inika'a in tekil maki, ka kia jita tekiltuka'po ju'uneaka, ne aet jiapsek.
13 Declaro-o a vós, homens de origem pagã: como apóstolo dos pagãos, eu procuro honrar o meu ministério,
14 Junuen, watem nele benasi juriomtakai, jumak juni'i, enchim bichaka, emo benasi Liojta betana weyemtat jiapsine, ti eakai, intok junuen, watem jinne'uimtu i'akai.
14 com o intuito de, eventualmente, excitar à emulação os homens da minha raça e salvar alguns deles.
15 Junuen jume' juriom, Liojta betana ka eiyaawakai, junae betchi'bo si'ime ju'u wate yoemra inim jiapsame, Liojtamak a bem emo tu'utenee'uta jajamekai. Junuen san inime'e, chukula, Liojta bichapo juchi tu'u mabetwako, che'a juni'i tu'ine. Bwe'ituk bempo'im betchi'bo, kokolamtaka intok juchi jiabijtekame benane.
15 Porque, se de sua rejeição resultou a reconciliação do mundo, qual será o efeito de sua reintegração, senão uma ressurreição dentre os mortos?
16 Juriom bat naataka a' bo'o jooria'a benasia machikai. Bwe'ituk jume' paanim, bat yeu sikame, kittimmea ya'ari, juname'e paanim, Liojtau bicha am na'ikiarituko, jiba su tua ket, si'ime jume' kittim juni'i, Liojtau bicha na'ikiarimtu benasi bitnaa. Intok kia a' juyataka juni'i, a' nawam, Liojtau bicha na'ikiarituko, jiba su tua ket, jume' nassa'akariam juni'i, aapo'iku bicha betchi'botune.
16 Se as primícias são santas, também a massa o é; e se a raiz é santa, os ramos também o são.
17 Maasu, waate, jume' juriom, oliibo'ouwotau tammachiawaka, junaka'a nassa'akariaka, chuktawakame benasi mamachi. Intok inime'e chuktawaka'po, empo, ka juriotakai intok kia beja juyapo oliibo'ouwotakai, junaka'a nassa'akariatuawak. Jiba inien empo, inia tu'i oliibo'ouwota nawa, empo ket a' nawaka intok ket ae jiapsakai.
17 Se alguns dos ramos foram cortados, e se tu, oliveira selvagem, foste enxertada em seu lugar e agora recebes seiva da raiz da oliveira,
18 Taa empo, i'an junaka'a ouwota a' nassa'akaria benakai, ka jume' waate, ka a' nassa'akariam bepa che'a emo eiyaane. Junuen empo che'a emo eiya'ateko, iau waatine, juka' nawata ka empo utte'ata em aet autua'u. Taa ala juka' nawata junuen utte'ata et a' autua'u.
18 não te envaideças nem menosprezes os ramos. Pois, se te gloriares, sabe que não és tu que sustentas a raiz, mas a raiz a ti.
19 Taa jumak empo inen jiunee: “Lutu'uria ala, taa juname'e nassa'akariam chuktawak, junuen juname'e wee'po in nassa'akariatune' betchi'bo.”
19 Dirás, talvez: Os ramos foram cortados para que eu fosse enxertada.
20 Lutu'uria o'oben, taa juname'e junuen ya'atuk, ka Liojta bem a' suale' betchi'bo. Taa empo intok, em a' suale' betchi'bo jiba, junuen tu'u mabetri. Junuen san, empo, ka che'a emo eiyaabaane. Ala aet ee majjaune.
20 Sem dúvida! É pela incredulidade que foram cortados, ao passo que tu é pela fé que estás firme. Não te ensoberbeças, antes teme.
21 Bwe'ituk ju'u Lios junuen, juname'e bat naataka tua a' yoemiaka'um, bem ka tu'isi auka'ut ka am jiokoeka'ateko, enchi juni'i ka aet jiokoine.
21 Se Deus não poupou os ramos naturais, bem poderá não poupar a ti.
22 Junuen ake'em a' mammate, Liojta junuen itomak a' tu'ireaka'po. Taa ketchia, aapo'ik tua junama wa'am, kuttipo a' nesawe'po. Jume' ka amma'ali aukammak junuen bettesi ameu a' chupak. Taa enchi ala, tu'ik ausu'lik ya'ariala. Taa utte'a junuen aapo'ik ama butti enchi a' jiokoleka'po aman jiba em a' sualne'po. Bwe'ituk ka junuentuko, empo juni'i junuen omola tawaanaa.
22 Considera, pois, a bondade e a severidade de Deus: severidade para com aqueles que caíram, bondade para contigo, suposto que permaneças fiel a essa bondade; do contrário, também tu serás cortada.
23 Intok junuentaka juni'i, jume' juriom juchi benasi a' sualeka'ateko, juchi benasi bemelasi mabetnaa. Bwe'ituk ju'u Lios, juchi bemelasi am tu'u mabet betchi'bo ama yuma'ane.
23 E eles, se não persistirem na incredulidade, serão enxertados; pois Deus é poderoso para enxertá-los de novo.
24 Bwe'ituk empo junuen, ka juriotaka juni'i, juyapo, oliibo'ota benasi machika, chuktawaka, tu'i oliibo'ouwotau yo'oturiawakai, ka junuen eu a' lutu'uriatuko juni'i. Junuen san, che'a juni san, jume' juriom junaka'a tu'ik oliibo'ouwota, jiba a' nassa'akariakame benakai, juchi bemelasi juname'e, Liojta betana tu'u mabettune.
24 Se tu, cortada da oliveira de natureza selvagem, contra a tua natureza foste enxertada em boa oliveira, quanto mais eles, que são naturais, poderão ser enxertados na sua própria oliveira!
25 Taa Krijtopo nemak werim, senu weemta, inika'a kaabeta ju'uneiyaa'uta, nee enchim ju'uneiyaa i'a. Junuen enchim ka ama butti jitat enchim emo ju'uneeline' betchi'bo, juka' Ijra'el yoemrata wateku junuen, Liojta nok lutu'uriatat ka bem a' ta'aatuawaka'po, junuen bem ka a' mabetbae' betchi'bo. Taa inime'e, jume' wate ka nanau machi yoemra, kaabem be'eeka, si'imem Krijtota sualneeme a' suale'u tajtia jiba junuen anne.
25 Não quero, irmãos, que ignoreis este mistério, para que não vos gabeis de vossa sabedoria: esta cegueira de uma parte de Israel só durará até que haja entrado a totalidade dos pagãos.
26 Inika'a inien yeu simsuka, junak si'ime ju'u Ijra'el yoemrata jinne'uimtune. Bwe'ituk Liojta nok lutu'uriapo inen ji'ojtei:
26 Então Israel em peso será salvo, como está escrito: Virá de Sião o libertador, apartará de Jacó a impiedade.
27 Junak intok inepo junuen, bem ka tu'uwa ya'ari betana am jiokoisukai,
27 E esta será a minha aliança com eles, quando eu tirar os seus pecados {Is 59,20s; 27,9}.
28 Junuen san, Jesukrijtota nok lutu'uriata betchi'bo jume' juriom, Liojta beje'eme benasi tawaari, junuen enchim, jume' ka juriom, a jinne'uimtune' betchi'bo. Taa ju'u Lios, juname'e, ketuni am nake. Bwe'ituk inime'e betana, jume' bat bem yo'owasuka'um yeu pu'arimtuk.
28 Se, quanto ao Evangelho, eles são inimigos de Deus, para proveito vosso, quanto à eleição eles são muito queridos por causa de seus pais.
29 Bwe'ituk ju'u Lios, senuk au yumaka, juka' a' joonee'uta, yetet a' autua'uta, ka juchi yee a' u'u'uuraa. Intok kia jume' a' usiwaimtune' betchi'bo a' nunuka'um juni'i, ka am kop kopta.
29 Pois os dons e o chamado de Deus são irrevogáveis.
30 Eme'e, bat naatakai ka Liojta nok jikkajak. Taa i'an, jume' juriom junuen emo benasi, Liojta ka am nok jikkaja' betchi'bo, ju'u Lios, enchim nak jiokolek.
30 Assim como vós antes fostes desobedientes a Deus, e agora obtivestes misericórdia com a desobediência deles,
31 Jiba junaen, bempo i'an, ka Liojta nok jikkajak. Taa junuen, Liojta a am nak jiokoline' betchi'bo jiba, ket enchim a' nak jiokole'e benasia.
31 assim eles são incrédulos agora, em conseqüência da misericórdia feita a vós, para que eles também mais tarde alcancem, por sua vez, a misericórdia.
32 Bwe'ituk ju'u Lios, si'ime yoemrata, nanancha, aapo'ik ka nok jikkajame benasi tawaari, jiba junaen, si'ime yoemrata, nanancha a' nak jiokolibae' betchi'bo.
32 Deus encerrou a todos esses homens na desobediência para usar com todos de misericórdia.
33 Tua ka jajam maisi maachi intok kaitau a tammachiatu, Liojta a joa'u. Intok ju'u jitat a' ju'unea'u, intok a' koba suawa. Aapo'ik ya'abae'uta, kaabe ju'unakkiachisi a yeu a' bwijne. Intok a' bo'o jooria'ut, jachin a' joa'ut, aet ju'unee betchi'bo kaabe a' jajamne.
33 Ó abismo de riqueza, de sabedoria e de ciência em Deus! Quão impenetráveis são os seus juízos e inexploráveis os seus caminhos!
34 Bwe'ituk kaabe Liojta betana eerimmet ju'uneame aane. Intok kia kaabe aane, Liojta majtakame.
34 Quem pode compreender o pensamento do Senhor? Quem jamais foi o seu conselheiro?
35 Inim tua kaabe aane, wa'a Liojta bat jita a' mikaka, intok junuen, jiba junae betchi'bo, chukula aapo'ik betana jita mabetneeme.
35 Quem lhe deu primeiro, para que lhe seja retribuído?
36 Bwe'ituk si'ime ju'u ayukame, Liojta betana ju'unakteitaka aayuk. Intok juka' inim jiapsaka ayukamta, a' utte'ae, aapo a' jiapsitua. Intok si'ime ju'u ayukame, aapo'ik ae eiya' betchi'bo aayuk. Si'imem betana a' yo'orinaa'u jiba yuu betchi'botune. Tua junuentune.
36 Dele, por ele e para ele são todas as coisas. A ele a glória por toda a eternidade! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.