Mateus 5
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs VC
1 Jisòs à yə mvə̀'nə̀ bwìŋ à kə̀ mà wùriŋ fana yi kok lo mʉmvwe' nda nəmòk. Ŋgàa fàak ye wèŋ à kə̀ gʉ̀m yi ghʉ̀r fana yi cum tsoŋ nze,
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 nə yeto ŋgòyə'rə wo dʉk də,
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 <<A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo rì də wo ka kə̀kʉrə̀ bohòNwì yeŋ, bʉ̀ʉsə̀ tse' gaŋ sə̀ mʉbu nsàp bʉ̀ ànə.
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo sə tɛ', bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ yìsə fa wo ndzəplis awo.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fʉ̀ə̀, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ ghaksə wo bə yusə̀ yi à kà' də yi nə fa bʉ̀ʉ ye wèŋ.
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ tsətsərə̀ə awo cu ghak ŋkʉ̀ʉŋ ŋgògʉ̀ yusə̀ yà'a kə̀kʉrə̀ bohòNwì, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ kə̀ ze'sə wo bə yusə̀ wo sə tsərə sə.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo koksəgə̀ manziŋ bohòbwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ koksə manziŋ bohòwo sə̀'.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo tse' ntʉm sə̀ rərɛŋ, bʉ̀ʉsə̀ wo nə̀ kə̀ yə Nwì bə lis.
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ wo fagə̀ fifi mʉtsətsə'rə̀ə bwìŋ, bʉ̀ʉsə̀ Nwìi nə̀ to wo də bwe ye.
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 A rɛŋsi bohòbʉ̀ʉ sə̀ bwìŋ sə yeŋsə wo ŋgə' njo nə̀ wo sə gʉ̀ yusə̀ yà'a kə̀kʉrə̀ bohòNwì, bʉ̀ʉsə̀ tse' gaŋ sə̀ mʉbu sə nsàp bʉ̀ ànə.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 <<A rɛŋsi bohòwèŋ ŋga bwìŋ sə yàk weŋ, sə fa weŋ ŋgə', nə sə ci' nsàap mvwèes sə̀ bʉp pwe' mʉ tuhù wèŋ njo nə̀ wèŋ sə yù mandzə̀ àm.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Wèeŋ kwa, nə kà fʉ̀' bʉ̀ʉsə̀ wèeŋ nə̀ kə̀ tse' lə̀làk mʉbu ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Yà'a mègù sə̀' mvə̀'nə̀ wo ànə yeŋsə ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ sə̀ wo à ye to mantombìi wèŋ ŋgə' sə̀' vɛ'nə.>>
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 <<Wèeŋ co ci' bohòbwìŋ sə nzeŋgòŋ pwe'fo'. A ye-a ŋga ci' cwɛ̀'lə bʉp, mandzə̀ nə̀ ŋgògʉ̀ yà' lʉm fe'lə kà mok ye. Yà' kà fàk mok tse', wo nə kɛ'mak yà' sə nze, maŋgòŋ nəŋ ca kù mbwa.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 <<Wèeŋ co marɛŋ bohòbwìŋ sə nzeŋgòŋ pwe'fo'. Wo ci tes-a lak mʉtu nda, kaco yà' ye sə̀swihì yeŋ.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Kaco ŋwè bwe' laàm, nə swihi nà' sənə tasà yeŋ. Yi nə tes nà' mʉnə yumok jəja ya nà'a sə rɛŋ bohòbwìŋ mʉ nda'à anə pwe'.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Yà' mègù sə̀' vɛ'nə də wèeŋ gʉ marɛŋ awèeŋ rɛŋ bohòbwìŋ. Nà'a rɛŋ ya ŋga wo yə bə̀bo àwèŋ nə̀ wèŋ sə gʉ̀ʉ, wo kuksə Tɛ̀' awèŋ nə̀ yi cu mʉbu.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 <<Kà də wèeŋ tsəm də mʉ̀ a və̀ ŋgòlə̀sə lʉ̀ʉk Musì nə ye bum sə̀ ŋgàa tsòhòbum Nwì wèŋ à yə'rə fa bwìŋ yà'a dʉk. Mʉ̀ a ka ŋgòlə̀sə yà' və, mʉ̀ a və̀ ŋgòkə̀ gʉ̀ fàak am də ya bwìiŋ riŋ də, yusə̀ wo à yə'rə sə yà' kʉ̀rə lòbə zeŋ.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Wèeŋ yuk, nə tsərə tse' yusə̀ mʉ̀ sə cèp yè'e bə̀boŋ. A ye-a ŋga ntòbu bə nzeŋgòŋ cu mali mvə̀'nə̀ yà'a yè'e, ye də mʉbè'lə̀ yumòok nə kà ndzənə lʉ̀k nə̀ mò'fis momjo vɛ'ɛ coho tesə yuk. A nə kà cohòyuk tə̀tè fàak awo kə me ŋkuŋ.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Ye də a ye-a ŋga mʉbè'lə̀ lʉ̀k mègù-a momjo vɛ', ŋwè kà nà' nòŋsə̀, nə yə'rə fa bwìŋ sə̀' də wo kà nà' sə̀' nòŋsə̀, fana ye də ŋwə̀ ànə nə ye momntilip mvwe' gaŋ ŋkum Nwì. Nə ye sə̀' də, a ye-a sə̀ ndà pwe' nə̀ yi noŋsə lʉ̀ʉk sə, nə yə'rə fa bwìŋ ŋgònòŋsə yà' sə̀' fana ŋwə̀ ànə nə ye ŋwə̀ nə̀ ghaŋ mvwe' gaŋ Nwì.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Mʉ̀ sə tsə̀' fa weŋ də, kaco wèeŋ nə̀ cu mvwe' gaŋ Nwì yeŋ tse'ŋga wèŋ dzəm zìnə ŋgògʉ̀ yusə̀ yà'a kə̀kʉrə̀ bohòNwì nə ghak casə mvəsə̀ ŋgàa yə'rə̀ bwìŋ lʉ̀k nə ye bʉ̀ʉ Faràsi wèeŋ gʉ̀gə̀ə.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 <<Wèŋ ànə yuk də wo à dʉk fa bʉ̀ njamòk wèŋ də, kà də ŋwèe zə ŋwè dʉk. Də a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk zə mòk fana wo nə jəŋ və yi mvwe' nzak.
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Mʉ̀ sə tsə̀' weŋ nə̀ ŋga'a nè'e də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk jòk bohòmòk wà jì njo, yi nə tse' nzak. Nə ye sə̀' də a ye-a sə̀ ndà, ŋga yi to-a moma ye mòk də <Wu yu nə̀ wà> fana yi nə ye li kaŋsurù ŋkuŋ. Nə ye mali sə̀' də, a ye-a ŋga ŋwè to ŋwə̀ nəmòk də <Wùu ləm>, fana yi tse' ŋgə' nə̀ ŋgòkə̀ sə sə misə̀.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 Ye də a ye-a ŋga wù də wu kuksə Nwì bə fəfa yò, nə kə dzeŋ-a mvwe' kàm nə̀ wo fagə̀ Nwì fəfa mbwa nə fana wù tsərə kok də moma yo mòk tse' jə̀jòk bohòwù,
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 wù me'rə tes yusə̀ wù anə də wu fa sə fo', nə lo kə mesə və weŋ moma yònə. Wenə mèsə ŋkuŋ wù bwi və, nə kə fa Nwì fəfa yònə.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk də yi gʉ nzak wenə mʉ kot, boŋ ghak də wenə mesə bə mvə̀k nə̀ wèŋ ka mʉ kot anə ntòkə dzeŋ. Bʉsə̀ wu kə dzeŋ mʉ kot, yi nə fa wu ndzə bohòŋgà sak nzak. Ŋgà sak nzak nə nə fa wu bohòŋgàa tàm wèŋ fana wo nisə wu ndapndzəm.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Mʉ tsə̀' wu yusə̀ zìnə də wu nə cum mam mbwa tə̀tè tse'ŋga wù làk wes mbàam sə, dolà kà cu ŋkuŋ wù tesə.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 <<Wèŋ ànə yuk laŋ də wo à dʉk də, ŋwèe kà nto ko.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Nə̀ ŋga'a nè'e mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də, a ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk kʉ̀k mègù-a ŋwàŋwè bə lis də ŋwà nè'e bòco bə nà' nooŋ fana ye də yi ko nto bə nà' sə ntʉʉ̀ yi yà'sə laŋ.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Ye də a ye-a ŋga lis yo sə̀ ma mòk sə gʉ̀-a wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù fis mak tosə yà', a dzəm nà' ye lis yo sə̀ ma zʉ. Bògha' də ni' yònə bisə ma mòk vɛ'nə ntɛ̀ŋ nə noŋsə nə̀ də yà'a cum fo' lòoŋ, wù kə ni bə zeŋ mvwe' ŋgə' nə̀ sə misə̀.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Nə ye sə̀' də a ye-a ŋga bo ma zʉʉ yo sə gʉ̀-a wu ŋgògʉ̀ bʉp fana wù gwɛ' tiŋ mak nà'. Bògha' nə̀ də ni' yòo nə bisə ma mòk vɛ'nə ntɛ̀ŋ nə noŋsə nə̀ də nà'a cum fo' pwe', wù kə ni bə zeŋ sə misə̀.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 <<Wo ànə dʉk sə̀' də, ŋwə̀ nə̀ yi dʉk-a də yi me'rə ŋgwe ye fana yi com fa nà' ŋwàk ndzə bohòdə yi mè'rə nà' laŋ.
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Nə ye də mʉ̀ sə tsə̀' weŋ ŋga'a də, a ye-a ŋga ŋwè me'rə ŋgwe ye, ŋga ka bʉ̀ʉ njo nə̀ də nà' sə yù mbəmbam sə mbiŋ yeŋ fana ye də yi gʉ̀ ŋwà nə yi ŋkuŋ nà' ko nto. Ŋwə̀ nəmòok kə jə-a ŋwà nə̀ wo me'rə yi nà'nə, ye də ŋgə̀ŋgàŋ ko sə̀' nto.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 <<Wèŋ nà yuk sə̀' də wo à dʉk fa bʉ̀ njamòk wèŋ də, ŋwèe nə kà wà kɛ̀ŋ basə̀. Də yusə̀ ŋwè kɛ̀ŋ yà' bohòTà laŋ àlɛ yà' təəŋ megu vɛ'nə.
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Nə̀ ŋga'a nè'e mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də a ye-a ŋga wù də wu kak tes yusəmok fana wù kà kɛ̀ŋ lok nə̀ kɛ̀' mò'fis. Kà də wu kɛŋ ntòbu dʉk, bʉ̀ʉsə̀ nà'a yà'sə kapràk Nwì.
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Kà ŋgùp nze nè'e sə̀' kɛ̀ŋ bʉ̀ʉsə̀ nà'a yà'sə mvwe' sə̀ Nwì tes kùu ye. Ŋwèe kà lak Jòrosalèm sə̀' kɛ̀ŋ bʉ̀ʉsə̀ yà'a yà'sə ntʉm lak ŋkum nə̀ ghaŋ nə.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Ŋwèe kà tu ye sə̀' kɛ̀ŋ lok, bʉ̀ʉsə̀ kaco wu gʉ kupsə riŋ to nʉ̀ə̀mtu nə̀ mò'fis ŋgòye fəfop kè səseŋ àlɛ' yeŋ.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Yusə̀ wù dʉk-a də wu cep pwe', yà'a ye megu <Ŋ̀ bə Hai'> ba. A càsə-a mʉ mvə̀' ènə ye də yà' və̀ yà'sə mok bohòSatà.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 <<Wo ànə dʉk sə̀' də, lis bə lis, nzòŋ bə nzòŋ.
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Nə̀ ŋga'a nè'e mʉ̀ sə tsə̀' weŋ də, ŋwə̀ nəmòok gʉ̀-a wu bʉp, wù kà yi bʉp gʉ̀ fəsə̀ fa. A ye-a ŋga ŋwə̀ nəmòk sam wu mbumbuk ma zʉ mpaaŋ, wù me'rə yi sam wu mbumbuk ma ŋkwìp sə̀'.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 A ye-a ŋga ŋwè somsə wu mʉ kot, nə jəŋ cə̀k yòfana wù me'rə yi jəŋ nə̀ ndzə tsətsə'rə̀ nə sə̀'.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 A ye-a ŋga ŋgà tàm mòk ko wu bə ŋàŋ də wu bək bum ye, wù bək casə mvwe' sə̀ yi də kʉ̀rə sə.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Ŋwèe lɛŋ-a yumok bohòwù, wù fa yi. Ŋwə̀ nəmòok dʉk-a də wu samsə fa yi yumok, wù samsə fa yi yà'.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 <<Wo ànə dʉk sə̀' də, dzəm ŋge' yo wèŋ, nə bɛŋ bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu.
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Mʉ̀ dʉk yàm ŋga'a də, dzəm bʉ̀ʉ sə̀ wo bɛ̀ŋgə̀ wu sə sə̀', nə sə lɛŋ fa bʉ̀ʉ sə̀ wo sə yeŋsə wu ŋgə' wèŋ pìriyà.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 Wèeŋ gʉ vɛ'nə, wèŋ ye bwe Tɛ̀' awèŋ nə̀ yi cu mʉbu nə, bʉ̀ʉsə̀ yi gʉ̀gə̀ nùm ye nà' sə to bohòbʉ̀ʉ sə̀ bʉp bə sə̀ bə̀boŋ wèŋ pwe' yəyərə̀. Nə ye fe'lə sə̀' də yi gʉ̀gə̀ mbʉ̀ŋ li bohòbʉ̀ʉ sə̀ bə̀boŋ bə sə̀ bʉp pwe' sə̀' yəyərə̀.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 A ye-a ŋga wèŋ sə dzəm mègù bʉ̀ʉ sə̀ wo sə dzəm weŋ, ye də aco Nwì lak weŋ bʉ̀ʉ yà? A mègù-a bʉ̀ʉ sə̀ bʉp sə̀ wo ŋgàa benə̀ mbàam tas yà'a wo gʉ̀gə̀ ka sə̀' vɛ'nə yeŋ à?
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Nə ye də a ye-a ŋga wèeŋ cepsə megu-a ŋge' awèŋ, ye də yusə̀ wèŋ gʉ̀ fis zok sə yè'sə yà? Mʉ̀ də bʉ̀ pegè wèeŋ gʉ̀gə̀ sə̀' vɛ'nə àlaa.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Wèŋ tse' ŋgògʉ̀ bə̀boŋ bə bum pwe' mvə̀'nə̀ Tɛ̀' awèŋ nə̀ mʉbu gʉ̀gə̀ə.
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.